Możliwość odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej we wspólnym rozliczeniu małżonków, gdzie jeden z małżonków nie ma dochodów.
Podatniczka jest w związku małżeńskim od 2021 roku i wraz z mężem wychowuje dwoje małoletnich dzieci: syna ze wspólnego związku (ur. 2020) oraz córkę z poprzedniego związku (ur. 2017). Mąż nie jest ojcem biologicznym córki i jej nie przysposobił. Podatniczka nie osiąga dochodów, ale rozlicza się wspólnie z mężem, który uzyskuje dochody z pracy. Złożyła korekty zeznań PIT-37 za lata 2022-2023, odliczając ulgę prorodzinną na oboje dzieci.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 27 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismami złożonymi 12 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani w związku małżeńskim od dnia 31 lipca 2021 r. Wspólnie z mężem wychowuje Pani dwoje dzieci, które z Państwem mieszkają: syna ze wspólnego związku oraz córkę z Pani poprzedniego związku. Pani mąż nie jest biologicznym ojcem Pani córki oraz jej nie przysposobił. Nie osiąga Pani dochodu, ale dokonuje wspólnego rozliczenia z mężem. Sporządziła Pani korektę PIT-37 za lata 2022 i 2023, uwzględniając ulgę na dwoje dzieci.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Pismem z 27 maja 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Za który rok podatkowy oczekuje Pani interpretacji indywidualnej?
Odpowiedź: Prosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej za lata 2022-2023.
2) Czy – w okresie, którego dotyczy wniosek:
a) podlegała i podlega Pani oraz Pani mąż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. czy Pani i Pani męża miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (tzw. rezydencję podatkową) miała/ma Pani i Pani mąż w Polsce?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek mieszkała Pani z mężem w Polsce i tu podlegaliście Państwo obowiązkowi podatkowemu.
b) Pani mąż uzyskiwał/uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: Pani mąż uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.
c) Pani mąż prowadził/prowadzi działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.
Odpowiedź: Pani mąż nie prowadził działalności gospodarczej.
d) w stosunku do Pani, Pani męża i Pani dzieci, miały/mają zastosowanie przepisy:
Odpowiedź: W stosunku do Pani i Pani męża nie mają zastosowania przepisy art. 30c.
e) Czy Pani jako matka dzieci posiadała względem małoletnich dzieci władzę rodzicielską lub wykonywała względem pełnoletnich dzieci obowiązek alimentacyjny?
Odpowiedź: Pani jako matka posiada władzę rodzicielską.
3) Daty urodzenia Pani dzieci, o których mowa we wniosku.
Odpowiedź: Daty urodzenia dzieci wskazanych we wniosku – córka 2017 r. ; syn 2020 r.
4) Jeżeli w roku podatkowym, którego dotyczy przedmiotowy wniosek, któreś z Pani dzieci było pełnoletnie, to czy:
a) pozostawało na Pani utrzymaniu w ramach wykonywania przez Panią obowiązku alimentacyjnego?
Wyjaśnić należy, że pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało zdefiniowane w dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.). Polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Z ww. ustawy wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
b) zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywało zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną?
c) do ukończenia 25. roku życia uczyło się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie?
d) uzyskało:
− w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego?
e) wstąpiło w związek małżeński (jeśli tak, proszę wskazać dokładną datę)?
Odpowiedź: Dzieci, których dotyczy wniosek to osoby małoletnie.
5) Czy jest Pani matką lub opiekunem prawnym innych dzieci (dziecka), oprócz dzieci, o których mowa we wniosku i względem nich wykonywała Pani władzę rodzicielską w okresie, którego dotyczy wniosek? Jeśli tak, proszę wskazać ich daty urodzenia oraz czy w okresie, którego dotyczy wniosek, wychowywała je Pani wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym – w tym również w ramach opieki naprzemiennej, w ramach której Pani i ojcu dziecka zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Odpowiedź: Nie jest Pani rodzicem, ani opiekunem prawnym innych dzieci niż wskazane we wniosku.
6) Czy w okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek, ojciec dziecka (Pani córki):
a) wykonywał względem córki władzę rodzicielską lub obowiązek alimentacyjny?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek ojciec Pani córki nie wykonywał władzy rodzicielskiej.
b) partycypował w wydatkach związanych z jej potrzebami?
Odpowiedź: Ojciec Pani córki nie brał udziału w wydatkach związanych z jej potrzebami.
c) zamieszkiwał w tej samej miejscowości co Pani z dzieckiem?
Odpowiedź: Ojciec Pani córki nie zamieszkuje w tej samej miejscowości co Pani z dzieckiem.
d) interesował się dzieckiem, jego zdrowiem, samopoczuciem itd.?
Odpowiedź: Ojciec Pani córki nie interesował się jej zdrowiem ani samopoczuciem.
e) uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, szkołą, dodatkowymi zajęciami, zainteresowaniami itd.?
Odpowiedź: Ojciec Pani córki nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka.
f) łożył na utrzymanie dziecka, tzn. czy przekazywał pieniądze lub też czy kupował ubrania, zabawki lub też finansował inne niezbędne wydatki, np. prywatne wizyty lekarskie, szczepienia, leki czy też inne wydatki, np. wyjazdy, wycieczki, zajęcia dodatkowe, pozalekcyjne?
Odpowiedź: Ojciec Pani córki, poza alimentami przyznanymi na drodze sądowej, nigdy nie łożył dodatkowo na dziecko, nic jej nie kupował.
g) jeżeli w okresie którego dotyczy wniosek Pani córka była małoletnia, to w jakim zakresie wykonywanie władzy rodzicielskiej względem córki odbywało się przez Panią, a w jakim przez jej ojca? W jakim zakresie każdy z rodziców troszczył się o dziecko zapewniając mu rozwój fizyczny i intelektualny, dostarczał niezbędnych dóbr materialnych, sprawował nad nią pieczę? Należy konkretnie i jednoznacznie wskazać jakie czynności i przez jaki okres były wykonywane, składały się na wykonywanie władzy rodzicielskiej i wychowywanie córki przez Panią, a jakie przez ojca córki w przedmiotowym okresie.
Odpowiedź: W zakresie troski o dziecko – matka 100%, ojciec 0%.
7) Czy miejsce zamieszkania Pani córki było takie samo jak Pani miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny?
Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ustawy Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061) miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Odpowiedź: Miejsce zamieszkania Pani córki było takie samo jak Pani.
8) Czy miejsce zamieszkania Pani córki zostało ustalone sądownie? Jeżeli tak, proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego orzeczenia.
Odpowiedź: Miejsce zamieszkania Pani córki nie było ustalane sądownie.
9) Czy miało miejsce orzeczenie Sądu o kontaktach ojca z córką? Czy dotyczyło tylko ustalenia kontaktów, czy również innych kwestii – należy wyjaśnić jakich? Czy była ustalona opieka naprzemienna? Proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego orzeczenia.
Odpowiedź: Ojciec Pani córki nigdy nie zabiegał o kontakty z dzieckiem i tym samym nigdy nie składał wniosku o wydanie stosowanego orzeczenia.
10) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek zawarła Pani z ojcem dziecka (tj. córki) porozumienie dotyczące sposobu korzystania z ulgi na dzieci przez każdego z rodziców w podatku dochodowym od osób fizycznych? Jeśli tak, prosimy wskazać w jakich proporcjach rodzice ustalili prawo do dokonania odliczenia w ramach ulgi na dziecko.
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek nie zawierała Pani z ojcem Pani córki porozumienia o sposobie korzystania z ulgi prorodzinnej, ze względu na fakt, że nie utrzymuje z nim Pani kontaktu.
11) Czy w korekcie zeznań podatkowych za lata 2022-2023 odliczyła Pani całą kwotę ulgi prorodzinnej na córkę, czy też część ulgi rozliczył jej ojciec?
Odpowiedź: W okresie zeznań podatkowych za lata 2022-2023 odliczyła Pani całą ulgę prorodzinną sugerując się tym, że z Pani obecnym mężem stanowicie Państwo całkowitą opiekę nad córką.
Ponadto, w pismach złożonych 12 czerwca 2026 r. wskazała Pani, że niepotrzebnie zostało przez Panią sformułowane nowe pytanie i nowe stanowisko do opisu stanu faktycznego. Między Panią a ojcem córki nie była ustalona opieka naprzemienna. W stosunku do Pani, Pani męża i Pani dzieci nie mają zastosowane przepisy z art. 30c,opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jak również z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016r. o aktywizacji przemysłu okręgowego i przemysłów komplementarnych.
Pytanie
Czy w opisanej sytuacji ma Pani prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na dwoje dzieci w ramach wspólnego rozliczenia z małżonkiem, mimo braku własnego dochodu?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że wspólne rozliczenie umożliwia Pani wspólne skorzystanie z ulgi, ponieważ podatek jest sumą dochodów obojga małżonków.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm., t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):
Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.
W myśl art. 6 ust. 2 powołanej ustawy:
Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
1) przez cały rok podatkowy albo
2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego
- mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Stosownie do art. 6 ust. 2a cytowanej ustawy:
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Z art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Z kolei w myśl art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2022 r.:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 27ea, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
W myśl art. 27ea ust. 1 pkt 1-2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2022 r.):
Od podatku obliczonego zgodnie z art. 27 podatnik może odliczyć kwotę w wysokości 1.500 zł, jeżeli w roku podatkowym jest rodzicem albo opiekunem prawnym, który:
1) jest:
a) panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką albo rozwodnikiem,
b) osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów,
c) osobą pozostającą w związku małżeńskim z osobą pozbawioną praw rodzicielskich lub odbywającą karę pozbawienia wolności, oraz
2) samotnie wychowuje dzieci:
a) małoletnie,
b) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
c) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w krajowych lub zagranicznych przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, jeżeli w roku podatkowym dzieci te:
Na podstawie art. 1 pkt 14 ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), która weszła w życie 1 lipca 2022 r., artykuł 27ea został uchylony.
Na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) przepisów art. 27ea ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2022 r., nie stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Z kolei, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2022 r.:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Na podstawie art. 27f ust. 2a cyt. ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Według art. 27f ust. 2c powołanej ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
Stosownie do art. 27f ust. 2d omawianej ustawy:
Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:
1) osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;
2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Na mocy art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r. mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2023 r.:
Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą podatnika i jego małżonka, którzy wykonywali władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d.
W myśl art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Na mocy art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem (dziećmi) po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka (dzieci) jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka (dzieci) połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm., t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) wynika, że:
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Na mocy art. 26 ww. ustawy:
§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Natomiast art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:
Przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Tym samym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka podatnika mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z ww. art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dzieci jest wykonywanie w stosunku do tych dzieci władzy rodzicielskiej.
Na podstawie art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359, ze zm., t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.):
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Według art. 93 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
Z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
W świetle art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Na gruncie art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji. Dla nabycia prawa do ulgi konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w szczególności sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie/zabezpieczenie wszystkich potrzeb dziecka od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne i emocjonalne.
Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.
Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.
Co istotne, samo płacenie alimentów na dziecko oraz spotkania z małoletnim dzieckiem nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic.
Podkreślenia przy tym wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński określa także prawa rodzicielskie. Jeżeli zatem nie pozbawia tego prawa jednego z rodziców, to uznaje, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka. Jednakże, z uwagi na dobro dziecka, Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka.
Powtórzyć należy, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.
W pierwszej kolejności – przystępując do oceny możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej – wskazać należy, że wysokość odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, to w określonych przypadkach każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy.
Brzmienie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku:
a) w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,
b) w równych częściach w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy:
Natomiast w przypadkach innych niż wyżej wymienione odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Co istotne, ww. przepis wskazuje jedynie na podział przysługującej rodzicom ulgi prorodzinnej i nie pozbawia on samego prawa do odliczenia. Prawo do ulgi – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – przysługuje zatem na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego podatnik wykonywał władzę rodzicielską.
Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Wątpliwość Pani budzi kwestia, czy za lata 2022-2023 przysługiwało Pani prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej w ramach wspólnego rozliczenia z małżonkiem, mimo braku własnego dochodu.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pani w związku małżeńskim. Wspólnie z mężem wychowuje Pani dwoje dzieci, które z Państwem mieszkają: syna ze wspólnego związku oraz córkę z Pani poprzedniego związku. Pani mąż nie jest biologicznym ojcem Pani córki oraz jej nie przysposobił. Nie osiąga Pani dochodu, ale dokonuje wspólnego rozliczenia z mężem. Sporządziła Pani korektę PIT-37 za lata 2022 i 2023, uwzględniając ulgę na dwoje dzieci.
W okresie, którego dotyczy wniosek (lata 2022-2023):
Pani jako matka posiada władzę rodzicielską. Daty urodzenia dzieci wskazanych we wniosku – córka 2017 r. ; syn 2020 r. Nie jest Pani rodzicem, ani opiekunem prawnym innych dzieci niż wskazane we wniosku.
W okresie, którego dotyczy wniosek (lata 2022-2023) ojciec Pani córki nie wykonywał władzy rodzicielskiej, nie brał udziału w wydatkach związanych z jej potrzebami, nie zamieszkuje w tej samej miejscowości co Pani z dzieckiem, nie interesował się jej zdrowiem ani samopoczuciem, nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka, poza alimentami przyznanymi na drodze sądowej, nigdy nie łożył dodatkowo na dziecko, nic jej nie kupował.
W zakresie troski o dziecko – matka 100%, ojciec 0%. Miejsce zamieszkania Pani córki było takie samo jak Pani, nie było ustalane sądownie. Ojciec Pani córki nigdy nie zabiegał o kontakty z dzieckiem i tym samym nigdy nie składał wniosku o wydanie stosowanego orzeczenia. W okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek nie zawierała Pani z ojcem Pani córki porozumienia o sposobie korzystania z ulgi prorodzinnej, ze względu na fakt, że nie utrzymuje z nim Pani kontaktu. W okresie zeznań podatkowych za lata 2022-2023 odliczyła Pani całą ulgę prorodzinną sugerując się tym, że z Pani obecnym mężem stanowicie Państwo całkowitą opiekę nad córką. Między Panią a ojcem córki nie była ustalona opieka naprzemienna.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy wyjaśnić należy, że odliczenia ulgi z tytułu wychowywania małoletnich dzieci dokonuje ten z rodziców, który wykonuje w stosunku do nich władzę rodzicielską. W przypadku, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletnich dzieci, to rodzicowi temu przysługuje prawo do odliczenia ulgi w pełnej wysokości limitu określonego na te dzieci. Samo dysponowanie prawem wykonywania władzy rodzicielskiej nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi na dzieci. Jeżeli rodzic dzieci pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dziećmi, a jego kontakty z dziećmi są sporadyczne, nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wychowaniem i nie ponosi żadnych kosztów ich utrzymania poza zasądzonymi alimentami, jego władza rodzicielska jest jedynie formalna. Samo płacenie alimentów na małoletnie dzieci oraz sporadyczne kontakty z nimi nie są bowiem wystarczające dla przyjęcia, że również ojciec taką władzę wykonuje.
W konsekwencji, skoro wyłącznie Pani w okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek wykonywała względem małoletniej córki władzę rodzicielską, a ojciec dziecka nie wykonywał tej władzy, nie brał udziału w wydatkach związanych z jej potrzebami, nie interesował się jej zdrowiem ani samopoczuciem, nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka, poza alimentami przyznanymi na drodze sądowej, nigdy nie łożył dodatkowo na dziecko, nic jej nie kupował, ani nie zabiegał o kontakty z dzieckiem to nie sposób uznać, że ojciec Pani córki wykonywał władzę rodzicielską w rozumieniu art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Samo płacenie alimentów na małoletnie dziecko nie jest bowiem wystarczające dla przyjęcia, że również ojciec taką władzę wykonuje.
Zatem, w sytuacji, gdy wykonywała Pani władzę rodzicielską względem małoletniej córki bez udziału drugiego rodzica (ojca dziecka), to wyłącznie Pani przysługuje ulga prorodzinna, wynikająca z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, tj. 100% kwoty w rozliczeniu podatkowym za lata 2022-2023. Jest Pani również uprawniona do dokonania odliczenia z tytułu ulgi prorodzinnej na małoletniego syna.
Zaznaczyć należy, że w sytuacji kiedy rodzic dziecka (lub przysposabiający) nie uzyskuje dochodów, a małżonkowie dokonują wspólnego rozliczenia, rodzic będzie miał prawo do odliczenia ulgi na dzieci, ponieważ podatek jest określany na imię obojga; tym samym odliczenie będzie dokonane od podatku obliczonego na imię obojga małżonków. Wynika to z przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W rezultacie przysługuje Pani prawo do dokonania odliczenia z tytułu ulgi prorodzinnej na dwoje małoletnich dzieci we wspólnym rozliczeniu z małżonkiem za lata 2022-2023. Na powyższe nie ma wpływu fakt, że Pani małżonek nie jest rodzicem Pani córki, a Pani nie uzyskała w latach 2022-2023 dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej ponieważ, we wspólnym rozliczeniu małżonków podatek jest określany na imię obojga. Tym samym, odliczenie będzie dokonane od podatku obliczonego na Panią i Pani męża.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Ponadto wskazać należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo