Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem dotyczącej umorzenia kredytu.
Wnioskodawca (osoba fizyczna) wraz z byłą żoną zaciągnął w 2008 r. kredyt hipoteczny indeksowany do CHF na kwotę 200 000 zł, z czego 198 000 zł przeznaczono na zakup mieszkania, a 2 000 zł na refinansowanie poniesionych wydatków mieszkaniowych. Po rozwodzie i sporze sądowym o ważność umowy, strony planują ugodę, na mocy której bank umorzy część zadłużenia. Kredyt zabezpieczony hipoteką,…
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 maja 2026 r. (data wpływu 12 maja 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 9 kwietnia 2008 r. (data sporządzenia umowy - 26 marzec 2008 r.) zawarta została umowa pomiędzy bank …., obecnie po przekształceniach ….., zwany dalej: „Bankiem” a A. (PESEL: …), zam. … oraz I. (obecnie I) (PESEL:) zam., dalej jako: „Kredytobiorcy” umowa o kredyt hipoteczny nr …., dalej jako: „Umowa” opiewająca na kwotę 200 000,00 zł. Kredyt jest indeksowany do waluty obcej CHF. Zabezpieczeniem umowy było ustanowienie hipoteki kaucyjnej na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w …... Kredyt został wypłacony jednorazowo. Kwota kredytu została przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe.
Wyrokiem z 18 listopada 2024 r. związek małżeński Pana A. i B. został rozwiązany przez rozwód.
W zakupionej nieruchomości kredytobiorcy zamieszkiwali do 2016 r., następnie nieruchomość była przedmiotem najmu.
Pomiędzy stronami powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. akt …. o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym w …. z powództwa Kredytobiorców przeciwko Bankowi. Kredytobiorcy wnieśli o:
1. ustalenie, że nie istnieje w całości stosunek prawny wynikający z umowy kredytowej z dnia 26 marca 2008 r. (podpisana dnia 9 kwietnia 2008 r.) nr …. zawartej pomiędzy A i B (obecnie I) a bank, obecnie…. wpisanego do …. rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy pod numerem, …..;
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz Powoda A kwoty 94 813,06 zł (słownie złotych: dziewięćdziesiąt cztery tysiące osiemset trzynaście 06/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 I 2 k.c. liczonymi w ten sposób, że: od kwoty 89 579,64 zł od dnia 18 maja 2024 r. do dnia zapłaty; od kwoty 5 233,42 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty stanowiących nienależnie pobrane przez bank świadczenia na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytowej z dnia 26 marca 2008 r. nr ….. (podpisana dnia 9 kwietnia 2008 r.);
3. zasądzenie od pozwanego na rzecz Powódki I kwoty 94 813,05 zł (słownie złotych: dziewięćdziesiąt cztery tysiące osiemset trzynaście 05/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 i 2 k.c. liczonymi w sposób, że od kwoty 89 579,64 zł od dnia 18 maja 2024 r. do dnia zapłaty; od kwoty 5 233,41 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty stanowiących nienależnie pobrane przez bank świadczenia na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytowej z dnia 26 marca 2008 r. nr ….. (podpisana dnia 9 kwietnia 2008 r.).
W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku, jak i Kredytobiorców jest polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, trwają rozmowy ugodowe mające na celu polubowne załatwienie sporu. Jak wynika z treści projektu ugody w księgach rachunkowych Banku na dzień 10 grudnia 2025 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 62 216,28 CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody, zadłużenie Kredytobiorcy na ten dzień wynosiło 280 614,09 zł. Strony dokonały zmiany waluty obcej zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej Ugodzie. Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu Strony przyjęły, iż zostanie rozliczony tak jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt Złotowy udzielony w kwocie 200 000,00 zł na zasadach określonych w ugodzie.
Zgodnie z treścią projektu ugody Strony ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę zł pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) Kredytobiorców względem Banku z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody wynosi 151 798,66 zł (słownie złotych: sto pięćdziesiąt jeden tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt osiem, 66/100). Strony Zgodnie postanowiły o obniżeniu powyższej kwoty, do kwoty 23 617,73 zł (słownie złotych: dwadzieścia trzy tysiące sześćset siedemnaście 73/100). Ponadto Bank zwolnił Kredytobiorców z długu (umorzył zadłużenie) na kwotę 256 996,36 zł. Kwota umorzenia stanowi różnicę 4 000,00 zł. Na skutek obniżenia salda zadłużenia, o którym mowa powyżej zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu Umowy wynosi 4 000,00 zł.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
12 maja 2026 r. udzielił Pan odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1. Czy wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości? Czy umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców?
Odpowiedź: Wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie. Umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało będzie wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców.
2. Czy kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.)?
Odpowiedź: Kredyt został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe.
3. W związku ze wskazaniem w opisie sprawy, że:
Kwota kredytu została przeznaczona za zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe
proszę wyjaśnić na jakie konkretnie cele mieszkaniowe został przeznaczony ww. kredyt?
Odpowiedź: Kredyt został przeznaczony na następujące cele:
4. Czy zaciągnięty kredyt hipoteczny w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej? W przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkował Pan środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu.
Odpowiedź: Kredyt w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie.
5. Czy bank, z którym zawarta została umowa kredytowa jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?
Odpowiedź: Tak bank jest podmiotem, który podlega nadzorowi państwowego organy nadzoru nad rynkiem finansowym.
6. Czy przedmiotowy kredyt hipoteczny zostały zaciągnięte na realizacje jednej (tej samej) inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Kredyt został zaciągnięty na zakup jednej nieruchomości - spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w …..
7. Kto jest właścicielem nieruchomości, na którą został zaciągnięty kredyt i czy ta nieruchomość służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, kto do niego należy?
Odpowiedź: Właścicielem mieszkania jest obecnie A. Na mocy aktu notarialnego Rep. A nr … z dnia 05.03.2024 r. kredytobiorcy dokonali podziału majątku wspólnego, mieszkanie będące współwłasnością A i B stało się wyłączna własnością A. Mieszkanie zostało zakupione na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. A i B zamieszkiwali w tej nieruchomości do roku 2016. Następnie mieszkanie było wynajmowane w latach 2016-2024. Podatek od najmu był odprowadzany. Obecnie, po rozwodzie mieszkanie służy zaspokojeniu jednego gospodarstwa domowego, do którego należy A.
8. Kto będzie stroną planowanej ugody z bankiem?
Odpowiedź: Stronami planowanej ugody będą: kredytobiorcy - A i B, bank - …..
9. Co składa się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której został Pan jako kredytobiorca/współkredytobiorca zwolniony z długu, tj. czy jest to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty wchodzi kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?
Odpowiedź: Zgodnie z projektem ugody na dzień 23 stycznia 2026 r. wysokość zadłużenia kredytobiorcy z tytułu umowy wynosiła 62 216,28 CHF, po przeliczeniu na walutę polską zadłużenie wyniosło 282 580,12 zł. Ugoda zakłada, że strony dokonują zmiany waluty obcej zadłużenia, określonej w umowie, na walutę polską zgodnie z zasadami określonymi w ugodzie. Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia strony przyjęły, że od daty zawarcia umowy kredyt stanowił kredyt zlotowy udzielony w kwocie 200 000,00 zł, oprocentowany zmiennie na podstawie sumy stawki referencyjnej WIBOR 3M oraz stałej marży 1,47 p.p. Rozliczenie dotychczas dokonanych spłat w ramach kredytu udzielonego na podstawie umowy na poczet kredytu w PLN każda dotychczasowa spłata raty zostanie rozliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie rat kapitałowych kredytu w PLN. Powstała w ten sposób nadwyżka pomniejsza kapitał kredytu do spłaty, a niedobór - powiększa kapitał do spłaty. Strony zgodnie ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę polską pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał kredytu) na dzień sporządzenia projektu umowy wynosi 151 798,66 zł. Strony zgodnie postanawiają o obniżeniu kwoty zadłużenia do kwoty 4 000,00 zł. Bank zwalnia kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie) na kwotę 278 580,12 zł. Kwota umorzenia stanowi różnicę pomiędzy kwotą zadłużenia aktualnie wynikającą z umowy kredytu frankowego a kwotą uzgodnioną przez strony w ugodzie.
10. Czy kwota umorzenia obejmować będzie również część kredytu przeznaczonego na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, czy tylko część kredytu przeznaczonego za zakup lokalu mieszkalnego?
Odpowiedź: Kwota umorzenia będzie obejmować również część kredytu przeznaczonego na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe.
11. W związku z umorzeniem części zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z planowanym porozumieniem zawartym z bankiem, zostanie zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt?
Odpowiedź: Wszyscy kredytobiorcy będą zobowiązani do spłaty pozostałego zobowiązania. Po wpływie do Banku prawidłowo podpisanej ugody Bank wyznacza planowany dzień jej realizacji, przypadający nie później niż w terminie 5 dni roboczych od daty otrzymania przez Bank prawidłowo podpisanej ugody.
12. Czy w przeszłości korzystał Pan z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Nie korzystał Pan wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Pytanie
Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?
Pana stanowisko w sprawie
Według Pana, spełnia Pan wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w całości. Kwota kredytu została przeznaczona na zakup mieszkania na rynku wtórnym. Nie korzystał Pan wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego. W związku z powyższym uważa Pan że przysługuje Panu zwolnienie od poboru podatku dochodowego.
Reasumując powyższe, według Pana, spełnia Pan wymogi zaniechania poboru podatku od całej kwoty umorzenia salda zadłużenia.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
W opisie sprawy wskazał Pan, że z treści projektu ugody wynika, że na dzień 10 grudnia 2025 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 62 216,28 CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody, zadłużenie Kredytobiorcy na ten dzień wynosiło 280 614,09 zł. Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu Strony przyjęły, iż zostanie rozliczony tak jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt Złotowy udzielony w kwocie 200 000,00 zł na zasadach określonych w ugodzie. Zgodnie z treścią projektu ugody Strony ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę zł pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) Kredytobiorców względem Banku z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody wynosi 151 798,66 zł. Strony Zgodnie postanowiły o obniżeniu powyższej kwoty, do kwoty 23 617,73 zł. Ponadto Bank zwolnił Kredytobiorców z długu (umorzył zadłużenie) na kwotę 256 996,36 zł. Kwota umorzenia stanowi różnicę 4 000,00 zł. Na skutek obniżenia salda zadłużenia, o którym mowa powyżej zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu Umowy wynosi 4 000,00 zł.
Ponadto w uzupełnieniu wskazał Pan, że kredyt został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe. Kredyt został przeznaczony na następujące cele: 198 000 zł na zakup mieszkania, 2 000 zł na refinansowanie poniesionych wydatków. Kwota umorzenia będzie obejmować również część kredytu przeznaczonego na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną Panu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Zgodnie z przedstawionym przez Pana opisem stanu faktycznego, w 2008 r. zawarł Pan w Banku umowę o kredyt hipoteczny, którego celem było:
W art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie. Zatem udzielony Panu kredyt w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na nabycie lokalu mieszkalnego, wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.
Odnosząc się natomiast do części kredytu zaciągniętego na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, należy wyjaśnić, że zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest zdarzeniem rozumianym jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.
Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem, czynność refinansowania np. poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Otóż kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości.
Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie, poniekąd zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie do kredytu mieszkaniowego i kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast przepis ten nie odnosi się do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie wydatków poniesionych ze środków własnych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w Pana sprawie, do kwoty umorzonej wierzytelności w części dotyczącej refinansowania poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, nie będą miały zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Reasumując, stwierdzić należy, że umorzenie przez Bank kwoty kredytu hipotecznego zaciągniętego 9 kwietnia 2008 r., stanowić będzie dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże, do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego do kwoty umorzonej wierzytelności w części, w jakiej kwota kredytu została zaciągnięta na finansowanie zakupu lokalu mieszkalnego pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Będzie Pan spełniał bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.
Natomiast, przychodem niekorzystającym z zaniechania na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów, od którego powinien Pan zapłacić podatek dochodowy, będzie kwota umorzonej wierzytelności, która będzie odpowiada części kredytu hipotecznego, w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie wydatków poniesionych przez Pana na cele mieszkaniowe w stosunku do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego. Zatem od tej części umorzonej kwoty wierzytelności, która zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami będzie stanowić dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, powinien Pan zapłacić podatek dochodowy.
W związku z powyższym Pana stanowisko w części dotyczącej możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego w części, w jakiej został zaciągnięty na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe jest nieprawidłowe, natomiast w pozostałej części jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Należy zastrzec, że niniejsza interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanych pytań, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy oraz własnego stanowiska, które nie były przedmiotem tych pytań.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego.
Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób -Pana byłej żony.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ....
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo