Interpretacja 0113-KDWPT.4011.349.2026.1.IS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani matką małoletniego dziecka - … urodzonego w …. W akcie urodzenia dziecka, w rubryce dane ojca, widnieje wpis „ojciec nieznany”. Formalnie pozostaje Pani w związku małżeńskim. Pani małżonek nie jest ojcem biologicznym ani przysposabiającym (adoptującym) Pani syna. W związku z tym Pani małżonkowi nie przysługuje i nigdy nie przysługiwała władza rodzicielska ani żadne prawa rodzicielskie wobec Pani dziecka. Mąż w żaden sposób nie uczestniczy w procesie wychowawczym Pani syna, nie łoży na jego utrzymanie, nie podejmuje żadnych decyzji dotyczących jego edukacji, leczenia ani codziennego życia. Wszystkie obowiązki związane z bieżącym wychowaniem, opieką, utrzymaniem oraz rozwojem emocjonalnym i fizycznym dziecka spoczywają wyłącznie na Pani jako jedynym rodzicu prawnym. Mąż nie zamieszkuje z Panią i nie prowadzi Pani z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. W roku podatkowym 2025 osiągała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (art. 27 ustawy o PIT). Do Pani dochodów oraz dochodów dziecka nie mają zastosowania przepisy o podatku liniowym, ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (w zakresie działalności gospodarczej) ani podatku tonażowym.

Pytanie

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim z osobą, która nie jest ojcem dziecka i nie posiada wobec niego żadnych praw rodzicielskich (gdy w akcie urodzenia ojciec jest nieznany), spełnia Pani definicję osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym przysługuje Pani prawo do obliczenia podatku na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d tej ustawy?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, przysługuje Pani prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców, który jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wprawdzie przepis ten literalnie odnosi się do sytuacji pozbawienia praw rodzicielskich małżonka (co zazwyczaj dotyczy wspólnych dzieci), jednak celowościowa wykładnia tego przepisu wprost wskazuje, że intencją ustawodawcy było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia osobom, które realnie i prawnie same dźwigają ciężar wychowania dziecka. W Pani sytuacji małżonek w ogóle tych praw nie posiada, ponieważ nie jest rodzicem dziecka (ojciec jest nieznany). Skoro ustawa pozwala na rozliczenie osobie, której małżonek prawa posiadał, ale został ich pozbawiony, to tym bardziej uprawnienie to przysługuje osobie, której małżonek nigdy takich praw nie miał i mieć nie mógł, będąc osobą trzecią dla dziecka. W Pani przypadku kluczowe przesłanki są w pełni spełnione. Prawnie jest Pani jedynym rodzicem posiadającym władzę rodzicielską (ojciec biologiczny jest nieznany, a mąż nie ma praw do dziecka). Faktycznie samotnie, bez jakiegokolwiek wsparcia ze strony męża czy ojca dziecka, wychowuj Pani małoletniego syna. W związku z powyższym, spełnia Pani wszystkie warunki określone w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, co uprawnia Panią do preferencyjnego rozliczenia podatkowego za rok 2025.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2025 r. - (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.): 

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy stanowi, że:

Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych, należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że z możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko może skorzystać jedynie rodzic lub opiekun prawny tego dziecka. Ponadto przepis ten odwołuje się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4d w powiązaniu z ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć – panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Warunkiem obliczenia podatku, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest zatem nie tylko posiadanie określonego stanu cywilnego oraz samotne wychowywanie dziecka. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że z możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko może skorzystać jedynie rodzic lub opiekun prawny tego dziecka.

Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko jest wyczerpująca i nie przewiduje żadnych wyjątków, a katalog osób w niej wymienionych jest zamknięty i nie może podlegać wykładni rozszerzającej.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy Pani małoletniego dziecka – to fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek, samotnie wychowuje oraz sprawuje Pani opiekę nad dzieckiem nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani zaś nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie, gdyż jak wskazała Pani we wniosku formalnie pozostaje Pani w związku małżeńskim.

W konsekwencji, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.  

Zatem, Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).  

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.