W kwestii ustalenia czy majątek przeniesiony przez Spółkę Dzieloną na Spółkę Przejmującą w wyniku Podziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji czy transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Spółka A. z o.o. planuje dokonać podziału przez wydzielenie zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, polegającego na przeniesieniu Działalności Nieruchomościowej wraz ze składnikami majątkowymi i zobowiązaniami na rzecz Spółki Przejmującej B. z o.o. Spółka A. prowadzi trzy linie biznesowe: działalność TSL (Transport, Spedycja, Logistyka), działalność nieruchomościową oraz działalność hotelarską. Podział ma na celu separację linii…
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
6 sierpnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w kwestii ustalenia czy majątek przeniesiony przez Spółkę Dzieloną na Spółkę Przejmującą w wyniku Podziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji czy transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 września 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem:
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
- A. Spółka z o.o.
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
- B. Spółka z o.o.
Opis zdarzenia przyszłego
I. Charakterystyka Wnioskodawcy i Spółki Przejmującej
Wnioskodawca oraz Spółka Przejmująca są polskimi rezydentami podatkowymi. Jedynymi udziałowcami obu spółek są osoby fizyczne – Pan C.D. i E.F. (dalej: Wspólnicy).
A. jest spółką zbudowaną w 100% w oparciu o polski kapitał, działającą od (...). Firma specjalizuje się w kompleksowej obsłudze logistycznej, oferując szeroki zakres usług w branży TSL (Transport, Spedycja, Logistyka) (dalej: TSL). A. obsługuje zarówno klientów indywidualnych, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak i globalne marki, dostarczając spersonalizowane rozwiązania logistyczne.
A. oferuje usługi spedycji drogowej, lotniczej, morskiej oraz kolejowej, zapewniając bezpieczną i efektywną dystrybucję towarów na terenie kraju i za granicą. Firma posiada własny budynek biurowy, terminal magazynowy, skład celny i magazyn czasowego składowania. Część posiadanych nieruchomości jest wynajmowana na rzecz zainteresowanych Klientów. A. posiada również oddział spedycji lotniczej na lotnisku (...) oraz przedstawicielstwo w (…) oraz (…). A. specjalizuje się również w przewozie ładunków ponadnormatywnych, zapewniając odpowiednie środki transportu i zabezpieczenia. Dodatkowo, A. działa jako profesjonalna agencja celna, pomagając klientom w załatwianiu wszelkich formalności związanych z eksportem i importem towarów.
Wnioskodawca jest również właścicielem położonego w miejscowości (…) hotelu (…) – wyjątkowego miejsca położonego w sercu (…), oferującego gościom spokój i relaks w otoczeniu natury. Ośrodek mieści się (...) z XVII wieku, otoczonym 130 hektarami lasów i posiadającym prywatne jezioro. (…) oferuje szeroki wachlarz usług, w tym zakwaterowanie w (…) przestronnych pokojach i apartamentach, prywatne domki oraz zabiegi SPA.
Aktualnie, z przyczyn opisanych w dalszej części Wniosku planowany jest podział przez wydzielenie Wnioskodawcy w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: KSH), tj. poprzez przeniesienie opisanych szczegółowo poniżej części majątku Wnioskodawcy na rzecz Spółki Przejmującej (dalej: Podział).
II. Opis planowanej transakcji i przyczyny dokonania Podziału
Jak wskazano w pierwszej części wniosku działalność A. skupia się głównie na świadczeniu usług z zakresu TSL. W swojej działalności Wnioskodawca wykorzystuje również nieruchomości gruntowe, biurowe i magazynowe, w tym wynajmuje części tych nieruchomości na rzecz podmiotów zewnętrznych. Dodatkowo prowadzi działalność hotelarską. Działalność A. składa się zatem z trzech segmentów, do których należą:
1) działalność usługowa w zakresie TSL (dalej: Działalność TSL),
2) działalność nieruchomościowa (dalej: Działalność Nieruchomościowa) oraz
3) działalność hotelarska (dalej: Działalność Hotelarska).
Wnioskodawca doszedł do wniosku, że łączenie trzech ww. rodzajów działalności w jednym podmiocie jest nieefektywne ekonomicznie oraz ryzykowne gospodarczo.
W obecnej sytuacji, sprawne zarządzanie wszystkimi liniami biznesowymi wymaga ponoszenia przez Wnioskodawcę dodatkowych wydatków związanych z wyodrębnieniem i przyporządkowaniem poszczególnych transakcji do każdej z nich, w tym do alokowania kosztów ogólnozakładowych do każdej z tych linii biznesowych co przekłada się na większe zaangażowania czasowe pracowników i zwiększone koszty.
Problematyczna jest również okoliczność, że nie wszystkie linie biznesowe regularnie przynoszą zysk. Wiąże się to zatem z obniżeniem wyniku finansowego Wnioskodawcy, co nie zawsze jest dobrze postrzegane przez jego kontrahentów oraz potencjalnych kontrahentów.
Posiadanie trzech linii biznesowych w jednym podmiocie, stanowi również ryzyko dla funkcjonowania całego A. W przypadku wystąpienia nie dających się przewidzieć okoliczności, jedna z prowadzonych linii biznesowych może zacząć przynosić straty, których Wnioskodawca nie będzie w stanie pokryć z dochodów osiąganych z innych linii. W takim wypadku, dalsze funkcjonowanie Wnioskodawcy może być zagrożone, a w skrajnych przypadkach może zakończyć się koniecznością ogłoszenia upadłości.
Mając na uwadze ww. argumenty, Wnioskodawca wyjaśnia, że głównym celem planowanego Podziału jest separacja poszczególnych linii biznesowych, co według A. przyniesie jej korzyści ekonomiczne oraz ograniczy ryzyka gospodarcze.
Ponieważ celem Zainteresowanych jest separacja posiadanych linii biznesowych przy zachowaniu ciągłości prowadzonego biznesu, do tego procesu najbardziej odpowiednia jest instytucja podziału przez wydzielenie przewidziana w KSH. W konsekwencji, planowany jest podział przez wydzielenie i przeniesienie do Spółki Przejmującej Działalności Nieruchomościowej. Jednocześnie Wnioskodawca zamierza wydzielić i przenieść do innego podmiotu Działalność Hotelarską, przy czym to zdarzenie przyszłe będzie przedmiotem odrębnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W ramach Podziału, Działalność Nieruchomościowa wraz z przypisanymi składnikami majątkowymi oraz zobowiązaniami zostanie wydzielona do Spółki Przejmującej, która w zamian za przejmowany majątek wyda swoje udziały na rzecz Wspólników (jedynych udziałowców Zainteresowanych). Zainteresowani podkreślają, że wartość otrzymanego przez Spółkę Przejmująca w wyniku Podziału majątku Wnioskodawcy odpowiadać będzie wartości emisyjnej udziałów Spółki Przejmującej przydzielonych Wspólnikom. W związku z Podziałem nie przewidziano żadnych dodatkowych dopłat w gotówce.
Podział umożliwia przeniesienie całej Działalności Nieruchomościowej, w tym:
(i) pracowników posiadających szeroko pojęty know-how,
(ii) praw i obowiązków wynikających z zawartych umów,
(iii) baz danych klientów oraz
(iv) należności i zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością.
Oprócz kwestii biznesowych, o których mowa powyżej, Podział (jako wybrany sposób wydzielenia poszczególnych linii biznesowych do odrębnych podmiotów) jest motywowany również następującymi względami:
W szczególności, Spółka Przejmująca nie będzie musiała podejmować dodatkowych działań faktycznych lub prawnych mających na celu kontynuowanie działalności gospodarczej w oparciu o nabyte składniki majątkowe;
Reasumując, Zainteresowani wskazują, że planowany Podział powodowany jest szeregiem czynników wynikających z przyjętej strategii wydzielenia poszczególnych linii biznesowych do oddzielnych podmiotów oraz oceną, iż takie rozwiązanie będzie najkorzystniejsze od strony ekonomicznej w zakresie samego funkcjonowania podmiotów należących do Wspólników, jak i drogi do osiągnięcia założonego celu biznesowego. Wnioskodawca rozważał różne alternatywnie dostępne scenariusze mające na celu wydzielenie poszczególnych linii biznesowych. Zdaniem Wnioskodawcy Podział jest najprostszym, najefektywniejszym oraz najbezpieczniejszym rozwiązaniem umożliwiającym realizację przyjętych celów biznesowych, w tym ze względu na zastosowanie zasad sukcesji prawnej, co jest istotne dla niezakłóconego i nieprzerwanego funkcjonowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę Przejmującą po Podziale.
III. Opis Działalności TSL pozostającej u Wnioskodawcy
W ramach Podziału na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione składniki majątkowe dotyczące Działalności Nieruchomościowej. Wnioskodawca w dalszym ciągu będzie jednak prowadzić działalność w zakresie Działalności TSL.
Składniki (majątkowe) zaangażowane w ramach Działalności TSL
Usługi TSL posiadają wyodrębnione aktywa oraz zobowiązania związane z realizowanymi przez tę linię biznesową zadaniami.
W szczególności, Wnioskodawca wyodrębnia następujące aktywa i pasywa związane z Działalnością TSL:
Wyodrębnienie Działalności TSL
Wyodrębnienie organizacyjne
W ramach pozostającej u Wnioskodawcy Działalności TSL wykorzystywane są odrębne zasoby, w tym środki trwałe/wyposażenie oraz pracownicy.
W skład Działalność TSL wchodzą:
Działalność TSL jest również wyodrębniona pod względem fizycznym – do działalności tej można przypisać dedykowane miejsca w powierzchni biurowej i magazynowej.
Działalność pozostająca u Wnioskodawcy nie stanowi odrębnego wydzielonego prawnie oddziału oraz nie jest odrębnym pracodawcą, a przypisanie składników majątku/pracowników do Działalności TSL u Wnioskodawcy ma charakter wewnętrzny, przy czym takie przypisanie występuje zarówno na gruncie organizacyjnym (struktura pracownicza) jak i finansowym, tj. poprzez odpowiednie przyporządkowanie kosztów.
Wyodrębnienie finansowe
Wnioskodawca ma możliwość identyfikacji i przypisania do Działalności TSL aktywów, pasywów, przychodów i kosztów w ramach systemu księgowego.
Mając na względzie powyższe, możliwe jest przypisanie związanych z Działalnością TSL przepływów finansowych oraz ewidencji zdarzeń gospodarczych z nim związanych. Co więcej, Wnioskodawca sporządza odrębne raporty zarządcze, bilans oraz rachunek zysków i strat dla Działalności TSL, co umożliwia wydzielenie przychodów, kosztów i marży dla każdej linii biznesowej.
Dodatkowo, Działalność TSL posiada oddzielny rachunek bankowy oraz oddzielny budżet kosztowy i cele biznesowe.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Składniki majątkowe związane z Działalnością Pozostającą u Wnioskodawcy charakteryzują się odrębnością i obejmują elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej (tj. realizacji przypisanych zadań gospodarczych).
Wnioskodawca posiada możliwość przypisania składników majątkowych do Działalności TSL, w tym w szczególności aktywów/pasywów oraz zasobów ludzkich. Po dokonaniu Podziału, Wnioskodawca będzie kontynuował działalność przy wykorzystaniu ww. składników majątkowych. Przed dokonaniem Podziału, Wnioskodawca będzie miał podpisane stosowne umowy na najem nieruchomości wykorzystywanych w ramach Działalności TSL ze spółką, do której zostanie wydzielona Działalność Nieruchomościowa (to wydzielenie jest przedmiotem odrębnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej). W ramach tych umów, wynajmująca spółka będzie zapewniała dla A. media, takie jak woda, energia elektryczna czy wywóz śmieci – koszty mediów będą refakturowane na A. .
Z uwagi na samodzielny charakter Działalności TSL, Wnioskodawca nie musi przeprowadzać jej dodatkowych reorganizacji, które stworzyłyby warunki do niezależnego funkcjonowania jednostki. Działalność ta w szczególności ma określonych klientów, umowy oraz zespół i majątek służący ich realizacji.
Mając na względzie powyższe informacje, należy podsumować, iż możliwe jest przypisanie związanych z Działalnością TSL przepływów finansowych oraz ewidencji zdarzeń gospodarczych w szczególności przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań z nimi związanych. Na podstawie analizy zarządczej poszczególnych danych finansowych oceniana była/jest skuteczność biznesowa Działalności TSL.
IV. Opis działalności i składników majątkowych, które zostaną przeniesione na rzecz Spółki Przejmującej w drodze Podziału
W ramach Podziału, na rzecz Spółki Przejmującej zostaną przeniesione składniki majątkowe związane z Działalnością Nieruchomościową.
Poniżej zostały wskazane składniki majątku, jakie zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą.
Składniki (majątkowe) zaangażowane w ramach Działalności Nieruchomościowej
Działalność Nieruchomościowa posiada wyodrębnione aktywa oraz zobowiązania związane z realizowanymi przez tę linię biznesową zadaniami.
W szczególności, Wnioskodawca wyodrębnia następujące aktywa i pasywa związane z Działalnością Nieruchomościową:
Wyodrębnienie składników majątkowych przyporządkowanych do Działalności Nieruchomościowej
Wyodrębnienie organizacyjne
Działalność Nieruchomościowa jest wyodrębniona w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy. Do działalności tej można przypisać w szczególności konkretnych pracowników, należności i zobowiązania oraz konkretne umowy.
Działalności Nieruchomościowa nie została wydzielona w formie odrębnego działu A. , jednak pracownicy, którzy zostaną wydzieleni do B.na co dzień zajmują się zarządzeniem oraz najem nieruchomości wchodzących w skład Działalności Nieruchomościowej. Zakres ich zadań nie zmieni się po dokonaniu Podziału.
Działalność Nieruchomościowa nie stanowi odrębnego, wydzielonego prawnie oddziału oraz nie jest odrębnym pracodawcą, a przypisanie składników majątku/pracowników do Działalności Nieruchomościowej ma charakter wewnętrzny, przy czym takie przypisanie występuje zarówno na gruncie organizacyjnym jak i finansowym, tj. poprzez odpowiednie przyporządkowanie kosztów.
Przeniesienie - w ramach Podziału - pracowników Działalności Nieruchomościowej nastąpi w formie przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Wśród pracowników, którzy zostaną przeniesieni do Spółki Przejmującej znajdą się wyłącznie osoby odpowiedzialne za zarządzanie nieruchomościami i ich wynajmem, w tym zarządzanie sposobem wykorzystania tych nieruchomości, które zostaną przeniesione wskutek Podziału. Od strony organizacyjnej Wnioskodawca traktuje Działalność Nieruchomościową jako odrębną działalność ze swoimi budżetami, celami biznesowymi, strategiami, itp.
Wyodrębnienie finansowe
Księgi rachunkowe Wnioskodawcy są prowadzone w sposób umożliwiający identyfikację oraz przypisanie do Działalności Nieruchomościowej aktywów, pasywów, przychodów i kosztów związanych z tą działalnością.
Dodatkowo, Wnioskodawca sporządza odrębne raporty zarządcze, na podstawie których możliwe jest wyodrębnienie wszystkich danych finansowych dot. Działalności Nieruchomościowej, w tym wyodrębnienia kosztów i zobowiązań dla tej działalności.
Działalność Nieruchomościowa posiada również niezależny budżet, cele biznesowe oraz rachunek bankowy.
Mając na względzie powyższe informacje, należy podsumować, iż możliwe jest przypisanie związanych z Działalnością Nieruchomościową przepływów finansowych oraz ewidencji zdarzeń gospodarczych w szczególności przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań z nimi związanych. Na podstawie analizy zarządczej poszczególnych danych finansowych oceniana była/jest skuteczność biznesowa Działalności Nieruchomościowej.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Składniki majątkowe związane z Działalnością Nieruchomościową charakteryzują się odrębnością i obejmują elementy niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług najmu nieruchomości.
Zdolność Działalności Nieruchomościowej do realizowania dedykowanych zadań gospodarczych znajduje swoje oparcie przede wszystkim w:
W ramach Podziału na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione wszystkie środki trwałe, tj. nieruchomości gruntowe, budynki, sprzęt komputerowy oraz pojazdy samochodowe wykorzystywane obecnie do prowadzenia Działalności Nieruchomościowej. Na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesieni również pracownicy odpowiedzialni za zarządzanie nieruchomościami oraz prowadzenie wszelkich związanych z tym rozliczeń.
Po dokonaniu Podziału, Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność prowadzoną w ramach Działalności Nieruchomościowej przy wykorzystaniu przejętych składników majątkowych oraz wykorzystując unikalny know-how.
Jednocześnie Wnioskodawcy wyjaśniają, że po dokonaniu Podziału Spółka Przejmująca podpisze z A. umowę na obsługę kadrowo-księgową oraz informatyczną.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Zainteresowanych, Działalność Nieruchomościowa po podziale będzie mogła działać dalej bez istotnych zmian czy reorganizacji.
Uzupełninie opisu zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług
W nadesłanym uzupełnieniu do wniosku w odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:
a) czy składniki majątkowe związane z Działalnością Nieruchomościową przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych oraz czy zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadanie gospodarcze?
Odp.: Składniki majątkowe związane z Działalnością Nieruchomościową przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych oraz, że zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadanie gospodarcze.
b) czy Wnioskodawca – A. sp. z o.o oraz Spółka Przejmująca – są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług?
Odp.: Spółka jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, a Zainteresowany na ten moment nie jest czynnym podatnikiem VAT (nie figuruje w rejestrze czynnych podatników VAT). Natomiast, Zainteresowany będzie czynnym podatnikiem VAT na moment podziału.
c) do jakich czynności Spółka Przejmująca będzie wykorzystywała zespół składników majątkowych składający się na Działalność Nieruchomościową (opodatkowanych, zwolnionych)?
Odp.: Spółka Przejmująca będzie wykorzystywała zespół składników majątkowych składających się na Działalność Nieruchomościową, co do zasady do czynności opodatkowanych.
Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług
Czy w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego majątek przeniesiony przez Spółkę Dzieloną na Spółkę Przejmującą w wyniku Podziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji czy transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych, w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego majątek przeniesiony przez Spółkę Dzieloną na Spółkę Przejmującą w wyniku Podziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska zainteresowanych
Ad. 1
Zdaniem Zainteresowanych, w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego majątek przeniesiony przez Wnioskodawcę na Spółkę Przejmującą w wyniku Podziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 7 ust. 1 ustawy o VAT stanowi z kolei, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W ocenie Wnioskodawcy, „transakcję zbycia” należy traktować w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów”, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
„Zbycie” obejmie zatem wszelkie czynności, w ramach których dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, przykładowo sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. W ocenie Wnioskodawcy powinno to dotyczyć również transakcji podziału przez wydzielenie. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane na gruncie interpretacji indywidualnej z 22 kwietnia 2024 r. o sygn. 0111-KDIB3-3.4012.78.2024.3.MS.
Biorąc powyższe pod uwagę, planowany Podział, w ramach którego dojdzie do przeniesienia na Spółkę Przejmującą Działalności Nieruchomościowej powinien zatem zostać uznany za „transakcję zbycia” o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.
W celu dokonania prawidłowej oceny, czy analizowana transakcja będzie podlegać VAT konieczne jest również dalsze ustalenie, czy jej przedmiot będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
W świetle powyższej definicji, wyróżnia się następujące przesłanki warunkujące możliwość uznania przedmiotu transakcji za zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa:
(i) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
(ii) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
(iii) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
(iv) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Odnosząc się do pojęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w interpretacji z 28 maja 2025 r. o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.130.2025.2.MG Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zauważył, że
„Podstawowym wymogiem wynikającym z art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza. […] Ponadto, przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT uwzględnić należy następujące okoliczności:
W rezultacie, wydzielenie ZCP powinno zachodzić na trzech płaszczyznach:
W celu wykazania, że dane składniki majątkowe stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa konieczne jest odniesienie się do każdej z płaszczyzn osobno oraz wykazanie, że w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, majątek pozostający w Spółce Dzielonej oraz majątek przejmowany przez Spółkę Przejmującą jest wyodrębniony na każdej z omawianych płaszczyzn.
W pierwszej kolejności należy jednak zauważyć, że składniki majątkowe pozostające w Spółce Dzielonej, tj. Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy stanowią zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań w tym znaczeniu, że między składnikami majątkowymi istnieją funkcjonalne połączenia – nie jest to zatem zbiór luźnych elementów. Zespół składników pozostających u Wnioskodawcy służy realizacji określonych zadań, tj. prowadzeniu Działalności TSL - nie ma możliwości uznania, że jest to jedynie luźny zbiór elementów (między składnikami majątkowymi istnieją bowiem funkcjonalne powiązania). Podobne wnioski można przyjąć również w odniesieniu do majątku podlegającego przeniesieniu w ramach Podziału (tj. Działalności Nieruchomościowej) - nie ma możliwości uznania, że jest to jedynie luźny zbiór elementów. Między składnikami majątkowymi istnieją funkcjonalne powiązania i służą one prowadzeniu działalności w zakresie świadczenia usług najmu nieruchomości.
Składniki majątkowe pozostające w Spółce Dzielonej oraz przenoszone w drodze Podziału służą innym, odrębnym celom biznesowym, które są jasno zdefiniowane i rozpoznawalne. Dodatkowo obie grupy składników majątku spełniają również pozostałe kryteria uprawniające do uznania ich za ZCP, a mianowicie:
Wyodrębnienie organizacyjne
Ustawa o VAT nie zawiera definicji przesłanki wyodrębnienia organizacyjnego, jednak przyjmuje się, że organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa, na co wskazuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej m.in. w interpretacji indywidualnej z 11 kwietnia 2025 r. sygn. 0111-KDIB3-2.4012.61.2025.4.AR.
Na gruncie opisywanego zdarzenia przyszłego, w działalności Wnioskodawcy jest zauważalne wyodrębnienie organizacyjne zarówno w odniesieniu do majątku, który pozostanie u Wnioskodawcy, jak i majątku podlegającego przeniesieniu w ramach Podziału na rzecz Spółki Przejmującej.
Majątek pozostający u Wnioskodawcy
W ramach planowanego Podziału nie dojdzie do przeniesienia składników majątkowych składających się na Działalność Pozostającą u Wnioskodawcy. W ocenie Wnioskodawcy, te obszary działalności są wyodrębnione organizacyjnie w ramach struktury wewnętrznej Wnioskodawcy.
O wyodrębnieniu organizacyjnym Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy świadczy przede wszystkim to, że Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy posiada wyodrębnione aktywa oraz pasywa związane z realizowanymi przez nią zadaniami, w szczególności:
W ramach Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy wykorzystywane są więc odrębne zasoby, w tym środki trwałe/wyposażenie oraz pracownicy.
Co więcej Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy jest również wyodrębniona pod względem fizycznym, ponieważ do działalności tej można przypisać dedykowane miejsca w powierzchni biurowej i magazynowej.
Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy nie stanowi co prawda odrębnego, wydzielonego prawnie oddziału oraz nie jest odrębnym pracodawcą, a przypisanie składników majątku/pracowników do
Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy ma charakter wewnętrzny, jednak takie przypisanie występuje zarówno na gruncie organizacyjnym (struktura pracownicza) jak i finansowym, tj. poprzez odpowiednie przyporządkowanie kosztów.
Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego.
Majątek podlegający przeniesieniu w drodze Podziału
W ramach planowanego Podziału dojdzie do przeniesienia składników majątkowych związanych z Działalnością Nieruchomościową na rzecz Spółki Przejmującej.
O wyodrębnieniu organizacyjnym Działalności Nieruchomościowej świadczy przede wszystkim fakt wykonywania niezależnych zadań gospodarczych, poprzez wykorzystanie odrębnych aktywów i zobowiązań, a także zaangażowania pracowników alokowanych do tej działalności.
Działalność Nieruchomościowa obejmuje następujące składniki majątkowe:
Składniki majątkowe wchodzące w skład Działalności Nieruchomościowej są przeznaczone do realizacji niezależnych zadań gospodarczych. Co prawda Działalność Nieruchomościowa nie stanowi prawnie wyodrębnionego oddziału, jednakże, ze względu na wewnętrzne przypisanie składników majątku/pracowników do danej działalności poprzez odpowiednie przyporządkowanie na gruncie organizacyjnym jak i finansowym, Spółka Dzielona traktuje Działalność Nieruchomościową jako odrębną działalność ze swoimi budżetami, celami biznesowymi, strategiami, itp.
Co więcej, przeniesienie pracowników w ramach Podziału nastąpi w formie przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 23¹ Kodeksu pracy.
Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy Działalność Nieruchomościowa spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego.
Wyodrębnienie finansowe
Zakłada się, że przesłanka wyodrębnienia finansowego jest spełniona m.in., kiedy ZCP posiada osobne aktywa i pasywa, które zostały do niej alokowane i które związane są z danym typem działalności.
Wyodrębnienie finansowe jest podobnie definiowane przez organy podatkowe.
Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 9 stycznia 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.593.2024.3.AB - Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zauważa, że:
„wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
Powszechnie przyjmuje się również, że wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać całkowitej samodzielności finansowej polegającej na sporządzaniu oddzielnego bilansu (tzw. samobilansujący się oddział) lub prowadzeniu osobnych ksiąg rachunkowych. Przesłanka wyodrębnienia finansowego sprowadza się natomiast do sytuacji, w której poprzez przyjęte metody ewidencjonowania możliwe jest przypisanie składników majątkowych, wyników finansowych i parametrów gospodarczych do określonego rodzaju prowadzonej działalności.
Majątek pozostający u Wnioskodawcy
Zdaniem Wnioskodawcy, Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy jest wyodrębniona finansowo w ten sposób, że istnieje możliwość ścisłego przypisania do niej zarówno osiąganych przychodów jak i większości generowanych kosztów Wnioskodawcy.
Zespół składników majątkowych związanych z Działalnością Pozostającą u Wnioskodawcy ze względu na odmienną specyfikę generuje odrębne i niezależne grupy przychodów i kosztów. Część kosztów Wnioskodawcy ma charakter ogólnozakładowy jednak A. dokonuje ich alokacji do poszczególnych linii biznesowych przy wykorzystaniu odpowiednich kluczy alokacji.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca ma możliwość identyfikacji poszczególnych aktywów, zobowiązań, przychodów i kosztów oraz przypisania ich do Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy.
Co istotne, Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy posiada również oddzielny rachunek bankowy oraz niezależny (od pozostałej działalności) budżet kosztowy i cele biznesowe.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy spełnia przesłankę wyodrębnienia finansowego.
Majątek podlegający przeniesieniu w drodze Podziału
Zdaniem Wnioskodawcy, podobną argumentację jak w odniesieniu do majątku pozostającego u Wnioskodawcy, można zastosować również do przenoszonej Działalności Nieruchomościowej.
W szczególności, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca ma możliwość identyfikacji i przypisania do Działalności Nieruchomościowej aktywów, pasywów, przychodów i kosztów w ramach systemu księgowego.
Tym samym, przesłanka wyodrębnienia finansowego będzie zdaniem Wnioskodawcy spełniona również w odniesieniu do Działalności Nieruchomościowej.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Jak wskazano m.in. w interpretacji indywidualnej z 23 maja 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.134.2025.2.MPU wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Podobne podejście zostało zaprezentowane m. in przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z 11 kwietnia 2019 r. sygn. I SA/Sz 80/19:
„Kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego, sprowadza się natomiast do zbadania, czy wyodrębniona organizacyjnie całość jest w stanie przejąć zadania oraz samodzielnie funkcjonować na rynku. W istocie, aby wydzielona część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, musi posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy.”.
Majątek pozostający u Wnioskodawcy
W ocenie Wnioskodawcy, Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy, spełnia przesłankę wyodrębnienia funkcjonalnego.
Do Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy zostały alokowane składniki majątkowe oraz zasoby ludzkie niezbędne do wykonania właściwych dla niej zadań. Po Podziale, u Wnioskodawcy pozostaną w szczególności środki trwałe i wyposażenie nieruchomości niezbędne do prowadzenia Działalności TSL, wartości niematerialne i prawne (w szczególności licencje i oprogramowanie), pracownicy, prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów, wyposażenie biura i magazynu oraz rachunek bankowy wraz ze zgromadzonymi na nim środkami pieniężnymi.
Co więcej przed dokonaniem Podziału, A. podpisze ze Spółką Przejmującą umowę najmu wykorzystywanej dotychczas powierzchni biurowej i magazynowej. W związku z tym nawet po Podziale do Działalności Pozostającej u Wnioskodawcy można będzie przypisać odrębne miejsca w powierzchni biurowej i magazynowej.
W oparciu o aktywa, pasywa i pracowników, Wnioskodawca będzie mógł w dalszym ciągu kontynuować działalność w zakresie TSL.
Tym samym, Działalność Pozostająca u Wnioskodawcy nie stanowi przypadkowego i niepowiązanego zbioru aktywów, lecz zespół elementów, które poprzez wzajemne funkcjonalne powiązania umożliwiają prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W konsekwencji, w oparciu o pozostające składniki majątku możliwe jest osiągnięcie zakładanego celu gospodarczego, a przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego powinna podlegać spełnieniu.
Majątek podlegający przeniesieniu w drodze Podziału
W przedmiotowej sytuacji, wyodrębnienie funkcjonalne przejawia się, zdaniem Zainteresowanych, w innych i niezależnych od siebie celach biznesowych, które realizuje Działalność Nieruchomościowa.
Do Działalności Nieruchomościowej zostały alokowane składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług zarządzania nieruchomościami w tym najmu nieruchomości.
Działalność w tym zakresie opiera się głównie na posiadanych składnikach majątku, tj. nieruchomościach, które są udostępniane dla Działalności TSL oraz innych najemców jako magazyny czy powierzchnia biurowa. Pracownicy przypisani do tej działalności są odpowiedzialni za zarząd nieruchomościami, w tym za utrzymanie ich w dobrym stanie technicznym, zapewnienie dostawy mediów oraz wywozu nieczystości oraz zarządzanie kwestią wynajmu tych nieruchomości. Działalność w tym zakresie nie wymaga posiadania dużej liczby pracowników, ponieważ ma głównie charakter zarządczy.
Tym samym, Działalność Nieruchomościową należy uznać w istocie za zespół składników majątkowych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące przypisane mu zadania.
Należy wskazać, że w oparciu o przeniesione aktywa, pasywa i pracowników Spółka Przejmująca będzie mogła kontynuować działalność prowadzoną w ramach Działalności Nieruchomościowej. Spółka Przejmująca będzie bowiem posiadała wszystkie niezbędne składniki majątku oraz pracowników posiadających odpowiedni know-how. Jednocześnie Spółka Przejmująca będzie dysponować umowami najmu, które przejdą na nią w wyniku Podziału. Pozwoli to na kontynuowanie Działalności Nieruchomościowej bez potrzeby ponoszenia dodatkowych nakładów.
Zainteresowani wskazują, że ww. składniki majątku, które zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą stanowią istotę Działalności Nieruchomościowej i są wystarczające oraz adekwatne do jej kontynuowania bez potrzeby ponoszenia dodatkowych nakładów.
Jak wspomniano już w opisie zdarzenia przyszłego, po dokonaniu Podziału Spółka Przejmująca podpisze z A. umowę na dostawę usług kadrowo-księgowych i usługi informatyczne. Usługi te mają jednak charakter pomocniczy i nie są niezbędne do prowadzenia Działalności Nieruchomościowej.
Pomocniczy charakter tych usług odzwierciedla fakt, że są łatwo dostępne na wolnym rynku od wielu dostawców. Oznacza, to że nie stanowią one unikalnej wartości dla Działalności Nieruchomościowej. Będzie ona mogła być kontynuowana wyłącznie przy użyciu składników majątku przeniesionych na Spółkę Przejmująca wskutek Podziału.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że Podział nie będzie stanowić przeniesienia, przypadkowego zbioru składników, ale zbioru elementów powiązanych funkcjonalnie. W rezultacie, umożliwi to podjęcie samodzielnej działalności przez Spółkę Przejmującą po Podziale w zakresie Działalności Nieruchomościowej. W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, Działalność Nieruchomościowa będzie spełniać przesłankę wyodrębnienia funkcjonalnego.
Podsumowanie
Zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa lub jego zorganizowana część przechodzi na własność nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy.
Wynika to również z treści przepisu art. 91 ust. 9 ustawy o VAT, który stanowi, że – w przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta określona w ust. 1-8 jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że z transakcją zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT mamy do czynienia tylko wówczas, gdy nabywca kontynuuje działalność gospodarczą przy użyciu nabytego przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa).
Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które jednolicie podkreślają, że wyłączenie, o którym mowa w ww. unormowaniu, dotyczy tylko takiej transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w wyniku której następca prawny (nabywca) będzie prowadził działalność gospodarczą w oparciu o przekazane przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część (por. np. wyroki NSA: z 13 września 2023 r., sygn. I FSK 710/19, z 27 sierpnia 2019 r., sygn. I FSK 1265/17 z 6 listopada 2014 r., sygn. I FSK 1668/13).
W konsekwencji istotne jest, aby zbyta zorganizowana część przedsiębiorstwa służyła nabywcy do prowadzenia działalności gospodarczej z zachowaniem nabytych składników majątku.
Zamiarem Spółki Przejmującej jest kontynuacja Działalności Nieruchomościowej w ramach własnego przedsiębiorstwa. Zatem nabyty zespół składników majątkowych będzie służył działalności opodatkowanej Spółki Przejmującej poprzez kontynowanie prowadzonej działalności.
Biorąc pod uwagę, że zarówno:
W związku z powyższym, Podział będzie wyłączony z zakresu opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).
Zgodnie z art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:
Podział może być dokonany:
1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy - przeniesienie własności.
W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na istniejącą spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.
Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu, podziału przez wydzielenie. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub przeniesienia w trybie podziału przez wydzielenie.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa – rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
· zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
· faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Ustalenie, czy przenoszony na nabywcę zespół składników umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę wymaga oceny, czy zawiera on składniki pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej uprzednio przez zbywcę bez konieczności:
· angażowania przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub
· podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01, TSUE stwierdził, że:
„celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego”.
Ponadto TSUE zauważył, że:
„przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę”.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że:
„obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą”.
Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316). Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra – ruchome lub nieruchome – są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana:
„(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT, a prowadzona przez Państwa działalność obejmuje:
1) działalność Usługową w zakresie TSL,
2) działalność Nieruchomościową, oraz
3) działalność Hotelarską.
Aktualnie planują Państwo dokonanie Podziału przez wydzielenie z Państwa Spółki w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych - Działalności Nieruchomościowej wraz z przypisanymi składnikami majątkowymi oraz zobowiązaniami zostanie wydzielona do Spółki Przejmującej.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii czy zespół składników majątkowych składający się na Działalność Nieruchomościową, który zamierzają Państwo przenieść w wyniku Podziału do Spółki Przejmującej będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji czy ww. transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Jak już wyjaśniono, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych służący do prowadzenia Działalności Nieruchomościowej stanowić będzie na dzień Podziału zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznaczać się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym oraz będzie obejmować zobowiązania.
Za wyodrębnieniem organizacyjnym Działalności Nieruchomościowej przemawia fakt, że – jak Państwo podali – Działalność Nieruchomościowa jest wyodrębniona w Państwa strukturze organizacyjnej. Do Działalności Nieruchomościowej można przypisać w szczególności konkretnych pracowników, należności i zobowiązania oraz konkretne umowy. Pracownicy, którzy zostaną wydzieleni do B.– Spółki Przejmującej - na co dzień zajmują się zarządzaniem oraz najmem nieruchomości wchodzących w skład Działalności Nieruchomościowej. Zakres ich zadań nie zmieni się po dokonaniu Podziału. Od strony organizacyjnej traktują Państwo Działalność Nieruchomościową jako odrębną działalność ze swoim budżetem, celami biznesowymi, strategiami, itp. Co prawda, wskazali Państwo, że Działalność Nieruchomościowa nie stanowi odrębnego, wydzielonego prawnie oddziału oraz nie jest odrębnym pracodawcą, a przypisanie składników majątku i pracowników do Działalności Nieruchomościowej ma charakter wewnętrzny, przy czym takie przypisanie występuje zarówno na gruncie organizacyjnym jak i finansowym, tj. poprzez odpowiednie przyporządkowanie kosztów.
Z przedstawionego opisu wynika, że również kryterium wyodrębnienia finansowego zostanie spełnione. Jak Państwo zaznaczyli - księgi rachunkowe są prowadzone w sposób umożliwiający identyfikację oraz przypisanie do Działalności Nieruchomościowej aktywów, pasywów, przychodów i kosztów związanych z ww. działalnością. Dodatkowo, sporządzają Państwo odrębne raporty zarządcze, na podstawie których możliwe jest wyodrębnienie wszystkich danych finansowych dot. Działalności Nieruchomościowej, w tym wyodrębnienia kosztów i zobowiązań dla tej działalności. Działalność Nieruchomościowa posiada również niezależny budżet, cele biznesowe oraz rachunek bankowy.
Mając na względzie powyższe informacje, należy podsumować, że możliwe jest przypisanie związanych z Działalnością Nieruchomościową przepływów finansowych oraz ewidencji zdarzeń gospodarczych w szczególności przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań z nimi związanych. Na podstawie analizy zarządczej poszczególnych danych finansowych oceniana była/jest skuteczność biznesowa Działalności Nieruchomościowej.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonale na moment Podziału przejawia się tym, że składniki majątkowe związane z Działalnością Nieruchomościową charakteryzują się odrębnością i obejmują elementy niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług najmu nieruchomości. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, Działalność Nieruchomościowa jest zdolna do realizowania dedykowanych zadań gospodarczych, opierając się przede wszystkim na: posiadaniu nieruchomości, w tym nieruchomości biurowej oraz magazynowej, przystosowanej do przechowywania towarów; zatrudnieniu doświadczonych pracowników zarządzających nieruchomościami i ich najmem; posiadaniu wyposażenia biurowego, w tym sprzętu komputerowego niezbędnego do zarządzania nieruchomościami i ich najmem; zawartych umowach, w szczególności umowach najmu oraz umowach na media i wywóz nieczystości; posiadaniu know-how niezbędnego do zarządzania nieruchomościami wykorzystywanymi na cele biurowe i magazynowe; dysponowaniu odrębnymi budżetami, celami biznesowymi oraz rachunkiem bankowym wraz ze zgromadzonymi na nim środkami.
Dodatkowo, wskazali Państwo, że w ramach Podziału na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione wszystkie środki trwałe, tj. nieruchomości gruntowe, budynki, sprzęt komputerowy oraz pojazdy samochodowe wykorzystywane obecnie do prowadzenia Działalności Nieruchomościowej.
Co ważne – w ramach Podziału – dojdzie do przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Wśród pracowników, którzy zostaną przeniesieni do Spółki Przejmującej, znajdą się wyłącznie osoby odpowiedzialne za zarządzanie nieruchomościami i ich wynajmem, w tym zarządzanie sposobem wykorzystania nieruchomości, które zostaną przeniesione wskutek Podziału.
Warto zaznaczyć, że po dokonaniu Podziału, Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność prowadzoną w ramach Działalności Nieruchomościowej przy wykorzystaniu przejętych składników majątkowych oraz wykorzystując unikalny know-how. Działalność Nieruchomościowa – jak Państwo wskazali - po podziale będzie mogła działać dalej bez istotnych zmian czy reorganizacji.
Co istotne w sprawie, przedmiotem przeniesienia na rzecz Spółki Przejmującej będą również zobowiązania związane z Działalnością Nieruchomościową.
W konsekwencji, należy uznać, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Działalność Nieruchomościową stanowić będzie na dzień dokonania Podziału Spółki przez wydzielenie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a tym samym czynność jej wydzielenia i przeniesienia z Państwa Spółki do Spółki Przejmującej będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako pytania nr 1. W zakresie pytania nr 2 dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Należy wskazać, że pytanie przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku.
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku Państwa zapytania. Kwestie dotyczące ustalenia czy zespół składników majątkowych związanych z Działalnością Pozostającą u Państwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a także dotyczące korekty kwoty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 9 ustawy — wynikające z opisu sprawy oraz własnego stanowiska, które nie zostały objęte zakresem pytania nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
A. Sp. z o.o. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”.
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo