Możliwość skorzystania z preferencyjnego sposobu rozliczania jako osoba samotnie wychowująca dziecko - wyrok rozwodowy nieprawomocny, nie orzeczono separacji w rozumieniu odrębnych przepisów.
Podatniczka od marca 2022 r. pozostaje w faktycznej separacji z mężem, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od maja 2022 r. i samodzielnie wychowuje dwie małoletnie córki. Postępowanie rozwodowe wszczęto w czerwcu 2022 r., wyrok rozwodowy zapadł w listopadzie 2025 r., ale nie jest prawomocny z powodu apelacji męża. Podatniczka uzyskiwała w 2025 r. dochody z pracy i działalności gospodarczej opodatkowane skalą, a dzieci stale mieszkały…
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 13 sierpnia 2026 r. (data wpływu 21 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Od marca 2022 r. pozostaje Pani w faktycznej, trwałej separacji z mężem. Z uwagi na trudną sytuację życiową i rodzinną, podjęła Pani decyzję o wyprowadzeniu się ze wspólnego domu w celu zapewnienia stabilnych i bezpiecznych warunków dla siebie oraz dzieci. Decyzja ta była podyktowana koniecznością ochrony dobra rodziny, a nie działaniem bez uzasadnionej przyczyny.
Po wyprowadzce przez okres około 1 m-ca mieszkała Pani wraz z dziećmi u Pani matki, a od maja 2022 r. prowadzi Pani samodzielne gospodarstwo domowe pod innym adresem. Od tego momentu nie prowadzi Pani z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, nie pozostaje Pani we wspólnym pożyciu ani nie współdzieli finansów.
Postępowanie rozwodowe zostało wszczęte w czerwcu 2022 r., natomiast wyrok rozwodowy zapadł w listopadzie 2025 r. Obecnie sprawa nie jest prawomocnie zakończona z uwagi na wniesioną apelację przez Pani męża. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od pełnomocnika oraz praktyką sądową, postępowanie apelacyjne może potrwać około 3 lat, co oznacza, że łączny okres formalnego pozostawania w związku małżeńskim, mimo faktycznego wspólnego pożycia, może wynieść około 7 lat.
Dodatkowo wskazuje Pani, że pomiędzy stronami nie zostało jeszcze przeprowadzone postępowanie dotyczące rozliczenia nakładów poniesionych w trakcie trwania małżeństwa, które może potrwać - zgodnie z opinią pełnomocnika kolejne lata.
Od 2022 r. mąż pozostaje w nowym związku partnerskim, a w grudniu 2025 r. urodziło się jego dziecko z nową partnerką, co jednoznacznie potwierdza rozkład małżeństwa już od 2022 r.
W praktyce od momentu rozstania samodzielnie sprawuje Pani codzienną opiekę nad dziećmi, podejmuje wszelkie decyzje wychowawcze oraz ponosi ciężar ich utrzymania. Udział męża ogranicza się wyłącznie do regulowania zabezpieczenia alimentacyjnego, ustalonego postanowieniem sądu z lipca 2022 r. na czas trwania postępowania rozwodowego.
W marcu 2025 r. Pani mąż podjął decyzje zmierzające do wymeldowania Pani ze wspólnego lokalu, co dodatkowo potwierdza definitywne zakończenie wspólnego funkcjonowania jako rodziny.
W związku z powyższym, mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim na dzień 31 grudnia roku podatkowego, w rzeczywistości od dłuższego czasu spełnia Pani wszystkie przesłanki osoby samotnie wychowującej dzieci.
Podkreśla Pani, że ta sytuacja ma charakter sporu interpretacyjnego, w którym stan faktyczny nie odzwierciedla się w formalnym statusie cywilnoprawnym. Stosowanie wyłącznie kryterium formalnego prowadziłoby do sytuacji, w której przez wiele lat - pomimo całkowitego rozpadu pożycia i samotnego wychowywania dzieci – byłaby Pani pozbawiona prawa do rozliczenia jako osoba samotna.
Na potwierdzenie powyższych okoliczności: posiada Pani dokumenty potwierdzające ten stan, otrzymywane alimenty, najem lokalu, etc.
Uzupełnienie stanu faktycznego
Pismem z 13 sierpnia 2026 r. uzupełniła Pani opis stanu faktycznego poprzez wskazanie:
Wniosek dotyczy rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r.
W 2025 r. posiadała Pani miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegała Pani w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
W 2025 r. uzyskiwała Pani dochody z umowy o pracę oraz z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Dochody z działalności gospodarczej były opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej.
Nie korzystała Pani z opodatkowania podatkiem liniowym określonym w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie miały do Pani zastosowania przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
Nie miały do Pani zastosowania przepisy ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wychowuje pani dwie córki, urodzone: … 2009 r. i … 2014 r.
W 2025 r. obie córki były małoletnie i nie uzyskiwały własnych dochodów.
W stosunku do dzieci nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie działalności gospodarczej, przepisy ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Świadczenie wychowawcze 800+ na obie córki było przyznane i wypłacane Pani.
W całym 2025 r. dzieci stale zamieszkiwały z Panią. Ojciec dzieci zamieszkiwał w innej miejscowości.
Po Pani stronie pozostawało bieżące zaspokajanie potrzeb dzieci i organizowanie ich codziennego funkcjonowania. Obejmowało to w szczególności zapewnienie mieszkania i wyżywienia, zakup odzieży, obuwia, środków higienicznych i kosmetycznych, leków i innych rzeczy potrzebnych na co dzień.
Ponosiła Pani również koszty i zajmowała się organizacją spraw związanych z edukacją dzieci, w tym materiałami szkolnymi, korepetycjami, zajęciami dodatkowymi i pozaszkolnymi, a także leczeniem, wizytami lekarskimi, stomatologicznymi i ortodontycznymi.
Zapewniała Pani dzieciom telefon i dostęp do Internetu oraz opłacała wykorzystywane przez nie platformy streamingowe i inne usługi związane z ich codziennym funkcjonowaniem i zainteresowaniami.
Finansowała i organizowała Pani również wypoczynek, wakacje, wycieczki i wyjazdy, wyjścia do kina, restauracji oraz inne formy spędzania czasu wolnego. Pokrywała Pani wydatki związane z ich zainteresowaniami, hobby, zajęciami pozaszkolnymi, spotkaniami z rówieśnikami, wydarzeniami kulturalnymi i rozrywką, a także prezenty i wydatki związane z urodzinami oraz innymi wydarzeniami w życiu dzieci.
To Pani na bieżąco rozpoznawała potrzeby dzieci, organizowała ich codzienne życie i zapewniała środki konieczne do ich zaspokajania, zarówno w zakresie podstawowych potrzeb bytowych, jak i edukacji, zdrowia, rozwoju, zainteresowań, wypoczynku i życia społecznego.
W 2025 r. to Pani podejmowała bieżące decyzje dotyczące dzieci, w szczególności w sprawach ich leczenia i wizyt lekarskich, szczepień, edukacji, wyjazdów szkolnych, zajęć dodatkowych i pozaszkolnych oraz organizacji ich codziennego życia. Ojciec dzieci nie uczestniczył na bieżąco w podejmowaniu tych decyzji.
Ojciec dzieci realizował obowiązek alimentacyjny wynikający z postanowienia o zabezpieczeniu poprzez przekazywanie 900 zł miesięcznie na każdą córkę.
Sporadycznie uczestniczył również w ponoszeniu niektórych dodatkowych wydatków dotyczących dzieci, m.in. części kosztów leczenia ortodontycznego oraz niektórych wyjazdów szkolnych do których został zobligowany przez sędziego na jednej z rozpraw w trakcie postępowania rozwodowego.
Pomiędzy Panią a mężem nie została orzeczona separacja.
Od marca 2022 r. pozostaje Pani natomiast z mężem w trwałej separacji faktycznej. Od maja 2022 r. wraz z dziećmi prowadzi Pani odrębne gospodarstwo domowe. Nie prowadzi Pani z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, nie pozostaje we wspólnym pożyciu ani nie współdzieli finansów.
W czerwcu 2022 r. został wniesiony pozew o rozwód.
Wyrok rozwodowy został wydany w listopadzie 2025 r., jednak nie jest prawomocny z uwagi na wniesioną przez męża apelację.
W 2025 r. nie była sprawowana opieka naprzemienna nad dziećmi. Dzieci stale zamieszkiwały z Pani.
Kontakty ojca z dziećmi zostały formalnie uregulowane postanowieniem Sądu o zabezpieczeniu kontaktów na czas trwania postępowania rozwodowego.
Zakres kontaktów przewidziany w postanowieniu był szerszy niż zakres kontaktów faktycznie realizowanych.
W praktyce w 2025 r. dzieci nie spędzały u ojca weekendów i nie nocowały u niego. Kontakty odbywały się średnio w środy i piątki po około 3 godziny oraz w soboty po około 6 godzin. Kontakty nie zawsze były realizowane.
Po zakończeniu kontaktów dzieci wracały do miejsca swojego stałego zamieszkania z Panią.
Ojciec nie sprawował nad dziećmi opieki naprzemiennej. Zasadniczy ciężar codziennej opieki, organizowania życia dzieci oraz wykonywania bieżących obowiązków wychowawczych spoczywał na Pani.
Postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów nie było zatem w 2025 r. realizowane w pełnym zakresie określonym przez Sąd.
Pytanie:
Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osobie samotnie wychowującej dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie spełnia Pani przesłanki do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim od marca 2022 r. pozostaje Pani w trwałej separacji faktycznej, samodzielnie prowadzi Pani gospodarstwo domowe oraz samodzielnie wykonuje Pani obowiązki związane z wychowaniem dzieci.
Uważa Pani, że w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do rozliczenia przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie m.in. następujących warunków:
- posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dzieci (dziecko);
- wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka);
- nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych, należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że z możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko może skorzystać jedynie rodzic lub opiekun prawny tego dziecka. Ponadto przepis ten odwołuje się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
W konsekwencji, aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.
Powyższe potwierdza prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 289/24:
Z powołanych uregulowań prawnych jednoznacznie wynikają przesłanki podmiotowe warunkujące skorzystanie z preferencji podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci. Nie może budzić wątpliwości, że skorzystać z rzeczonej ulgi mogą jedynie osoby tam enumeratywnie wymienione, tj. samotnie wychowująca dzieci osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci. Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organu, że skoro omawiana preferencja uzależniona jest również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), to wnioskująca nie może niej skorzystać, gdyż w latach 2021-2023 była mężatką. Samo złożenie pozwu o rozwód nie jest wystarczające dla uznania danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. Zatem nie będąc w okresie od 2021-2023 roku panną, wdową, rozwódką, ani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, ani też osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – nie można wnioskodawczyni przypisać statusu „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Wskazywana przez skarżącą okoliczność pozostawania w faktycznej separacji z mężem nie może wpływać na dokonaną przez organ ocenę. Separacja prawna i separacja faktyczna to dwa różne pojęcia. Pierwsze z nich odnosi się do faktu drugie do prawa. Separacja faktyczna nie ma znaczenia prawnego w tym sensie, że nie powoduje, iż małżonkowie w świetle przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozostają w separacji o której mowa w Dziale V Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Separacja faktyczna, rozumiana jako zupełny rozkład pożycia małżonków, może stanowić podstawę do żądania orzeczenia separacji przez sąd (art. 611 § 1k.r. i op.). Oceny tej nie zmienia także zaangażowanie jedynie skarżącej w proces wychowawczy córek.
W prawomocnym wyroku z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1180/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w odniesieniu do art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdził, że:
W ocenie sądu, organ interpretacyjny prawidłowo wskazał, że powołany przepis wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osoby samotnie wychowującej dzieci. Zgodzić się też należy z Dyrektorem KIS, że przepis odwołuje się do statusu cywilnoprawnego takich osób, jak i faktu samotnego wychowywania dzieci/dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2021 roku w sprawie sygn. akt II FSK 775/19 wyjaśnił, że ustawodawca zaliczył (ze względu na stan cywilny) do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci dwa rodzaje podmiotów: (1) osobę, która nie pozostaje w związku małżeńskim (będącą panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację); lub (2) osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jednakże obie kategorie podmiotów, aby mogły skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, muszą spełnić warunek samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (…).
(…) Jednakże sama ta okoliczność – faktycznego samotnego wychowywania dziecka - nie jest wystarczająca dla rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.
Z treści powołanego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, wynika, że obok faktycznego samotnego wychowywania dziecka, skarżący winien spełniać jeszcze jedno kryterium odnoszące się do stanu cywilnego. Mianowicie w roku podatkowym 2020, skarżący powinien mieć status osoby nie pozostającej w związku małżeńskim, bądź osoby pozostającej w związku małżeńskim, ale równocześnie w takiej sytuacji, że małżonek został pozbawiony prawa rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności (…).
W zaistniałej sytuacji powzięła Pani wątpliwość, czy może Pani skorzystać z ulgi jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2025 r.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Należy zauważyć, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku posiadania określonego statusu cywilnoprawnego wymienionego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. W konsekwencji, aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko (dzieci).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy Pani małoletnich córek – to fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek, samotnie wychowywała oraz sprawowała Pani opiekę nad dziećmi nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani zaś w 2025 r. nie należała do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie, stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Nie była Pani w tym okresie panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jak wynika z opisu sprawy w czerwcu 2022 r. wszczęte zostało postępowanie rozwodowe, wyrok w tej sprawie zapadł w listopadzie 2025 r., jednakże sprawa nie jest prawomocnie zakończona z uwagi na wniesioną przez Pani męża apelację. Wskazała Pani również, że pomiędzy Panią a Pani mężem nie została orzeczona separacja.
W konsekwencji, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zeznaniu podatkowym za 2025 r.
Zatem, Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnić się od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo