Interpretacja 0114-KDIP1-1.4012.1002.2025.2.ESZ

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

• nieprawidłowe - w zakresie uznania, że Fundacja z tytułu dostawy Nieruchomości nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a transakcja sprzedaży nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT,
• prawidłowe - w zakresie uznania, że dostawa Nieruchomości zabudowanej budynkiem portierni i budynkiem magazynowym będzie korzystała ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy,
• nieprawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy,
• prawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej ustalenia:

• czy z tytułu sprzedaży nieruchomości Fundacja nie będzie działała w charakterze podatnika VAT,
• czy dostawa Nieruchomości (budynku portierni i magazynowego oraz gruntu) będzie korzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT,
• czy wartość sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinna być brana pod uwagę przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 3 ustawy o VAT, jako że transakcja ma charakter pomocniczy (nie należy do zasadniczej działalności Fundacji), a dodatkowo dotyczy środków trwałych Fundacji podlegających amortyzacji.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 13 stycznia 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Fundacja (…) (dalej: „Fundacja”) jest osobą prawną, która została założona w 1994 r. i której siedziba jest w (…).

Fundacja została ustanowiona i działa w oparciu o przepisy ustawy z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności i pożytku publicznego i o wolontariacie oraz swoim statutem.

Zgodnie ze statutem Fundacji jej celem jest:

• działalność charytatywna i opiekuńcza na rzecz osób potrzebujących,
• podejmowanie działań na rzecz rozwoju osobowości człowieka,
• propagowanie filozofii i kultury chrześcijańskiej oraz muzyki kościelnej,
• zakładanie i prowadzenie szkół niepublicznych.

Działalność statutowa Fundacji może być prowadzona nieodpłatnie, jak i odpłatnie.

Odpłatna działalność pożytku publicznego może być prowadzona w zakresie:

• zakładania i prowadzenia szkół niepublicznych,
• organizowania obozów wychowawczych, rekreacyjnych i naukowych dla dzieci i młodzieży,
• organizowania koncertów muzyki kościelnej.

Fundacja może również prowadzić działalność gospodarczą w zakresie:

• wydawania książek i periodyków oraz pozostałą działalność wydawniczą, z wyłączeniem działalności wydawniczej w zakresie programowania,
• sprzedaży detalicznej książek prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach,
• pozostałych pozaszkolnych formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowanych,
• działalności wspomagającej edukację,
• działalności obiektów służących poprawie kondycji fizycznej.

W 2020 r. Fundacja nabyła prawo własności gruntowej położonej w (…), tj. działki ewidencyjnej nr 1/3, (…) o powierzchni 4.000 m² zabudowanej budynkiem magazynowym oraz budynkiem portierni, dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych - (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…) („Nieruchomość”).

Budynek magazynowy oraz budynek portierni zostały wzniesione przed 2020 r. i były faktycznie użytkowane przez poprzedniego właściciela, tj. przed transakcją doszło do ich pierwszego zasiedlenia.

Sprzedaży Nieruchomości (tj. z perspektywy podatku VAT dostawy dwóch budynków położonych na działce wraz z gruntem) na rzecz Fundacji dokonała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w charakterze podatnika VAT, jednak czynność ta korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy o VAT.

Fundacja zakupiła Nieruchomość z zamiarem zaadaptowania budynku magazynowego na budynek ośrodka rekolekcyjnego (…) i jego dalszego wykorzystywania na potrzeby działalności statutowej Fundacji.

Po nabyciu Nieruchomości w 2020 r. poszczególne składniki majątku, tj. odrębnie grunt oraz budynki składające się na Nieruchomość, zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych Fundacji. Grunt nie jest przez Fundację amortyzowany ani dla celów bilansowych ani podatkowych, natomiast budynki podlegają takiej amortyzacji.

Jednocześnie po nabyciu Nieruchomości Fundacja rozpoczęła ponosić wydatki inwestycyjne w celu lepszego przystosowania budynku magazynowego do własnych potrzeb. Wydatki te były i są księgowane na koncie środków trwałych w budowie i dotychczas nie zostały w żadnej części skapitalizowane do wartości początkowej budynku magazynowego. Również na moment transakcji sprzedaży Nieruchomości wartość nakładów inwestycyjnych ujętych na koncie środki trwałe w budowie nie będzie skapitalizowana do wartości początkowej budynku magazynowego.

Wysokość poniesionych przez Fundację nakładów inwestycyjnych na budynek magazynowy jest zbliżona do jego wartości początkowej ujętej w ewidencji środków trwałych i przekracza 300 000 zł.

Fundacja nie dokonywała odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących ponoszenie wydatków inwestycyjnych.

Na budynek portierni Fundacja nie czyniła żadnych nakładów inwestycyjnych.

Ponieważ właściwe organy budowlane odmówiły Fundacji wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o którą miałoby dojść do wykonania dalszych planowanych prac adaptacyjnych w budynku magazynowym, Fundacja wstrzymała dalsze prace budowlane w tym budynku. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że decyzja organów budowlanych jest ostateczna, a dodatkowo w bezpośrednim sąsiedztwie Nieruchomości znajduje się stadion żużlowy, który ma zostać rozbudowany, co najpewniej będzie skutkować zwiększoną emisją hałasu, Fundacja podjęła decyzję o tym, aby Nieruchomość zbyć z uwagi na to, że jej dostosowanie do potrzeb Fundacji oraz możliwość wykorzystania w działalności statutowej w planowanym pierwotnie zakresie są mało realne.

Obecnie Fundacja negocjuje warunki sprzedaży Nieruchomości z zarządem spółki, od której w 2020 r. ją zakupiła.

Fundacja nie zlecała żadnemu pośrednikowi w obrocie nieruchomościami pozyskania zainteresowanych na zakup Nieruchomości, lecz sama zwróciła się do zarządu tej spółki z propozycją odsprzedaży Nieruchomości. Fundacja nie prowadziła też żadnych działań marketingowych związanych ze sprzedażą Nieruchomości.

Fundacja nie ma informacji co do planów potencjalnego nabywcy odnośnie do dalszego sposobu wykorzystania Nieruchomości oraz czy ewentualnym nabywcą Nieruchomości będzie sama spółka czy też członek zarządu.

Fundacja nie podejmowała ani nie podejmuje żadnych działań, których celem byłoby doprowadzenie do zabudowy nowymi obiektami czy rozbiórki budynków znajdujących się na działce. Ponadto w budynkach wchodzących w skład Nieruchomości nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza ani działalność statutowa Fundacji. W szczególności budynki te nie były i nie są wynajmowane w części lub całości, nie była i nie jest w nich prowadzona szkoła, obozy dla dzieci i młodzieży ani koncerty muzyki kościelnej. Budynki nie były i nie są też wykorzystywane na potrzeby biura, czy prowadzenia działalności wydawniczej przez Fundację.

Fundacja nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT (ani jako czynny ani jako zwolniony).

Środki uzyskane ze sprzedaży Nieruchomości zostaną przeznaczone przez Fundację na potrzeby jej działalności statutowej, w tym mogą być przeznaczone na zakup innej nieruchomości lub budowę nowych albo prowadzenie innych prac budowlanych lub remontowych na obiektach należących do Fundacji.

Fundacja na moment składania wniosku jest właścicielem 7 innych zabudowanych nieruchomości, jednego lokalu mieszkalnego i jednej nieruchomości, na której prowadzona obecnie jest budowa, które wykorzystuje (będzie wykorzystywać) na potrzeby prowadzenia swojej działalności statutowej.

Fundacja w grudniu 2025 r. sprzedała jedną nieruchomość, tj. zabudowaną nieruchomość gruntową położoną w Y. przy ul. (…) (działka ewidencyjna nr 2/3, obręb (…), zabudowaną domem jednorodzinnym, trzykondygnacyjnym, niepodpiwniczonym oraz dwoma murowanymi garażami - „Nieruchomość w Y.”). Budynek mieszkalny wchodzący w skład Nieruchomości w Y. był wykorzystywany przez Fundację w celu nieodpłatnego zapewnienia miejsca zamieszkania dla osób fizycznych oraz do organizacji nieodpłatnych spotkań o charakterze modlitewnym.

Fundacja wprowadziła poszczególne składniki majątku Nieruchomości w Y., tj. odrębnie grunt oraz budynki do ewidencji środków trwałych Fundacji oraz dokonywała odpisów amortyzacyjnych od budynków.

Kwestia sprzedaży Nieruchomości w Y., w tym ustalenie, czy Fundacja dokonując tej sprzedaży występuje jako podatnik, była przedmiotem wydanej przez Dyrektora KIS indywidualnej interpretacji z 6 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.780.2025.2.ESZ, w której stwierdzono, że w ramach tej transakcji Fundacja będzie działać w charakterze podatnika, lecz sama transakcja (dostawa budynków) będzie korzystać ze zwolnienia w podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Końcowo należy podkreślić, że nabywając Nieruchomość Fundacja zakładała, że po pełnej adaptacji budynku magazynowego będzie mogła wykorzystywać ją w swojej działalności statutowej, a jej obecnie planowana sprzedaż wynika wyłącznie z faktu niemożności realizacji w pełni zakładanych prac adaptacyjnych oraz niekorzystnych zmian w otoczeniu Nieruchomości, a nie np. chęci realizacji ewentualnego zysku na jej sprzedaży.

Ponieważ Fundacja nie jest podmiotem, który zajmowałby się obrotem nieruchomościami, gdyż jej cele statutowe są zgoła odmienne, oraz nie posiada doświadczenia w uzyskiwaniu dokumentów przedkładanych do notariusza na potrzeby zawarcia umów związanych z obrotem nieruchomościami, weryfikacji ich kompletności, zasad postępowania w przypadku odmowy wydania, itd., Fundacja udzieliła pełnomocnictwa dwóm radczyniom prawnym do uzyskiwania wszelkich zaświadczeń dotyczących stanu faktycznego i prawnego Nieruchomości, a także do uzyskiwania:

1.  wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej dla Nieruchomości,

2.  zaświadczeń z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub zaświadczeń o braku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Nieruchomości,

3.  zaświadczenie czy Nieruchomość znajduje się na obszarze rewitalizacji bądź na terenie Specjalnej Strefy Rewitalizacji,

4.  zaświadczenia o braku osób zameldowanych,

5.  zaświadczenie dotyczącego objęcia Nieruchomości uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r.,

6.  zaświadczeń o braku zaległości Mocodawcy z tytułu podatku od nieruchomości oraz z tytułu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność,

7.  zaświadczeń o braku zaległości z tytułu należności publicznoprawnych Mocodawcy, w szczególności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Urzędu Skarbowego, w szczególności w trybie art. 306e-g § 1 w zw. z art. 306a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.),

8.  innych dokumentów i informacji od organów administracji dotyczących stanu prawnego i faktycznego Nieruchomości.

Ponadto z uwagi na wieloosobowy sposób reprezentacji Fundacji, co wiąże się z pewnymi niedogodnościami (np. w przypadku konieczności podpisywania dokumentów, stawiennictwa u notariusza), aby uprościć wykonywanie czynności związanych ze sprzedażą Nieruchomości, Fundacja może upoważniła jedną wybraną przez siebie osobę, będącą pracownikiem Fundacji, do sprzedaży prawa własności Nieruchomości za cenę na warunkach według uznania pełnomocnika, a w związku z tym np. do:

1)  zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży, umowy sprzedaży, warunkowej umowy sprzedaży oraz umowy przenoszącej własność, zmiany, rozwiązania i odstąpienia od tych umów,

2)  składania oświadczeń o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 lub 5) Kodeksu postępowania cywilnego, co do obowiązków wynikających z zawartych na podstawie niniejszego pełnomocnictwa umów,

3)  wydania przedmiotu umowy,

4)  składania wniosków wieczystoksięgowych,

5)  dokonywania wszelkich czynności faktycznych i prawnych związanych ze sprzedażą wyżej opisanej nieruchomości, w tym także do podpisywania wszelkich umów, aneksów, w tym aneksów przedłużających termin zawarcia umowy przyrzeczonej, dokumentów oraz składania w imieniu Fundacji wszelkich oświadczeń woli i oświadczeń wiedzy,

6)  złożenia w imieniu Fundacji oświadczeń na podstawie ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1115 t. j. ze zm.), w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 2 pkt 11), pkt 12) i pkt 3) tej ustawy,

7)  reprezentowania Fundacji we wszystkich sprawach związanych z powyżej powołaną nieruchomością, wobec osób fizycznych i prawnych, przed urzędami, w tym także do zgłoszenia Fundacji jako płatnika podatku od nieruchomości, przed instytucjami, organami administracji państwowej i samorządowej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji, do składania pism, podań, wniosków, oświadczeń, do odbioru wszelkich dokumentów oraz do dokonywania innych czynności, jakie okażą się niezbędne lub potrzebne w celu wykonania niniejszego pełnomocnictwa oraz do wydania nieruchomości, podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego,

8)  składania wszelkich oświadczeń, w tym szczególności oświadczenia w przedmiocie żądania przez Fundację zawarcia umowy przyrzeczonej mimo nieziszczenia się warunku z umowy, a także wszelkich wyjaśnień i wniosków przed osobami fizycznymi, prawnymi, bankami, sądami, organami podatkowymi i innymi organami administracji publicznej lub innymi jednostkami organizacyjnymi, jakie w związku z niniejszym pełnomocnictwem okażą się konieczne,

9)  reprezentowania przed gestorami sieci we wszystkich sprawach, w szczególności związanych z rozwiązaniem umów o dostawę mediów do przedmiotowej nieruchomości,

10)  dokonania wszystkich innych czynności, jakie okażą się niezbędne lub potrzebne w celu wykonania niniejszego pełnomocnictwa.

Decyzje o udzieleniu pełnomocnictw są podyktowane wyłącznie ww. kwestiami praktycznymi oraz chęcią uniknięcia popełnienia błędów przez Fundację, które mogłyby niepotrzebnie wydłużyć proces przygotowania aktu notarialnego czy zawarcia umowy sprzedaży Nieruchomości.

Uzupełnienie oraz doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na wezwanie udzielili Państwo następujących odpowiedzi:

1.  Czy Fundacja korzysta ze zwolnienia podmiotowego od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?

2.  Czy wartość sprzedaży dokonanej przez Fundację w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła łącznie kwoty 200 000 zł (do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku). A jeżeli Fundacja rozpoczęła w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, to czy wartość sprzedaży nie przekroczyła, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 200 000 zł?

Ad. 1 i 2

Fundacja przyjmuje, że zarówno w 2025, jak i obecnie spełnia warunki do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku VAT na podstawie przepisów art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie, w przypadku uznania, że sprzedaż Nieruchomości w Y. w 2025 r. (mimo, że zwolniona z VAT na bazie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT) powinna być uwzględniana przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, wówczas należałoby przyjąć, że Fundacja utraciła prawo do zwolnienia w 2025 i nie ma go również w 2026.

Cena sprzedaży Nieruchomości w Y. przekraczała bowiem 1 mln zł. Także cena sprzedaży Nieruchomości w (…) przekroczy 1 mln zł, więc gdyby Fundacja była uprawniona do stosowania zwolnienia podmiotowego w 2025 r., ale wartość transakcji sprzedaży Nieruchomości należałoby uwzględnić przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, wówczas należałoby przyjąć, że przesłanka do utraty przez Fundację prawa do zwolnienia podmiotowego w 2026 r. byłaby spełniona.

Kwestia tego, czy sprzedaż Nieruchomości i Nieruchomości w Y. powinna być wliczona do kwoty limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT jest przedmiotem zapytania nr 3.

Odpowiadając jednak wprost na pytanie nr 2, to należałoby przyjąć, że wartość sprzedaży (rozumianej zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT jako wszelka odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów) w 2025 r. przekroczyła próg 200 tyś. zł, ale gdyby nie uwzględniać w tym limicie, zgodnie z art. 113 ust. 2 ustawy o VAT:

‒    odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 (w tym sprzedaży Nieruchomości w Y. oraz całości usług w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 24 lit. a ustawy o VAT - odpowiednio),

‒    odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji (budynki wchodzące w skład Nieruchomości i Nieruchomości w Y. były przedmiotem amortyzacji).

to wartość ta nie była najpewniej przekroczona.

Jednocześnie należy podkreślić, że w 2025 r. Fundacja organizowała odpłatnie (ale nie dla celów zarobkowych) obozy dla dzieci i młodzieży, które to usługi były wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach o systemie oświaty. Wartość sprzedaży z tego tytułu w 2025 r. przekroczyła 400 tyś. zł.

Ze względu na niejednolite podejście organów podatkowych w sprawie tego, czy organizacja obozów dla dzieci i młodzieży może w całości korzystać ze zwolnienia w podatku VAT w oparciu o przepisy art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o VAT, czy też w części może stanowić usługę turystyki podlagające opodatkowaniu w ramach tzw. procedury VAT marża, a także tego czy do limitu sprzedaży należy wliczać jedynie marżę czy też całą wartość tych usług, Fundacja analizuje tę kwestię szczegółowo. Jeżeli część usług organizacji przez Fundację obozów dla młodzieży jednak podlegałaby opodatkowaniu jako usługi turystyki, nie można wykluczyć, że wliczenie ich wartości do limitu wskazanego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT spowodowałoby przekroczenie tego limitu (200 tys. zł w 2025 r.).

Jednocześnie zdaniem Fundacji wynik tej analizy wydaje się być bez znaczenia, dla oceny czy sprzedaż Nieruchomości podlega opodatkowaniu VAT, a jeśli tak, to czy korzysta ze zwolnienia.

3.  Czy Fundacja wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeśli tak, należy wskazać, jakie to czynności?

Ad. 3 Nie, Fundacja nie wykonuje takich czynności.

4.  Jaka będzie przybliżona cena sprzedaży nieruchomości (działki nr 1/3)?

Ad. 4 Cena sprzedaży Nieruchomości przekroczy 1 mln zł.

5.  Czy Fundacji przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem w 2020 r. działki nr 1/3?

Ad. 5. Nie, gdyż dostawa korzystała ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Ponadto, nawet gdyby podlegała opodatkowaniu VAT i na fakturze była wykazana kwota podatku naliczonego, to Fundacja by takiego podatku nie odliczyła, bo miała zamiar wykorzystywać je na cele działalności statutowej nieodpłatnej, która nie podlega opodatkowaniu VAT.

6.  W związku ze wskazaniem we wniosku:

proszę wskazać:

a)  kiedy Fundacja ponosiła nakłady inwestycyjne na budynek magazynowy (należy wskazać daty)?

Odp.: Nakłady te były ponoszone w latach 2020-2025, przy czym przeważająca część tych nakładów była ponoszona w latach 2020-2023.

b)  czy wydatki inwestycyjne ponoszone na budynek magazynowy stanowiły wydatki na ulepszenie w rozumieniu przepisów podatku dochodowego, a jeśli tak, to czy stanowiły one co najmniej 30% wartości początkowej tego budynku?

Odp.: Wydatki w tym zakresie przekroczyły 30% wartości początkowej budynku, jednak z uwagi na to, że prace nie zostały zakończone i nie będą zakończone, Fundacja przyjęła, że nie można mówić o ulepszeniu budynku i dotychczas nie skapitalizowała tych nakładów do wartości początkowej budynku - są one nadal ujęte na koncie środków trwałych w budowie Fundacji i tak będzie na moment sprzedaży.

c)  czy od poniesienia nakładów inwestycyjnych na budynek magazynowy (jeśli stanowią ulepszenia w rozumieniu podatku dochodowego) do dnia jego sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

Odp.: Nie.

d)  czy Fundacji przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami na ulepszenie budynku magazynowego?

Odp.: Fundacja nie odliczała VAT od nakładów inwestycyjnych (zakupu towarów i usług na potrzebę ich realizacji), gdyż nie miała nigdy zamiaru wykorzystywać budynku i działki na cele czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Miała zamiar wykorzystywać budynek magazynowy na cele działalności statutowej nieodpłatnej jako kaplicy.

e)  czy po poniesionych nakładach na ulepszenie, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej, budynek był oddany do użytkowania, należy wskazać kiedy i do jakich czynności/do jakiej działalności (zwolnionej, opodatkowanej podatkiem VAT)?

Odp.: Nakłady inwestycyjne trwały w okresie od zakupu Nieruchomości, ale nie są zakończone i nie będą zakończone oraz nie zostały skapitalizowane do wartości początkowej budynku magazynowego. Ponadto budynek nie został przez Fundację oddany do użytkowania na jakiekolwiek cele. Natomiast zamiarem Fundacji, o ile prace adaptacyjne zostałyby zakończone z wynikiem pozytywnym, było wykorzystywanie Nieruchomości w ramach działalności statutowej nieopłatnej.

7.  Czy oba budynki znajdujące się na działce nr 1/3 od dnia ich nabycia do dnia sprzedaży były/są wykorzystywane przez Fundację wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług?

Ad. 7. Oba budynki nie były i nie są wykorzystywane przez Fundację do jakiejkolwiek działalności. Po nabyciu w 2020 r. Fundacja przystąpiła do prac adaptacyjnych budynku magazynowego (głównie wewnątrz) celem nadania mu charakteru kaplicy. Gdyby te prace zakończyły się zgodnie z założeniami to budynek miał być wykorzystywany jako kaplica w ramach działalności statutowej nieodpłatnej Fundacji.

8.  Czy Fundacja posiada jeszcze inne nieruchomości przeznaczone w przyszłości do sprzedaży (oprócz opisanej we wniosku), jeśli tak to ile i jakie?

Ad 8. Fundacja jest właścicielem 7 innych zabudowanych nieruchomości, jednego lokalu mieszkalnego i jednej nieruchomości, na której prowadzona obecnie jest budowa, ale wykorzystuje je (będzie wykorzystywać) na potrzeby prowadzenia swojej działalności statutowej.

Może zdarzyć się tak, że w przyszłości w związku z prowadzoną działalnością statutową Fundacja będzie potrzebować nieruchomości o większej powierzchni użytkowej czy wyższym standardzie. W takiej sytuacji najpewniej Fundacja sprzeda którąś z posiadanych nieruchomości, aby za uzyskane w ten sposób środki nabyć nową nieruchomość.

Należy jednak podkreślić, że na chwilę obecną Fundacja nie ma żadnych planów co do sprzedaży, czy zakupu innych nieruchomości, a ewentualne transakcje tego rodzaju będą zawierane przez Fundację w związku z faktycznymi potrzebami wynikającymi z prowadzonej działalności statutowej, a nie np. w celach realizowania zysków z obrotu nieruchomościami.

Pytania

1)  Czy sprzedając Nieruchomość Fundacja nie będzie działała w charakterze podatnika, a zatem transakcja ta (dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?

2)  W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 1, czy dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione, tworzących Nieruchomość, będzie podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT?

3)  W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 1, czy wartość sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinna być brana pod uwagę przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 3 ustawy o VAT, jako że transakcja ma charakter pomocniczy (nie należy do zasadniczej działalności Fundacji), a dodatkowo dotyczy środków trwałych Fundacji podlegających amortyzacji?

Państwa stanowisko w sprawie

Fundacja stoi na stanowisku, że:

1)  sprzedając Nieruchomość Fundacja nie będzie działała w charakterze podatnika, a zatem transakcja ta (dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT,

2)  w przypadku uznania stanowiska Fundacji dot. pytania 1 za nieprawidłowe, dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione, tworzących Nieruchomość, będzie podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT,

3)  w przypadku uznania stanowiska Fundacji dot. pytania 1 za nieprawidłowe, wartość sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinna być brana pod uwagę przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 3 ustawy o VAT, gdyż transakcja ma charakter pomocniczy (nie należy do zasadniczej działalności Fundacji), a dodatkowo dotyczy środków trwałych Fundacji podlegających amortyzacji.

Uzasadnienie do pytania 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT, podlega, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, o ile jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT (bądź świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ustawy o VAT), podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem tego podatku.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem VAT wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów bądź świadczenie usługi podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy (świadczenia usługi) mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Należy wskazać, że działalność fundacji uregulowana jest w ustawie z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 166, „ustawa o fundacjach”).

Zgodnie z art. 1 ustawy o fundacjach, fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.

W myśl art. 4 ustawy o fundacjach, fundacja działa na podstawie przepisów niniejszej ustawy i statutu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach, fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu i statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o fundacjach, fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż tysiąc złotych.

W myśl art. 7 ustawy o fundacjach, fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego i uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do tego rejestru.

Co do zasady, na podstawie ww. przepisów działalność fundacji można więc podzielić na działalność związaną z realizacją celów, dla których fundacja została powołana (statutową), która może mieć charakter nieodpłatny albo odpłatny oraz pozostałą działalność gospodarczą, która, co do zasady, ma wspomagać działalność statutową.

O tym, czy fundacja dokonując określonych czynności działa w charakterze podatnika czy nie rozstrzyga subiektywne przekonanie podatnika, lecz przesądzają o tym kryteria obiektywne, tj. ustalenie, czy dana czynność jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W przypadku fundacji niewątpliwie definicję tą spełniać będzie prowadzenie odpłatnej działalności statutowej oraz działalności gospodarczej, nawet jeśli nie są one nastawione na osiąganie zysków. Z drugiej strony nieodpłatna działalność statutowa fundacji nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu tych przepisów i nie można jej porównywać z działalnością producentów, handlowców czy usługodawców, dlatego przy jej wykonywaniu fundacja nie działa w charakterze podatnika VAT. Cechą specyficzną fundacji jest zatem to, że w toku swojej działalności może ona występować w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą jak i nie-podatnika.

Taka „dwoistość” ról w jakich może występować m.in. fundacja ma też swoje potwierdzenie w innych przepisach ustawy o VAT, choćby w art. 86 ust. 2a i następne, który nakazuje, że przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej (sposobem określenia proporcji).

Przenosząc powyższe na grunt przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, zdaniem Fundacji, sprzedając Nieruchomość nie będzie ona działać w charakterze podatnika, gdyż sprzedaż nie będzie dokonywana w ramach wykonywania działalności gospodarczej Fundacji.

Po pierwsze ani w zakresie statutowej działalności gospodarczej ani dopuszczalnej działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację nie znajduje się obrót nieruchomościami.

Po drugie Nieruchomość, w tym w szczególności posadowione na niej budynki nie były wykorzystywane na potrzeby realizacji odpłatnej działalności statutowej bądź działalności gospodarczej.

Po trzecie działania podejmowane przez Fundację w celu sprzedaży Nieruchomości nie noszą znamion czynności jakich można byłoby oczekiwać od podmiotu zajmującego się profesjonalnym obrotem nieruchomościami, który dążąc do maksymalizacji zysku ze sprzedaży angażuje dodatkowe środki i czas, aby zwiększyć atrakcyjność (i cenę) nieruchomości poprzez zmiany prawne i faktyczne dotyczące np. uzyskanie uzgodnień, decyzji, itp., które mogą być istotne dla nabywcy. Żadne z takich działań nie miało miejsce w przypadku Fundacji.

Po czwarte Fundacja dysponowała Nieruchomością przez kilka lat i nabyła w celu wykorzystania do swojej działalności statutowej, co wskazuje na to, że nabycie Nieruchomości oraz jej planowana sprzedaż przez Fundację nie mają charakteru handlowego. W działalności handlowej chodzi wszak o to, aby nabyć rzecz a następnie w relatywnie krótkim czasie ją sprzedać z zyskiem. Handlowcowi zależy bowiem na jak najszybszej realizacji zysku na sprzedaży, aby uwolnione środki przeznaczyć na kolejne zakupy towarów handlowych.

Po piąte sprzedaż w ocenie Fundacji będzie mieć charakter incydentalny. Fundacja dotychczas nie dokonywała sprzedaży posiadanych przez siebie nieruchomości. Pomimo tego, że obecnie zamierza dokonać zbycia drugiej nieruchomości, to decyzje o sprzedaży zostały podjęte z uwagi na to, że znajdujące się na nich budynki nie mogą być w pełni przystosowane do potrzeb prowadzenia w nich działalności statutowej Fundacji (przypadek nieruchomości w (…)) czy też obiektywnie przestały spełniać wymogi, aby kontynuować w nich prowadzenie takiej działalności (przypadek nieruchomości w Y.). Trudno mówić tu o porównywalności działań Fundacji z działaniami profesjonalnych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami.

W ocenie Fundacji jej sytuacja w istocie nie różni się niczym od sytuacji osoby fizycznej, która sprzedaje posiadany przez kilka lat dom, który zakupiła z zamiarem zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych, jednak przez brak możliwości dokonania odpowiednich adaptacji nie spełnia on już jej oczekiwań. Transakcja taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż rozporządzając swoim majątkiem sprzedający nie działa w charakterze podatnika tego podatku, nawet jeśli osoba ta prowadzi lub prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której jest uznawana za podatnika towarów i usług.

Na to, że zbywanie majątku przez fundację nie stanowi działalności gospodarczej a fundacja nie działa w charakterze podatnika tego podatku przy takich transakcjach wskazują też sądy. Dla przykładu, w wyroku z 27 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1582/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał:

Podsumowując, Fundacja stoi na stanowisku, że sprzedając Nieruchomość Fundacja nie będzie działała w charakterze podatnika, a zatem transakcja ta (dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzasadnienie do pytania 2

Dostawa towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (jest dokonywana przez podmiot działający w charakterze podatnika VAT) może albo być opodatkowana właściwą stawką tego podatku, albo może korzystać ze zwolnienia.

Zakres i zasady zwolnienia w podatku VAT zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT. W oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego przepisu wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części przed podatnika podatku VAT działającego w takim charakterze jest - co do zasady - zwolniona z tego podatku. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynku, budowli lub ich części istotnym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Jak stanowi art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Zatem, aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich części oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne (np. osoby fizycznej) - bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

W kontekście pierwszego zasiedlenia należy zwrócić również uwagę na pojęcie ulepszenia. Ustawa o VAT nie zawiera definicji ulepszenia i odwołuje się w tym zakresie do przepisów o podatku dochodowym.

Zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1 i 3-11, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10 000 zł.

Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 000 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Oznacza, to że na gruncie przepisów ustawy o CIT ulepszeniem jest:

• przebudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, w wyniku których nastąpi jego dostosowanie do zmienionych potrzeb funkcjonalnych, użytkowych lub technicznych,
• rozbudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, które powiększają ten środek trwały,
• rekonstrukcja środka trwałego, tj. wykonanie prac, w wyniku których nastąpi odtworzenie zniszczonego środka trwałego do jego poprzedniego stanu,
• adaptacja środka trwałego, tj. wykonanie prac mających na celu przystosowanie danego środka trwałego do spełniania odmiennych funkcji od tych, dla których został zbudowany lub użytkowany,
• modernizacja środka trwałego, tj. unowocześnienie środka trwałego.

Co również istotne wydatki na ulepszenie, jeśli przekraczają 10 000 zł w danym roku podatkowym, zwiększają wartość początkową ulepszanego środka trwałego.

Należy też podkreślić, że z przepisów ustawy o CIT jasno wynika, że sam fakt ponoszenia wydatków na tego rodzaju prace nie oznacza jeszcze, że środek trwały został ulepszony.

W myśl przepisów art. 4a pkt 1 ustawy o CIT, ilekroć w ustawie jest mowa o inwestycjach - oznacza to środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, która w art. 3 ust. 13 definiuje środki trwałe w budowie jako zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego.

Jednocześnie art. 15 ust 4f ustawy o CIT przewiduje, że koszty zaniechanych inwestycji są potrącalne w dacie zbycia inwestycji lub ich likwidacji. Przez zaniechanie inwestycji należy natomiast rozumieć trwałe zaprzestanie prowadzenia zadania inwestycyjnego i brak kolejnych czynności inwestycyjnych.

Łączna analiza tych przepisów wskazuje zatem jasno, że o ulepszeniu środka trwałego (i zwiększeniu jego wartości początkowej) można mówić dopiero w momencie, gdy prace zmierzające do jego ulepszenia zostały zakończone z wynikiem pozytywnym, a wydatki w tym zakresie przekroczyły próg 10 000 zł. Natomiast w przypadku braku ukończenia takich prac (gdyż trwają one nadal) lub trwałego ich zaniechania (zaniechanie inwestycji) nie można mówić o ulepszeniu środka trwałego, nawet gdyby wydatki w tym zakresie przekroczyły 10 000 zł.

Nawet jeśli dostawa budynku, budowli lub ich części następuje przed, w ramach lub przed upływem 2 lat od ich pierwszego zasiedlenia i przez to nie jest objęta zwolnieniem przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, to w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, ich dostawa może korzystać ze zwolnienia pod warunkiem, że:

a)  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Oznacza, to, że aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, muszą być spełnione łącznie dwa warunki występujące w tym artykule.

Ponadto art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT dopuszcza zwolnienie od podatku VAT dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od tego podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

• towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
• brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Z powołanych wyżej przepisów wynika przy tym, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 jest bezzasadne.

Kwestię opodatkowania VAT dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w myśl którego, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku VAT, jaką opodatkowana jest dostawa budynków, budowli lub ich części na nim posadowionych. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, to zwolnienie to rozciąga się również na ten grunt.

Biorąc pod uwagę, że:

• dokonując nabycia Nieruchomości w 2020 r. od czynnego podatnika VAT, czynność ta korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT co oznacza, że dostawa budynku magazynowego i budynku portierni na rzecz Fundacji następowała po upływie 2 lat od ich pierwszego zasiedlenia,
• prace adaptacyjne czynione przez Fundację, które miały na celu przystosowanie budynku magazynowego do wykorzystania przez Fundację jako ośrodka rekolekcyjnego nie zostały ukończone,
• dotychczasowe wydatki w tym zakresie pozostają ujęte na koncie środków trwałych w budowie, a zatem nie doszło do zwiększenia wartości początkowej budynku magazynowego,
• Fundacja nie czyniła żadnych nakładów inwestycyjnych na budynek portierni,

należy uznać, że:

• nie doszło do ulepszenia przez Fundację budynku magazynowego,
• dostawa budynku magazynowego oraz budynku portierni będzie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdyż nie jest realizowana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy ich pierwszym zasiedleniem a dostawą budynków upłynął okres dłuższy niż 2 lata,
• zwolnienie to rozciąga się również na grunt, z którym te budynki są związane - stosowanie do art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Podsumowując, Fundacja stoi na stanowisku, że w przypadku uznania przez tut. Organ, że sprzedając Nieruchomość Fundacja będzie działać w charakterze podatnika podatku VAT, wówczas dostawa budynków oraz gruntu, na którym są one posadowione, tworzących Nieruchomość, będzie podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Uzasadnienie do pytania 3

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Od 1 stycznia 2026 r., w związku z nowelizacją, próg ten zostanie zwiększony do kwoty 240 000 zł.

W myśl art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i ust. 3 ustawy o VAT do wartości tej sprzedaży nie wlicza się odpowiednio:

• odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych,
• odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Jak zauważa m.in. J. Matarewicz, Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 113:

Biorąc pod uwagę, że:

• przedmiotem działalności Fundacji nie jest obrót nieruchomościami,
• sprzedaż Nieruchomości i Nieruchomości w Y. ma charakter ekstraordynaryjny i nie stanowi w żaden sposób uzupełnienia zasadniczej działalności Fundacji,
• przychody z ich sprzedaży nie są bezpośrednim, stałym ani koniecznym uzupełnieniem działalności prowadzonej przez Fundację,
• budynki posadowione na Nieruchomości i Nieruchomości w Y. stanowią/stanowiły środki trwałe Fundacji, od których ta dokonywała opisów amortyzacyjnych,

transakcje sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinny być uwzględniane dla potrzeb ustalenia kwoty wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Podsumowując Fundacja stoi na stanowisku, że w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 1, wartość sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinna być brana pod uwagę przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 3 ustawy o VAT, gdyż transakcje te mają charakter pomocniczy oraz dotyczą sprzedaży środków trwałych Fundacji podlegających amortyzacji.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest

• nieprawidłowe - w zakresie uznania, że Fundacja z tytułu dostawy Nieruchomości nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a transakcja sprzedaży nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT,
• prawidłowe - w zakresie uznania, że dostawa Nieruchomości zabudowanej budynkiem portierni i budynkiem magazynowym będzie korzystała ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy,
• nieprawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy,
• prawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (działek), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Wskazać jednak należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy :

Natomiast stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy. Wynika natomiast z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.

Należy wskazać, że działalność fundacji uregulowana jest w ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t. j. Dz. U. z 2023 poz. 166).

Zgodnie z art. 1 ustawy o fundacjach:

W myśl art. 4 ustawy o fundacjach:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach:

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o fundacjach:

Co do zasady, na podstawie ww. przepisów działalność fundacji można więc podzielić na działalność związaną z realizacją celów, dla których fundacja została powołana (statutową) oraz pozostałą działalność gospodarczą (która, co do zasady, ma wspomagać działalność statutową).

Należy wskazać, że działalność gospodarcza, w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nie musi, co do zasady, być prowadzona w celu uzyskania zysku. W ramach działalności gospodarczej podatnik VAT może dążyć do osiągnięcia celów innych niż zarobkowe. Tym samym, podatnikami VAT mogą być również podmioty typu non profit, realizujące np. zadania charytatywne, przy czym opodatkowaniu mogą podlegać jedynie takie czynności wykonywane przez tych podatników, działających w tym charakterze, które są realizowane odpłatnie. Bez znaczenia także dla bycia podatnikiem VAT jest efekt prowadzonej działalności, w szczególności, czy jest to działalność dochodowa, czy też przynosząca straty.

Należy zauważyć, że definicja działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów zawarta w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz. Urz. UE L. z 2006 r. nr 347/1), zwane dalej: „Dyrektywą 2006/112/WE”, zgodnie z którym:

Powyższe przepisy stanowią o realizacji zasady powszechności opodatkowania VAT, wynikającej zarówno z przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem, który obejmuje wszelkie dostawy towarów i usług za wynagrodzeniem, jak i zakresu podmiotowego z uwagi na szeroko zakreślony krąg podmiotów uznawanych za podatników VAT.

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Zatem wszelkie czynności wykonywane odpłatnie przez fundacje, czyli odpłatna dostawa towarów, czy odpłatne świadczenie usług, będą podlegać regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, jako czynności wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że jako Fundacja prowadzą Państwo działalność statutową polegającą na działalności charytatywnej i opiekuńczej na rzecz osób potrzebujących, podejmowaniu działań na rzecz rozwoju osobowości człowieka, propagowaniu filozofii i kultury chrześcijańskiej oraz muzyki kościelnej, a także na zakładaniu i prowadzeniu szkół niepublicznych. Państwa działalność statutowa może być prowadzona zarówno nieodpłatnie, jak i odpłatnie.

Odpłatna działalność Fundacji może być prowadzona w zakresie zakładania i prowadzenia szkół niepublicznych, organizowania obozów wychowawczych, rekreacyjnych i naukowych dla dzieci i młodzieży oraz organizowania koncertów muzyki kościelnej.

Ponadto mogą Państwo prowadzić działalność także w zakresie wydawania książek i periodyków oraz pozostałej działalności wydawniczej (z wyłączeniem działalności wydawniczej w zakresie programowania), sprzedaży detalicznej książek prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach, pozostałych pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowanych, działalności wspomagającej edukację oraz działalności obiektów służących poprawie kondycji fizycznej.

W 2020 r. nabyli Państwo prawo własności nieruchomości gruntowej - działki ewidencyjnej nr 1/3, zabudowanej budynkiem magazynowym oraz budynkiem portierni. Nabycie ww. nieruchomości nastąpiło od spółki i było objęte zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. W związku z powyższym nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Nieruchomość nabyli Państwo z zamiarem zaadaptowania budynku magazynowego na budynek ośrodka rekolekcyjnego oraz jego dalszego wykorzystywania na potrzeby działalności statutowej Fundacji.

Po nabyciu nieruchomości grunt wraz z budynkami został wprowadzony do ewidencji środków trwałych Fundacji. Grunt nie podlega amortyzacji, natomiast budynki są amortyzowane.

Po nabyciu ponieśli Państwo wydatki inwestycyjne w celu lepszego przystosowania budynku magazynowego do własnych potrzeb. W odniesieniu do budynku portierni nie ponosili Państwo żadnych nakładów.

W związku z odmową wydania pozwolenia na budowę, na podstawie którego miały zostać wykonane dalsze planowane prace adaptacyjne w budynku magazynowym, wstrzymali Państwo dalsze prace budowlane. Dodatkowo w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości znajduje się stadion żużlowy, który ma zostać rozbudowany, co będzie skutkować zwiększoną emisją hałasu.

W związku z powyższym podjęli Państwo decyzję o sprzedaży nieruchomości, z uwagi na to, że jej dostosowanie do potrzeb Fundacji oraz możliwość wykorzystania w działalności statutowej w pierwotnie planowanym zakresie stały się mało realne.

W odniesieniu do planowanej sprzedaży ww. nieruchomości wskazują Państwo, że:

• nie korzystali Państwo z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami;
• w budynkach wchodzących w skład Nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza ani działalność statutowa Fundacji;
• budynki te nie były i nie są wynajmowane oraz nie były i nie są wykorzystywane na potrzeby biura ani prowadzenia działalności wydawniczej;
• nie podejmują Państwo działań mających na celu doprowadzenie do zabudowy nieruchomości nowymi obiektami ani do rozbiórki istniejących budynków;
• ponosili Państwo wydatki na ulepszenie budynku magazynowego w celu nadania mu charakteru kaplicy (po zakończeniu prac budynek miał być wykorzystywany w ramach działalności statutowej Fundacji).

Przy tak przedstawionym opisie sprawy w pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy z tytułu sprzedaży nieruchomości będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT oraz czy dostawa nieruchomości (budynków oraz gruntu) będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT z uwzględnieniem zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności.

Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży.

Działalność gospodarcza, w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nie musi być - co do zasady - prowadzona w celu uzyskania zysku. W ramach działalności gospodarczej podatnik VAT może dążyć do osiągnięcia celów inne niż zarobkowe. Tym samym, podatnikami VAT mogą być również podmioty typu non profit, realizujące np. zadania charytatywne, przy czym opodatkowaniu mogą podlegać jedynie takie czynności wykonywane przez tych podatników, działających w tym charakterze, które są realizowane pod tytułem odpłatnym. Bez znaczenia także dla bycia podatnikiem VAT jest efekt prowadzonej działalności, w szczególności, czy jest to działalność dochodowa, czy też przynosząca straty.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści powołanych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że sprzedaż nieruchomości (zabudowanej działki nr 1/3) będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Fundację z tytułu dokonania tej sprzedaży należy uznać za podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Sprzedaż nieruchomości następuje odpłatnie, zatem występuje czynnik zarobkowy. Należy zauważyć, że Fundacja nie posiada majątku prywatnego, nie podejmuje też działań w sferze prywatnej - jak wynika z treści wniosku - prowadzi działalność statutową, a zatem nie może być traktowana, ani oceniana na równi z działaniami podejmowanymi w zakresie zarządu przez osobę fizyczną majątkiem osobistym.

Zbycie nieruchomości opisanej w złożonym wniosku nastąpi w ramach rozporządzania majątkiem należącym do Fundacji. Należy podkreślić, że zakres działalności statutowej Fundacji nie obejmuje obrotu nieruchomościami, tak więc wszelkie czynności, jakie Państwo jako Fundacja podejmują w zakresie obrotu nieruchomościami, dokonywane są w sferze działalności gospodarczej Fundacji.

Mając zatem na uwadze opis sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa stwierdzić należy, że w odniesieniu do transakcji sprzedaży zabudowanej działki nr 1/3 będą Państwo występować w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie uznania, że z tytułu sprzedaży nieruchomości Fundacja nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a dostawa nieruchomości (budynków oraz gruntu) nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 1) uznaję za nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii uznania, że dostawa nieruchomości (budynków oraz gruntu) będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT z uwzględnieniem zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT należy zauważyć, że zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Według art. 2 pkt 14 ustawy:

Zatem, w przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub jego część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków lub budowli, jeżeli w stosunku do nich miało miejsce pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Jak wynika z powyższego, prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość zastosowania zwolnienia w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

1. towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

2. przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki, budowle lub ich części na nim posadowione. Oznacza to, że grunt dzieli w VAT los podatkowy obiektów, które się na nim znajdują. Zatem w sytuacji, kiedy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U z 2025 r. poz. 278 ze zm.):

Środki trwałe uważa się za ulepszone, jeżeli suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 000 zł oraz wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej środka trwałego w stosunku do wartości z dnia przyjęcia go do używania. Wzrost wartości użytkowej może być mierzony w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy wykorzystaniu ulepszonych środków trwałych oraz kosztami ich eksploatacji.

Jak wskazuje art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

Wydatki poniesione na ulepszenie środka trwałego każdorazowo powiększają jego wartość początkową. Zwiększenie wartości początkowej ulepszonego środka trwałego powinno nastąpić w miesiącu, w którym ulepszenie to zakończono. Zgodnie z przywołanym wcześniej art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odpis amortyzacyjny od ulepszonego, niezamortyzowanego środka trwałego powinien być dokonywany przez taki sam okres w części stanowiącej koszty uzyskania przychodów jak i w części niestanowiącej kosztów uzyskania przychodów do momentu całkowitego zamortyzowania.

Odpisy amortyzacyjne od tej powiększonej wartości dokonywane są począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zwiększenie wartości początkowej środka trwałego.

Dla rozstrzygnięcia przedstawionej sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy i kiedy w odniesieniu do budynku portierni oraz budynku magazynowego nastąpiło ich pierwsze zasiedlenie.

Jak wskazano we wniosku, fundacja nabyła nieruchomość w 2020 roku od czynnego podatnika VAT i budynki (portiernia i budynek magazynowy) były faktycznie użytkowane przez poprzedniego właściciela.

Po nabyciu nieruchomości rozpoczęli Państwo prace adaptacyjne w budynku magazynowym w celu jego przystosowania na ośrodek rekolekcyjny. Prace te nie zostały jednak ukończone, a poniesione dotychczas wydatki pozostają ujęte na koncie środków trwałych w budowie. Oznacza to, że nie doszło do zwiększenia wartości początkowej budynku magazynowego a tym samym nie można mówić o jego ulepszeniu w rozumieniu przepisów podatkowych.

W odniesieniu natomiast do budynku portierni nie ponosili Państwo żadnych nakładów inwestycyjnych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, należy uznać, że w analizowanej sprawie nie doszło do ulepszenia budynku magazynowego ani budynku portierni przez Fundację.

W konsekwencji planowana dostawa budynku magazynowego oraz budynku portierni wraz z gruntem, na którym są one posadowione, nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, a od pierwszego zasiedlenia budynków do planowanej dostawy upłynął okres przekraczający dwa lata.

W związku z powyższym dostawa budynku magazynowego oraz budynku portierni będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy zwolnieniem tym objęta będzie również dostawa gruntu, na którym posadowione są wskazane budynki.

Jak już wyżej wskazałem, możliwość zastosowania zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy jest tylko w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Skoro w niniejszej sprawie do sprzedaży budynku portierni zastosowanie będzie miało zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to badanie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy jest bezzasadne.

W tej części Państwa stanowisko uznaję za nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także ustalenia, czy wartość sprzedaży Nieruchomości i Nieruchomości w Y. nie powinna być brana pod uwagę przy kalkulacji wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 3 ustawy o VAT, jako że transakcja ma charakter pomocniczy (nie należy do zasadniczej działalności Fundacji), a dodatkowo dotyczy środków trwałych Fundacji podlegających amortyzacji.

We wniosku wskazali Państwo, że Fundacja zarówno w 2025, jak i obecnie spełnia warunki do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku VAT na podstawie przepisów art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Ponadto Fundacja nie dokonywała i nie dokonuje dostawy towarów ani świadczenia usług, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że stosownie do art. 113 ust. 1 ustawy:

Z kolei przepis art. 113 ust. 2 ustawy stanowi, że:

Stosownie do art. 113 ust. 5 ustawy:

Natomiast stosownie do art. 113 ust. 9 ustawy:

Ponadto, na mocy art. 113 ust. 10 ustawy:

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie i według zasad określonych m.in. wyżej przytoczonymi przepisami art. 113 ust. 1-10 ustawy pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy.

Art. 113 ust. 11 ustawy wskazuje, że:

Tym samym podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie i według zasad określonych m.in. wyżej przytoczonymi przepisami pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy. W myśl tego przepisu:

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że - co do zasady - o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy, ma prawo do korzystania z ww. zwolnienia do momentu przekroczenia tej kwoty. W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany będzie do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie. Ponadto, aby móc korzystać ze zwolnienia podatnik nie może wykonywać czynności określonych w art. 113 ust. 13 ustawy.

Ustalając kwestię wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, należy przeanalizować brak obowiązku wliczenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży wydzielonej części nieruchomości do tej wartości. Art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy bowiem wskazuje, że do wartości sprzedaży nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy, z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.

Zgodnie z art. 288 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, ze zm.), dalej: Dyrektywa 2006/112/WE Rady:

Dokonane zatem od dnia 1 stycznia 2014 r. zmiany w ustawie w sposób ściślejszy odwzorowują przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady, która w art. 288 ust. 1 lit. e również stanowi, że kwota obrotu obejmuje wartość transakcji związanych z nieruchomościami.

Analizując treść art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy, wskazać ponadto należy, że „Słownik języka polskiego PWN” pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Warszawa 2008, definiuje słowo „transakcja” jako operację handlową dotyczącą kupna lub sprzedaży towarów lub usług albo umowę handlową na kupno lub sprzedaż towarów lub usług i samo zawarcie takiej umowy.

Ustawodawca zarówno w akcie zasadniczym, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakter „pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych.

Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa -http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”.

Przepisy unijnej Dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze „incydentalnym” oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika.

Także w wersji francuskiej omawianej VI Dyrektywy użyto określenia „accessoire”, a w wersji niemieckiej „Hilfsumsaetze”, co wskazuje, że w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy też pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (wspomniane powyżej trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności). Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania „transakcje sporadyczne” i określa omawiane czynności jako „transakcje pomocnicze”.

Transakcje pomocnicze zatem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.

Zatem, aby ocenić, czy świadczona usługa ma charakter „pomocniczy”, należy wziąć pod uwagę to, czy jest związana z zasadniczą działalnością i czy stanowi ona jej uzupełnienie.

Z brzmienia cytowanego art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 (czyli uprawniającej do zwolnienia od podatku) nie wlicza się m.in. obrotu z tytułu odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku (na podstawie m.in. art. 43 ust. 1 ustawy), jednakże z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych. Za czynności związane z nieruchomościami należy uznać nie tylko usługi stricte dotyczące nieruchomości, ale wszelkie czynności, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości. Transakcje pomocnicze natomiast to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności.

Jak wskazali Państwo we wniosku, Fundacja w grudniu 2025 r. sprzedała zabudowaną nieruchomość gruntową położoną w Y. (działka ewidencyjna nr 2/3) zabudowaną domem jednorodzinnym oraz dwoma murowanymi garażami (Nieruchomość w Y.). Fundacja wprowadziła poszczególne składniki majątku Nieruchomości w Y., tj. odrębnie grunt oraz budynki do ewidencji środków trwałych Fundacji oraz dokonywała odpisów amortyzacyjnych od budynków. Z tytułu tej transakcji - zgodnie z wydaną dla Fundacji interpretacją indywidualną z 6 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.780.2025.2.ESZ - Fundacja została uznana za podatnika podatku VAT, a co do samej transakcji sprzedaży Nieruchomości w Y. - uznano w tej interpretacji, że dostawa będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Cena sprzedaży Nieruchomości w Y. przekroczyła 1 mln zł.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie dostawa Nieruchomości w Y. objęta zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29 ust. 8 ustawy oraz dostawa Nieruchomości, która zgodnie ze wskazaniem powyżej, będzie objęta zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a w zw. z art. 29 ust 8 ustawy, jest i będzie przedmiotem odrębnej działalności Fundacji. Jak wskazano w opisie sprawy podstawowym celem Fundacji jest działalność charytatywna i opiekuńcza na rzecz osób potrzebujących, podejmowanie działań na rzecz rozwoju osobowości człowieka, propagowanie filozofii i kultury chrześcijańskiej oraz muzyki kościelnej czy zakładanie i prowadzenie szkół niepublicznych. Ponadto jak Państwo wskazali, Fundacja nie jest podmiotem, który zajmuje się obrotem nieruchomościami, gdyż jej cele są odmienne.

Zatem zarówno sprzedaż Nieruchomości w Y., jak i sprzedaż Nieruchomości opisanej w niniejszym wniosku jest przedmiotem Państwa odrębnej działalności gospodarczej, a więc nie ma charakteru transakcji pomocniczych do działalności charytatywnej/statutowej, lecz są to transakcje podstawowe - w zakresie odrębnego rodzaju (przedmiotu) wykonywanej przez Fundację działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie z uwagi na treść art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy, co do zasady, mieliby Państwo obowiązek wliczenia obrotu z tytułu sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, jako obrotu z tytułu transakcji związanych z nieruchomościami, które nie mają charakteru czynności pomocniczych, jednakże ze względu na to, że Nieruchomości te stanowią środki trwałe podlegające amortyzacji to zastosowanie znajdzie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy. Stwierdzić zatem należy, że wartość sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości, objętych niniejszym wnioskiem, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy, nie podlega wliczeniu do limitu określonego w art. 113 ust. 1 tej ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznaję za:

• nieprawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy,
• prawidłowe - w zakresie możliwości niewliczania kwoty ze sprzedaży Nieruchomości w Y. i Nieruchomości do limitu wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.