Interpretacja 0113-KDWPT.4011.223.2024.4.KSM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 26 maja 2026 r.  – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wniosek dotyczy roku podatkowego 2025.

Jest Pani matką trójki dzieci i panną. Nie pozostaje Pani w związku małżeńskim ani we wspólnym pożyciu z ojcem córki ani z ojcem dwóch młodszych synów. W 2025 r. prowadziła Pani samodzielnie gospodarstwo domowe, w którym mieszkała wyłącznie z dziećmi. Podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W 2025 r. uzyskiwała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej. Nie prowadziła działalności gospodarczej. W stosunku do Pani ani do Pani dzieci nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego, ani przepisy ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Przedmiotem wniosku jest zatem stan faktyczny dotyczący Pani rozliczenia PIT-37 za 2025 r. na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ma Pani troje dzieci: córkę ur. ……………… 2007 r.; syna ur. ……………..2019 r.; syna ur. ……………. 2020 r.

1.    Sytuacja dotycząca pełnoletniej córki.

W odniesieniu do najstarszej córki sytuacja jest jednoznaczna. Córka stale z Panią mieszkała i pozostawała pod Pani codzienną opieką. Zawarła Pani z jej ojcem umowę przed mediatorem sądowym, w której wskazano, że córka pozostaje pod Pani opieką, a ojciec zobowiązał się do płacenia świadczenia alimentacyjnego na dziecko pozostające pod Pani opieką. Była Pani również jedynym odbiorcą świadczenia wychowawczego 800+ na córkę do momentu utraty prawa do tego świadczenia z uwagi na osiągnięcie pełnoletności.

Córka ukończyła 18 lat w dniu …………… 2025 r. W 2025 r. kontynuowała naukę w publicznym liceum ogólnokształcącym. Córka nie otrzymywała zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej, w 2025 r. nie osiągała żadnych dochodów. W praktyce to Pani zapewniała córce codzienne utrzymanie, opiekę, organizację spraw edukacyjnych i bytowych. Córka pozostawała przede wszystkim na Pani utrzymaniu. Ojciec córki partycypował finansowo jedynie częściowo, tj. przez część roku płacił alimenty, choć nieregularnie przez cały rok, a sporadycznie kupował córce jedzenie. Nie prowadził z Panią wspólnego gospodarstwa domowego i nie uczestniczył w codziennym, bieżącym wychowywaniu córki. Utrzymywał z nią kontakty, natomiast ciężar codziennego wychowania, zapewnienia bytu materialnego, organizacji spraw szkolnych i bieżącej opieki spoczywał na Pani.

2. Sytuacja dotycząca małoletnich synów.

W odniesieniu do Pani małoletnich synów przez cały 2025 r. wykonywała Pani w zasadniczym stopniu władzę rodzicielską w rozumieniu pieczy nad dziećmi, organizacji ich życia, realizowania obowiązków wychowawczych oraz ponoszenia kosztów ich utrzymania. Była Pani również jedynym odbiorcą świadczenia wychowawczego 800+ na synów (ojciec synów próbował o nie wnioskować, ale dostał odmowę z ZUS po tym, jak przedstawiła Pani w ZUS-ie stan faktyczny). W listopadzie 2025 r. zapadło prawomocne orzeczenie sądu, w którym sąd ustalił, że miejscem zamieszkania małoletnich będzie każdoczesne miejsce zamieszkania matki, a ponadto ograniczył władzę rodzicielską ojca do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci, takich jak zdrowie, zgoda na wyjazd małoletnich za granicę na okres powyżej 30 dni, wybór zajęć pozalekcyjnych, możliwość uzyskiwania informacji związanych z edukacją małoletnich.

Podsumowując, w 2025 r. to Pani:

-        ponosiła Pani koszty utrzymania synów (ostatnio ojciec dzieci poprosił Panią nawet o zakupienie pasty do zębów dla nich);

-        zabezpieczała Pani ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne (organizowała oraz opłacała im komercyjną opiekę zdrowotną i leczenie, np. stomatologiczne; ponosiła koszty leków, terapii, zajęć dodatkowych i potrzeb edukacyjnych, ponosiła koszty butów ortopedycznych, organizowała i finansowała ich zajęcia dodatkowe);

-        troszczyła się o ich rozwój fizyczny, społeczny i emocjonalny (organizowała i dowoziła na terapię podofizjologiczną oraz logopedyczną, zapewniała im udział w zajęciach z języka angielskiego oraz zajęciach sportowych, kontaktowała się z psychologiem dziecięcym w celu zminimalizowania skutków samodzielnego rodzicielstwa i trudnych zachowań ojca);

-        organizowała ich codzienne funkcjonowanie (woziła dzieci na zajęcia pozaszkolne);

-        pomagała im w edukacji przedszkolnej (np. tylko Pani uczestniczyła w zebraniach, organizowała urodziny dla rówieśników z przedszkola).

W praktyce to Pani ponosiła całość lub zasadniczą całość realnego ciężaru organizacyjnego, wychowawczego i finansowego związanego z dziećmi. Ojciec synów nie prowadził z Panią wspólnego gospodarstwa domowego. Nie uczestniczył w bieżącym, codziennym wychowywaniu dzieci w sposób równorzędny. Zabierał dzieci okresowo, przez część miesiąca, jednak w czasie tych kontaktów zapewniał im przede wszystkim podstawowe bieżące potrzeby, takie jak wyżywienie i czasem odzież (głównie używaną). Nie przekazywał Pani środków na utrzymanie dzieci w 2025 r.; postępowanie alimentacyjne zakończyło się dopiero rozprawą w styczniu 2026 r.

Ojciec synów nie uczestniczył także w sposób porównywalny do Pani w realizacji obowiązków wychowawczych i rozwojowych wobec dzieci. Nie uczestniczył w zebraniach, nie ponosił kosztów leczenia ani terapii, odmówił zaprowadzania dzieci na zajęcia sportowe, podważał zasadność leczenia logopedycznego i ortodontycznego oraz nie stosował się do Pani próśb w sprawach zdrowotnych dzieci. Zdarzało się, że spędzał z dziećmi czas na sporcie, ale częściej jego kontakty z dziećmi ograniczały się do biernego spędzania czasu, np. oglądania filmów. Nie można więc uznać, że wykonywał względem dzieci codzienną, pełną i równorzędną pieczę wychowawczą porównywalną z Panią.

W związku z powyższym uważa Pani, że w 2025 r. jako panna samotnie wychowywała Pani dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z posiadanych przez Panią informacji wynika, że przepis ten oraz oficjalne objaśnienia MF wymagają oceny rzeczywistego sposobu wykonywania opieki, a nie samego formalnego istnienia kontaktów drugiego rodzica z dzieckiem.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W piśmie przesłanym 26 maja 2026 r. dokonała Pani uzupełnienia opisu stanu faktycznego - udzieliła Pani odpowiedzi na zadane pytania, tj. wskazała Pani że:

1)    Kiedy zawarła Pani z ojcem córki wskazaną we wniosku umowę przed mediatorem?

Odpowiedź: Umowa z mediatorem została zawarta ………….. 2013 r. w ………………..

2)    Wobec wskazania we wniosku, że:

zatem proszę wyjaśnić, czy ojciec Pani pełnoletniej córki wykonywał obowiązek alimentacyjny? W jakim stopniu obowiązek ten był realizowany, tj. czy dostarczał jej:

-        środki utrzymania na zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp.,

-        środki wychowania obejmujące powinność starań o zdrowie córki, jej rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

Odpowiedź: Ojciec córki nie dostarczał jej środków na zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp., środków wychowania obejmujące powinność starań o zdrowie córki, jej rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp. w tym sensie, że wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego przez część roku 2025, tj. od lipca do grudnia (regularnie), natomiast wcześniej (od stycznia do czerwca) – w niewielkim zakresie (ok. 500 zł miesięcznie, co nie pokrywa połowy wydatków na ww. potrzeby córki).

3)   Czy w okresie (w roku, którego dotyczy wniosek), kiedy Pani córka była małoletnia, jej ojciec:

a)    interesował się nią, jej zdrowiem, samopoczuciem itd.?

b)    uczestniczył w podejmowaniu decyzji jej dotyczących, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, szkołą, dodatkowymi zajęciami, zainteresowaniami itd.?

c)    łożył na jej utrzymanie, tzn. czy przekazywał pieniądze lub też czy kupował ubrania, zabawki lub też finansował inne niezbędne wydatki, np. prywatne wizyty lekarskie, szczepienia, leki czy też inne wydatki, np. wyjazdy, wycieczki, zajęcia dodatkowe, pozalekcyjne?

Odpowiedź: W 2025, kiedy córka była małoletnia, jej ojciec:

a)   interesował się nią, jej zdrowiem, samopoczuciem itd.

b)   nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji jej dotyczących, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, szkołą, dodatkowymi zajęciami, zainteresowaniami

c)    łożył na jej utrzymanie w ograniczonym zakresie (jak podano w punkcie 2)

4)   Czy w okresie (w roku, którego dotyczy wniosek) w stosunku do małoletnich synów, ich ojciec:

a)    interesował się nimi, ich zdrowiem, samopoczuciem itd.?

b)    uczestniczył w podejmowaniu decyzji ich dotyczących, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, szkołą, dodatkowymi zajęciami, zainteresowaniami itd.?

c)    łożył na ich utrzymanie, tzn. czy przekazywał pieniądze lub też czy kupował ubrania, zabawki lub też finansował inne niezbędne wydatki, np. prywatne wizyty lekarskie, szczepienia, leki czy też inne wydatki, np. wyjazdy, wycieczki, zajęcia dodatkowe, pozalekcyjne?

Odpowiedź: W 2025 r. w stosunku do małoletnich synów, ich ojciec:

a)    interesował się nimi, ich zdrowiem, samopoczuciem;

b)    uczestniczył w podejmowaniu niektórych decyzji ich dotyczących, np. związanych ze zdrowiem, szczepieniami, natomiast Pani podejmowała decyzje dot. dodatkowych zajęć (np. zapasów, angielskiego);

c)     nie łożył na ich utrzymanie, tzn. nie przekazywał pieniędzy lub ubrań, zabawek, nie finansował prywatnych wizyt lekarskich, stomatologicznych, podofizjoterapeutycznych, wyjazdów, wycieczek, zajęć dodatkowych itp. Kupował im odzież (używaną), kiedy przebywały pod jego opieką. Wyrokiem sądu przyznano Pani świadczenie alimentacyjne od listopada 2025.

Następnie w piśmie przesłanym 26 czerwca 2026 r. doprecyzowała Pani opisu stanu faktycznego odpowiadając na następujące pytania:

1)    Jak wyglądały w 2025 r. przed wydaniem i po wydaniu postanowienia Sądu kontakty ojca z małoletnimi synami?

Odpowiedź: Ojciec zabierał synów na weekendy: raz od piątku po południu do wtorku rano, a raz od niedzieli po południu do wtorku rano.

2)    Czy kontakty ojca z synami zostały określone w postanowieniu Sądu?

Odpowiedź: Te wcześniejsze nie, po orzeczeniu sądu tak – co drugi weekend plus dwa popołudnia w tygodniu oraz wybrane święta i okresy wakacyjne.

3)    Czy kontakty ojca z synami były realizowane zgodnie z orzeczeniem Sądu?

Odpowiedź: W większości tak, na początku ojciec się uchylał od realizowania orzeczenia, następnie zaczął je realizować.

4)    Czy ojciec synów wykonywał władzę rodzicielską poza okresami wskazanymi przez Sąd?

Odpowiedź: Nie, ponadto Sąd ograniczył ojcu władzę rodzicielską „nad jego małoletnimi synami (…) do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka takich jak zdrowie, zgoda na wyjazd małoletnich za granicę na okres powyżej 30 dni, wybór zajęć pozalekcyjnych, możliwość uzyskiwania informacji związanych z edukacją małoletnich” (cytat z orzeczenia)

5)    Czy ojciec pełnoletniej córki, w okresie kiedy uzyskała pełnoletność wykonywał wobec niej obowiązek alimentacyjny?

Odpowiedziała Pani na to pytanie najlepiej i najuczciwiej jak umiała. Ojciec córki nie pracuje, utrzymuje się z renty. Na jej rzecz przekazuje dochody z najmu mieszkania. Kiedy ma najemcę, przekazuje córce ok. 1300 zł i tak było od lipca do grudnia. Kiedy nie ma – ma ograniczone środki i przekazuje jej ok. 500 zł (tak było od stycznia do czerwca), wówczas obowiązek „zaopiekowania” jej potrzeb materialnych spoczywa głównie na Pani.

Prosi Pani aby zwrócić uwagę, że opisuję z detalami stan faktyczny, otwarcie i uczciwie. Choć te formalne odpowiedzi nie oddają w pełni sytuacji. Prowadzi Pani gospodarstwo domowe sama z trójką dzieci z marginalnym wkładem finansowym ich ojców. Musiała Pani podjąć drugą pracę, żeby zapewnić realizację wszystkich potrzeb. Ojciec córki ma ograniczone możliwości finansowe, ojciec synów do wyroku sądu nie dokładał ani grosza do ich wychowania twierdząc, że powinno Pani wystarczyć 800+. Teraz, kiedy sąd zasądził mu niewielkie alimenty, dochodzi na przykład do sytuacji, w której poprosił Panią nawet o kupno pasty do zębów dla dzieci (ma to Pani potwierdzone na piśmie, jeżeli życzą sobie Państwo dowody). Uważa Pani za krzywdzące stanowisko, że nie jest Pani rodzicem samotnie wychowującym dzieci i nakładanie na Panią jeszcze dodatkowych obciążeń fiskalnych.

Pytanie

1.    Czy w odniesieniu do pełnoletniej córki uczącej się w liceum, nieuzyskującej dochodów, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do rozliczenia jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy w odniesieniu do małoletnich synów, których miejsce zamieszkania zostało prawomocnie ustalone przy matce, a ojcu ograniczono władzę rodzicielską, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do rozliczenia jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.    Czy jeśli przysługuje Pani to prawo tylko w odniesieniu do 1) lub 2), to wynika z tego, że co najmniej jedno dziecko wychowuje Pani w rozumieniu przepisów samotnie i może Pani skorzystać z przedmiotowej preferencji? Czy przepis mówi o wszystkich dzieciach podatnika?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osobie samotnie wychowującej dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest Pani panną, nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z ojców dzieci i samodzielnie sprawuj Pani nad dziećmi pieczę, zapewnia im byt materialny oraz troszczy się o ich rozwój emocjonalny i edukacyjny. Oficjalne wyjaśnienia Ministerstwa Finansów wskazują, że właśnie te okoliczności mają znaczenie dla uznania podatnika za osobę samotnie wychowującą dziecko.

W odniesieniu do pełnoletniej córki sytuacja jest jednoznaczna: córka mieszka z Panią, pozostaje pod Pani opieką, uczy się w liceum, nie pracuje, a jej ojciec jedynie utrzymuje z nią kontakty i płaci (nieregularnie) alimenty. W odniesieniu do małoletnich synów także to Pani wykonuje podstawową, pieczę nad dziećmi, a prawomocne orzeczenie sądu z listopada 2025 r. ustaliło miejsce ich zamieszkania przy matce i ograniczyło władzę rodzicielską ojcu. W Pani ocenie oznacza to, że dzieci nie są wychowywane wspólnie z drugim rodzicem w rozumieniu art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, a zatem spełnia Pani warunki do skorzystania z preferencji.

Ponadto, jeśli KIS uzna, że przesłanki samotnego rodzicielstwa są spełnione tylko w stosunku do synów lub córki, to uważa Pani, że wystarczy to do skorzystania z preferencji (bo drugi ojciec „uczestniczy” w wychowaniu tylko swoich dzieci/swojego dziecka, a przepis nie mówi wprost o wszystkich dzieciach podatnika.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych     (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy stanowi, że:

Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie m.in. następujących warunków:

·         posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dzieci (dziecko);

·         wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka);

·         nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

·         niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;

·         nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).

Przepis art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia. W związku z tym, w sytuacji, w której oboje rodzice uczestniczą w procesie wychowania dziecka, żadnemu z nich nie będzie przysługiwała ta preferencja.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmuje się dzieckiem doraźnie (np. według uzgodnienia stron), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, który jest stanu cywilnego, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, i w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Niezbędną przesłanką, jak już wcześniej zaznaczono, jest aby osoba, która chce skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów w trakcie roku podatkowego – faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywała dzieci.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Jednakże na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.

Obowiązek alimentacyjny względem dzieci pełnoletnich, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika wprost z przepisów ustawy z dnia
25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Zgodnie z art. 128 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Jak stanowi art. 133 § 1 i § 3 ww. ustawy:

Istotą tak określonego obowiązku jest to, że jedna strona ma prawo żądać dostarczenia tak wskazanych środków, a druga osoba ma obowiązek je dostarczyć.

Z ww. ustawy wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

W opisie sprawy wskazała Pani, że jest Pani panną, matką trójki dzieci. Nie pozostaje Pani w związku małżeńskim ani we wspólnym pożyciu z ojcem córki ani z ojcem dwóch młodszych synów. W 2025 r. prowadziła Pani samodzielnie gospodarstwo domowe, w którym mieszkała wyłącznie z dziećmi. W odniesieniu do najstarszej córki, córka stale z Panią mieszkała i pozostawała pod Pani codzienną opieką. Zawarła Pani z jej ojcem umowę przed mediatorem sądowym, w której wskazano, że córka pozostaje pod Pani opieką, a ojciec zobowiązał się do płacenia świadczenia alimentacyjnego na dziecko pozostające pod Pani opieką. Córka ukończyła 18 lat w dniu ... 2025 r. W 2025 r. kontynuowała naukę w publicznym liceum ogólnokształcącym. W praktyce to Pani zapewniała córce codzienne utrzymanie, opiekę, organizację spraw edukacyjnych i bytowych. Córka pozostawała przede wszystkim na Pani utrzymaniu. Ojciec córki partycypował finansowo jedynie częściowo, tj. przez część roku płacił alimenty, choć nieregularnie przez cały rok, a sporadycznie kupował córce jedzenie. Nie prowadził z Panią wspólnego gospodarstwa domowego i nie uczestniczył w codziennym, bieżącym wychowywaniu córki. Utrzymywał z nią kontakty, natomiast ciężar codziennego wychowania, zapewnienia bytu materialnego, organizacji spraw szkolnych i bieżącej opieki spoczywał na Pani. Kiedy córka uzyskała pełnoletność ojciec, na jej rzecz przekazuje dochody z najmu mieszkania. Kiedy ma najemcę, przekazuje córce ok. 1300 zł i tak było od lipca do grudnia. Kiedy nie ma – ma ograniczone środki i przekazuje jej ok. 500 zł (tak było od stycznia do czerwca), wówczas obowiązek „zaopiekowania” jej potrzeb materialnych spoczywa głównie na Pani.

Jak już wyżej wskazano przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok. Jednak, bez względu na okres jaki w ciągu roku podatnik jest osobą samotnie wychowującą dziecko prawo do rozliczania dochodów na preferencyjnych zasadach jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje, przy spełnieniu warunków określonych w art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w rocznym rozliczeniu podatkowym (za cały rok podatkowy).

Z wniosku wynika, że przez część roku, do czasu kiedy córka była małoletnia, to Pani bez udziału ojca dziecka, samotnie wychowywała córkę. Natomiast od chwili kiedy uzyskała ona pełnoletność, wspólnie z ojcem dziecka spełniała Pani obowiązek alimentacyjny względem córki.

Jak wcześniej to wyjaśniłem, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają warunku, że osobą samotnie wychowującą dziecko należy być cały rok podatkowy, uznać należy, że z preferencyjnego rozliczenia może korzystać osoba, która choćby tylko jeden dzień w roku podatkowym posiadała status osoby samotnie wychowującej dziecko.

Zatem uznać należy, że w 2025 r. w stosunku do Pani córki w okresie kiedy była ona małoletnia posiadała Pani status osoby samotnie wychowującej dziecko.

W odniesieniu do małoletnich synów wskazała Pani, że w 2025 r. to Pani ponosiła koszty utrzymania synów; zabezpieczała Pani ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne (organizowała oraz opłacała im komercyjną opiekę zdrowotną i leczenie, np. stomatologiczne; ponosiła koszty leków, terapii, zajęć dodatkowych i potrzeb edukacyjnych, ponosiła koszty butów ortopedycznych, organizowała i finansowała ich zajęcia dodatkowe); troszczyła się o ich rozwój fizyczny, społeczny i emocjonalny (organizowała i dowoziła na terapię podofizjologiczną oraz logopedyczną, zapewniała im udział w zajęciach z języka angielskiego oraz zajęciach sportowych, kontaktowała się z psychologiem dziecięcym w celu zminimalizowania skutków samodzielnego rodzicielstwa i trudnych zachowań ojca); organizowała ich codzienne funkcjonowanie (woziła dzieci na zajęcia pozaszkolne); pomagała im w edukacji przedszkolnej (np. tylko Pani uczestniczyła w zebraniach, organizowała urodziny dla rówieśników z przedszkola). W praktyce to Pani ponosiła całość lub zasadniczą całość realnego ciężaru organizacyjnego, wychowawczego i finansowego związanego z dziećmi. Ojciec synów nie prowadził z Panią wspólnego gospodarstwa domowego. Nie uczestniczył w bieżącym, codziennym wychowywaniu dzieci w sposób równorzędny. Zabierał dzieci okresowo, przez część miesiąca, jednak w czasie tych kontaktów zapewniał im przede wszystkim podstawowe bieżące potrzeby, takie jak wyżywienie i czasem odzież. Ojciec synów nie uczestniczył także w sposób porównywalny do Pani w realizacji obowiązków wychowawczych i rozwojowych wobec dzieci. Nie uczestniczył w zebraniach, nie ponosił kosztów leczenia ani terapii, odmówił zaprowadzania dzieci na zajęcia sportowe, podważał zasadność leczenia logopedycznego i ortodontycznego oraz nie stosował się do Pani próśb w sprawach zdrowotnych dzieci. Zdarzało się, że spędzał z dziećmi czas na sporcie, ale częściej jego kontakty z dziećmi ograniczały się do biernego spędzania czasu, np. oglądania filmów. W uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani, że po orzeczeniu Sądu, ich ojciec zajmował się nimi co drugi weekend plus dwa popołudnia w tygodniu oraz wybrane święta i okresy wakacyjne. Nie wykonywał władzy rodzicielskiej poza okresami wskazanymi przez Sąd.

Podstawową kwestią jest ustalenie, który z rodziców faktycznie wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim. Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że skoro w 2025 r. to Pani faktycznie samotnie wychowywała małoletnich synów, tj. zabezpieczała Pani ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, troszczyła się o ich rozwój fizyczny, społeczny i emocjonalny, organizowała ich codzienne funkcjonowanie, pomagała im w edukacji przedszkolnej, a ojciec synów nie uczestniczył w bieżącym, codziennym wychowywaniu dzieci w sposób równorzędny, stwierdzić należy, że w 2025 r. również była Pani osobą samotnie wychowującą małoletnich synów.

W konsekwencji, może Pani rozliczyć się za 2025 r. jako rodzic samotnie wychowujący dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·         Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·         Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).  

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.