Ulga prorodzinna - brak porozumienia między partnerami.
Podatnik jest ojcem dwójki małoletnich dzieci. Rodzice są w rozstaniu, nie byli małżeństwem. Toczy się postępowanie sądowe o ustalenie opieki. Oboje mają pełną władzę rodzicielską. Na mocy zabezpieczenia sądowego dzieci mieszkają z matką, a ojciec ma szerokie kontakty (10-11 dni w miesiącu, połowa wakacji). Ojciec aktywnie uczestniczy w…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 25 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan ojcem dwójki małoletnich dzieci w wieku 12 i 6 lat. Pozostaje Pan w rozstaniu z ich matką – nigdy nie zawieraliście związku małżeńskiego. Obecnie przed Sądem Rejonowym w … (sygn. akt ….) toczy się postępowanie dotyczące ustalenia sposobu wykonywania opieki nad dziećmi. Obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska. Oboje uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej i składają zeznania PIT-37.
Na podstawie zabezpieczenia sądowego, na czas trwania postępowania: miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowe miejsce zamieszkania ich matki, przysługują Panu szerokie kontakty z dziećmi, obejmujące około 10–11 dni w miesiącu, a także połowę wakacji, ferii oraz świąt. Faktycznie i regularnie wykonuje Pan władzę rodzicielską oraz aktywnie uczestniczy w wychowaniu dzieci, w szczególności poprzez:
· sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi podczas kontaktów, w tym zapewnianie im miejsca pobytu, wyżywienia oraz organizację czasu wolnego,
· ponoszenie kosztów utrzymania dzieci, w tym zakup odzieży, środków higienicznych oraz innych niezbędnych artykułów,
· udział w procesie edukacyjnym dzieci (pomoc w nauce, bieżące monitorowanie postępów),
· dbanie o zdrowie dzieci, w tym organizowanie i uczestnictwo w wizytach lekarskich oraz zapewnianie opieki w czasie choroby,
· wspieranie rozwoju fizycznego, emocjonalnego i społecznego dzieci.
Ponadto regularnie wywiązuje się Pan z obowiązku alimentacyjnego. Matka dzieci nie wyraża jednak zgody na podział ulgi prorodzinnej i zamierza odliczyć ją w całości jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
25 maja 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Jakiego okresu (którego roku podatkowego) dotyczy przedmiotowy wniosek?
Odpowiedź: Wniosek dotyczy roku podatkowego 2025.
2) Czy w okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek:
a) Podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. czy Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (tzw. rezydencję podatkową) miał Pan w Polsce?
Odpowiedź: W roku podatkowym 2025 podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz posiadał Pan miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce.
b) Prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.
Odpowiedź: W roku podatkowym 2025 nie prowadził Pan działalności gospodarczej.
c) Czy w stosunku do Pana dzieci, miały zastosowanie przepisy:
Odpowiedź: W stosunku do Pana dzieci nie miały zastosowania:
· przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie wskazanym w wezwaniu,
· przepisy ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
3) Czy – w okresie, którego dotyczy wniosek matka Pana dzieci faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dzieci (uczestniczyła w ich wychowaniu, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, ponosiła koszty ich utrzymania, troszczyła się o rozwój fizyczny i duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.)? Należy konkretnie i jednoznacznie określić i opisać jakie czynności i przez jaki okres wykonywane, składały się na wykonywanie władzy rodzicielskiej i wychowywanie dzieci przez matkę Pana dzieci.
Odpowiedź: Matka dzieci wykonywała władzę rodzicielską wobec dzieci w okresach, gdy małoletni przebywali pod jej opieką (około 20 dni w miesiącu, a także połowę wakacji, ferii oraz świąt), poprzez sprawowanie bieżącej opieki nad dziećmi, ponoszenie kosztów ich utrzymania, zapewnianie codziennych potrzeb bytowych, pomoc w edukacji szkolnej oraz uczestnictwo w sprawach związanych z ich edukacją, zdrowiem i organizacją czasu wolnego.
Jednocześnie wskazuje Pan, że również Pan aktywnie i stale wykonywał władzę rodzicielską wobec dzieci. Na podstawie zabezpieczenia sądowego posiadał oraz wykonywał Pan szerokie kontakty z dziećmi obejmujące około 10–11 dni w miesiącu, a także połowę wakacji, ferii oraz świąt. W czasie sprawowania opieki osobiście zajmował się Pan dziećmi, zapewniając im wyżywienie, miejsce pobytu, opiekę, organizację czasu wolnego oraz wypoczynku. Aktywnie uczestniczył Pan w wychowaniu dzieci poprzez:
· pomoc w nauce i odrabianiu lekcji,
· zainteresowanie postępami szkolnymi dzieci; jest Pan członkiem trójki klasowej w szkole syna, aktywnie uczestniczy w zebraniach szkolnych, spotkaniach oraz występach dzieci,
· udział w organizacji zajęć dodatkowych i aktywności dzieci,
· zapewnianie dzieciom opieki medycznej oraz reagowanie na ich potrzeby zdrowotne,
· wspieranie rozwoju emocjonalnego i intelektualnego dzieci,
· finansowanie wyjazdów wakacyjnych dzieci z Panem, w tym wyjazdów do Grecji oraz Pogorzelicy,
· współfinansowanie wyjazdu kolonijnego syna,
· ponoszenie kosztów utrzymania dzieci, w tym regularne płacenie alimentów oraz finansowanie bieżących potrzeb dzieci podczas sprawowania nad nimi opieki,
· zakup ubrań, obuwia, zabawek, środków higienicznych oraz środków czystości,
· ponoszenie do kwietnia 2025 r. części kosztów związanych z utrzymaniem dzieci, w tym połowy kosztów obiadów szkolnych syna oraz czesnego córki.
Od kwietnia 2025 r. regularnie uiszcza Pan również alimenty na rzecz dzieci, w związku z czym część kosztów związanych z ich utrzymaniem realizowana była przez Pana w formie świadczeń alimentacyjnych, obok wydatków ponoszonych bezpośrednio podczas sprawowania przez Pana opieki nad dziećmi. Pana uczestnictwo w życiu dzieci nie miało charakteru incydentalnego ani nie ograniczało się wyłącznie do realizacji kontaktów, lecz polegało na stałym i regularnym wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, osobistym sprawowaniu opieki oraz aktywnym uczestniczeniu w sprawach dotyczących wychowania, edukacji, zdrowia i rozwoju dzieci. Brał Pan również udział w podejmowaniu bieżących decyzji dotyczących dzieci oraz utrzymywał regularny kontakt ze szkołą i sprawami dotyczącymi ich funkcjonowania oraz rozwoju. Posiada Pan pełną władzę rodzicielską, której nie został Pan pozbawiony ani ograniczony w zakresie istotnych spraw dzieci, i uczestniczył Pan w ich wychowaniu przez cały okres objęty wnioskiem. W latach poprzednich co do zasady dokonywał Pan z matką dzieci podziału ulgi prorodzinnej po 50%. Również od roku podatkowego 2026 matka dzieci wyraziła zgodę na rozliczanie ulgi prorodzinnej w częściach równych. Wykonywanie przez Pana władzy rodzicielskiej miało charakter rzeczywisty, regularny i obejmowało faktyczne uczestnictwo w wychowaniu oraz opiece nad dziećmi.
Pytania
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Panu prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci?
2. Czy w sytuacji, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską, a brak jest porozumienia co do podziału ulgi, przysługuje Panu prawo do odliczenia ulgi w częściach równych (po 50% na każde dziecko)? Jeśli nie – w jakiej proporcji powinno nastąpić odliczenie?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Panu prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, ponieważ spełnia Pan przesłanki, tj. faktycznie wykonuje władzę rodzicielską wobec małoletnich dzieci. Podkreślenia wymaga, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nie ogranicza się wyłącznie do formalnego jej posiadania, lecz obejmuje rzeczywiste uczestnictwo w wychowaniu dzieci, podejmowaniu decyzji dotyczących ich życia oraz ponoszenie ciężaru ich utrzymania – co ma miejsce w niniejszej sprawie. W Pana ocenie, zakres Pana zaangażowania w opiekę i wychowanie dzieci ma charakter istotny i regularny.
W związku z powyższym uważa Pan, że w sytuacji braku porozumienia pomiędzy rodzicami co do podziału ulgi prorodzinnej, każdemu z rodziców wykonujących władzę rodzicielską przysługuje prawo do odliczenia ulgi w częściach równych, tj. po 50% na każde dziecko. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii interpretacyjnej organów podatkowych (w załączniku pismo w tej sprawie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w ….), zgodnie z którymi decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej, a nie wyłącznie miejsce zamieszkania dziecka.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na 31 grudnia 2025 r.:
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Na podstawie art. 27f ust. 2a cyt. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Według art. 27f ust. 2c powołanej ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
Stosownie do art. 27f ust. 2d omawianej ustawy:
Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:
1) osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;
2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Na mocy art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą podatnika i jego małżonka, którzy wykonywali władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d.
W myśl art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Na mocy art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Wyjaśnić należy, że przepis art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie pozbawia samego prawa do odliczenia, a wskazuje jedynie na podział przysługującej rodzicom ulgi prorodzinnej.
Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem (dziećmi) po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka (dzieci) jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka (dzieci) połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) wynika, że:
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Na mocy art. 26 ww. ustawy:
§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Na mocy art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3, z uwzględnieniem art. 6 ust. 4e i 8, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.
W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Tym samym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka podatnika mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z ww. art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dzieci jest wykonywanie w stosunku do tych dzieci władzy rodzicielskiej.
Na podstawie art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.):
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Według art. 93 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
Z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
W świetle art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Na gruncie art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Jak wynika z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na małoletnie dzieci przysługuje rodzicom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską. Wobec tego samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji. Dla nabycia prawa do ulgi konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w szczególności sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie/zabezpieczenie wszystkich potrzeb dziecka od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne i emocjonalne.
Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.
W sytuacji, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka, nie ma zastosowania zasada, zgodnie z którą przysługującą rodzicom kwotę ulgi na dziecko rodzice dziecka mogą odliczyć w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Sposób podziału ulgi pomiędzy rodziców dziecka jest bowiem zagadnieniem wtórnym wobec samego prawa do ulgi.
W konsekwencji, przysługiwanie odliczenia obojgu rodzicom w kwotach równych lub dowolnej proporcji przez nich ustalonej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską.
Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.
Co istotne, samo płacenie alimentów na dziecko oraz spotkania z małoletnim dzieckiem nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic.
Podkreślenia przy tym wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński określa także prawa rodzicielskie. Jeżeli zatem nie pozbawia tego prawa jednego z rodziców, to uznaje, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka. Jednakże, z uwagi na dobro dziecka, Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka.
Powtórzyć należy, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.
W pierwszej kolejności – przystępując do oceny możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej – wskazać należy, że wysokość odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, to w określonych przypadkach każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy. Co istotne, kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej, z tym że, biorąc pod uwagę umiejscowienie w przepisach ustawy sformułowania lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej, tj. po wyrazach kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych, należy przyjąć, że podstawową formą podziału przysługującego odliczenia pomiędzy rodziców – z których każdy ma prawo do zastosowania ulgi – jest podział tej kwoty w częściach równych. Tym samym, możliwość skonsumowania kwoty ulgi przez rodziców dziecka w inny sposób niż w proporcji pół na pół, należy traktować w kategorii przywileju (wyjątku od generalnej zasady) wymagającego zgody obojga rodziców.
Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych czy będących w separacji.
Zatem, ustawodawca dał rodzicom możliwość wyboru, w jaki sposób dokonają odliczeń kwoty przysługującej im ulgi prorodzinnej. Istotne jest jednak to, aby odliczona kwota przez oboje rodziców nie przekroczyła rocznego limitu ulgi określonego ustawą. W związku z tym możliwe jest skorzystanie z odliczenia od podatku przez jednego z rodziców, przy czym konieczne jest w tym zakresie uzyskanie porozumienia pomiędzy osobami uprawnionymi, gdyż to im ustawodawca pozostawił decyzję w tym względzie. Natomiast w sytuacji braku takiego porozumienia odliczenie przysługuje w częściach równych.
Brzmienie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku:
a) w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,
b) w równych częściach w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy:
Natomiast w przypadkach innych niż wyżej wymienione odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Co istotne, ww. przepis wskazuje jedynie na podział przysługującej rodzicom ulgi prorodzinnej i nie pozbawia on samego prawa do odliczenia. Prawo do ulgi – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – przysługuje zatem na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego podatnik wykonywał władzę rodzicielską.
Wątpliwość Pana budzi kwestia, czy za 2025 r. przysługiwało Panu prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan ojcem dwójki małoletnich dzieci w wieku 12 i 6 lat. Pozostaje Pan w rozstaniu z ich matką – nigdy nie zawieraliście związku małżeńskiego. Obecnie przed Sądem toczy się postępowanie dotyczące ustalenia sposobu wykonywania opieki nad dziećmi. Obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska. Na podstawie zabezpieczenia sądowego, na czas trwania postępowania: miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowe miejsce zamieszkania ich matki, przysługują Panu szerokie kontakty z dziećmi, obejmujące około 10–11 dni w miesiącu, a także połowę wakacji, ferii oraz świąt. Faktycznie i regularnie wykonuje Pan władzę rodzicielską oraz aktywnie uczestniczy w wychowaniu dzieci, w szczególności poprzez:
· sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi podczas kontaktów, w tym zapewnianie im miejsca pobytu, wyżywienia oraz organizację czasu wolnego,
· ponoszenie kosztów utrzymania dzieci, w tym zakup odzieży, środków higienicznych oraz innych niezbędnych artykułów,
· udział w procesie edukacyjnym dzieci (pomoc w nauce, bieżące monitorowanie postępów),
· dbanie o zdrowie dzieci, w tym organizowanie i uczestnictwo w wizytach lekarskich oraz zapewnianie opieki w czasie choroby,
· wspieranie rozwoju fizycznego, emocjonalnego i społecznego dzieci.
Ponadto regularnie wywiązuje się Pan z obowiązku alimentacyjnego. Matka dzieci nie wyraża jednak zgody na podział ulgi prorodzinnej i zamierza odliczyć ją w całości jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
Odnosząc się do możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej w 2025 r. na Pana dwójkę małoletnich dzieci należy wskazać, iż jak wynika z opisu sprawy obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska , decyzją Sądu miejsce zamieszkania małoletnich dzieci w 2025 r. ustalone było przy matce dzieci, nie została orzeczona opieka naprzemienna, przysługiwały Panu szerokie kontakty z dziećmi. Jednakże ze względu na to, że nie miał Pan porozumienia z matką dzieci co do wysokości odliczenia ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci, to w Pana sytuacji ma zastosowanie zdanie czwarte przepisu art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym w przypadkach innych niż wymienione w tym przepisie, odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny, tj. w przedmiotowej sprawie jest to matka dzieci.
Zatem – nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – wskazuję, że w opisanych okolicznościach, gdzie miejsce zamieszkania dzieci jest przy matce i nie została orzeczona przez sąd piecza naprzemienna oraz nie ma Pan porozumienia z matką dzieci co do wysokości odliczenia ulgi prorodzinnej na dwoje małoletnich dzieci, nie jest Pan uprawniony do dokonania odliczenia w wysokości 50% kwoty ulgi prorodzinnej na każde z dwojga małoletnich dzieci z tytułu ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że odliczenia w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, tj. matka dzieci, pozbawia Pana prawa do odliczenia 50% kwoty tej ulgi na każde z dzieci w zeznaniu podatkowym za 2025 r. na podstawie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego, Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Podkreślamy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnić się od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo