Uznanie, że planowane zbycie udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkami na rzecz współwłaściciela tej nieruchomości będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę, jest współwłaścicielem w udziale 1/2 nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Nieruchomość ma skomplikowaną historię prawną, obejmującą sprzedaż udziału w 1948 r., późniejsze nieważne umowy, postępowania sądowe dotyczące zasiedzenia i usunięcia niezgodności w księgach wieczystych. Obecnie Skarb…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że planowane zbycie udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkami na rzecz współwłaściciela tej nieruchomości będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Starosta (…) jako organ reprezentujący Skarb Państwa, jest w udziale 1/2 współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości (…), obręb (…), przy ul. (…), oznaczonej geodezyjnie nr 1 o pow. 0,3905 ha, sklasyfikowanej jako: Tereny mieszkaniowe (B) o pow. 0,0835 ha oraz Grunty orne (RIVb) o pow. 0,3070 ha, zabudowanej budynkami ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków tut. urzędu, jako:
1. mieszkalne, o identyfikatorach:
a) 193. - pow. zabudowy wynosi 56 m2, bud. dwukondygnacyjny, rok zakończenia budowy - 1900.
b) 192. - pow. zabudowy wynosi 192 m2, bud. dwukondygnacyjny, rok zakończenia budowy - 1900.
c) 370. - pow. zabudowy wynosi 29 m2, bud. jednokondygnacyjny, rok zakończenia budowy - 2011.
Ww. budynki mieszkalne stanowią budynek jednorodzinny, jedną bryłę.
2. gospodarcze, o identyfikatorach:
a) 194. - pow. zabudowy wynosi 17 m2, bud. jednokondygnacyjny, rok zakończenia budowy - 1970.
b) 195. - pow. zabudowy wynosi 35 m2, bud. jednokondygnacyjny, rok zakończenia budowy - 1970.
Wszystkie ww. budynki wypełniają definicję budynku zgodnie z definicją przewidzianą art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2024 r. poz. 725 ze zm.), tj. są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają dach i fundamenty
Spośród ww. budynków, Skarb Państwa użytkuje budynki gospodarcze, o identyfikatorach: 194 i 195, natomiast z budynków mieszkalnych użytkuje budynek oznaczony identyfikatorem 370 i parter części budynku mieszkalnego, oznaczonego identyfikatorem 192.
W gestii pozostałych współwłaścicieli pozostaje budynek mieszkalny, oznaczony identyfikatorem 193 i pozostała część budynku mieszkalnego, oznaczonego identyfikatorem 192, tj. część parteru i pierwsze piętro.
To nieformalny podział, z uwagi na brak możliwości prawnego podziału ww. nieruchomości.
27 października 1948 r. Komisja Osadnictwa Nierolniczego przyznała A.A. prawo nabycia własności nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…) (obecnie nr …), składającej się z placu o pow. 3600 m2 wraz z domem mieszkalnym, opisanej w KW Sądu Grodzkiego w (…) nr (…) z tym, że pozostałą część nieruchomości po 1/2 części nabędzie B.B.
29 listopada 1948 r. została zawarta pomiędzy Skarbem Państwa, a A.A. umowa sprzedaży w wykonaniu powyżej pisanego orzeczenia Komisji. A.A. nabył udział w 1/2 prawa własności, zaś własność pozostałej części jednocześnie kupował B.B.
Postanowieniem z dnia 22 września 1958 r. Sąd Powiatowy w (…) uzgodnił treść księgi wieczystej, która wówczas nosiła numer 181, z rzeczywistym stanem prawnym co do opisanej wyżej nieruchomości, że wpisał prawo własności w 1/2 części na rzecz A.A. i w 1/2 części na rzecz Skarbu Państwa.
W wyniku spadkobrania po A.A. współwłaścicielami nabytej przez niego nieruchomości zostali C.C. i D.D. w udziałach po 1/4. Zaś w wyniku spadkobrania po rodzicach (…) i działu spadku, wnioskodawczyni E.E. została wpisana jako użytkownik wieczysty i właściciel budynku w (…).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr … z dnia 28 września 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody (…) z dnia 18 maja 1993 r. znak: (…) w części stwierdzającej nabycie przez Gminę Miejską (…) z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej (…), działka nr 1 o pow. 3905 m2, obręb (…).
Oznaczenie geodezyjne powyższej nieruchomości od 1948 r. ulegało licznym zmianom. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów w roku 1984 nieruchomość składająca się z działek oznaczonych nr 2 i 3 otrzymała nr 1. Jak wspomniano wyżej, w wyniku spadkobrania udział w nieruchomości nabytej przez A.A. nabyli w częściach równych C.C. i D.D. Dla nieruchomości tej prowadzona jest obecnie księga wieczysta nr (…). W księdze tej w zakresie prawa własności ujawnione są wpisy: Skarb Państwa - Starosta (…) udział 2/4, C.C. udział 1/4, D.D. udział 1/4.
Umową sprzedaży z dnia 29 listopada 1948 r. Skarb Państwa zbył na rzecz Pana A.A. 1/2 części nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej przy ul. (…), obecnie (…), w (…), przy czym współwłaścicielem nieruchomości w pozostałej części pozostał Skarb Państwa.
Niezależnie od powyższego, w dniu 22 czerwca 1966 r. została zawarta pomiędzy Skarbem Państwa, a F.F. i G.G., umowa użytkowania wieczystego nieruchomości dz. nr 4 i m.in. sprzedaży domu.
Prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynku, pomimo obecnych różnic w numeracji działek, dotyczyło nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…), a więc tej samej, w której udział w wysokości 1/2 w roku 1948 nabył Pan A.A.
W wyniku wyżej wymienionych okoliczności doszło do zawarcia dwóch różnych umów dotyczących tej samej nieruchomości (części nieruchomości), a w konsekwencji do utworzenia dwóch ksiąg wieczystych.
W roku 2015 E.E. wystąpiła do Sądu Rejonowego w (…) (sygn. akt. (...)) z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie z dniem 30 stycznia 1999 r. należącego do Skarbu Państwa udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym w (…) przy ul. (…) na działce oznaczonej nr 1 o pow. 0,3905 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta (…). W postępowaniu tym E.E. powoływała się na okoliczność istnienia opisanych powyżej, dwóch różnych umów dotyczących tej samej nieruchomości.
Sąd Rejonowy w (…) pomimo, iż w uzasadnieniu wydanego w dniu 16 stycznia 2015 r. postanowienia wskazał na nieważność umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz sprzedaży nieruchomości, zawartej w 1966 r. z F.F. i G.G. - ostatecznie i prawomocnie wniosek E.E. o stwierdzenie zasiedzenia oddalił.
Na skutek wniosku Skarbu Państwa - Starosty (…), Sąd Rejonowy w (…) prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt (...) orzekł o usunięciu niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (…) (…) Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 4, położonej w (…) przy ul. (…), a rzeczywistym stanem prawnym poprzez jej zamknięcie, z uwagi na prowadzenie dla tej samej nieruchomości księgi wieczystej nr (…).
W uzasadnieniu postanowienia wydanego w tej sprawie Sąd Rejonowy w (…) stwierdził, że w sytuacji sprzedaży udziału 1/2 nieruchomości w 1948 r. na rzecz A.A., późniejsze sprzedanie w 1966 r. parteru budynku bez wyodrębniania własności lokalu i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste F.F., było czynnością prawną nieważną, gdyż nieruchomość nie stanowiła już wyłącznej własności Skarbu Państwa, jej współwłaścicielem od 1948 r. był również A.A. Nieważność czynności z 1966 r. wynika z dwóch kwestii:
‒ po pierwsze współwłaściciel nie mógł oddać w użytkowanie wieczyste gruntu, którego nie był wyłącznym właścicielem,
‒ po drugie w decyzji tej jest sprzedaż parteru, czyli czegoś co nie było nigdzie wydzielone i do którego prawo posiadał również A.A.
W związku z powyższym umowę z dnia 22 czerwca 1966 r. Rep. A. nr (…) zawartą pomiędzy Skarbem Państwa, a małżeństwem (…) uznać należy za nieważną, a stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej (…) za niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Dla ww. nieruchomości Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…). Skarb Państwa stał się współwłaścicielem udziału w wysokości 1/2 w ww. nieruchomości z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w (…) z dnia 7 lutego 2018 r. (...), którym zamknięto księgę wieczystą (…), zgodnie z którym Pani E.E. utraciła tytuł prawny do 1/2 udziału w ww. nieruchomości. Zatem od dnia prawomocności wyroku, tj. 22 marca 2018 r. do dnia 14 grudnia 2025 r. Pani E.E. korzystała z ww. nieruchomości bezumownie, jednakże uiszczała za okres: 1 kwietnia 2018 r. - 14 grudnia 2025 r. wynagrodzenie przysługujące Skarbowi Państwa za bezumowne korzystanie z lokalu i gruntu.
15 grudnia 2025 r. doszło do protokolarnego przekazania ww. lokalu i gruntu przez Panią E.E. na rzecz Skarbu Państwa - Starosty (…).
Zgodnie z treścią pisma Urzędu Miasta (…) z dnia 2 marca 2026 r. znak: (…) przedmiotowa nieruchomość objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy (…) w (…), zatwierdzonego uchwałą Nr (…) Rady Miasta w (…), z dnia 30 października 2024 r., (publikacja Dz. Urz. Województwa …).
Działka nr 1 w ww. planie oznaczona jest konturem 1MN i stanowi tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W przeznaczeniu uzupełniającym plan dopuszcza usługi biurowe i administracji oraz zabudowę gospodarczą i garażową. Działka znajduje się w granicach obszaru szczególnego zagrożenia powodzią, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie - Q1%.
Z uwagi na zainteresowanie współwłaściciela nieruchomości Pana C.C. nabyciem udziału Skarbu Państwa wynoszącego 1/2 w nieruchomości zabudowanej, położonej w (…) przy ul. (…), oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 1, (…) (…), Skarb Państwa zamierza dokonać zbycia przysługującego Skarbowi Państwa udziału wynoszącego 1/2 w prawie własności ww. nieruchomości w drodze bezprzetargowej na rzecz jej współwłaściciela - Pana C.C., z zastosowaniem trybu wynikającego z art. 37 ust. 2 pkt 9) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U.2024.1145 ze zm. ).
Termin sprzedaży udziału 1/2 należącego do Skarbu Państwa w ww. nieruchomości planowany jest do końca bieżącego roku.
Starosta (…) nie poniósł żadnych nakładów finansowych na ulepszenie ww. budynków i do dnia sprzedaży nie zamierza ponosić.
Czy planowane przez Starostę (…) zbycie przysługującego Skarbowi Państwa udziału wynoszącego 1/2 w prawie własności ww. nieruchomości, w drodze bezprzetargowej na rzecz współwłaściciela tej nieruchomości, będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Starosty (…), planowana dostawa, będzie zwolniona z podatku VAT.
Starosta (…) swoje stanowisko opiera na wypełnieniu przesłanki zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy od towarów i usług - dalej u.p.t.u., która mówi o tym, że zwolnieniu z VAT podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Pierwsze zasiedlenie budynku nastąpiło w 1948 roku, zatem od tego czasu upłynął okres dłuższy niż 2 lata.
Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r. u.p.t.u., zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Przez tereny budowlane - zgodnie z art. 2 pkt 33 u.p.t.u. - rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zatem, znajdujące się na nieruchomości budynki spełniają i na dzień sprzedaży, będą spełniać definicję budynków w rozumieniu Prawa budowlanego, a zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt zabudowany i niezabudowany spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na mocy art. 195 ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się - jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji - przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług również zbycie udziału w towarze (np. współwłasność nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.
Jak stanowi art. 196 § 1 ww. ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 ww. ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
W myśl art. 198 ustawy Kodeks cywilny:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Kwestie dotyczące stosunków cywilnoprawnych między podmiotami, w tym kwestie dotyczące przeniesienia własności nieruchomości, również reguluje ustawa Kodeks cywilny.
Zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi sprzedaży – art. 535 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Moment przeniesienia własności nieruchomości został określony w art. 155 § 1 ustawy Kodeks cywilny, w myśl którego:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy lub świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że zamierzają Państwo zbyć na rzecz drugiego współwłaściciela nieruchomości udział wynoszący 1/2 w prawie własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej geodezyjnie nr 1, o pow. 0,3905 ha. Na działce nr 1 znajdują się 3 budynki mieszkalne (2 z nich wybudowane w 1900 r., a 1 w 2011 r.) oraz 2 budynki gospodarcze wybudowane w 1970 r. Przy czym Powiat spośród ww. budynków, użytkuje oba budynki gospodarcze, natomiast z budynków mieszkalnych użytkuje budynek wybudowany w 2011 r. i parter części budynku mieszkalnego, wybudowanego w 1900 r.
Wszystkie budynki wypełniają definicję budynku zgodnie z definicją przewidzianą w ustawie Prawo budowlane, tj. są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają dach i fundamenty.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy sprzedaż udziału 1/2 w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkami może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że dostawa przez Państwa udziału 1/2 we wskazanej we wniosku działce nr 1 jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie publicznoprawną), nie jest wykonywana w ramach zadań publicznych. W odniesieniu do ww. dostawy udziału 1/2 w prawie własności nieruchomości zabudowanej nie działają Państwo jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. W konsekwencji, w analizowanej sprawie nie będą Państwo mogli korzystać z wyłączenia, o którym mowa w ww. przepisie. Dokonując odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości objętej wnioskiem, działają Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy prowadzący działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec tego powyższa czynność, w świetle ustawy, będzie traktowana jako odpłatna dostawa towarów podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zatem, w przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub jego część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu. Również w przypadku gdy nieruchomość jest wykorzystywana dla celów osobistych np. mieszkalnych również mamy do czynienia z pierwszym zasiedleniem.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
W tym miejscu należy nadmienić, że dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W odniesieniu do sprzedaży działki zabudowanej należy zauważyć, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Wobec powyższego, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Wobec powyższego w celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla dostawy budynków znajdujących się na działce nr 1 zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku od towarów i usług, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy w odniesieniu do tych budynków miało miejsce pierwsze zasiedlenie.
Z okoliczności sprawy wynika, że działka nr 1 jest zabudowana 3 budynkami mieszkalnymi i 2 budynkami gospodarczymi. Budynki mieszkalne zostały wybudowane w 1900 r. i w 2011 r., a budynki gospodarcze w 1970 r. Pierwsze zasiedlenie przedmiotowych budynków nastąpiło ponad 2 lata przed planowaną dostawą. Jednocześnie Powiat nie poniósł nakładów na ulepszenie budynków i do dnia sprzedaży nie planuje ponoszenia takich nakładów.
Zatem, w świetle przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w odniesieniu do sprzedaży udziału 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż dostawa tych budynków nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia i pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą upłynie okres dłuższy niż dwa lata.
Jak wskazano wyżej przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji dostawa gruntu, na którym posadowione są ww. budynki również będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.
Wobec zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla planowanej sprzedaż udziału 1/2 w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkami bezzasadne jest badanie możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy.
Podsumowując, sprzedaż przez Państwa udziału 1/2 w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkami (działce nr 1), będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo