Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (wynajem nieruchomości) i jest czynnym podatnikiem VAT. Planuje nieodpłatnie przenieść wyodrębnioną część tej działalności (w tym nieruchomości, umowy z najemcami i dostawcami, pracownika oraz know-how) do fundacji rodzinnej w formie darowizny lub wkładu założycielskiego.…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 maja 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie uznania, że majątek przenoszony z działalności jednoosobowej w ramach darowizny lub wkładu założycielskiego do fundacji rodzinnej będzie stanowić transakcję przekazania zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e i w związku z tym transakcja ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 17 czerwca 2025 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Intencją Wnioskodawcy jest potwierdzenie skutków podatkowych planowanego przedsięwzięcia polegającego na wniesieniu wyodrębnionej części działalności gospodarczej Wnioskodawcy jako wkładu założycielskiego lub darowizny (dalej jako wkład) do fundacji rodzinnej (dalej jako fundacja rodzinna, fundacja).
Wnioskodawca jest rezydentem podatkowym, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) i posiada stałe miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Działalność jest prowadzona wyłącznie na terytorium Polski. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Przedmiotem wkładu będzie działalność związana z wynajmem nieruchomości, w tym wielkopowierzchniowych, na cele komercyjne, zlokalizowanej w (…) i szczegółowo opisanej poniżej. Nie dotyczy zaś prowadzonej w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy pozostałej działalności.
Nieruchomości stanowią środki trwałe, które Wnioskodawca wykorzystywał w prowadzonej działalności.
Wnioskodawca zamierza wnieść wyliczone poniżej składniki majątku do fundacji rodzinnej w celu zapewnienia sukcesji majątku, ograniczenia sporów związanych z działek spadku, ale także w celu pomnażania i gromadzenia majątku w celu zabezpieczenia przyszłości zstępnych.
Wnioskodawca posiada, w prowadzonej działalności następujące składniki majątkowe:
(...).
W działalności zatrudniony jest 1 pracownik w oparciu o umowę o pracę (w wymiarze 1/8 etatu).
Wnioskodawca planuje wnieść część prowadzonej działalności, na które składa się:
Po dokonaniu wkładu Fundacja rodzinna będzie miał faktyczną i prawną możliwość prowadzenia działalności w oparciu o zespół składników majątkowych i niemajątkowych stanowiących jej przedmiot.
Fundacja rodzinna będzie prowadziła działalność w zakresie tak zwanej działalności dozwolonej, o której może w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej.
Fundacja nie będzie musiał angażować dodatkowych składników majątku.
Ponadto, na nabywcę - fundację przejdą prawa i obowiązki z umów, które będą na dzień wkładu zawarte, a będą konieczne do prowadzenia dalszej działalności.
Intencją Wnioskodawcy i przedmiotem wkładu jest to, aby przedmiotem wkładu do fundacji były wszystkie składniki materialne i niematerialne, w tym te opisane powyżej.
Wnioskodawca na marginesie nadmienia, że rozważa dokonanie wkładu ze względów związanych z bezproblemową sukcesją majątku, który posiada wnioskodawca oraz zapewnienia podziału majątku zgodnie z wolą fundatora.
Wnioskodawca zamierza również wprowadzić składniki majątku do fundacji rodzinnej w celu gromadzenia i pomnażania majątku, aby zabezpieczyć przyszłość finansową beneficjentów fundacji rodzinnej. Motywatorem przeprowadzenia wkładu jest również dywersyfikacja ryzyka, tj. przeniesienie majątku do fundacji rodzinnej w celu ograniczenia ryzyka utraty majątku związanego z potencjalnymi zobowiązaniami działalności jednoosobowej.
Wobec tego, w uzasadnionym przekonaniu Wnioskodawcy, wkład będzie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.
Wnioskodawca wskazuje przy tym, że po dniu wkładu Wnioskodawca prowadzić będzie w dalszym ciągu działalność gospodarczą, jednak w ograniczonym już zakresie, ze względu na planowane przeniesienie majątku do fundacji rodzinnej. Dlatego Wnioskodawca nie przenosi wszystkich wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej składników majątku, a tylko część składników majątku.
Przenoszone składniki majątkowe będą również wyodrębnione finansowo w działalności na dzień dokonania wkładu. Wyodrębnienie finansowe przejawiało się na następujących płaszczyznach:
Dodatkowo, zespół Składników majątkowych, pracownicy oraz zobowiązanie składające się na wkład będzie na dzień zawarcia Transakcji w stanie działać samodzielnie jako niezależne przedsiębiorstwo realizujące właściwe mu funkcje i zadania gospodarcze, niezależne od pozostałych funkcji pełnionych w działalności - w szczególności w jego skład wchodzili pracownicy, niezbędne do ich pracy narzędzia i zasoby, wiedza i doświadczenie. Dzięki temu, w związku z zawarciem Transakcji nie nastąpi przerwa w zakresie funkcjonowania wnoszonych składników majątku.
Tym samym, fundacja bezpośrednio po planowanej transakcji będzie w stanie kontynuować wykonywanie tego samego rodzaju działalności gospodarczej wykorzystując nabyty od Wnioskodawcy zorganizowany, kompletny i samodzielny zespół składników majątkowych, w tym przejęte umowy oraz Pracowników. Do kontynuowania działalności nie będzie niezbędne podjęcie żadnych istotnych dodatkowych kroków lub czynności, takich jak przykładowo zatrudnienie nowych pracowników, poszukiwanie nowych klientów, zaciągnięcie pożyczek/kredytów na bieżącą działalność prowadzoną przez fundację. W szczególności fundacja rodzinna będzie w stanie z punktu widzenia finansowego funkcjonować samodzielnie po transakcji przy wykorzystaniu środków pieniężnych otrzymanych w ramach transakcji od Spółki oraz po otrzymaniu spłaty przejętych wierzytelności.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca zamierza wnieść do fundacji rodzinnej wszystkie składniki majątku związane z wynajmem nieruchomości.
Fundacja przejmie również wszystkie zobowiązania związana z działalnością w zakresie najmu.
Fundacja rodzinna będzie kontynuowała działalność w zakresie najmu, tj. w ramach tzw. działalności dozwolonej.
Wyodrębnienie organizacyjne nie będzie miało sformalizowanego charakteru. Będzie jednak możliwe alokowanie składników materialnych i niematerialnych do działalności prowadzonej przez wydzieloną część przedsiębiorstwa.
Wydzielona część przedsiębiorstwa prowadzonego przez podatnika będzie zdolna do samodzielnego działania, bez żadnych dodatkowych nakładów finansowych, czy materialnych.
Pytanie
Czy majątek przenoszony z działalności jednoosobowej Wnioskodawcy w ramach darowizny lub wkładu założycielskiego do fundacji rodzinnej stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji, czy planowana transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Wkład wskazanych składników majątku do fundacji rodzinnej stanowi transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT, w związku z czym czynność ta nie będzie podlegała przepisom ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Jak wynika z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jednocześnie ustalając konieczność stosowania powyższych regulacji należy mieć na uwadze wyłączenia wskazane w art. 6 ustawy o VAT. W art. 6 pkt 1 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa została zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w którym wskazano, że zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest organizacyjne i finansowo wyodrębnionych w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujący te zadania.
Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca wskazuje, że dla uznania, iż przedmiotem sprzedaży jest zorganizowana część przedsiębiorstwa należy uwzględnić następujące okoliczności:
1) zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez sprzedawcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
2) faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności z wykorzystaniem składników będących przedmiotem transakcji.
Odnosząc się do pierwszego kryterium Wnioskodawca wskazuje, że w ramach transakcji zostaną przeniesione:
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Na uwagę w analizowanym stanie faktycznym zasługuje również wyrok NSA z 23 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 327/16, w którym wskazano: „Okoliczność, że zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzy zespół składników majątkowych zdolny do prowadzenia niezależnej (samodzielnej) działalności gospodarczej należy rozumieć w ten sposób, że w kształcie, w jakim zespół ten jest zbywany, może on wykonywać określone zadania gospodarcze. Innymi słowy, realizacja określonych zadań gospodarczych możliwa jest z wykorzystaniem tego określonego zespołu składników majątkowych, nie zaś dopiero w połączeniu z innymi składnikami majątkowymi, czy też dopiero w połączeniu z przedsiębiorstwem nabywcy”.
Z kolei NSA w wyroku z 20 kwietnia 2018 r., sygn. I FSK 1113/16 zwrócił uwagę na „harmonijność” przekazania składników majątku i kontynuacji danej działalności. Jak wskazuje sąd opisując stan faktyczny tej sprawy: „(...) działalność była prowadzona na bazie środków przekazanych przez zbywcę. Nabywca, tj. skarżąca spółka, z mocy prawa, wstąpiła w prawa i obowiązki na podstawie umowy najmu w miejsce dotychczasowego wynajmującego. Działające w wielu obszarach (handel, hotel, SPA) duże centrum handlowe w sposób harmonijny przeszło, na własność skarżącej spółki i kontynuowało swoje funkcjonowanie w niezmienionej formie, pod niezmienioną nazwą, podobnie jak działający w obiekcie hotel. Nabyte składniki majątku niewątpliwie umożliwiły samodzielne funkcjonowanie obiektu i kontynuowanie działalności w zakresie prowadzonym dotychczas przez zbywcę. Ponadto, nabyta przez skarżącą spółkę nieruchomość pełniła w niej taką samą rolę, jaką pełniła u zbywcy, tj. stanowiła przedmiot najmu dla tych samych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w lokalach użytkowych wynajmowanych na terenie centrum handlowego”.
Podobna sytuacja będzie miała miejsce w zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku - fundacja będzie kontynuować dokładnie taką samą działalność gospodarczą (tj. polegającą na wynajmie nieruchomości), w niezmienionej formie. Przeniesione składniki majątkowe w spółce będą pełnić taką samą rolę jak u Wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcia Wnioskodawca wskazuje, że w jej ocenie przedmiotowa transakcja jest organizacyjnie wyodrębniona, bowiem spółka dysponując wyłącznie nabytymi składnikami będzie kontynuować dotychczasową działalność Wnioskodawcy.
Odnosząc się do warunku wyodrębnienia finansowego Wnioskodawca wskazuje, że na podstawie Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów jest w stanie wyodrębnić koszty i przychody przypisane wyłącznie do przenoszonych składników majątku. To z kolei pozwala uznać, że planowany wkład jest finansowo wyodrębniony, co potwierdza wyrok NSA z 20 października 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 676/17, w którym wskazano: „Do przyjęcia, że takie wyodrębnienie istniało nie jest wystarczające stwierdzenie, że uwzględniając prowadzoną przez te podmioty pełną księgowość jest możliwie przypisanie przychodów i kosztów dla danej lokalizacji, tj. dla danego obiektu. Konieczne jest wykazanie, że w taki sposób były faktycznie prowadzone rozliczenia, w szczególności jeśli z konkretnym obiektem (jego wzniesieniem) wiąże się spłata zobowiązań kredytowych”.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postanowieniu z 16 stycznia 2023 r., C-729/21 „stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. (...) Trybunał podkreślił w tym względzie, że stwierdzenie, iż nastąpiło przeniesienie samodzielnej części przedsiębiorstwa, wymaga, by całość przekazanych składników była wystarczająca dla umożliwienia prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej (zob. podobnie wyroki: z 10 listopada 2011 r., Schriever, C-444/10, EU:C:2011:724, pkt 25; z 19 grudnia 2018 r., Mailat, C-17/18, EU:C:2018:1038, pkt 15). 45 W tym celu należy dokonać całościowej oceny okoliczności faktycznych charakteryzujących daną transakcję. W ramach tej oceny szczególne znaczenie należy nadać charakterowi działalności gospodarczej, której prowadzenie jest planowane (zob. podobnie wyrok z 10 listopada 2011 r., Schriever, C-444/10, EU:C:2011:724, pkt 26, 32). Ponadto należy wyjaśnić, że objęcie zakresem pojęcia „przekazania całości lub części majątku” w rozumieniu art. 19 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 wymaga, aby nabywca miał zamiar prowadzić przekazane przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, a nie tylko natychmiast zlikwidować działalność i ewentualnie sprzedać zapasy (wyrok z 19 grudnia 2018 r., Mailat, C-17/18, EU:C:2018:1038, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo)”.
Powyższe stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w świetle istniejącej praktyki organów podatkowych i sądów administracyjnych, w szczególności:
Powyższe potwierdza również Ministerstwo Finansów w wydanych objaśnieniach podatkowych - Objaśnienia podatkowe z dnia 11 grudnia 2018 r. - opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia nieruchomości komercyjnych: „Przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za (i) przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT czy też (ii) zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT uwzględnić należy następujące okoliczności:
Podsumowując powyższe Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przenoszone składniki majątku będące przedmiotem wkładu spełniają warunki, które pozwalają uznać, że przedmiotem transakcji będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, a tym samym transakcja ta będzie wyłączona spod regulacji ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Jednocześnie przepis art. 6 ustawy wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zatem w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).
Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
W wyroku z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 79/17, który choć dotyczył ustaleń w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, NSA przedstawił wskazówki, co należy rozumieć jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że definicja tego pojęcia jest identyczna w dwóch podatkach (podatku VAT i podatku dochodowym od osób prawnych). I tak:
1) w przypadku wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze;
2) wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie;
3) wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. (…) Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa. Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych pod uwagę należy brać sytuację istniejącą w podmiocie wnoszącym wkład, w którym winny one stanowić pewną całość.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:
1. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że:
„(…) celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.”
W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.
Mając na uwadze powyższe orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy ponadto zwrócić uwagę na przepisy dotyczące działalności fundacji rodzinnej, która uregulowana została w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.
Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.
W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:
1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;
3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
5) udzielania pożyczek:
a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
c) beneficjentom;
6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;
8) gospodarki leśnej.
Stosownie do art. 17 ww. ustawy:
Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.
W złożonym wniosku wskazał Pan, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą m.in. związaną z wynajmem nieruchomości.
Jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zamierza Pan wnieść wyodrębnioną część działalności gospodarczej jako wkład założycielski lub darowiznę do fundacji rodzinnej. Przedmiotem wkładu będzie działalność związana z wynajmem nieruchomości, w tym wielkopowierzchniowych na cele komercyjne. Pozostały zakres prowadzonej działalności nie jest przedmiotem wkładu, będzie Pan w dalszym ciągu prowadził działalność gospodarczą.
Nieruchomości stanowią środki trwałe, które wykorzystywał Pan w prowadzonej działalności związanej z wynajmem. Zamierza Pan wnieść do fundacji część prowadzonej działalności, tj. składniki majątkowe takie jak:
Przy tak przedstawionym opisie sprawy, Pana wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności tego, czy przekazywany w drodze darowizny lub wkładu założycielskiego zespół składników związanych z prowadzoną przez Pana działalnością w zakresie wynajmu nieruchomości będzie stanowił zorganizowaną części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym, czy darowizna lub wkład założycielski będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u Zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że opisany zespół składników będący przedmiotem darowizny lub wkładu założycielskiego do Fundacji rodzinnej będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ na dzień tej transakcji odznaczał się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Jak bowiem wskazał Pan we wniosku, przedmiot wkładu założycielskiego lub darowizny będzie obejmował wszystkie składniki majątku związane z wynajmem nieruchomości w Pana przedsiębiorstwie.
Wskazał Pan, że wyodrębnienie organizacyjne nie będzie miało sformalizowanego charakteru, jednak możliwe będzie alokowanie składników materialnych i niematerialnych do działalności prowadzonej przez wydzielona cześć przedsiębiorstwa. Przenoszone składniki majątkowe będą również wyodrębnione finansowo w działalności na dzień dokonania wkładu. Prowadzona ewidencja księgowa pozwala na odrębne ustalenie przychodów i kosztów dla przenoszonej działalności związanej z najmem i ustalanie wyniku finansowego . Ewidencja księgowa pozwala również na wyszczególnienie aktywów i pasywów przypisanych do zespołu składników majątku, w tym należności i zobowiązań.
Ponadto, zespół składników majątkowych, pracownicy oraz zobowiązania składające się na wkład założycielski lub darowiznę na dzień zawarcia transakcji będzie w stanie samodzielnie działać jako niezależne przedsiębiorstwo.
Fundacja będzie w stanie kontynuować wykonywanie tego samego rodzaju działalności gospodarczej, wykorzystując nabyty od Pana zorganizowany, kompletny i samodzielny zespół składników majątkowych. Do kontunuowania działalności w zakresie najmu nie będzie niezbędne podjęcie żadnych istotnych, dodatkowych czynności.
Tym samym uznać należy, że przedmiot wkładu założycielskiego lub darowizny, opisany we wniosku przyporządkowany do działalności związanej z wynajmem nieruchomości będzie stanowił w chwili wniesienia do Fundacji rodzinnej zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy i w związku z tym czynność wniesienia tego majątku w drodze wkładu założycielskiego lub darowizny, stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji Pana stanowisko, zgodnie z którym przedmiot planowanego przeniesienia w ramach darowizny lub wkładu założycielskiego do Fundacji rodzinnej będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a tym samym planowana transakcja będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo