Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, czynnym podatnikiem VAT, której jednym z przedmiotów jest wynajem nieruchomości na cele usługowe i mieszkalne. Posiada on trzy kluczowe nieruchomości: dom, zespół pałacowo-parkowy i działkę inwestycyjną, częściowo we współwłasności małżeńskiej, używane w działalności gospodarczej i przedmiot umów najmu lub dzierżawy. Planuje on wniesienie tego majątku w formie darowizny do fundacji…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego i stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący uznania, że majątek wnoszony w drodze darowizny do fundacji rodzinnej będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą oraz posiadającą miejsce prowadzenia działalności dla celów podatkowych w Polsce (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Działalność gospodarcza Wnioskodawcy została zarejestrowana 9 stycznia 2006 r. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o Vat.
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: A, której przeważającym przedmiotem działalności jest:
1.2.5.B Pozostała sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych.
Natomiast w ramach wykonywanej działalności gospodarczej wnioskodawca wykonuje również:
46.37.Z Sprzedaż hurtowa herbaty, kawy, kakao i przypraw,
46.46.Z Sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych,
46.47.Z Sprzedaż hurtowa mebli do użytku domowego, biurowego i sklepowego, dywanów i sprzętu oświetleniowego,
46.49.Z Sprzedaż hurtowa pozostałych artykułów użytku domowego,
46.64.Z Sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń,
46.83.Z Sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego,
46.90.Z Sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana,
47.12.Z Pozostała sprzedaż detaliczna niewyspecjalizowana,
47.55.Z Sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego, artykułów stołowych oraz pozostałych artykułów użytku domowego,
47.64.Z Sprzedaż detaliczna gier i zabawek,
47.71.Z Sprzedaż detaliczna odzieży,
47.72.Z Sprzedaż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych,
47.74.Z Sprzedaż detaliczna wyrobów medycznych i ortopedycznych,
47.75.B Magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów,
52.21.B Pozostała działalność usługowa wspomagająca transport lądowy,
52.24.C Przeładunek towarów w pozostałych punktach przeładunkowych,
52.25.Z Działalność logistyczna,
52.26.Z Pozostała działalność usługowa wspomagająca transport,
55.90.Z Pozostałe zakwaterowanie,
68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi
Jednym z przedmiotów działalności Wnioskodawcy jest wynajem nieruchomości na cele usługowe oraz mieszkalne (około 10-20% wszystkich przychodów z działalności gospodarczej). Nieruchomości te są własnością Wnioskodawcy albo wchodzą w skład wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej Wnioskodawcy i jego małżonki.
Wnioskodawca rozważa wniesienie całego majątku związanego z nieruchomościami przez prowadzoną przez siebie jednoosobową działalnością gospodarczą do fundacji rodzinnej, której jest fundatorem - tak, aby wyposażyć tę fundację w majątek.
Wniesienie tego majątku do fundacji rodzinnej nastąpi w ramach jednorazowej czynności prawnej, którą będzie darowizna majątku dla tej fundacji rodzinnej.
Intencją Wnioskodawcy jest wniesienie wskazanego majątku do fundacji rodzinnej w taki sposób, aby fundacja kontynuowała działalność gospodarczą polegającą na ich wynajmie lub wydzierżawieniu w taki sam sposób, w który dotychczas prowadził ją Wnioskodawca. Intencją Wnioskodawcy jest, aby ciągłość działalności gospodarczej była zabezpieczona, a tym samym interes sukcesorów.
Na wyżej wspomniane nieruchomości, które zostaną wniesione do fundacji rodzinnej, składają się poniżej opisane:
A. Dom w (…) (ul. (…)) księga wieczysta nr (…)
Zgodnie z treścią działu II księgi wieczystej nr (…) nieruchomość gruntowa o powierzchni 0,0334 ha od 27 marca 2019 r. znajduje się w majątku wspólnym małżonków wynikającym z ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej Wnioskodawcy oraz jego małżonki. Transakcja sprzedaży tej nieruchomości podlegała zwolnieniu z VAT (zakup od osoby fizycznej).
Nieruchomość zabudowana została budynkiem o powierzchni 650 m2. Nieruchomość podzielona jest na 3 części mieszkalne oraz 2 lokale usługowe (ujęte w jednej księdze wieczystej). Jedna cześć mieszkalna nieruchomości zamieszkiwana jest przez Wnioskodawcę z małżonką.
Między małżonkami została zawarta umowa użyczenia nieruchomości do celów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Wobec tego faktyczny zarząd nad nieruchomością jest sprawowany bezpośrednio przez Wnioskodawcę. Nieruchomość nie znajduje się w środkach trwałych działalności gospodarczej.
Jednocześnie część tej nieruchomości przeznaczona na cele usługowe (jeden z dwóch lokali usługowych znajdujących się w tym budynku) jest przedmiotem umowy najmu długoterminowego. Umowa najmu została zawarta 12 marca 2021 r. na czas nieokreślony. W konsekwencji zawarcia wskazanej wyżej umowy użyczenia nieruchomości pomiędzy małżonkami w 2025 r. zawarto aneks do umowy najmu informujący najemcę o tymże użyczeniu i wskazujący, że należności z tytułu najmu mają być uiszczane na rzecz jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy na podstawie wystawianych przez niego faktur VAT.
Pozostałe 2 części mieszkalne (2 odrębne mieszkania) Wnioskodawca planuje przeznaczyć na najem długoterminowy.
Od 2020 r. w zakresie tej inwestycji realizowane są prace remontowe i naprawcze. Faktury związane z remontem oraz zakupem wyposażenia zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy w przyjętej proporcji 67% odpowiadającej stosunkowi powierzchni usługowej do powierzchni całej nieruchomości.
B. Zespół pałacowo parkowy w (...) księga wieczysta nr (…)
Zgodnie z treścią działu II księgi wieczystej nr (…) Wnioskodawca jest właścicielem gruntu o powierzchni 110 219 m2 wraz z zespołem budynków pałacowych w (…). Nieruchomość ta została nabyta przez jednoosobową działalność gospodarczą Wnioskodawcy 10 listopada 2017 r. Została ona nabyta na cele prowadzonej działalności gospodarczej, znajduje się w środkach trwałych w budowie. Wnioskodawca nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Transakcja sprzedaży tej nieruchomości podlegała zwolnieniu z VAT.
Na zespół budynków pałacowych składa się: budynek pałacowy o pow. 650 m2, budynek dawnej szkoły, aktualnie przeznaczony na cale mieszkalne, o pow. 1949 m2, budynek warsztatowy o pow. 1033 m2, budynek kontenerowy o pow. 750 m2, budynek gospodarczy o pow. 160 m2 (ujęte w jednej księdze wieczystej).
Od 2025 r. w zakresie jednego z budynków (budynek Pałacu) znajdującego się na tej nieruchomości realizowane są prace remontowe i naprawcze. Faktury związane z remontem oraz zakupem wyposażenia zostały w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodu jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Jeden z budynków znajdujący się w obrębie tej nieruchomości jest wynajmowany od 6 września 2019 r. w celach mieszkalnych dla pracowników kontrahentów Wnioskodawcy. Faktury wystawiane są przez Wnioskodawcę i objęte są stawką VAT 8%.
C. Działka inwestycyjna w (…) (ul. (…)) księga wieczysta nr (…)
Zgodnie z treścią działu II księgi wieczystej nr (…) od 3 października 2022 r. nieruchomość gruntowa znajduje się w majątku wspólnym wynikającym z ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej Wnioskodawcy i jego małżonki. Transakcja nabycia nieruchomości podlegała zapłacie podatku od towarów i usług. Nieruchomość została nabyta na cele prowadzonej działalności gospodarczej, o czym zawarto wpis w akcie notarialnym.
Nieruchomość gruntowa stała się następnie przedmiotem umowy dzierżawy na czas oznaczony 15 lat. Zgodnie z postanowieniami umownymi, spółka będąca dzierżawcą wybudowała na gruncie halę magazynową, która obecnie znajduje się w środkach trwałych dzierżawcy.
W odniesieniu do wszystkich powyższych nieruchomości:
Każda z tych nieruchomości jest aktualnie przedmiotem umowy najmu/dzierżawy długoterminowej pomiędzy Wnioskodawcą występującym w charakterze wynajmującego/wydzierżawiającego, a jego kontrahentami. W przypadku umów o media dla poszczególnych nieruchomości (woda, prąd, gaz ogrzewanie itp.) Wnioskodawca jest stroną tylko niektórych z tych umów - w pozostałych przypadkach stroną takich umów są najemcy/ dzierżawcy.
Zarządzanie tymi nieruchomościami w zamierzeniu po dokonaniu umowy darowizny pozostanie po stronie fundacji rodzinnej.
W odniesieniu do powyższych okoliczności oraz w związku z wniesieniem nieruchomości do fundacji należy odnotować, że:
Wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne:
Zespół składników majątkowych, który ma zostać przeniesiony do fundacji rodzinnej, tworzyć będzie odrębny, funkcjonalny dział działalności gospodarczej - „Dział Zarządzania Nieruchomościami”, którego działalność polegać będzie na długoterminowym wynajmie oraz utrzymaniu nieruchomości. Wyodrębnienie to zostanie usankcjonowane wewnętrznymi regulacjami, a zakres jej działania ściśle określony.
I. Płaszczyzna organizacyjna
Wyodrębnienie zostanie udokumentowane raportem wydzielenia zawierającym:
1. Zestawienie umów najmu i dzierżawy,
2. Zestawienie umów na dostawę mediów (takich jak prąd, gaz itp.),
3. Wykazem środków trwałych i środków trwałych w budowie przypisanych do tego działu,
4. Wykaz składników materialnych, w tym np.: wyposażenie biurowe, narzędzia
5. Wykaz składników niematerialnych,
6. Wykaz należności i zobowiązań,
7. Bilans rachunkowości,
8. Ewidencja księgowa potwierdzająca wyodrębnienie,
9. Lista pracowników przypisanych do jednostki wydzielanej, w tym wskazany zostanie kierownik odpowiedzialny za zarządzanie,
Działowi temu powierzy się:
1. obsługę umów najmu i dzierżawy,
2. bieżące utrzymanie i zarządzanie nieruchomościami,
3. kontakt z kontrahentami oraz usługodawcami (w tym media, serwis techniczny, ochrona, sprzątanie).
Wydzielona część przedsiębiorstwa zostanie wyposażona we własne zestawienie składników materialnych (np. nieruchomości, środki trwałe, wyposażenie) oraz kompletną dokumentację (np. księgową), co pozwoli jej na operowanie jako autonomiczny ośrodek decyzyjny i wykonawczy. W ramach tego wyodrębnienia zorganizowana część przedsiębiorstwa będzie dysponować:
II. Płaszczyzna finansowa
Wyodrębnienie finansowe zostanie zrealizowane poprzez prowadzenie odrębnej ewidencji księgowej. Z uwagi na fakt, iż wyodrębniona część przedsiębiorstwa będzie kontynuować działalność w zakresie najmu w oparciu o istniejące umowy i zidentyfikowane aktywa, sformalizowanie wyodrębnienia finansowego nie będzie wymagało skomplikowanych i daleko idących modyfikacji systemów księgowych. Zmiany te polegać będą jedynie na wydzieleniu istniejących już danych na nowo utworzonych rachunkach bankowych. W związku z tym, że Wnioskodawca aktualnie prowadzi księgowość w formie ksiąg rachunkowych, wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej nie pociągnie za sobą obowiązku zmiany formy prowadzenia księgowości. Konieczność zawarcia nowej umowy świadczenia usług księgowych przez biuro księgowe będzie jedynie podyktowana zmianą podmiotu, natomiast warunki pozostaną analogiczne do umowy obecnie obowiązującej Wnioskodawcę.
W tym celu zostanie wprowadzona odrębna ewidencja księgowa, która będzie prowadzona na oddzielnych kontach, utworzonych wyłącznie na potrzeby wyodrębnionej części przedsiębiorstwa. System ten umożliwi ewidencję przychodów i kosztów oraz aktywów i zobowiązań dla wyodrębnionej części przedsiębiorstwa, co doprowadzi do rozgraniczenia ksiąg rachunkowo-księgowych i pozwoli na samodzielne ustalenie wyniku finansowego. Rozgraniczenie to obejmie kluczowe pozycje, w tym:
III. Wyodrębnienie funkcjonalne
Część przedsiębiorstwa objęta darowizną będzie posiadała potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy realizujący zadania gospodarcze w zakresie wynajmu, dzierżawy i zarządzania nieruchomościami.
Wyodrębnienie funkcjonalne będzie potwierdzone przez kompletność przenoszonego zespołu zasobów. Przed dokonaniem zbycia Wnioskodawca nie planuje rozwiązywania umów najmu/dzierżawy z dotychczasowymi najemcami, w konsekwencji czego fundacja stanie się stroną dotychczasowych umów. Również, jeżeli będzie to prawnie i faktycznie możliwe, dotychczasowe umowy o dostawę mediów zostaną przeniesione na fundację rodzinną.
Po wyodrębnieniu, część przedsiębiorstwa będzie dysponowała prawem własności wskazanych nieruchomości. Ponadto, będzie ona wyposażona we własny personel, składniki majątkowe (wyposażenie, narzędzia), własne należności i zobowiązania.
Sposób zarządzania wynajmem lub wydzierżawieniem nieruchomości nie zmieni się po wniesieniu do fundacji rodzinnej. Wniesienie majątku do fundacji odbędzie się w sposób zasadniczo „niewidoczny” dla najemców lub dzierżawców poza zmianą podmiotową po stronie wynajmującego / wydzierżawiającego. Tam, gdzie czynności zarządcze lub porządkowe wykonywał Wnioskodawca - nadal je będzie de facto wykonywał, pełniąc funkcję prezesa fundacji rodzinnej. Tam, gdzie czynności zarządcze wykonywały podmioty trzecie zarządzające nieruchomościami, stosownie do umowy zostaną przeniesione na fundację rodzinną, a te podmioty nadal będą wykonywać dotychczasowe czynności.
Wnioskodawca nie zatrudnia personelu sprzątającego ani nie jest stroną długoterminowej umowy z podmiotem świadczącym takie usługi. Wnioskodawca korzysta z doraźnej pomocy w sprzątaniu. Sprzątanie lub naprawy nieruchomości będzie odbywało się w taki sposób jak dotychczas (doraźne zlecenia zasadniczo dla tych samych kontrahentów).
Wnioskodawca zatrudnia na umowie o pracę ogrodnika/dozorcę dokonującego drobnych napraw na terenie nieruchomości B. W pozostałych wypadkach Wnioskodawca doraźnie zleca takie zadania zewnętrznemu usługobiorcy.
Realizacja wskazanych czynności umożliwi prawidłowe oraz w pełni efektywne zarówno w aspekcie organizacyjnym, funkcjonalnym jak i finansowym wyodrębnienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa z działalności jednoosobowej
Pytanie
Czy wniesienie majątku do fundacji rodzinnej powinno być, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, traktowane jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i jako takie nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
Pana stanowisko
W ocenie Wnioskodawcy, wniesienie majątku do fundacji rodzinnej powinno być, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, traktowane jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i jako takie nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.
W art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towary zdefiniowano jako: rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Ta definicja towarów obejmuje swoim zakresem również nieruchomości, w tym grunty, budynki czy części budynków.
W art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przewidziano wyłączenie, w konsekwencji którego czynności prawne polegające na zbyciu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wyłączone są z zakresu normowania ustawy o VAT, tj. takie czynności prawne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy.
Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu, (tak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 21 kwietnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP-1.4012.68.2022.3.MŻ). Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.
W związku z powyższym należy ustalić, czy wniesienie opisanego majątku do fundacji rodzinnej to zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ww. przepisów.
O tym czy transakcja będzie mogła skorzystać z ww. zwolnienia przedmiotowego decyduje fakt czy wyodrębniona cześć przedsiębiorstwa:
1. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
W odniesieniu do kryterium a) na gruncie ustawy o vat mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
W wyniku tych działań zorganizowana część przedsiębiorstwa uzyska status wyodrębnionej jednostki organizacyjnej, dysponującej własnymi składnikami materialnymi i niematerialnymi, przeznaczonymi do realizacji określonych zadań gospodarczych, zdolnej do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
W odniesieniu do kryterium b) należy wskazać, że:
Zgodnie z intencją Wnioskodawcy, po wniesieniu nieruchomości do fundacji rodzinnej będzie ona kontynuowała dotychczasową działalność gospodarczą w niezmienionym kształcie i zakresie w postaci wynajmu lub wydzierżawienia ww. nieruchomości. Zamiar kontynuowania takiej działalności zostanie udokumentowany w stosownych dokumentach towarzyszących wyposażeniu fundacji w majątek.
Kontynuowanie dotychczasowej działalności wynajmu/wydzierżawienia i zarządzania nieruchomościami po wniesieniu tychże do fundacji będzie możliwe bez konieczności nabywania dodatkowych rzeczy/ składników majątku.
Dodatkowo, za argument o charakterze pomocniczym można uznać fakt, że po przeniesieniu składników majątku do fundacji, kontynuowaniem dotychczasowej działalności gospodarczej będzie zajmowała się ta sama osoba (Wnioskodawca), która dotychczas faktycznie tą działalność prowadziła. W sensie faktycznym nie zmieni się więc przedmiot działalności, składniki majątku, w oparciu o które ta działalność jest prowadzona i podmiot, który tą działalność (operacyjnie) wykonywał.
Podsumowując, w świetle powyższych argumentów, w opinii Wnioskodawcy należy uznać, że czynność prawną będącą przedmiotem niniejszego wniosku należy uznać za zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a w konsekwencji za brak jej podlegania pod opodatkowanie VAT
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te - chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów, czy też odpłatne świadczenie usług - nie podlegają opodatkowaniu.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa − rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy zbywany majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).
Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
Jednocześnie przy analizie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z punktu widzenia pojęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy uwzględnić art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
W przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. Jeśli nabywca majątku nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01:
„(...) pojęcie zbycia, czy to za wynagrodzeniem, czy też bez lub w charakterze aportu wniesionego do spółki, całości aktywów lub jej części, należy interpretować tak, iż obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz, w zależności od konkretnego przypadku, składnikami materialnymi, które łącznie, stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje ono zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów produktów”.
Z orzeczenia tego wynika ponadto, że - w świetle tej normy Dyrektywy 2006/112/WE Rady - nabywca całości lub części majątku podatnika powinien mieć zamiar prowadzenia działalności nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie działać tylko w celu niezwłocznego zlikwidowania danej działalności oraz sprzedaży ewentualnych zapasów.
Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Aby mówić o zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wydzielenie w ramach przedsiębiorstwa powinno zachodzić łącznie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej, funkcjonalnej. Ponadto, wyodrębnienie to powinno istnieć na moment dokonania danej transakcji, nie zaś po jej dokonaniu. Brak spełnienia jednej z przesłanek wyklucza możliwość uznania, iż mamy do czynienia z dostawą zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem TSUE w sprawie C-444/10 dla uznania kontynuacji działalności istotne jest, aby zespół składników majątku, który podlega przeniesieniu, był wystarczający do prowadzenia działalności. Ponadto, w ww. wyroku TSUE wskazał, że w celu ustalenia, czy transakcja mieści się w pojęciu przekazania aktywów w rozumieniu szóstej dyrektywy, należy dokonać całościowej oceny okoliczności faktycznych, w jakich transakcja ta następuje. W ramach tej oceny szczególne znaczenie będzie mieć charakter działalności gospodarczej, o którą chodzi (zob. pkt 32).
Dalej TSUE podkreśla (zob. pkt 37 i 38), że zastosowanie art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy wymaga również, by nabywca miał zamiar prowadzić przekazane przedsiębiorstwo lub jego część, a nie natychmiast zlikwidować działalność i ewentualnie sprzedać zapasy (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Zita Modes, pkt 44). Jak wynika z orzecznictwa Trybunału w tej mierze, zamiar nabywcy może, a w niektórych przypadkach powinien być brany pod uwagę przy całościowej ocenie okoliczności transakcji, o ile można go ustalić na podstawie obiektywnych wskazówek.
W tym miejscu należy ponadto zwrócić uwagę na przepisy dotyczące działalności fundacji rodzinnej, która uregulowana została w ustawie z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.
Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.
W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:
1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;
3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
5) udzielania pożyczek:
a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
c) beneficjentom;
6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;
8) gospodarki leśnej.
Stosownie do art. 17 ww. ustawy:
Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.
W złożonym wniosku wskazał Pan, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą której przeważającym przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych. Ponadto, jednym z przedmiotów działalności jest wynajem nieruchomości na cele usługowe oraz mieszkalne.
Jest Pan właścicielem gruntu wraz z zespołem budynków pałacowo parkowym w (…) i współwłaścicielem działki inwestycyjnej w (…) (gruntu wraz z posadowioną na nim halą magazynową), które zostały nabyte na poczet jednoosobowej działalności gospodarczej. Jest Pan również współwłaścicielem gruntu oraz posadowionego na nim budynku (dom w (…)), które pozostają we współwłasności małżeńskiej. Została jednak zawarta umowa użyczenia tej nieruchomości na potrzeby prowadzenia przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej. Jednocześnie część tej nieruchomości przeznaczona jest na cele usługowe i jest przedmiotem umowy najmu długoterminowego.
Rozważa Pan wniesienie całego majątku związanego z nieruchomościami, wyodrębnionego w prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej jako Dział Zarządzania Nieruchomościami, w formie darowizny do fundacji rodzinnej.
Z opisu sprawy wynika, że zespół składników majątkowych, który ma zostać przeniesiony do fundacji rodzinnej, będzie wyodrębniony:
Ponadto, wskazał Pan, że w oparciu o składniki majątku będące przedmiotem darowizny, fundacja rodzinna będzie kontynuowała dotychczasową działalność gospodarczą w niezmienionym kształcie i zakresie bez konieczności nabywania dodatkowych rzeczy/składników majątku.
W przedmiotowej sprawie Pana wątpliwości budzi kwestia, czy planowana darowizna majątku do fundacji rodzinnej, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy, będzie traktowana jako zorganizowana część przedsiębiorstwa i będzie czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT.
Jak już wyjaśniono, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zespół składników materialnych i niematerialnych przypisany do Działu Zarządzania Nieruchomością stanowić będzie na dzień transakcji zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ - jak Pan wskazał - wyodrębniony Dział Zarządzania Nieruchomościami na dzień transakcji będzie odznaczać się odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Tym samym, uznać należy, że zespół składników majątkowych przypisany do Działu Zarządzania Nieruchomościami, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy i w związku z tym, jego wniesienie do fundacji rodzinnej, stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, będzie wyłączone spod opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo