Interpretacja 0113-KDWPT.4011.227.2025.3.MG

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego:

- w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku do części kwoty umorzonej wierzytelności (kapitału oraz skapitalizowanych odsetek) odpowiadającej części kredytu hipotecznego wydatkowanej na nabycie działki przeznaczonej pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego – jest prawidłowe,

- w pozostałym zakresie – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 sierpnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 15 września 2025 r. oraz pismem z 8 października 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2008 r. zawarł Pan umowę kredytu hipotecznego denominowanego w CHF na zakup nieruchomości rolnej objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego umożliwiającego zabudowę siedliskową. Działki wchodzące w skład nieruchomości, które objęte są kredytem to: X i Y. W 2017 r. uzyskał Pan pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej na działce nr ewidencyjny X. Rozpoczął Pan budowę, jednak ze względu na brak środków inwestycja nie została ukończona, budowa jest w toku. Obecnie prowadzi Pan negocjacje z bankiem w celu zawarcia ugody, która może obejmować umorzenie części zobowiązania. Ugoda nie została jeszcze zawarta. Nie korzystał Pan dotychczas z instytucji zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

15 września 2025 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1) Dokładną datę nabycia, miejsce położenia oraz tytuł prawny jaki przysługuje Panu do nieruchomości sfinansowanej ze środków uzyskanych z kredytu?

Odpowiedź: Data nabycia: … 2008 r. Miejsce położenia – …, gmina …. Tytuł prawny: prawo własności.

2) Czy jest Pan jedynym właścicielem ww. nieruchomości?

Odpowiedź: Tak, jest Pan jedynym właścicielem nieruchomości.

3) Czy był Pan jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczny? W przypadku współkredytobiorców prosimy wskazać, czy wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości? W przypadku współkredytobiorców proszę wskazać czy umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców?

Odpowiedź: Był Pan i do dzisiaj jest Pan jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczny.

4) Czy kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.)?

Odpowiedź: Tak, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego.

W momencie nabycia nieruchomości, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na zakupionej nieruchomości była możliwość budowy domu jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej.

5) Czy zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej? W przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkował Pan środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu.

Odpowiedź: Tak, cała kwota kredytu została przeznaczona na zakup przedmiotowej nieruchomości.

6) Czy przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej?

Odpowiedź: Tak.

7) Na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką?

Odpowiedź: Kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką na prawie własności nieruchomości (działki ewidencyjne X oraz Y).

8) Czy bank, z którym zawarł Pan umowę kredytową dotyczącą kredytu mieszkaniowego był podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?

Odpowiedź: Tak, kredyt uzyskał Pan w ówczesnym banku …. (…).

9) W którym roku dojdzie do zawarcia ugody z bankiem?

Odpowiedź: W 2026 r.

10) Jakie ustalenia w sprawie rozliczenia ww. kredytu będzie zawierała wskazana we wniosku ugoda z bankiem – proszę konkretnie wskazać jakie zobowiązania Stron będą wynikały z ww. ugody.

Odpowiedź: Nastąpi wzajemne rozliczenie z bankiem tj. Bank zwróci nadpłatę ponad początkową kwotę kredytu w złotych polskich w wysokości obliczonej na dzień zawarcia ugody, w tym przypadku kwotę, która została nadpłacona ponad kwotę kapitału ujętą w złotówkach. Pozostała część zadłużenia zostanie przez bank umorzona (saldo w walucie CHF przeliczone na złotówki minus kwota otrzymana od banku w złotówkach)

11) Czy w związku z zawarciem ugody z bankiem dotyczącej ww. kredytu nastąpi „umorzenie” Panu i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom całości zadłużenia (zwolnienie z długu) wynikającego z zawartej umowy kredytowej czy części zadłużenia pozostałego do spłaty?

Odpowiedź: Tak

12) Kto będzie stroną ww. ugody?

Odpowiedź: Będzie Pan stroną ww. ugody.

13) Jeśli ugoda z bankiem będzie dotyczyła umorzenia Panu zobowiązania kredytowego (zwolnienia Pana z długu) proszę wskazać:

· co będzie składało się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której zostanie Pan jako kredytobiorca/współkredytobiorca zwolniony z długu, tj. czy będzie to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty będzie wchodziła kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały/zostaną jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?

Odpowiedź: Umorzeniu podlegać będzie pozostałe do spłaty saldo kredytu (kapitału) wraz z odsetkami skapitalizowanymi oraz kosztami ubezpieczenia. Odsetki karne.

· w przypadku umorzenia części zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z porozumieniem zawartym z bankiem, będzie zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt?

Odpowiedź: Będzie Pan zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt.

8 października 2025 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu II:

Wyjaśnia Pan, że wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczy zdarzenia przyszłego. Postępowanie mediacyjne, o którym mowa we wniosku, nie zostało jeszcze przeprowadzone, w związku z czym na dzień składania niniejszego pisma nie istnieje ani ugoda mediacyjna ani jej projekt, których ustalenia mógłby Pan przytoczyć. W treści wniosku przyjęto założenie, że ewentualna ugoda mediacyjna może przewidywać umorzenie części zobowiązania wynikającego z umowy kredytu, co stanowi okoliczność potencjalną i przyszłą. Wyjaśnienia, których do tej pory Pan udzielił, oparł Pan na wstępnych informacjach udzielonych przez mediatora, podczas rozmowy telefonicznej oraz propozycji banku przekształcenia kredytu CHF w kredyt w PLN, nie stanowiącej oferty w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego.

1) Czy w ramach ugody dojdzie do przewalutowania kredytu na PLN? Należy zauważyć, że w uzupełniniu wniosku w odpowiedzi na pytanie nr 10 wskazał Pan: Nastąpi wzajemne rozliczenie z bankiem tj. Bank zwróci nadpłatę ponad początkową kwotę kredytu w złotych polskich w wysokości obliczonej na dzień zawarcia ugody, w tym przypadku kwotę, która została nadpłacona ponad kwotę kapitału ujętą w złotówkach. Pozostała część zadłużenia zostanie przez bank umorzona (saldo w walucie CHF przeliczone na złotówki minus kwota otrzymana od Banku w złotówkach). Zatem, w przypadku „przewalutowania” przedmiotowego kredytu należy jednoznacznie wyjaśnić, w jakich okolicznościach dojdzie do przeliczenia zaciągniętego kredytu hipotecznego z CHF na PLN, to jest:

· kiedy dojdzie do ww. przewalutowania oraz według jakiego kursu nastąpi wspomniane przewalutowanie oraz na jakim poziomie zostanie ustalony średni kurs według NBP na dzień przewalutowania ww. kredytu.

Odpowiedź: Według Pana oczekiwań do przewalutowania dojdzie w 2026 r., w momencie wejścia w życie potencjalnej ugody z bankiem. Przeliczenie na walutę polską powinno nastąpić po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia ugody. Z uwagi na fakt, że omawiane zdarzenie nastąpi w przyszłości, nie jest Pan w stanie ustalić poziomu średniego kursu NBP na nieokreślony dzień.

· czy przewalutowanie kredytu polegało będzie jedynie na zmianie umowy poprzez przeliczenie kapitału powstałego do spłaty na inną walutę niż wskazana w umowie na dzień otrzymania kredytu, tj. wyłącznie na zmianie sposobu wykonania zobowiązania.

Odpowiedź: Przewalutowanie objęte zapisami ugody polegać, w Pana mniemaniu, będzie na stwierdzeniu, że kredyt udzielony na podstawie zawartej z bankiem umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt złotowy. Jak w poprzedzającym punkcie – z uwagi na fakt, że omawiamy zdarzenie przyszłe, warunki ugody nie zostały określone, nie jest Pan w stanie przewidzieć dokładnie zapisów dotyczących kredytu, które zaproponuje bank w potencjalnej ugodzie podczas procedury mediacyjnej.

· czy przewalutowanie kredytu zostanie przeprowadzone w ramach istniejącej umowy kredytowej zawartej z bankiem w drodze jej zmiany na podstawie aneksu do tej umowy

Odpowiedź: W Pana mniemaniu, przewalutowanie nastąpi zapisami ugody w ramach istniejącej umowy kredytowej.

2) Czy umorzenie będzie dotyczyło również kwoty odsetek karnych?

Odpowiedź: Do dzisiaj bank nie naliczył Panu odsetek karnych, zamierza Pan spłacać kredyt zgodnie z harmonogramem jego spłaty. Zakłada Pan, że odsetki karne na dzień zawarcia ugody nie zaistnieją.

• czy w zawartej umowie kredytu określone zostaną jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?

Odpowiedź: Jeśli odsetki karne zostaną naliczone, mniema Pan, że zapisy ugody będą przewidywały sposób ich naliczenia.

3) Jakie ustalenia w sprawie rozliczenia ww. kredytu będzie zawierała wskazana we wniosku ugoda z bankiem w zakresie umorzenia zobowiązania kredytowego?

Odpowiedź: Nawiązując do powyższych odpowiedzi – omawia Pan przyszłe potencjalne zdarzenie, nie jest Pan w stanie określić ustaleń z bankiem, do których dojdzie w ramach mediacji.

W odpowiedzi na pytanie nr 10 wyjaśnił Pan: Nastąpi wzajemne rozliczenie z bankiem tj. Bank zwróci nadpłatę ponad początkową kwotę kredytu w złotych polskich w wysokości obliczonej na dzień zawarcia ugody, w tym przypadku kwotę, która została nadpłacona ponad kwotę kapitału ujętą w złotówkach. Pozostała część zadłużenia zostanie przez bank umorzona (saldo w walucie CHF przeliczone na złotówki minus kwota otrzymana od banku w złotówkach).

Z kolei w odpowiedzi na pytanie nr 13 wskazał Pan: Będę zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt.

Odpowiedź: Wskazał Pan powyższe w odpowiedzi na pytanie nr 13 wezwania z 8 września 2025 r.: Jeśli ugoda z bankiem będzie dotyczyła umorzenia Panu zobowiązania kredytowego (zwolnienia Pana z długu) proszę wskazać: (...)

• w przypadku umorzenia części zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z porozumieniem zawartym z bankiem, będzie zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt?

Odpowiedź: W związku z faktem, że jest Pan jedynym kredytobiorcą, jeśli w drodze mediacji dojdzie do porozumienia, w którym bank umorzy tylko część zobowiązania, nie będzie się Pan uchylał się od jego spłaty i tak jak wskazał Pan w odpowiedzi na poprzednie wezwanie – będzie Pan zobowiązany do spłaty pozostałego zadłużenia.

Zatem z przedstawionego opisu sprawy nie wynika jednoznacznie co będzie podlegało umorzeniu przez Bank?

Odpowiedź: Opis sprawy dotyczy zdarzenia przyszłego. Kwota umorzenia wyniknie z ustaleń dokonanych podczas mediacji.

4) W złożonym wniosku wskazał Pan, że:

W 2008 r. zawarłem umowę kredytu hipotecznego denominowanego w CHF na zakup nieruchomości rolnej objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego umożliwiającego zabudowę siedliskową. Działki wchodzące w skład nieruchomości, które objęte są kredytem: X i Y. W 2017 r. uzyskał Pan pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej na działce nr ewidencyjny X.

W uzupełnieniu wniosku w odpowiedzi na pytanie nr 4 wskazał Pan:

Tak, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 podpunkt c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego.

W momencie nabycia nieruchomości, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na zakupionej nieruchomości była możliwość budowy domu jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej.

W związku z powyższym należy wyjaśnić:

· W jakim celu została zakupiona działka nr Y, skoro pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej uzyskał Pan na działce nr X?

Odpowiedź: Niemożliwe było zakupienie działki X bez działki Y. Działka numer Y jest nieodłączną częścią zakupionej nieruchomości z uwagi na jej położenie. Dostęp do drogi publicznej ma tylko działka nr X, działka nr Y jest gruntem położonym za działką X oddaloną od drogi publicznej o długość działki X i graniczy z pozostałych trzech stron z rzeką oraz z sąsiednimi gruntami rolnymi, które nie są w Pana posiadaniu. Działka Y nie ma dostępu do drogi publicznej.

· W jaki sposób działka nr Y jest wykorzystywana, czy jest zabudowana – jeżeli tak to jakimi budynkami? Należy to szczegółowo opisać.

Odpowiedź: Działka nr Y jest niezabudowana, większość jej obszaru pokrywa staw. Działka nr Y ma powierzchnię … (z czego … to staw) i w momencie jej nabycia znajdowała się na terenie ciągu ekologicznego bez możliwości zabudowy. Powierzchnia działki X to ….

Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku

Czy w powyżej opisanym stanie faktycznym – tj.: kredyt zaciągnięty w 2008 r. na zakup nieruchomości rolno- siedliskowej, objętej planem miejscowym dopuszczającym zabudowę siedliskową, - rozpoczęcie budowy domu jednorodzinnego w tej zabudowie (po uzyskaniu pozwolenia w 2017 r.), - stan przed zawarciem ugody, potencjalne umorzeniem części kredytu – możliwe jest skorzystanie z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od potencjalnie umorzonej części kredytu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Pana stanowisko

Uważa Pan, że spełnia przesłanki ustawowe i rozporządzeniowe, dlatego potencjalne umorzenie części Pana kredytu powinno zostać objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej – zakupu działki rolnej z możliwością budowy domu jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej, zgodnie z planem miejscowym i pozwoleniem na budowę. Nie korzystał Pan wcześniej z ulgi zaniechania podatkowego od umorzonych kredytów mieszkaniowych z innej inwestycji. Kredyt spełnia definicję „kredytu mieszkaniowego” w rozumieniu § 3 rozporządzenia z 11 marca 2022 r., sfinansował bowiem zakup gruntu, na którym rozpoczął Pan budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej. Zaniechanie poboru podatku jest obecnie stosowane do przychodów uzyskanych w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r., zgodnie z nowelizacją rozporządzenia z 20 grudnia 2024 r. W związku z powyższym uważa Pan, że umorzenie zobowiązania w ramach planowanej ugody powinno być objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar
finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia w przyszłości przez Bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Pana, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:

- do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,

- do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,

- do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,

- a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz

- w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wskazał Pan we wniosku , w 2008 r. zawarł Pan umowę kredytu hipotecznego denominowanego w CHF na zakup nieruchomości rolnej objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego umożliwiającego zabudowę siedliskową. Działki wchodzące w skład nieruchomości, które objęte są kredytem to: X i Y. Niemożliwe było zakupienie działki X bez działki Y. Działka numer Y jest nieodłączną częścią zakupionej nieruchomości z uwagi na jej położenie. Dostęp do drogi publicznej ma tylko działka nr X, działka nr Y jest gruntem położonym za działką X oddaloną od drogi publicznej o długość działki X i graniczy z pozostałych trzech stron z rzeką oraz z sąsiednimi gruntami rolnymi, które nie są w Pana posiadaniu. Działka Y nie ma dostępu do drogi publicznej. Działka nr Y jest niezabudowana, większość jej obszaru pokrywa staw. Działka nr Y ma powierzchnię … (z czego … to staw) i w momencie jej nabycia znajdowała się na terenie ciągu ekologicznego bez możliwości zabudowy. W 2017 r. uzyskał Pan pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie siedliskowej na działce nr ewidencyjny X. Rozpoczął Pan budowę, jednak ze względu na brak środków inwestycja nie została ukończona, budowa jest w toku. Obecnie prowadzi Pan negocjacje z bankiem w celu zawarcia ugody, która może obejmować umorzenie części zobowiązania. Ugoda nie została jeszcze zawarta. Nie korzystał Pan dotychczas z instytucji zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Jest Pan jedynym właścicielem nieruchomości. Był Pan i do dzisiaj jest Pan jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczny. Kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umorzeniu podlegać będzie pozostałe do spłaty saldo kredytu (kapitału) wraz z odsetkami skapitalizowanymi oraz kosztami ubezpieczenia. Do dzisiaj bank nie naliczył Panu odsetek karnych, zamierza Pan spłacać kredyt zgodnie z harmonogramem jego spłaty. Zakłada Pan, że odsetki karne na dzień zawarcia ugody nie zaistnieją. Jeśli odsetki karne zostaną naliczone, mniema Pan, że zapisy ugody będą przewidywały sposób ich naliczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, zaciągnięty przez Pana kredyt hipoteczny w części, w której został wydatkowany na nabycie działki (nr X), na której rozpoczęta została budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, można uznać za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu. Nabycie tej działki stanowi bowiem wydatek określony w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast nabycie przez Pana, ze środków uzyskanych z kredytu hipotecznego, drugiej działki (Y) nie stanowi wydatku, o którym mowa w ww. przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Środki te nie zostały wydatkowane na nabycie gruntu, który został przeznaczony przez Pana pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ponieważ jak wskazał Pan w opisie działka Y jest niezabudowana, większość jej obszaru pokrywa staw, w momencie jej nabycia znajdowała się na terenie ciągu ekologicznego bez możliwości zabudowy. Działka ta nie spełnia więc kryterium faktycznego celu przeznaczenia pod budowę budynku mieszkalnego.

Reasumując, kwota umorzonej przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Pana w 2008 r., stanowić będzie dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kapitału oraz skapitalizowanych odsetek) w części, w jakiej kwota kredytu wydatkowana na zakup działki nr X, na której rozpoczął Pan budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Spełnia Pan bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonej wierzytelności.

Zatem, Pana stanowisko w tej części uznałem za prawidłowe.

Ww. zaniechanie nie będzie jednak miało zastosowania do części umorzonego długu z tytułu kredytu hipotecznego (wydatkowanego na zakup działki nr X), odpowiadającej części kredytu przeznaczonej na pokrycie ubezpieczenia kredytu. Bowiem, z przepisu §1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że zaniechanie dotyczy wierzytelności z tytułu opłat, których poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Zatem w odniesieniu do tej części uzyskanego przychodu, która wynika z umorzenia wierzytelności dotyczącej ww. kredytu w części związanej z kosztami ubezpieczenia, nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Kwota ta będzie stanowić dla Pana przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, Pana stanowisko w tej części uznałem za nieprawidłowe.

Natomiast odnosząc się do umorzenia przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, w części dotyczącej nabycia drugiej działki nr Y, która jest niezabudowana, większość jej obszaru pokrywa staw a w momencie jej nabycia znajdowała się na terenie ciągu ekologicznego bez możliwości zabudowy, nie zostały spełnione warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego, bowiem grunt taki służy celom innym niż mieszkaniowe.

Tym samym do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem tej części wierzytelności kredytowej nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego. Wobec tego umorzenie tej części kredytu stanowi dla Pana przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako „przychód z innych źródeł”.

Zatem, Pana stanowisko w tej części uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.