Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu kwoty spłaty na rzecz spadkobiorcy.
Podatniczka odziedziczyła po rodzicach (zmarłych w 2019 r.) nieruchomości: działkę budowlaną zabudowaną domem (nabyta w 1960 r.) oraz działki rolne (nabyte w 1986 r.), wszystkie nabyte do majątku wspólnego małżonków. Spadkobiercami było troje dzieci. W 2026 r. sąd dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności, przyznając nieruchomości na współwłasność po 1/2 podatniczce i jej bratu, z obowiązkiem spłaty na rzecz siostry w kwocie 53 178,33…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne
11 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 9 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismami z 10 czerwca 2026 r., 11 czerwca 2026 r. oraz z 17 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego (ostatecznie doprecyzowany pismem z 11 czerwca 2026 r.)
Postanowieniem Sądu o dział spadku i zniesienie współwłasności (działka budowlana zabudowana domem, działki rolne nr … nr … niezabudowane graniczące z działką nr … i niemogące stanowić samodzielnych działek budowlanych) po rodzicach (właścicielami nieruchomości byli od 1960 r. zmarli 2019 r.), spadkobiercy 3 dzieci. Zasądzono od 2 wnioskodawców na rzecz uczestniczki kwotę po 53 178,33 tytułem spłaty płatnej.
Uzupełnienie stanu faktycznego
W piśmie z 9 czerwca 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1) Czy między Pani rodzicami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej i czy przedmiotowa nieruchomość – działka budowlana zabudowana domem została pierwotnie nabyta przez Pani rodziców w 1960 r. do wspólności majątkowej małżeńskiej? Jeśli tak, należy wskazać sposób nabycia ww. nieruchomość do majątku wspólnego (np. umowa kupna, darowizna, spadek, inna - jaka?).
Odpowiedź: Pomiędzy Pani rodzicami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, udziały małżonków w majątku wspólnym były równe. Cały majątek rodziców to: działka budowlana zabudowana nr … domem i budynkiem gospodarczym, została zakupiona na zasadzie umowy kupna w 1960 r. i działki rolne nr …, nr …. niezabudowane, graniczące z działką nr … i niemogące stanowić samodzielnych działek budowlanych, zostały zakupione do wspólności majątkowej małżeńskiej, na zasadzie umowy kupna w 1986 r.
2) Kiedy – proszę, żeby podała Pani daty – zmarli Pani rodzice?
Odpowiedź: Ojciec (…) zmarł (...) 2019 r., matka (…) (...) 2019 r.
3) Na podstawie jakiego dokumentu nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po Pani zmarłym ojcu - postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia? W przypadku stwierdzenia nabycia spadku na podstawie postanowienia sądu, należy wskazać datę uprawomocnienia się ww. postanowienia.
Odpowiedź: Nabycie spadku po ojcu na podstawie postanowienia sądu z 9 października 2019 r., orzeczenie prawomocne z dnia 30 listopada 2019 r.
4) Na podstawie jakiego dokumentu nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po Pani zmarłej matce - postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia? W przypadku stwierdzenia nabycia spadku na podstawie postanowienia sądu, należy wskazać datę uprawomocnienia się ww. postanowienia.
Odpowiedź: Nabycie spadku po matce na podstawie postanowienia sądu z 3 lutego 2020 r., orzeczenie prawomocne z dnia 11 lutego 2020 r.
5) Jakie składniki majątkowe wchodziły w skład masy spadkowej po zmarłym Pani ojcu, a jakie po zmarłej Pani matce (należy wymienić rzeczy, ruchomości, nieruchomości i prawa majątkowe będące przedmiotem spadku, a w przypadku nieruchomości stanowiących działki należy podać numery ewidencyjne działek;)?
Odpowiedź: Po śmierci ojca i matki w skład spadku wchodziły: nieruchomość składająca się z działki nr … położona w (…), zabudowana o pow. 0,1151 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr … oraz nieruchomość składająca się z działek nr …, nr … położonych w (…) o pow. 0,0159 ha dla których prowadzona jest księga wieczysta nr …. Nieruchomości przedmiotowe stanowią całość gospodarczą, wartość całości wg opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego przez sąd wynosi 319 070 zł.
6) Kto odziedziczył spadek po zmarłym Pani ojcu oraz jakie udziały (w tym Pani) przypadły poszczególnym spadkobiercom?
Odpowiedź: Spadek odziedziczyli po ojcu (…): jego żona (…) w 1/4 części, 3 dzieci jego i (…) (Pani, Pani siostra i Pani brat), po części 1/4 każde z nich.
7) Kto odziedziczył spadek po zmarłej Pani matce oraz jakie udziały (w tym Pani) przypadły poszczególnym spadkobiercom?
Odpowiedź: Spadek odziedziczyli po matce (…) dzieci jej i (…): Pani, Pani siostra, Pani brat po 1/3 części każde.
8) Czy był przeprowadzony dział spadku po Pani ojcu? Jeżeli tak należy wskazać:
- Kiedy był on przeprowadzony i czy był przeprowadzony na podstawie aktu notarialnego (umowa o dział spadku) czy na podstawie postanowienia sądu (postanowienie sądu o dział spadku)?
- Co było przedmiotem przeprowadzonego działu spadku?
- Kto brał udział w dziale spadku (należy wskazać wszystkich uczestników biorących udział w dziale spadku)?
- Jakie skutki prawnopodatkowe miał dział spadku dla wszystkich uczestników działu spadku, w tym dla Pani? Należy wskazać, kto i w jakich udziałach nabył nieruchomość/prawa majątkowe w drodze działu spadku, w tym Pani.
- Czy wartość rynkowa nabytych przez Panią składników majątkowych w wyniku działu spadku po Pani ojcu, mieściła się w udziale jaki przysługiwał Pani we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez Panią w spadku po ojcu, czy może przekroczyła wartość Pani udziału? Czy wskutek działu spadku uzyskała Pani przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym?
- Czy dział spadku po Pani ojcu nastąpił ze spłatami bądź dopłatami? W przypadku pozytywnej odpowiedzi prosimy wskazać podmioty uprawnione do otrzymania spłaty i podmioty zobowiązane do dokonania spłaty.
9) Czy był przeprowadzony dział spadku po Pani matce? Jeżeli tak należy wskazać:
- Kiedy był on przeprowadzony i czy był przeprowadzony na podstawie aktu notarialnego (umowa o dział spadku) czy na podstawie postanowienia sądu (postanowienie sądu o dział spadku)?
- Datę uprawomocnienia się postanowienia o dział spadku i zniesienie współwłasności.
- Co było przedmiotem przeprowadzonego działu spadku?
- Kto brał udział w dziale spadku (należy wskazać wszystkich uczestników biorących udział w dziale spadku)?
- Jakie skutki prawnopodatkowe miał dział spadku dla wszystkich uczestników działu spadku, w tym dla Pani? Należy wskazać, kto i w jakich udziałach nabył nieruchomość/prawa majątkowe w drodze działu spadku, w tym Pani.
- Czy wartość rynkowa nabytych przez Panią składników majątkowych w wyniku działu spadku po Pani matce, mieściła się w udziale jaki przysługiwał Pani we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez Panią w spadku po matce, czy może przekroczyła wartość Pani udziału? Czy wskutek działu spadku uzyskała Pani przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym?
- Czy dział spadku po Pani matce nastąpił ze spłatami bądź dopłatami? W przypadku pozytywnej odpowiedzi prosimy wskazać podmioty uprawnione do otrzymania spłaty i podmioty zobowiązane do dokonania spłaty.
Odpowiedź na pytania nr 8 i 9: Dział spadku po ojcu i matce nastąpił dnia 4 maja 2026 r. (jeszcze nie prawomocny) w ten sposób, że przedmiotowe nieruchomości przyznać na współwłasność po 1/2 części Pani, Pani bratu. Zasądzono od Pani na rzecz Pani siostry kwotę 53 178,33 zł tytułem spłaty płatnej i zasądzono od Pani brata na rzecz Pani siostry kwotę 53.178,33 zł tytułem spłaty płatnej.
10) Czy spłata, o której mowa we wniosku w kwocie 53 178,33 zł dotyczyła wyłącznie przedmiotowej nieruchomości, tj. działki budowlanej zabudowanej domem?
Odpowiedź: Pani spłata w kwocie 53 178,33 zł dotyczy całego majątku spadkowego po rodzicach w części 1/6.
11) Czy w momencie planowanej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, tj. działki budowlanej zabudowanej domem będzie Pani jedynym właścicielem nieruchomości?
Odpowiedź: W momencie planowanej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości będzie Pani współwłaścicielem z bratem … .
12) Kiedy planuje Pani sprzedać ww. nieruchomość?
Odpowiedź: Planujecie Państwo sprzedać nieruchomość po uprawomocnieniu się postanowienia sądu o dział spadku, przed upływem 5 lat po uprawomocnieniu się postanowienia.
13) Czy planowana sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpił w wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?
Odpowiedź: Planowana sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nie nastąpi w wykonywaniu działalności gospodarczej.
Pismem z 17 czerwca 2026 r. doprecyzowała Pani odpowiedzi na pytania nr 11-13 wskazując, że przedmiotem wniosku oraz przedmiotem planowanej sprzedaży będzie: działka budowlana nr … zabudowana domem i budynkiem gospodarczym oraz działka nr … i nr …. Przedmiotowa nieruchomość w całości planowana jest do sprzedaży przez dwóch współwłaścicieli, których udziały są równe (Panią i brata …) na podstawie jednej umowy sprzedaży i jednego aktu notarialnego.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 9 czerwca 2026 r.)
Czy Pani spłata w wysokości 53 178,33 zł dla siostry przy sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat bycia współwłaścicielem będzie stanowiła koszty uzyskania przychodu w PIT-39?
Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 9 czerwca 2026 r.)
Pani zdaniem, kwota 53 178,33 zł jest kosztem uzyskania przychodu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu. Zatem, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje odpłatnego zbycia, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to odpłatne zbycie nie podlega opodatkowaniu.
Zatem w sytuacji, gdy podatnik dokonuje sprzedaży nieruchomości lub udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku, istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 184).
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Na mocy art. 926 § 1 ww. Kodeksu:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Stosownie do art. 1025 § 1 ww. Kodeksu:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Z opisu sprawy wynika, że pomiędzy Pani rodzicami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, udziały małżonków w majątku wspólnym były równe. Cały majątek rodziców to: działka budowlana zabudowana nr … domem i budynkiem gospodarczym, została zakupiona na zasadzie umowy kupna w 1960 r. i działki rolne nr …, nr … niezabudowane, graniczące z działką nr … i niemogące stanowić samodzielnych działek budowlanych, zostały zakupione do wspólności majątkowej małżeńskiej, na zasadzie umowy kupna w 1986 r. Pani ojciec zmarł (…) 2019 r., matka (…) 2019 r. Po śmierci Pani ojca i matki w skład spadku wchodziły: nieruchomość składająca się z działki nr …. położona w (…), zabudowana o pow. 0,1151 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…) oraz nieruchomość składająca się z działek nr …, nr … położonych w (…) o pow. 0,0159 ha dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Nieruchomości te stanowią całość gospodarczą, wartość całości wg opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego przez sąd wynosi 319.070 zł. Spadek odziedziczyli po ojcu: jego żona w 1/4 części, 3 dzieci (Pani, Pani siostra i Pani brat), po części 1/4 każde z nich. Spadek odziedziczyli po matce dzieci: Pani, Pani siostra, Pani brat, po 1/3 części każde.
Mając na uwadze fakt, że przedmiotowe nieruchomości, tj. działka budowlana zabudowana nr … domem i budynkiem gospodarczym i działki rolne nr …, nr … niezabudowane będące przedmiotem spadku, stanowił majątek wspólny małżonków (Pani rodziców), należy odnieść się do przepisów regulujących stosunki majątkowe małżeńskie, zawartych w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Jak stanowi art. 31 § 1 przytoczonej ustawy:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Z kolei z art. 35 ww. Kodeksu wynika:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku co do zasady, z chwilą ustania wspólności ustawowej, wspólność dotychczas bezudziałowa zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych. Od tej chwili małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania.
W świetle natomiast art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Przedmiotami majątkowymi, w rozumieniu tego przepisu, są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej i obejmuje cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności.
Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. W konsekwencji, małżonek w momencie śmierci drugiego z nich nie może ponownie nabyć udziału w tej nieruchomości.
Kwestia określenia momentu nabycia nieruchomości i praw majątkowych była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której sąd stwierdził, że: „Dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.) nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków”.
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku – w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.
Zatem, mając na uwadze brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, termin 5 lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, należy w niniejszej sprawie liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawców – Pani rodziców, do majątku wspólnego małżeńskiego, tj. 1960 r. (działka budowlana zabudowana nr …) i 1986 r. (działki rolne nr … i nr …).
Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, planowane odpłatne zbycie przez Panią udziału w nieruchomościach – działce budowlanej zabudowanej nr … domem i budynkiem gospodarczym i działce rolnej nr … i nr … niezabudowanej, nabytego w spadku po rodzicach, nie będzie stanowić źródła przychodu, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem pięcioletni okres, o którym mowa w tym przepisie niewątpliwie minął. W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.
Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze działu spadku
W myśl art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
Stosownie do treści art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Jednak zgodnie z art. 1036 ww. ustawy:
Istnieje możliwość rozporządzenia przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności, jeśli następuje to za zgodną wolą wszystkich spadkobierców.
Stosownie do art. 1037 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
§ 2. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Dział spadku odbywa się według tych samych zasad co zniesienie współwłasności w częściach ułamkowych (art. 210 ˗ 212 w związku z art. 1035 Kodeksu cywilnego).
Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, że dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Jeżeli w wyniku dokonanego działu spadku, przedmiotem którego były nieruchomości lub prawa majątkowe, udział w nich się zwiększa, tj. przekroczona zostaje wartość dotychczas posiadanego udziału w spadku, to data działu spadku będzie również datą nabycia tego udziału, o który uległ powiększeniu udział w dziedziczonych składnikach majątkowych po dokonaniu tej czynności. Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli) należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza dotychczasowy udział w spadku, należy wówczas przyjąć datę dokonania działu spadku (tj. dzień zawarcia umowy bądź uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli dział spadku dokonany był na drodze postępowania sądowego).
Z wniosku wynika, że dział spadku po Pani ojcu i matce nastąpił 4 maja 2026 r. (jeszcze nie prawomocny) w ten sposób, że przedmiotowe nieruchomości zostały przyznane na współwłasność po 1/2 części Pani i Pani bratu. Zasądzono od Pani na rzecz Pani siostry kwotę 53 178,33 zł tytułem spłaty płatnej. Spłata w kwocie 53 178,33 zł dotyczy całego majątku spadkowego po rodzicach w części 1/6. Planuje Pani sprzedać nieruchomość po uprawomocnieniu się postanowienia sądu o dział spadku, przed upływem 5 lat po uprawomocnieniu się postanowienia. Planowana sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nie nastąpi w wykonywaniu działalności gospodarczej. Przedmiotowa nieruchomość w całości planowana jest do sprzedaży przez dwóch współwłaścicieli, których udziały są równe (Panią i Pani brata) na podstawie jednej umowy sprzedaży i jednego aktu notarialnego.
Zatem, w wyniku działu spadku wystąpiło u Pani przysporzenie majątkowe. Nabyte przez Panią składniki majątkowe w wyniku działu spadku przekroczyły wartość udziału w spadku po Pani rodzicach, a więc doszło do nabycia, gdyż zwiększył się stan Pani majątku osobistego. Datą nabycia tego udziału jest – zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – data, w której nastąpił dział spadku, czyli 2026 r.
Wobec tego, nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej planowane odpłatne zbycie przez Panią udziału w nieruchomościach nabytego w drodze działu spadku po Pani rodzicach, będzie stanowiło źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ sprzedaż tego udziału nastąpił przed upływem pięcioletniego terminu określonego w ww. przepisie. Opodatkowaniu podlegać będzie wyłącznie ta część przychodu, która odpowiada wartości majątku przekraczającej udział spadkowy.
Dochód z odpłatnego zbycia udziału w przedmiotowych nieruchomościach nabytego w drodze działu spadku podlegać będzie opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w poniższych przepisach.
W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Jak stanowi art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy:
Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży), które pojawia się w cytowanym powyżej art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością, np. koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości). Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód.
Kosztów odpłatnego zbycia nie należy utożsamiać z kosztami uzyskania przychodu. Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości odbywa się zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
Zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
W myśl art. 22 ust. 6d ww. ustawy:
Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.
Jak stanowi art. 22 ust. 6e ww. ustawy:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
W przypadku zbycia udziału w nieruchomości nabytego odpłatnie w drodze działu spadku, tj. z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, zastosowanie znajduje art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pojęcie kosztów nabycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy tych wydatków, które zbywca musiał ponieść, aby nabyć zbywaną przez siebie nieruchomość lub prawo.
Katalog wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia (sprzedaży) nieruchomości nabytych odpłatnie zawarty w cytowanym przepisie art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że nie dopuszcza się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innych wydatków niż wymienione. Pojęcie kosztów, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy zatem wszystkich tych wydatków, które zbywca musiał ponieść, aby nabyć zbywaną przez siebie nieruchomość lub wydatków, które poniósł jako nakłady, w celu zwiększenia jej wartości.
Nie wystarczy zatem samo subiektywne przekonanie podatnika o wpływie poniesionego przez niego wydatku na osiągnięcie przychodu. Wydatek musi zostać poniesiony celowo i być zasadny z punktu widzenia nabycia nieruchomości lub stanowić nakład zwiększający jej wartość.
Kosztem uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym mogą być udokumentowane (faktyczne) kwoty spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców, w części przypadającej na nabycie zbywanej nieruchomości (udziału), oraz niestanowiącej spłaty za nabycie innych składników majątkowych będących przedmiotem działu spadku, ponieważ mieszczą się one w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w ww. art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Innymi słowy, kwota spłaty będzie kosztem nabycia przyrostu udziału w majątku spadkowym.
Kwestią bezsporną jest, że w momencie przeprowadzenia działu spadku nabyła Pani udziały w ww. nieruchomościach, które (w części) wcześniej należały także do Pani siostry. Pani siostra utraciła prawo własności do ww. nieruchomości za odpłatnością. Spłata na jej rzecz jest zatem dla Pani niejako ceną nabycia udziału w nieruchomościach, które należały do Pani siostry.
W konsekwencji, kosztem uzyskania przychodu z tytułu planowanego odpłatnego zbycia przez Panią udziału w przedmiotowych nieruchomościach, tj. działce budowlanej zabudowanej nr …, działce rolnej nr … i nr … – w części nabytej przez Panią w wyniku działu spadku ponad przysługujący Pani pierwotnie udział w tej nieruchomości – może być w całości (udokumentowana i faktycznie przez Panią poniesiona) kwota spłaty na rzecz Pani siostry za nabycie tych części nieruchomości, ponieważ mieści się ona w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec tego, Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Wskazać należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych spadkobierców, tj. Pani brata.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo