Interpretacja 0114-KDIP1-1.4012.28.2026.2.AWY

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

• prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na remont i utrzymanie tej części esplanady, która jest funkcjonalnie związana z lokalami użytkowymi oraz garażami,
• braku prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków na część esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych,
• uznania nieodpłatnego udostępnienia części esplanady jako ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego na podstawie służebności i Porozumienia z Gminą A. za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT i w konsekwencji obowiązku zastosowania pre-współczynnika, o którym mowa w przepisie art. 86 ust. 2a ustawy,
• obowiązku stosowania proporcji zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy do wydatków o charakterze mieszanym, których nie można jednoznacznie przypisać do konkretnego rodzaju działalności.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 13 lutego 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa (...), będąca czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Spółdzielnia w swoim majątku posiada nieruchomość - esplanadę, która jest posadowiona na kilku działkach, posiadających różne księgi wieczyste. Przedmiotowa konstrukcja znajduje się w przeważającej większości w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni.

Nieruchomość ta, będąca we władaniu Spółdzielni stanowi szeroką ulicę z alejami spacerowymi umożliwiającą dostęp do:

• nieruchomości mieszkalnych członków Spółdzielni;
• nieruchomości użytkowych oraz ogródków piwnych oddanych w najem przez Wnioskodawcę;
• nieruchomości garażowych;
• traktu pieszego oddanego do użytku publicznego na podstawie odrębnych umów z Miastem A.

W wymienionych powyżej odrębnych umowach (zwanych dalej: „Porozumieniem z Gminą A.”) wskazano, że z uwagi na publiczny, ogólnodostępny charakter komunikacyjnego ciągu pieszo-rowerowego obiektu tzw. „esplanady”, Spółdzielnia ustanowiła nieodpłatną służebność gruntową polegającą na swobodnym i nieograniczonym przechodzie i przejeździe rowerowym na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej numerami geodezyjnymi: 1, 2 i 3 o łącznym obszarze 0,6704 ha.

Powyższa służebność de facto została ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oraz każdego uczestnika ruchu pieszego oraz rowerowego; przestrzeń ta stanowi otwarty ciąg komunikacyjny dla pieszych i rowerzystów, którzy nie są członkami Spółdzielni, nie posiadają na tym terenie wyodrębnionych lokali oraz nie wykazują żadnego związku ze Spółdzielnią.

Z Porozumienia z Gminą A. wynika również, że:

1)  Gmina oraz Spółdzielnia podjęły decyzję w zakresie współfinansowania i wyłonienia wykonawcy robót budowlanych na terenie esplanady;

2)  Gmina oraz Spółdzielnia partycypowały w kosztach związanych z wykonaniem prac na terenie esplanady do wysokości określonej Porozumieniem z Gminą A.;

3)  rozliczenie z Wykonawcą inwestycji miało odbywać się fakturami częściowymi, wystawionymi nie częściej niż raz na miesiąc oraz fakturą końcową wystawioną po zakończeniu prac na terenie esplanady;

4)  Spółdzielnia wniosła kaucję zabezpieczającą w wysokości 1 400 000 zł na finansowanie inwestycji wspólnej;

5)  Spółdzielnia zrzeka się wobec gminy roszczeń o zwrot nakładów poniesionych przez nią zgodnie z warunkami porozumienia z Gminą A.;

6)  Gmina A. zrzeka się wobec spółdzielni roszczeń o zwrot nakładów poniesionych przez nią zgodnie z warunkami porozumienia ze Spółdzielnią.

W konsekwencji w wyniku zawarcia Porozumienia z Gminą A. doszło do nieodpłatnego świadczenia usług w postaci udostępniania traktu pieszego i rowerowego.

Spółdzielnia realizuje inwestycję polegającą na remoncie esplanady i tym samym powzięła wątpliwości w zakresie prawidłowego odliczenia podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca ponosi wydatki na remont bezpośrednio na lokale użytkowe, zasoby mieszkaniowe Spółdzielni, chodnik miejski oraz wydatki mieszane (ponoszone zarówno na zasoby, które są wykorzystywane do działalności opodatkowanej, zwolnionej, jak i pozostałej).

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W nadesłanym uzupełnieniu do wniosku w odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:

1.  Na kogo zostały wystawione faktury dokumentujące wydatki na remont esplanady?

Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że faktury dokumentujące wydatki na remont esplanady zostały wystawione na Spółdzielnię Mieszkaniową „(...)” oraz Gminę A. w związku ze współfinansowaniem inwestycji.

2.  Do jakich czynności będą wykorzystywane przez Państwa towary i usługi nabywane w związku z wydatkami na część esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych, tj. czy do czynności:

a.  opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

b.  zwolnionych od podatku od towarów i usług,

c.   niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że towary i usługi nabywane w związku z wydatkami na części esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych będą służyły czynnościom zwolnionym od podatku od towarów i usług.

3.  Czy nieodpłatne udostępnienie na rzecz Gminy A. na podstawie służebności i Porozumienia z Gminą nastąpiło dla całej esplanady?

Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że na podstawie Porozumienia z Gminą udostępnienie na rzecz Gminy A. nastąpiło dla części esplanady tj. ciągu komunikacyjnego w postaci chodnika i drogi rowerowej.

4.  Czy istnieje możliwość bezpośredniego przyporządkowania wydatków na remont wyłącznie do tej części esplanady, która została udostępniona jako ogólnodostępny ciąg komunikacyjny, odrębnie od wydatków na remont części esplanady wykorzystywanych do działalności opodatkowanej podatkiem VAT i zwolnionej od tego podatku?

Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że w przypadku wydatków na remont esplanady nie jest możliwe ich bezpośrednie przyporządkowanie wyłącznie do części udostępnionej jako ogólnodostępny ciąg komunikacyjny oraz odrębnie do części wykorzystywanej do działalności opodatkowanej i zwolnionej z VAT, ponieważ wydatki te mają charakter wspólny i są dokumentowane jedną fakturą VAT.

W takiej sytuacji Wnioskodawca jest w stanie dokonać jedynie proporcjonalnego przyporządkowania wydatków przy zastosowaniu obiektywnego klucza alokacji, tj. metody powierzchniowej. Na podstawie udziału powierzchni przypadającej na ogólnodostępny ciąg komunikacyjny, część wykorzystywaną do działalności gospodarczej oraz część mieszkaniową możliwe jest ustalenie proporcji odzwierciedlającej rzeczywisty sposób wykorzystania esplanady.

Pytania

1.  Czy Spółdzielni przysługuje pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na remont i utrzymanie tej części esplanady, która jest funkcjonalnie związana z lokalami użytkowymi oraz garażami (wykorzystywanymi do czynności opodatkowanych VAT)?

2.  Czy w świetle przepisu art. 86 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u., Spółdzielni przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków na część esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych, czy też wydatki te nie dają prawa do odliczenia?

3.  Czy udostępnienie części esplanady jako ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego (chodnika publicznego) na podstawie służebności i Porozumienia z Gminą A. bez wynagrodzenia stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, co w konsekwencji wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na tę część infrastruktury i zobowiązuje Wnioskodawcę do zastosowania pre-współczynnika, o którym mowa w przepisie art. 86 ust. 2a u.p.t.u.?

4.  Czy w przypadku wydatków o charakterze mieszanym, których nie można jednoznacznie przypisać do konkretnego rodzaju działalności (opodatkowanej, zwolnionej lub pozostającej poza VAT), Spółdzielnia powinna stosować proporcję ustaloną zgodnie z art. 90 ust. 3 u.p.t.u.?

Państwa stanowisko w sprawie

1.  Tak, Spółdzielni przysługuje pełne prawo do odliczenia VAT, ponieważ wydatki te są bezpośrednio związane z czynnościami opodatkowanymi.

2.  Spółdzielni nie przysługuje prawo do odliczenia w tym zakresie, gdyż wydatki te służą wyłącznie czynnościom zwolnionym z opodatkowania.

3.  Tak, nieodpłatne udostępnienie ciągu komunikacyjnego jest czynnością poza zakresem VAT, co wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków i zobowiązuje Wnioskodawcę do obliczenia pre-współczynnika, o którym mowa w przepisie art. 86 ust. 2a u.p.t.u.

4.  Tak, w przypadku wydatków mieszanych, tj. przeznaczonych na działalność gospodarczą opodatkowaną oraz zwolnioną na podstawie u.p.t.u., Spółdzielnia powinna stosować proporcję ustaloną w oparciu o współczynnik obrotowy zgodnie z art. 90 ust. 3 u.p.t.u.

Podatnikami, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Kolejno, z brzmienia przepisu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. wynika, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przepisu art. 1 u.s.m. wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą.

Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych prowadzenie działalności gospodarczej jest podstawowym przedmiotem działania spółdzielni mieszkaniowej, celem i racją jej bytu prawnego.

Status danego podmiotu jako podatnika VAT jest kategorią w pełni obiektywną. Warunkiem uznania danej osoby za podatnika jest - co do zasady - jej stałe zaangażowanie w prowadzoną działalność gospodarczą.

Spółdzielnia spełnia zatem kryterium działalności gospodarczej wskazane w u.p.t.u. Na marginesie należy wspomnieć, że Spółdzielnia widnieje jako podatnik VAT czynny w Wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tzw. biała lista VAT), prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Stanowisko w zakresie pytania nr 1.

Przepis art. 86 ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Wyłączenia wskazane w ww. przepisie obejmują działalność taksówek osobowych, usługi turystyki, dostawy złota inwestycyjnego, dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków.

Kategorie te nie mają zastosowania do działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółdzielnię.

Przez czynności opodatkowane należy rozumieć czynności, które faktycznie zostały bądź zostaną objęte opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Do tej grupy nie można, co do zasady, zaliczyć czynności, które, co do zasady, podlegają opodatkowaniu, lecz w danej konkretnej sytuacji nie zostały opodatkowane. Obejmuje to sytuacje, kiedy czynności te co prawda zostały wykonane, ale przez podatnika zwolnionego albo przez podmiot, który co prawda jest podatnikiem, ale względem konkretnej czynności nie występował w tym charakterze.

W ocenie Wnioskodawcy, nie budzi wątpliwości prawo odliczenia podatku VAT od zakupu towarów i usług związanych z częścią esplanady, która położona jest na terenie nieruchomości użytkowych - tj. związanych z działalnością gospodarczą Spółdzielni jako czynnego podatnika VAT w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u.

Udostępnienie lokali użytkowych czy ogródków piwnych za wynagrodzeniem realizuje bowiem cel, którym jest świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT za wynagrodzeniem.

Stanowisko w zakresie pytania nr 2.

Wydatki ponoszone przez Spółdzielnię na utrzymanie i remont całej infrastruktury, w tym w szczególności: dróg, chodników, placów, ścieżek, które to stanowią mienie spółdzielni mieszkaniowej i są powiązane z obsługą zasobów mieszkaniowych - są uznawane za wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednak służą sprzedaży zwolnionej. Tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje.

Kluczowym kryterium uprawniającym Spółdzielnię do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest istnienie bezpośredniego związku między dokonywanymi zakupami a czynnościami, które są opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

System odliczeń VAT ma na celu zwolnienie podatnika od ciężaru tego podatku, ale tylko w zakresie jego opodatkowanej działalności gospodarczej.

Jeżeli zatem nabyte towary i usługi nie będą służyły wykonywaniu czynności objętych VAT-em, podatnik traci uprawnienie do jego odliczenia.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma on podstaw do odliczenia podatku naliczonego. W częściach w jakich utrzymanie oraz remont esplanady wykorzystywane będą wyłącznie do czynności, które są zwolnione z VAT na mocy przywoływanego już przepisu art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u. - prawo do odliczenia nie przysługuje, bowiem te wydatki nie służą czynnościom opodatkowanym.

W rezultacie z uwagi na niespełnienie fundamentalnego warunku pozytywnego - jakim jest związek nabywanych usług oraz towarów z czynnościami opodatkowanymi - Spółdzielni nie przysługuje prawo do pomniejszenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego widniejące na fakturach dokumentujących te zakupy.

Stanowisko w zakresie pytania nr 3.

W zakresie w jakim esplanada stanowi chodnik publiczny ustanowiony Porozumieniem z Gminą A., to w takim zakresie nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, a co za tym idzie Zlecająca nie jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu towarów i usług wykorzystywanych do remontu i utrzymania esplanady.

Zdaniem Spółdzielni dochodzi w tej sytuacji do wyłączenia tych wydatków spod reżimu ustawy o podatku od towarów i usług; nie zostaje spełniony warunek związku z działalnością gospodarczą.

Udostępnienie drogi publicznej nie wypełnia, zdaniem Wnioskodawcy, definicji świadczenia usług, o której mowa w przepisie art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Co do zasady usługą jest każde odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca wynosi z niego, choćby nawet potencjalną, korzyść.

W piśmiennictwie wskazuje się, że warunkiem opodatkowania VAT określonego świadczenia jest zidentyfikowanie beneficjenta tej usługi. Bez podmiotu, który faktycznie uzyskuje korzyść w związku z otrzymaniem określonego świadczenia, nie można bowiem mówić o czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Odpłatne świadczenie usług wymaga istnienia stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.

W omawianym przypadku, w ocenie Wnioskodawcy, inwestycja nie będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych, a więc warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie zostanie spełniony.

Organy podatkowe wskazują, że w przypadku udostępniania dróg publicznych ogółowi użytkowników, podatnik nie użytkuje ich do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i tym samym w powyższym zakresie podmiot taki nie działa jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u. W konsekwencji, czynność ta jest wyłączona z systemu podatku VAT i z tego względu stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT .

Zdaniem Wnioskodawcy w opisanej sytuacji nie ma bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między ponoszonymi przez Spółdzielnię wydatkami a czynnościami opodatkowanymi, uprawniającymi do odliczenia podatku VAT.

Dodatkowo, co istotne, w przedmiotowej sytuacji nie dochodzi do świadczenia usług, o których mowa w przepisie art. 8 ust. 1 u.p.t.u. - brak jest bowiem odpłatności świadczenia oraz możliwości bezpośredniego zidentyfikowania beneficjenta usługi.

Powyższe rozumowanie wynika również z charakteru ponoszonych wydatków, które są związane z przebudową chodnika publicznego oraz faktycznego przeznaczenia inwestycji. Inwestycja ta służy przede wszystkim realizacji zadań publicznych, które to zadania powinny spoczywać na Gminie, a nie służą bezpośrednio czynnościom związanym z opodatkowaną działalnością gospodarczą Spółdzielni.

W konsekwencji, wydatki te nie dają podstaw do skorzystania z prawa do odliczenia. Spółdzielnia tym samym jest zobowiązana do określenia pre-współczynnika, o którym mowa w przepisie art. 86 ust. 2a u.p.t.u.

Stanowisko w zakresie pytania nr 4.

Zdaniem Spółdzielni, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług Spółdzielnia prowadzi działalność mieszaną - tj. zarówno opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, jak i zwolnioną od podatku od towarów i usług.

W ocenie Sporządzającego istotnym zatem będzie określenie współczynnika proporcji w zakresie odliczenia podatku od towarów i usług.

Zastosowanie będą miały przepisy art. 90 ust. 1 i n. u.p.t.u. w odniesieniu do nakładów i wydatków na remont esplanady, co do których nie da się jednoznacznie przyporządkować związku z działalnością opodatkowaną i zwolnioną od podatku.

Proporcję należy ustalić na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu, do którego jest ustalana proporcja.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. Zgodnie z tym przepisem:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność spółdzielni mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 593 ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 558 ze zm.).

W myśl art. 1 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze:

Stosownie do art. 67 ustawy Prawo spółdzielcze:

W art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wskazano, że:

W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Stosownie do art. 1 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT. Posiadają Państwo w swoim majątku esplanadę, która stanowi szeroką ulicę z alejami spacerowymi umożliwiającą dostęp do:

• nieruchomości mieszkalnych członków Spółdzielni,
• nieruchomości użytkowych oraz ogródków piwnych oddanych w najem przez Państwa,
• nieruchomości garażowych,
• traktu pieszego oddanego do użytku publicznego na podstawie Porozumienia z Gminą A.

W Porozumieniu z Gminą A. wskazano, że z uwagi na publiczny, ogólnodostępny charakter komunikacyjnego ciągu pieszo-rowerowego obiektu esplanady, ustanowili Państwo nieodpłatną służebność gruntową polegającą na swobodnym i nieograniczonym przechodzie i przejeździe rowerowym na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej nr 1, 2 i 3.

Powyższa służebność została de facto ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oraz każdego uczestnika ruchu pieszego oraz rowerowego.

W konsekwencji, w wyniku zawarcia Porozumienia z Gminą A. doszło do nieodpłatnego świadczenia usług w postaci udostępniania części esplanady - ciągu komunikacyjnego w postaci chodnika i drogi rowerowej.

Realizują Państwo inwestycję polegającą na remoncie esplanady. Ponoszą Państwo wydatki na remont bezpośrednio na lokale użytkowe, zasoby mieszkaniowe Spółdzielni, chodnik miejski oraz wydatki mieszane.

Wskazali Państwo ponadto, że faktury dokumentujące wydatki na remont esplanady zostały wystawione na Państwa oraz Gminę A. w związku ze współfinansowaniem inwestycji.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na remont i utrzymanie tej części esplanady, która jest funkcjonalnie związana z lokalami użytkowymi i garażami (wykorzystywanymi do czynności opodatkowanych podatkiem VAT).

Skoro wydatki na remont i utrzymanie tej części esplanady, która jest związana z lokalami użytkowymi i garażami, będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, i będą Państwo w stanie bezpośrednio przyporządkować poniesione wydatki do tych konkretnych czynności opodatkowanych, to spełnione zostaną warunki odliczenia podatku VAT naliczonego przy poniesieniu ww. wydatków, określone w art. 86 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji, mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy stwierdzić, że będą mieli Państwo prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych na Państwa rzecz, dokumentujących wydatki poniesione na tę część esplanady, która jest związana z lokalami użytkowymi i garażami, tj. wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Państwa stanowisko do pytania nr 1 jest zatem prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą następnie kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na część esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą opodatkowaną generującą podatek należny.

W omawianym przypadku związek taki nie występuje. Z informacji zawartych we wniosku wynika jednoznacznie, że nabyte towary i usługi w związku z częścią esplanady służącą obsłudze zasobów mieszkaniowych nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, lecz do czynności zwolnionych od tego podatku.

Zatem w tej sytuacji nie zaistniały przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy uprawniające Państwa do odliczenia podatku od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko do pytania nr 2 jest również prawidłowe.

Zgodnie z Państwa wskazaniem, ponoszą Państwo również wydatki mieszane (tj. wydatki ponoszone zarówno na zasoby, które są wykorzystywane do działalności opodatkowanej, zwolnionej, jak i pozostałej), których nie można jednoznacznie przypisać do konkretnego rodzaju działalności.

W przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych od opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Przepisy te uzupełniają generalną zasadę wyrażoną w wyżej cyt. art. 86 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:

Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Należy podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Zatem, dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki w ramach wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej służą do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i ust. 3 oraz następne ustawy.

W konsekwencji powyższego, w sytuacji, gdy nie istnieje możliwość przypisania wydatków wyłącznie bądź do czynności opodatkowanych, czy zwolnionych, wtedy - z uwagi na wykorzystywanie nabytych towarów i usług do tzw. „celów mieszanych” - zastosowanie mają przepisy art. 90 ustawy.

Zatem - skoro nabywane przez Państwa towary i usługi (tzw. wydatki mieszane) jednocześnie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych i zwolnionych od podatku oraz nie mają Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego - są Państwo obowiązani do proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na Państwa, zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

W konsekwencji, Państwa stanowisko do pytania nr 4 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy udostępnienie części esplanady jako ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego na podstawie służebności i Porozumienia z Gminą A. bez wynagrodzenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy,

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi musi zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Wypłacający wynagrodzenie otrzymuje w zamian świadczenie przynoszące mu korzyść.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów.

Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, usługi o charakterze nieodpłatnym, jako niemieszczące się w zakresie opodatkowania tym podatkiem, co do zasady nie podlegają opodatkowaniu. Jednakże, od zasady tej określono wyjątki, zgodnie z którymi opodatkowaniu VAT podlega również świadczenie usług niemające charakteru odpłatnego.

Art. 8 ust. 2 ustawy stanowi, że:

Mając na uwadze powyższe regulacje należy wskazać, że co do zasady, opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług, w tym przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Ponadto, usługa o charakterze nieodpłatnym, tj. w ramach której odbiorca świadczenia nie jest obowiązany do żadnego świadczenia ekwiwalentnego na rzecz świadczącego usługę, może podlegać opodatkowaniu, jeżeli świadczenie usługi nastąpi dla celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie Porozumienia z Gminą A. ustanowili Państwo nieodpłatną służebność gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oraz każdego uczestnika ruchu pieszego oraz rowerowego.

Umowa użyczenia została zdefiniowana w art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Dla stwierdzenia, czy w analizowanej sprawie nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu, niezbędne jest ustalenie celu takiego świadczenia.

Przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy ma zastosowanie tylko do tych usług nieodpłatnych, które nie spełniają wymienionego w nim warunku, tj. dotyczy tych usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika. Jeśli ten warunek nie jest spełniony, nie można potraktować usługi świadczonej nieodpłatnie jako usługi odpłatnej i objąć jej zakresem opodatkowania VAT. Innymi słowy, aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu, świadczenie tych usług musi się odbyć bez związku z potrzebami prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Udostępniają Państwo nieodpłatnie Gminie A. część esplanady, tj. ciąg komunikacyjny w postaci chodnika i drogi rowerowej. Należy zauważyć, że esplanada jest wykorzystywana przez Państwa do prowadzenia działalności gospodarczej, a więc jej udostępnianie Gminie odbywa się w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością.

W świetle art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy czynność nieodpłatnego udostępnienia Gminie A. części esplanady nie jest nieodpłatnym świadczeniem usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przechodząc do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na tę część infrastruktury i kwestii zastosowania pre-współczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że część esplanady udostępniają Państwo nieodpłatnie Gminie A., co jest - jak wskazano powyżej - czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. A zatem wydatki na tę część infrastruktury nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych i w konsekwencji nie zostanie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi.

Zatem nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT wskazanego na fakturach dokumentujących nabycie towarów i usług w związku z wydatkami na remont esplanady w części, w jakiej wydatki te dotyczą ciągu komunikacyjnego udostępnionego nieodpłatnie Gminie A.

Doprecyzowaniem powołanego wyżej przepisu art. 86 ust. 1 ustawy jest przepis art. 86 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Jak wcześniej wskazano, przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. A zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy będzie mieć zatem zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Przepis ten wprost określa, w jaki sposób obliczać kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga zdefiniowania pojęć: „cele wykonywanej działalności gospodarczej” oraz „cele inne niż działalność gospodarcza”.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2a ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo nieodpłatną działalność statutową).

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Należy podkreślić, że w przypadku wydatków na remont esplanady nie jest możliwe ich bezpośrednie przyporządkowanie wyłącznie do części udostępnionej jako ogólnodostępny ciąg komunikacyjny oraz odrębnie do części wykorzystywanej do działalności opodatkowanej i zwolnionej, ponieważ wydatki te mają charakter wspólny i są dokumentowane jedną fakturą.

Będą zatem Państwo zobowiązani do wydzielenia podatku naliczonego z faktur wystawionych na Państwa przy zastosowaniu proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, umożliwiającej odliczenie podatku naliczonego w prawidłowej wysokości w odniesieniu do nabywanych towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych.

Powołany bowiem przepis art. 86 ust. 2a ustawy będzie miał zastosowanie wyłącznie do sytuacji - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w której nabywane towary i usługi wykorzystywane będą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej (opodatkowanej VAT oraz zwolnionej od tego podatku), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (nieodpłatne udostępnienie), w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

W takich okolicznościach kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Jak wynika z art. 86 ust. 2a ustawy - sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Tym samym, Państwa stanowisko do pytania nr 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Należy wskazać, że w interpretacji nie oceniano metody bezpośredniego przyporządkowania wydatków na remont i utrzymanie części esplanady, która jest funkcjonalnie związana z lokalami użytkowymi oraz garażami, gdyż nie było to przedmiotem Państwa wątpliwości. Możliwość bezpośredniej alokacji wydatków do tych czynności przyjęto jako element zdarzenia.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.