Interpretacja 0113-KDWPT.4011.247.2026.2.PPK

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

29 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem złożonym 5 czerwca 2026 r. (nadanym 3 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:…

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:…

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

W 2008 r. Pani - …. wraz z mężem - ….. poszukiwali źródła finansowania rozbudowy domu jednorodzinnego, położonego w …., przy ulicy …. stanowiącego odrębną własność Księgi Wieczystej nr …., prowadzoną przez Sąd Rejonowy w …. Wydział Ksiąg Wieczystych, w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny.

…. czerwca 2008 r. zawarto z Bankiem … z siedzibą w ….. - Umowę o kredyt hipoteczny nr …. w kwocie 350 000 zł (Bank przeliczył wypłaconą kwotę na sumę 165 033,77 CHF).

Kwotę kredytu Bank ….. określił w Umowie w walucie polskiej (350 000 zł), zaznaczając, iż kredyt jest indeksowany kursem CHF. Tak określona kwota kredytu miała zostać wypłacona w złotych, w kwocie stanowiącej równowartość wypłacanej kwoty wyrażonej w walucie obcej, a do przeliczeń zastosowany został kurs kupna CHF według tabeli kursów Banku.

Spłata rat następować miała przy zastosowaniu kursu sprzedaży CHF według tabeli kursów Banku. Spłata miała następować poprzez bezpośrednie potrącanie przez Bank należnych mu kwot z rachunku ROR kredytobiorcy prowadzonego w PLN.

Kredyt został udzielony na okres 420 miesięcy i miał być spłacany w 414 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, które miały zawierać malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej oraz w 6 ratach obejmujących odsetki w okresie karencji (§ 2 ust. 6, § 7 ust. 2 Umowy). Kredyt został objęty oprocentowaniem zmiennym, które na dzień zawarcia Umowy zostało ustalone na 3,7350%, na którą to składała się suma stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) oraz stała marża Banku w stosunku rocznym 0,8500% (§ 6 ust. 3 Umowy). W związku z Umową, Bank oddał do dyspozycji strony powodowej kwotę 350 000 zł przekazując ją przelewem na rachunek bankowy prowadzony w PLN w trzech transzach:

1)    … czerwca 2008 r., kwota 174 999 zł 99 gr po kursie 2,0589,

2)    … września 2008 r., kwota 100 000 zł 01 gr po kursie 2,0990,

3)    …. listopada 2008 r., kwota 75 000 zł po kursie 2,3137.

Zgodnie z treścią umowy z Bankiem, zabezpieczeniem spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami była hipoteka kaucyjna do sumy 595 000 zł na kredytowanej nieruchomości, cesje na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości oraz cesje na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorców (…. i …..).

Od dnia zawarcia umowy, tj. … czerwca 2008 r. do …. marca 2026 r. wpłacono 76.684,95 CHF tytułem rat kapitałowo- odsetkowych oraz koszty około kredytowe (ubezpieczenia na życie kredytobiorców oraz ubezpieczenie nieruchomości).

Jest to Państwa jedyne przedsięwzięcie inwestycyjne. Oświadczają Państwo, że kredytowana nieruchomość służyła i nadal służy zaspokajaniu Państwa potrzeb mieszkaniowych. Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 (Dz. U. poz. 1912) wydłużające moc obowiązującą Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. poz. 592) do 31 grudnia 2026 r.

Z uwagi na powzięcie przez Państwa wiedzy, ze zawarta umowa o kredyt mogła zawierać niedozwolone klauzule umowne postanowili Państwo … lutego 2024 r., skierować do Sądu Okręgowego ….. Wydział Cywilny pozew o ustalenie i zapłatę.

W związku ze złożonym pozwem Bank wystąpił z inicjatywą zawarcia ugody. W wyniku prowadzonych rozmów pomiędzy Bankiem a Państwem za pośrednictwem adwokata, podjęli Państwo decyzję o zawarciu ugody przed rozpoczęciem rozprawy sądowej.

… marca 2026 r. została zawarta ugoda pomiędzy …., …., a Bankiem ….. z siedzibą w …., ….. wpisanym do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Miasta … w ….. Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem: …., nr NIP ….., z kapitałem zakładowym w wysokości …… - opłaconym w całości, reprezentowanym przez …...

W ww. ugodzie:

·         Bank umorzył zadłużenie z tytułu umowy w wysokości 88.348,82 CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosi 88.301,16 CHF, a kwota odsetek 47,66 CHF, co oznacza że po przeliczeniu na walutę polską po kursie 4,6696 wynosi 412 553 zł 65 gr;

·         Bank zobowiązał się do zapłaty 500 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu;

·         Bank zobowiązał się do zapłaty 20 180 zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Państwa rat kredytowych.

Opisany wyżej przez Państwa stan faktyczny wyczerpuje znamiona dochodów wymienionych w ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Oświadczają Państwo, że powyższe umorzenia dotyczą …. i …. oraz to, że oboje spełniają Państwo warunek jednej inwestycji.

Uzupełnienie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

5 czerwca 2026 r., udzielili Państwo odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)     Czy kredyt hipoteczny zaciągnięty we frankach szwajcarskich został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?

Odpowiedź: Tak, Bank …. podlega nadzorowi finansowemu. Instytucja działa w Polsce na takich samych zasadach jak pozostałe banki komercyjne i znajduje się pod jurysdykcją najważniejszych organów kontrolnych:

·         Komisji Nadzoru Finansowego (KNF),

·         Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG),

·         Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

2)     Czy zgodnie z zawartą umową o kredyt hipoteczny, odpowiadali Państwo solidarnie (do pełnej wysokości) za spłatę kredytu?

Odpowiedź: Tak, odpowiadali Państwo solidarnie do pełnej wysokości.

3)     Od kiedy są Państwo współwłaścicielami nieruchomości, której dotyczy zaciągnięty kredyt?

Odpowiedź: Współwłaścicielami jesteście Państwo od 2006 r.

4)     Czy kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?

Odpowiedź: Tak, w § 2 Umowy o kredyt hipoteczny nr …. został wskazany cel kredytu - Rozbudowa domu.

5)     Czy przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej?

Odpowiedź: Tak, przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

6)     Czy zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej? W przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkowali Państwo środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu.

Odpowiedź: Zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej. Środki pieniężne zostały w pełni wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z tym, nie wystąpiła sytuacja wydatkowania kapitału na inne, nieprzewidziane w umowie cele.

7)     W przypadku umorzenia pozostałego zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z porozumieniem zawartym z bankiem, zobowiązany jest do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt? Jeśli ugoda z bankiem dotyczyła umorzenia Państwa zobowiązania kredytowego (zwolnienia Państwa z długu) proszę wskazać:

a)    co składało się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której zostali Państwo jako współkredytobiorcy zwolnieni z długu, tj. czy jest to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty wchodziła kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?

b)    w przypadku umorzenia pozostałego zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z porozumieniem zawartym z bankiem, był zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt?

Odpowiedź: Zgodnie z Ugodą zawartą … marca 2026 r. pomiędzy …. i …., a Bankiem …. w § 2 cytuje:

„1. W księgach rachunkowych Banku na dzień ….03.2026 wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytuły Umowy wynosi 88 348,82 CHF (słownie: osiemdziesiąt osiem tysięcy trzysta czterdzieści osiem 82/100 franków szwajcarskich), z tego kwota kapitału kredytu wynosi 88 301,16 CHF (słownie: osiemdziesiąt osiem tysięcy trzysta jeden 16/100 franków szwajcarskich), a kwota odsetek naliczonych do dnia 03.03.2026 wynosi 47,66 CHF (słownie: czterdzieści siedem 66/100 franków szwajcarskich), co oznacza, ze po przeliczeniu na walutę polska po kursie 4,6696, zadłużenie kredytobiorcy na dzień 03.03.2026 wynosi 412 553,65 PLN (słownie: czterysta dwanaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt trzy 65/100 złotych polskich).

2. Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 88 348,82 CHF, tj. w całości, a Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjmuje.

3. Tym samym Strony oświadczają, że uznają umowę za wykonalna w całości i żadna ze stron nie będzie dochodziła od drugiej w przyszłości jakichkolwiek roszczeń związanych z wykonaniem Umowy.”

Ponadto, jako Kredytobiorcy musieli Państwo oświadczyć, że przed zawarciem Ugody nie przenieśli, ani nie zobowiązali się Państwo do przeniesienia na rzecz jakiekolwiek osoby trzeciej jakiekolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową i zobowiązali się Państwo, że nie będziecie dokonywać tego rodzaju czynności do dnia wejścia w życie Ugody.

8)    Kiedy (należy wskazać datę) bank wypłacił Państwu kwotę 20 180 zł?

Odpowiedź: Przelew wpłynął … marca 2026 r.

9)    Czy kwota 20 180 zł, którą Państwo otrzymali jest:

a)    zwrotem środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie, zostały uznane za nadpłatę kredytu;

b)    zwrotem środków wpłaconych wcześniej do banku, które zostały w ugodzie uznane za nienależne bankowi z innych powodów (jakich?)?

Odpowiedź: Kwota 20 180 zł stanowi częściowy zwrot spłaconych rat kredytowych.

10) Czy zwrot środków pieniężnych jest:

a)    odszkodowaniem ze strony banku (jeśli tak, za jakie szkody)?

Odpowiedź: Nie jest odszkodowaniem.

b)    wynagrodzeniem za zaniechanie dochodzenia przez Państwa roszczeń wobec banku na drodze sądowej lub odstąpienie od takich roszczeń?

Odpowiedź: Nie jest wynagrodzeniem ani nie jest odstąpieniem.

c)    zadośćuczynieniem ze strony banku na Państwa rzecz (jeśli tak, z tytułu jakich krzywd)?

Odpowiedź: Nie jest zadośćuczynieniem.

d)    świadczeniem z tytułu kredytu mieszkaniowego związanym z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania?

Odpowiedź: Nie jest świadczeniem.

Pytania

1)    Czy kwota dodatkowa (20 180 zł) stanowiąca w istocie częściowy zwrot spłaconych przez Państwa rat wynikających z tytułu ugody dotyczącej kredytu frankowego otrzymanego na potrzeby mieszkaniowe podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2)    Czy w przypadku uznania, że wypłacona przez Bank kwota, o której mowa w pytaniu nr 1 nie podlega opodatkowaniu to w sytuacji, jeżeli Bank …. wystawi PIT-11 na te kwotę, czy mogą pominąć ją Państwo w rocznym zeznaniu podatkowym (z uwagi na fakt, że kwota ta nie stanowi dla Państwa przychodu)?

3)    Czy jesteście Państwo zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu z tytułu całkowitej umorzonej, niespłaconej kwoty kredytu hipotecznego w wysokości 412 553 zł 65 gr na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 (Dz. U. poz. 1912) wydłużające moc obowiązującą Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. poz. 592) do 31 grudnia 2026 r.?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko odnośnie pytania nr 1:

Państwa stanowisko jest takie, że nie jest to przychód z innych źródeł w rozumieniu ustawy o PIT. W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania pierwszego, wypłacana kwota dodatkowa stanowi częściowy zwrot rat wpłaconych przez Państwa i nie może być uznana za przysporzenie majątkowe, w związku z tym, nie można tego zaliczyć do żadnej kategorii przychodów, które wynikają z art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bank dokonując zapłaty ww. kwoty dokonał zwrotu części środków uprzednio wpłaconych na rzecz Banku przez Państwa w związku z wykonywaniem umowy. Nie osiągnęli Państwo przychodu a jedynie otrzymali zwrot nienależnie pobranych pieniędzy. Powyższa kwota dodatkowa została ustalona w wyniku negocjacji prowadzonych przed zawarciem ugody.

Stanowisko odnośnie pytania nr 2:

W Państwa ocenie wypłacona przez Bank kwota nie podlega opodatkowaniu, ponieważ stanowi jedynie częściowy zwrot spłaconych przez Państwa rat kredytowych. W związku z tym, jeżeli Bank ….. wystawi PIT-11 na te kwotę, mogą ją Państwo pominąć w rocznym zeznaniu podatkowym (z uwagi na fakt, że kwota ta nie stanowi dla Państwa przychodu).

Stanowisko odnośnie pytania nr 3:

Celem inwestycji było zaspokojenie Państwa potrzeb mieszkaniowych, tj. rozbudowa domu. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowego od osób fizycznych. Ww. kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt hipoteczny został udzielony przez Bank …., tytułem zabezpieczenia kredytu została ustalona hipoteka na nieruchomości będącej przedmiotem umowy o kredyt hipoteczny. Zawarcie ugody z bankiem skutkuje umorzeniem całości pozostałej do spłaty kwoty kredytu hipotecznego, na która składała się kwota kapitału i odsetek.

W przeszłości nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 (Dz. U. poz. 1912) wydłużające moc obowiązującą Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. poz. 592) do 31 grudnia 2026 r.

W związku z powyższym, uważają Państwo, że są zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu z tytułu całkowitej umorzonej niespłaconej kwoty kredytu hipotecznego w wysokości 412 553 zł 65 gr na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 (Dz. U. poz. 1912) wydłużające moc obowiązującą Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  (Dz. U. poz. 592) do 31 grudnia 2026 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·         pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·         pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że … marca 2026 r. została zawarta ugoda pomiędzy Państwem, a Bankiem. W ugodzie tej, m.in.:

·         Bank umorzył zadłużenie z tytułu umowy w wysokości 88.348,82 CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosi 88.301,16 CHF, a kwota odsetek 47,66 CHF, co oznacza że po przeliczeniu na walutę polską po kursie 4,6696 wynosi 412 553 zł 65 gr;

·         Bank zobowiązał się do zapłaty 20 180 zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Państwa rat kredytowych.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że … czerwca 2008 r. zawarli Państwo z Bankiem - Umowę o kredyt hipoteczny w kwocie 350 000 zł (Bank przeliczył wypłaconą kwotę na sumę 165 033,77 CHF). Kwotę kredytu Bank określił w Umowie w walucie polskiej (350 000 zł), zaznaczając, iż kredyt jest indeksowany kursem CHF. Zgodnie z treścią umowy z Bankiem, zabezpieczeniem spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami była hipoteka kaucyjna do sumy 595 000 zł na kredytowanej nieruchomości, cesje na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości oraz cesje na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorców. Jest to Państwa jedyne przedsięwzięcie inwestycyjne. Oświadczają Państwo, że kredytowana nieruchomość służyła i nadal służy zaspokajaniu Państwa potrzeb mieszkaniowych. Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe do 31 grudnia 2026 r. Bank podlega nadzorowi finansowemu. Instytucja działa w Polsce na takich samych zasadach jak pozostałe banki komercyjne i znajduje się pod jurysdykcją najważniejszych organów kontrolnych: Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG), Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W § 2 Umowy o kredyt hipoteczny został wskazany cel kredytu - Rozbudowa domu. Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej. Środki pieniężne zostały w pełni wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z tym, nie wystąpiła sytuacja wydatkowania kapitału na inne, nieprzewidziane w umowie cele.

Zatem, do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego … czerwca 2008 r. na rozbudowę domu jednorodzinnego służącemu zaspokojeniu Państwa potrzeb mieszkaniowych, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, kwota umorzenia powstała w wyniku zawarcia ugody jest objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego, o którym mowa powyżej i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wobec tego, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za prawidłowe.

Wypłata dodatkowej kwoty pieniężnej

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty dodatkowej kwoty określonej przez bank.

Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie ugody Bank zobowiązał się do zapłaty 20 180 zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Państwa rat kredytowych. Bank … marca 2026 r. wypłacił Państwu kwotę 20 180 zł.

Taka operacja nie spełnia więc celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe, dokonany przez Bank zwrot nadpłaty rat kredytowych na Państwa rzecz, nie będzie stanowił dla Państwa przychodu podlegającego opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki będzie obojętny podatkowo.

Tym samym, nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W konsekwencji, nie mają Państwo obowiązku ujmować w zeznaniu rocznym, uwzględnionej w sporządzonym przez Bank informacji PIT-11, kwoty dodatkowej wypłaconej na podstawie ugody.

Wobec tego, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 2 uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Państwa w zakresie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Wyjaśnić również należy, że Organ wydając interpretacje w trybie ww. przepisu, nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu, zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·         stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz

·         zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania

….. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.