Interpretacja 0114-KDIP1-1.4012.822.2025.2.MŻ

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

• prawidłowe w zakresie uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych składających się na Działalność Detaliczną za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji - uznania, że jego przeniesienie w ramach Podziału do Banku Przejmującego będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy,
• nieprawidłowe w zakresie uznania, że z tytułu Transakcji Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący nie będą podatnikami podatku VAT,
• prawidłowe w zakresie uznania, że Bankowi Przejmującemu z tytułu nabycia Działalności Detalicznej nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

2 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych składających się na Działalność Detaliczną za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, w konsekwencji - uznania, że jego przeniesienie w ramach podziału do Banku Przejmującego będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, w związku z czym ani Bank Dzielony, ani Bank Przejmujący nie będą podatnikami podatku VAT w odniesieniu do tej Transakcji, oraz że Bankowi Przejmującemu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia Działalności Detalicznej.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem, które wpłynęło 12 listopada 2025 r.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

- A. Spółka Akcyjna

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

- B. Spółka Akcyjna

Opis zdarzenia przyszłego

A.  Podstawowe informacje o Banku Dzielonym

Bank Dzielony jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm., dalej: „Prawo bankowe”), który podlega (i na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku będzie podlegać) w Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Bank Dzielony jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Bank Dzielony jest spółką publiczną w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, zaś akcje Banku Dzielonego są dopuszczone do obrotu na (...)..

Bank Dzielony jest częścią międzynarodowej grupy (...) (dalej: „Grupa”). Właścicielem 75% akcji Banku Dzielonego jest spółka (...) (dalej: „(...)”) z siedzibą w (...) posiadająca rezydencję podatkową w (...). (...) posiada licencję bankową udzieloną przez (...), na podstawie której świadczy usługi finansowe klientom i innym spółkom z Grupy na całym świecie. Pozostałe 25% akcji Banku Dzielonego jest w posiadaniu akcjonariuszy mniejszościowych, którzy nabyli akcje w ramach obrotu giełdowego.

B.  Podstawowe informacje o Banku Przejmującym

Bank Przejmujący jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu ustawy Prawo bankowe, który podlega (i na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku będzie podlegać) w Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Bank Przejmujący jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Jedynym akcjonariuszem Banku Przejmującego jest (...). (dalej: „(...)”) z siedzibą w (...), spółka posiada rezydencję podatkową w (...).

Bank Przejmujący nie jest podmiotem, który zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dopiero z dniem Podziału (zdefiniowanego poniżej). Bank Przejmujący jest podmiotem, który na moment złożenia niniejszego wniosku posiada już osobowość prawną.

C. Powiązania między Wnioskodawcami

Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący będą w dalszej części wniosku określani łącznie jako „Wnioskodawcy”.

Wnioskodawcy nie są i do dnia Podziału (zdefiniowanego poniżej) nie będą podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 278 ze zm.; „Ustawa CIT”).

Pomiędzy Wnioskodawcami nie zachodzą również i do dnia Podziału nie będą zachodzić, powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy, o których mowa w ustawie o VAT.

W wyniku Podziału Bank Dzielony obejmie akcje wyemitowane przez Bank Przejmujący reprezentujące ok. 20,47% kapitału zakładowego w Banku Przejmującym (dalej: „Akcje Podziałowe”). Udział Banku Dzielonego w Banku Przejmującym może ulec zmianie w razie, gdyby Bank Przejmujący wyemitował przed dniem Podziału (zdefiniowanym poniżej) akcje inne niż emitowane w związku z Podziałem (zdefiniowanym poniżej). W takim przypadku, w zależności od ceny emisyjnej takich innych Akcji Podziałowych, zastosowanie może mieć mechanizm korygujący liczbę Akcji Podziałowych, określony w Planie Podziału (zgodnie z definicją poniżej).

Zgodnie z Planem Podziału, Akcje Podziałowe nie będą stanowiły więcej niż 24,9% kapitału zakładowego Banku Przejmującego. Niezwłocznie po emisji Akcji Podziałowych planowane jest ich odkupienie przez (...).

D. Dwa obszary działalności Banku Dzielonego: Działalność Detaliczna oraz Działalność Instytucjonalna (dalej razem: „Działalności”)

Działalność Banku Dzielonego dla potrzeb Podziału jest podzielona na dwa główne obszary, odrębne pod względem gospodarczym, formalnie identyfikowalne dla celów wewnętrznego zarządzania spółką, funkcjonujące równolegle i niezależnie w ramach jej wewnętrznej organizacji, do których przypisane są personel, aktywa i pasywa, zobowiązania i należności oraz prawa i obowiązki, tj. obszar bankowości detalicznej oraz obszar bankowości instytucjonalnej.

Wyodrębniana z Banku Dzielonego działalność zogniskowana w obszarze bankowości detalicznej (dalej: „Działalność Detaliczna”) realizuje zadania w zakresie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych (w tym złotowych kredytów hipotecznych) przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem (w tym usługi maklerskie Działalności Detalicznej) oraz obsługi przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki.

Pozostająca w Banku Dzielonym działalność zogniskowana w obszarze bankowości instytucjonalnej (dalej: „Działalność Instytucjonalna”) realizuje zadania w zakresie oferowania produktów i świadczenia usług podmiotom gospodarczym, jednostkom samorządowym, dla sektora budżetowego w szczególności w ramach:

• Bankowości korporacyjnej, klientów globalnych i bankowości przedsiębiorstw;
• Bankowości transakcyjnej, usług powierniczych;
• Działalności rynkowej związanej z klientami instytucjonalnymi i rynkami profesjonalnymi;
• Usług świadczonych przez biuro maklerskie Banku Dzielonego na rzecz klientów korporacyjnych i instytucjonalnych.

Ponadto, Działalność Instytucjonalna obejmuje wszelką pozostałą działalność niewchodzącą w skład Działalności Detalicznej.

Łącznie, Działalności obejmują całą strukturę organizacyjną oraz pełen zakres działalności gospodarczej Banku Dzielonego, przy czym żadna z wyżej wskazanych jednostek wewnętrznych nie stanowi jednostki organizacyjnej posiadającej odrębną podmiotowość prawną czy odrębny od Banku Dzielonego byt lub charakter prawny (w tym w formie oddziału, filii, czy zakładu).

E.  Planowany podział przez wyodrębnienie Działalności Detalicznej na Bank Przejmujący

15 kwietnia 2021 r. Citigroup Inc. ogłosiła, że podjęła decyzję w zakresie zmiany w globalnej strategii bankowości detalicznej, zakładające wyjście z tego biznesu z 13 rynków, w tym z rynku polskiego, czego konsekwencją jest decyzja o zbyciu Działalności Detalicznej przy jednoczesnym zachowaniu pozostałej działalności operacyjnej Banku Dzielonego, obejmującej usługi świadczone na rzecz klientów korporacyjnych i instytucjonalnych w ramach Działalności Instytucjonalnej w zakresie zdefiniowanym powyżej.

W zgodzie z przyjętymi założeniami strategicznymi oraz kierunkiem dalszego rozwoju Banku Dzielonego, Wnioskodawcy oraz (...) i (...) zawarły 27 maja 2025 r. warunkową Umowę Przeniesienia Przedsiębiorstwa, która formalizuje warunki transakcji przeniesienia Działalności Detalicznej Banku Dzielonego na rzecz Banku Przejmującego. Finalizacja transakcji powinna nastąpić po otrzymaniu wymaganych zgód regulacyjnych oraz osiągnięciu tzw. gotowości operacyjnej.

W ramach uzgodnień strony planują podział Banku Dzielonego przez wyodrębnienie Działalności Detalicznej w trybie z art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18, ze zm., dalej: „KSH”), tj. poprzez przeniesienie części majątku Banku Dzielonego w postaci Działalności Detalicznej na Bank Przejmujący jako spółkę przejmującą. Działalność Detaliczna zostanie przeniesiona do Banku Przejmującego, w konsekwencji czego dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego i objęcia Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony (dalej: „Podział”).

Zgodnie z art. 533 § 1 KSH 25 lipca 2025 r. Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący uzgodniły pisemnie plan podziału o treści określonej w art. 534 KSH (dalej: „Plan Podziału”) oraz udostępniły Plan Podziału do publicznej wiadomości na stronach internetowych Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego.

Wartość Akcji Podziałowych przydzielonych na skutek Podziału Bankowi Dzielonemu została określona jako wartość godziwa wyodrębnianej do Banku Przejmującego Działalności Detalicznej. Wartość ta została ustalona w oparciu o relację wartości godziwej Działalności Detalicznej a przyjętą wartością całkowitą Banku Przejmującego. Do określenia wartości godziwej Działalności Detalicznej przyjęto komercyjne ustalenia pomiędzy Bankiem Dzielonym, Bankiem Przejmującym, a także (...) (...) oraz (...), dotyczące określenia wartości Działalności Detalicznej w oparciu o stały komponent ceny odkupu Akcji Podziałowych od Banku Dzielonego przez (...). Wartość tego komponentu została ustalona jako szacowana wartość aktywów netto Działalności Detalicznej na najwcześniejszą datę przeprowadzenia Podziału zakładaną przez Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący, skorygowana mnożnikiem uzgodnionym przez strony wspomnianej wyżej transakcji.

Rodzaj planowanego Podziału determinowany jest przepisami art. 124c § 1 Prawa bankowego, zgodnie z którym banki w formie spółki akcyjnej podlegają podziałowi jedynie w sposób określony w art. 529 § 1 pkt 4 albo 5 KSH z zastrzeżeniem, że przeniesienie części majątku banku dzielonego nastąpi na spółkę akcyjną będącą bankiem krajowym lub instytucją kredytową.

Ponadto, podział przez wydzielenie prowadziłby do konieczności emisji Akcji Podziałowych na rzecz akcjonariuszy Banku Dzielonego, a więc do szerokiego grona akcjonariuszy z uwagi na notowanie akcji Banku Dzielonego na GPW, zaś podział przez wyodrębnienie wiąże się z emisją Akcji Podziałowych wyłącznie do Banku Dzielonego, co z perspektywy transakcji ich nabycia przez Bank Przejmujący stanowiło prostsze rozwiązanie.

Wskazany w art. 529 § 1 pkt 5 KSH podział przez wyodrębnienie, podobnie jak podział przez wydzielenie, nie prowadzi do ustania bytu spółki dzielonej. Dodatkowo, inaczej niż w przypadku podziału przez wydzielenie, wspólnicy/akcjonariusze spółki dzielonej nie są stroną transakcji, nie uczestniczą w procesie podziału i nie obejmują w jego efekcie udziałów/akcji spółki, do której przenoszona jest wyodrębniana część przedsiębiorstwa. W podziale przez wyodrębnienie to spółka dzielona otrzymuje prawa udziałowe w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej.

Z perspektywy planowanej reorganizacji działalności Banku Dzielonego, podział przez wyodrębnienie pozwoli na kontynuację przez Bank Dzielony działalności w obszarze Działalności Instytucjonalnej (w Planie Podziału definiowanej jako Działalność Pozostająca) bez istotnego zakłócenia działalności w wyodrębnianym obszarze Działalności Detalicznej oraz istotnego zaangażowania akcjonariuszy Banku Dzielonego w proces reorganizacji.

Zgodnie z art. 530 § 2 KSH, Działalność Detaliczna zostanie przeniesiona do Banku Przejmującego w dniu wpisu do rejestru przedsiębiorców podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego poprzez emisję Akcji Podziałowych przez Bank Przejmujący na rzecz Banku Dzielonego w wyniku Podziału (w dniu Podziału (wyodrębnienia)). W związku z Podziałem kapitał zakładowy Banku Dzielonego nie ulegnie obniżeniu, a Podział jest przeprowadzany w ciężar kapitałów własnych Banku Dzielonego w postaci zysków zatrzymanych.

Zgodnie z art. 531 § 1 KSH, Bank Przejmujący przejmie w dniu Podziału całość praw i obowiązków Banku Dzielonego związanych z Działalnością Detaliczną. W związku z powyższym, bezpośrednio po dniu Podziału, Bank Dzielony zachowa prawa i obowiązki związane z Działalnością Instytucjonalną (w Planie Podziału definiowaną jako Działalność Pozostająca). Działalność Banku Dzielonego będzie ograniczona do Działalności Instytucjonalnej, a przedsiębiorstwo Banku Przejmującego zostanie powiększone o Działalność Detaliczną.

F.  Cel wyodrębnienia Działalności Detalicznej

Na poziomie międzynarodowej Grupy kapitałowej Banku Dzielonego zadecydowano o zbyciu Działalności Detalicznej w związku ze zmianą grupowej strategii w obszarze bankowości detalicznej, tj. wycofania się Grupy z tego obszaru działalności, w tym w Polsce. Decyzja została podjęta z uzasadnionych przyczyn biznesowych i ekonomicznych.

Zgodnie ze strategią Banku Dzielonego, Podział pozwoli skupić się na rozwoju Działalności Instytucjonalnej, wiodącego obszaru działalności Banku Dzielonego, który odpowiada za 72% przychodów Banku Dzielonego według stanu na 2024 r. Dynamiczny rozwój tej działalności w oparciu o przewagi konkurencyjne i skalę umożliwi osiągnięcie wyższych zwrotów z działalności mierzonych wskaźnikami rentowności kapitału (ROE) i aktywów (ROA).

Natomiast z perspektywy Banku Przejmującego przejęcie Działalności Detalicznej stanowi element strategicznych planów Banku Przejmującego w zakresie rozwoju w segmencie detalicznym i mikroprzedsiębiorstw poprzez wzmocnienie pozycji na rynku oraz zwiększenie salda kredytów i depozytów. Bank Przejmujący znacznie rozszerzy również swoją bazę klientów, zyskując ponad pół miliona klientów.

Oprócz wzmocnienia pozycji biznesowej Banku Przejmującego, przewidywane rezultaty transakcji, takie jak zwiększenie skali operacyjnej i poprawa efektywności, są prognozowane jako korzystne dla akcjonariuszy Banku Przejmującego.

Oczekuje się, że Podział przyniesie korzyści klientom obu banków. Obecni klienci Banku Przejmującego zyskają dostęp do ogólnokrajowej sieci oddziałów i usług wielokanałowych, w tym bankowości mobilnej, bankowości internetowej i wsparcia centrum kontaktowego. Znaczącą korzyścią dla obecnych klientów Banku Dzielonego jest planowane utrzymanie ich istniejącego modelu relacyjnej obsługi z dedykowanymi doradcami, zapewniając pełne wsparcie podczas okresu integracji i płynne przejście do Banku Przejmującego. W wyniku transakcji klienci Banku Przejmującego będą mieli dostęp do szerszej oferty inwestycyjnej, w tym krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych oraz produktów międzynarodowych rynków kapitałowych, wraz z usługami zarządzania majątkiem.

Dla żadnej ze stron (Banku Dzielonego i Banku Przejmującego) celem Podziału nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Dla obu Banków Podział jest uzasadniony biznesowo i ekonomicznie.

Podział, na podstawie analiz przeprowadzonych przez Wnioskodawców, jest w ocenie Wnioskodawców najbardziej optymalnym sposobem na przeprowadzenie planowanej transakcji. Zgodnie z KSH, na skutek podziału Bank Przejmujący wstąpi z dniem Podziału w prawa i obowiązki Banku Dzielonego, określone w Planie Podziału. Zasada sukcesji uniwersalnej ma zastosowanie również do praw i obowiązków wynikających z umów zawartych przez Bank Dzielony, które zgodnie z treścią Planu Podziału powinny wskutek Podziału zostać przeniesione na Bank Przejmujący. Przejście praw i obowiązków wynikających z zawartych przez Bank Dzielony umów nie jest uzależnione od wyrażenia zgody przez strony tych umów ani nie wymaga podpisywania przez strony dodatkowych porozumień czy aneksów. Ponadto, w procesie Podziału Bank Dzielony ma możliwość przypisania do Działalności Detalicznej zobowiązań, które również będą przedmiotem wynikającej z przepisów KSH sukcesji uniwersalnej. Tym samym, Podział gwarantuje, że operacje bankowe, obecnie prowadzone przez Bank Dzielony, mogą być kontynuowane w stabilny i bezpieczny sposób. Podejście to uznaje się za formę separacji powodującą najmniej zakłóceń dla klientów i może być uznane za praktykę rynkową w takich przypadkach. Przyjęta struktura transakcji pozwala na przeniesienie klientów Działalności Detalicznej do Banku Przejmującego na podstawie sukcesji uniwersalnej, bez kosztownego i niepewnego procesu uzyskiwania formalnych zgód klientów, co stanowiłoby ryzyko dla stabilności działalności.

G. Wyodrębnienie organizacyjne Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej

Przed Podziałem Działalność Detaliczna i Działalność Instytucjonalna będą wykorzystywane w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej Banku Dzielonego do prowadzenia działalności w zakresie dwóch odrębnych obszarów.

Sformalizowane wyodrębnienie Działalności w ramach wewnętrznej struktury Banku Dzielonego nastąpiło na podstawie Uchwały Zarządu Banku Dzielonego Nr 141/MF/2025 z 25 lipca 2025 r. (dalej: „Uchwała”) w sprawie: formalnego wyodrębnienia w ramach struktury Banku Działalności Instytucjonalnej oraz Działalności Detalicznej. Na mocy Uchwały, w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego formalnie wyodrębniono dwie funkcjonujące równolegle jednostki organizacyjne identyfikowalnych dla celów wewnętrznego zarządzania, Działalność Detaliczną oraz Działalność Instytucjonalną. Rozdzielenie powyższych rodzajów działalności związane jest z odrębnością funkcji poszczególnych rodzajów działalności Banku Dzielonego.

Uchwała w sposób formalny podkreśla również, że Zarząd Banku Dzielonego potwierdził przypisanie określonych zadań gospodarczych, co pozwala na organizacyjne, operacyjne i finansowe wyodrębnienie Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej w ramach istniejącej struktury Banku Dzielonego, stanowiąc sformalizowanie już istniejącej struktury funkcjonowania Banku Dzielonego jako dwóch odrębnych części przedsiębiorstwa.

Uchwała w zakresie Działalności Detalicznej, w szczególności:

• precyzuje produkty i usługi oraz odpowiednie umowy z kontrahentami przypisane do Działalności Detalicznej;
• przypisuje do Działalności Detalicznej pracowników wykonujących zadania w zakresie Działalności Detalicznej;
• przyporządkowuje środki trwałe znajdujące się w oddziałach dedykowanych do obsługi Działalności Detalicznej a także znajdujące się w jednostce biurowej przy (...) (wykorzystywanej częściowo zarówno przez Działalność Detaliczną i Instytucjonalną do dnia Podziału); wyposażenie pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej oraz pojazdy i bankomaty;
• przyporządkowuje wszelkie prawa i obowiązki oraz należności i zobowiązania wynikające z umów najmu w odniesieniu do lokalizacji wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby Działalności Detalicznej;
• przyporządkowuje wartości niematerialne i prawne związane z Działalnością Detaliczną;
• przyporządkowuje prawa i obowiązki w zakresie roszczeń oraz spraw w postępowaniach sądowych, administracyjnych (w tym postępowań wyjaśniających), sądowo-administracyjnych, egzekucyjnych i innych z właściwymi organami związanych z Działalnością Detaliczną.

Uchwała w zakresie Działalności Instytucjonalnej, w szczególności:

• przypisuje pracowników wykonujących zadania w pozostałym zakresie (innym niż w zakresie Działalności Detalicznej) do Działalności Instytucjonalnej;
• przyporządkowuje wszystkie pozostałe środki trwałe i wyposażenie służące wykonywaniu Działalności Instytucjonalnej;
• przyporządkowuje pozostałe wartości niematerialne i prawne (względem tych przyporządkowanych do Działalności Detalicznej) do Działalności Instytucjonalnej;

Uchwała precyzuje, że przed dokonaniem Podziału, Działalność Detaliczna i Działalność Instytucjonalna zostają odpowiednio wyposażone we wszystkie składniki materialne i niematerialne pozwalające na prowadzenie działalności w danym zakresie.

W celu zagwarantowania odpowiedniej struktury organizacyjnej, przed podjęciem Uchwały, Zarząd podjął dodatkowe faktyczne działania zmierzające do potwierdzenia kompletnego organizacyjnego wyodrębnienia Działalności, a w drodze Uchwały formalnie potwierdzono oraz rozpoznano istnienie Działalności w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego oraz w konsekwencji, formalnie przypisano personel, aktywa, prawa i obowiązki do każdego z podstawowych obszarów działalności Banku Dzielonego, tj. Działalności.

Zatem należy podkreślić, że na mocy wskazanej Uchwały zatwierdzono funkcjonujący dotychczas faktyczny podział nieruchomości na części zajmowane przez poszczególne Działalności oraz strukturę organizacyjną i wewnętrzną każdej z Działalności. Odpowiednie regulaminy wewnętrzne mające zastosowanie do Banku Dzielonego będą miały zastosowanie do Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej Banku Dzielonego.

H. Zasoby i zobowiązania przypisane do Działalności Detalicznej

W wyniku Podziału na Bank Przejmujący przejdą składniki majątku związane z Działalnością Detaliczną oraz zobowiązania określone poniżej, tj.:

1)  wszelkie prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania z tytułu umów i stosunków prawnych z klientami Banku Dzielonego w obszarze działalności bankowej, działalności maklerskiej, działalności związanej z produktami ubezpieczeniowymi prowadzonych w związku z produktami (w tym usługami i funkcjonalnościami) Działalności Detalicznej, w tym portfel kredytowy (z wyłączeniem portfela kredytów denominowanych w walutach obcych - historycznie oferowanych produktów, obecnie nieoferowanych aktywnie w ramach Działalności Detalicznej przez Bank Dzielony, z którymi związane są aktywa i zobowiązania przypisane do tego portfela, którymi w związku z tym Bank Przejmujący nie był zainteresowany w ramach uzgodnienia transakcji oraz prawa i obowiązki Banku Dzielonego wynikające z instrumentów finansowych będących inwestycjami dwuwalutowymi oferowanymi w ramach Działalności Detalicznej, które nie zakończyły się lub nie zostały rozliczone według stanu na dzień Podziału), depozyty oraz rachunki maklerskie;

2)  zasoby osobowe, w tym pracownicy i osoby współpracujące z Bankiem Dzielonym organizacyjnie i funkcjonalnie związani z działaniami wykonywanymi w ramach Działalności Detalicznej oraz dedykowany personel zarządzający, operacyjny i wspierający Działalność Detaliczną przypisany do tego obszaru działalności wraz ze wszelkimi zobowiązaniami i należnościami pracowniczymi ich dotyczącymi, co ma na celu zapewnienie kontynuacji świadczenia usług dla klientów, tj.:

(i) kluczowi liderzy jednostek biznesowych,

(ii) zespół odpowiedzialny za realizację podstawowych operacji bankowych,

(iii) zespół obsługujący operacje konsumenckie,

(iv) zespół rynków finansowych odpowiedzialny za działalność maklerską w związku z produktami Działalności Detalicznej w tym obszarze,

(v) zespół wykonujący funkcje wspólne dla operacji Działalności Detalicznej tj. funkcje w zakresie podstawowych operacji, obsługi i wykorzystania technologii, zarządzania ryzykiem oraz finansami;

3)  środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną lub działaniami wykonywanymi przez pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej, w tym m.in. flota samochodowa, rzeczowe aktywa trwałe zlokalizowane w wynajmowanych oddziałach przypisanych Działalności Detalicznej (np. wyposażenie biurowe), znaki towarowe, know-how, prawa autorskie, modele i narzędzia wspierające codzienną pracę Działalności Detalicznej, lokalna infrastruktura technologiczna (np. bankomaty, wpłatomaty, zestawy komputerowe, urządzenia telefoniczne, programy komputerowe i narzędzia IT itp. z wyjątkiem komputerów stacjonarnych i dysków twardych komputerów przenośnych), wyłącznie używane lub wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną i przypisane do Działalności Detalicznej na podstawie Planu Podziału;

4)  prawa i obowiązki z umów najmu lokalizacji oddziałów detalicznych i wybranych innych nieruchomości (np. samodzielnych bankomatów i parkingów) wykorzystywanych wyłącznie w Działalności Detalicznej (z wyłączeniem umowy najmu powierzchni biurowej dotyczącej lokalizacji przy ul. (...) - wykorzystywanej jednak częściowo zarówno przez Działalność Detaliczną jak i Instytucjonalną), w tym wszystkie prawa i obowiązki, a także należności i zobowiązania związane z depozytami zabezpieczającymi wykonanie takich umów;

5)  prawa i obowiązki, aktywa i zobowiązania wynikające z umów zewnętrznych, takich jak umowy z dostawcami sprzedaży bezpośredniej, umowy dotyczące kart kredytowych, umowy w zakresie sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, umowy z dostawcami oraz umowy dystrybucji funduszy oraz inne umowy porozumienia, ustalenia lub stosunki prawne związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną;

6)  określona w Planie Podziału i przypisana do Działalności Detalicznej część aktywów obejmujących gotówkę i jej ekwiwalenty (środki pieniężne dedykowane usługom Działalności Detalicznej oraz dłużne papiery wartościowe), rzeczowe aktywa trwałe (w tym przypisane prawo do użytkowania aktywów), odroczone aktywa podatkowe, kwoty stanowiące 3,5% salda depozytów Działalności Detalicznej w (...) (wymagana stopa rezerwy obowiązkowej) oraz inne aktywa wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. aktywów i zobowiązań wyłączonych dotyczących m.in. umów świadczenia usług wspólnych używanych w ramach Działalności Detalicznej, jak również w innej działalności Banku Dzielonego i jego podmiotów powiązanych);

7)  wszelkie pozostałe obowiązki i zobowiązania Banku Dzielonego w zakresie wynikającym lub związanym z Działalnością Detaliczną lub z którymikolwiek z takich aktywów wyłącznie związanych z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. zobowiązań wyłączonych dotyczących Działalności Detalicznej, które obejmują m.in. każde zobowiązanie z tytułu kary nałożonej przez właściwy organ w związku ze sprawą dotyczącą prowadzenia działalności detalicznej przed dniem Podziału, jeżeli sprawa ta była przedmiotem formalnego postępowania administracyjnego, z wyłączeniem postępowań wyjaśniających i zapytań (...), a także wymienione w Planie Podziału zobowiązania związane z decyzjami (...) oraz postępowaniami sądowymi wszczętymi przez podmioty trzecie w tym potencjalnymi skutkami ich wznowienia lub odwołań), w tym rezerwy obejmujące sprawy sądowe, potencjalne zwroty opłat związane z orzeczeniem TSUE dotyczącym wcześniejszej spłaty kredytu oraz zobowiązania pozabilansowe.

Bank Przejmujący przejmie wskazane w Planie Podziału prawa i obowiązki Banku Dzielonego w ramach spraw i postępowań przed sądami i właściwymi organami (w tym postępowań wyjaśniających i egzekucyjnych), które będą toczyć się na dzień Podziału i będą dotyczyć Działalności Detalicznej. W szczególności Bank Przejmujący przejmie postępowania (bez względu na datę ich wszczęcia), które dotyczą Banku Dzielonego i są prowadzone w związku z aktywami lub zobowiązaniami Działalności Detalicznej alokowanymi na Bank Przejmujący zgodnie z Planem Podziału.

Wnioskodawcy nie wykluczają, że w wyniku decyzji biznesowej Bank Przejmujący może zaprzestać wykorzystywania części przejętych w ramach Podziału składników majątkowych w kolejnych okresach po Podziale.

W ramach Podziału, na podstawie art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; dalej: „Kodeks pracy”) tj. w trybie przejścia części zakładu pracy, nastąpi transfer pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego. Bank Przejmujący stanie się z mocy prawa stroną stosunków pracy pracowników Banku Dzielonego, którzy będą świadczyli pracę wyłącznie na rzecz Działalności Detalicznej na dzień Podziału. W skład Działalności Detalicznej wejdą wszystkie prawa i obowiązki, a także należności i zobowiązania wynikające z umów związanych z zatrudnieniem pracowników Działalności Detalicznej, które nie podlegają przeniesieniu na podstawie artykułu 23¹ Kodeksu pracy, w tym umowy o zakazie konkurencji po rozwiązaniu stosunków pracy, a także proporcjonalnie przypadająca na pracowników Działalności Detalicznej część środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy zakładowej dotyczącej Pracowniczego Programu Emerytalnego dotyczącego pracowników Działalności Detalicznej.

Zgodnie z Uchwałą w uzasadnionych sytuacjach, pracownikom, którzy nie zostali przypisani do Działalności Detalicznej lub Instytucjonalnej mogą zostać powierzone zadania związane z zakresem działań danej Działalności w celu zapewnienia kontynuacji świadczenia usług dla klientów.

Równocześnie, z uwagi na pełnienie przez zdefiniowaną i przypisaną do Działalności Instytucjonalnej grupę pracowników określonych funkcji wynikających m.in. z wymagań regulacyjnych lub niezbędnych z perspektywy Bank Dzielonego funkcji wspólnych dla obu Działalności (np. w zakresie raportowania finansowego), wskazana grupa będzie realizować część powierzonych zadań na rzecz Działalności Detalicznej do dnia Podziału.

Jednocześnie niewykluczone, że do dnia Podziału mogą wystąpić jednostkowe sytuacje, w których pracownik pierwotnie przypisany do Działalności Detalicznej zostanie przeniesiony do Działalności Instytucjonalnej np. w ramach otwartego procesu rekrutacyjnego i zmianą funkcji.

Jeśli Bank Dzielony zakupi lub nabędzie jakiekolwiek aktywa lub zatrudni nowych pracowników w okresie między datą uchwalenia Planu Podziału a dniem Podziału, aktywa te zostaną przeniesione do Banku Przejmującego, jeśli będą wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną i nie stanowią aktywów wyraźnie określonych w Planie Podziału jako aktywa wyłączone z transferu. Wymienieni pracownicy zostaną przeniesieni do Banku Przejmującego, jeśli będą wykonywać pracę wyłącznie w ramach Działalności Detalicznej na dzień Podziału.

Wszelkie prawa, udziały i tytuły prawne do aplikacji (z wyjątkiem aplikacji TP2 - systemu autoryzacji kart debetowych), programów komputerowych i narzędzi informatycznych, w każdym przypadku w zakresie w jakim stanowią one wyłączną własność Banku Dzielonego i są wyłącznie wykorzystywane w Działalności Detalicznej lub wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną (wskazane w Planie Podziału), przypadają automatycznie, od dnia Podziału, Bankowi Przejmującemu a Bank Dzielony dostarczy wszelkie powyższe aplikacje, programy komputerowe i narzędzia informatyczne do Banku Przejmującego w postaci kodu źródłowego i kodu obiektowego (o ile takie kody znajdują się w uzasadnionym posiadaniu lub kontroli Banku Dzielonego w dniu Podziału). Bank Przejmujący nabędzie autorskie prawa majątkowe wynikające ze zdania poprzedniego, jeżeli Bank Dzielony posiada takie prawa na dzień Podziału do takich aplikacji, programów komputerowych lub narzędzi informatycznych. W stosunku do aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych licencjonowanych na rzecz Banku Dzielonego i które są wyłącznie wykorzystywane w Działalności Detalicznej lub są wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną (wskazane w Planie Podziału), Bank Przejmujący nabędzie licencje na korzystanie z praw autorskich lub prawa do używania udzielone na podstawie umów oprogramowania jako usługi (software as a service) (lub podobnych) w każdym przypadku obowiązujących w stosunku do danych aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych osób trzecich, które są w posiadaniu Banku Dzielonego na dzień Podziału. Autorskie prawa majątkowe Banku Dzielonego do wszelkich licencji na korzystanie z praw autorskich udzielonych Bankowi Dzielonemu w stosunku do aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych, które są wykorzystywane wyłącznie w Działalności Detalicznej lub są wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną przypadną Bankowi Przejmującemu na polach eksploatacji i w najszerszym zakresie takich autorskich praw majątkowych w jakim zostały nabyte przez Bank Dzielony lub na jakie udzielono Bankowi Dzielonemu licencji, w zależności od kontekstu, w każdym przypadku od odpowiednich twórców/właścicieli praw autorskich.

Platforma technologiczna i środowisko Banku Dzielonego (np. systemy i platformy IT wykorzystywane przez Grupę, systemy elektroniczne bankowości mobilnej i internetowej udostępnione klientom a także wyposażenie sieciowe znajdujące się na terenie nieruchomości będących przedmiotem najmu i przypisanych do Działalności Detalicznej) z wyłączeniem wszelkich aktywów wymienionych w Planie Podziału, zostaną przypisane w ramach Planu Podziału do Działalności Instytucjonalnej.

Jednocześnie zakłada się, że infrastruktura i zaplecze przenoszone w ramach Działalności Detalicznej wraz z tym istniejącym w Banku Przejmującym pozwolą na niezakłóconą kontynuację działalności prowadzonej przez Działalność Detaliczną. W przypadku wystąpienia przeszkód natury technicznej w zakresie migracji, po Podziale Bank Dzielony może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego określone usługi np. usługi IT lub usługi o innym charakterze na podstawie odrębnej umowy o przejściowe świadczenie usług (jeśli będzie to konieczne), usługi najmu nieruchomości (przestrzeń biurowa) - na podstawie odrębnej umowy najmu (jeśli będzie to konieczne). Umowy będą obowiązywały do czasu pełnej adopcji i spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Umowy te zostaną zawarte w celu kontynuowania (po Podziale) świadczenia usług Działalności Detalicznej w niezmienionym zakresie oraz bez jakiejkolwiek przerwy.

Z uwagi na to, że Bank Dzielony po Podziale będzie musiał posiadać decyzję KNF na wykonywanie czynności bankowych i maklerskich, nie istnieje możliwość ich przeniesienia na Bank Dzielony. W związku z tym, po Podziale, decyzje KNF dotyczące Banku Dzielonego pozostaną w jego posiadaniu, a Bank Przejmujący, zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz ustaleniami z KNF, pozyska albo będzie już posiadał własne decyzje i będzie kontynuował działalność w ramach Działalności Detalicznej w ramach własnych struktur po dacie Podziału. Dotyczy to także odrębnych licencji, zezwoleń lub zgód dotyczących Działalności Detalicznej wydane Bankowi Dzielonemu przez organy władzy (z wyjątkiem tych w zakresie dozwolonym zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami odpowiedniej licencji).

W ramach Podziału na Bank Przejmujący nie zostaną przeniesione umowy wspólne lub wyłącznie dotyczące Działalności Instytucjonalnej w tym niezbędne dla kontynuacji działalności maklerskiej w ramach Działalności Detalicznej prawa, obowiązki, należności i zobowiązania wynikających z umów zawartych z lub związanych z (...) , (...) S.A., (...) S.A. Jednocześnie Bank Przejmujący planuje zawrzeć niezbędne umowy ze wskazanymi podmiotami w celu niezakłóconego przebiegu i kontynuacji operacji przez Działalność Detaliczną.

W wyniku Podziału na Bank Przejmujący nie zostaną przeniesione:

• umowy, transakcje, uzgodnienia pomiędzy Bankiem Dzielonym a jego podmiotami powiązanymi, (...) oraz podmiotami powiązanymi z (...) z wyjątkiem umowy dotyczącej dystrybucji i obsługi rynku wtórnego dla obligacji strukturyzowanych (w zakresie działalności maklerskiej);
• wszelkie aktywa i zobowiązania, których przeniesienie po zawarciu umowy przeniesienia Działalności Detalicznej oraz do dnia Podziału byłoby sprzeczne z obowiązującymi sankcjami, przepisami prawa lub wyrokami lub orzeczeniami sądów, organów ds. sankcji lub organów władzy;
• wynikające z postępowań karnych związanych z Działalnością Detaliczną do dnia Podziału (odpowiedzialność cywilnoprawna Banku Dzielonego wynikająca z jakiegokolwiek przestępstwa popełnionego przez Bank Dzielony i jego pracowników). Wyjątkiem są sprawy dotyczące działań związanych ze wskaźnikami referencyjnymi uzgodnione w między Bankiem Dzielonym a Bankiem Przejmującym;
• prawa i obowiązki Banku Dzielonego wobec Banku Przejmującego i (...) dotyczące umowy przeniesienia Działalności Detalicznej oraz związane z Podziałem oraz zobowiązania Banku Dzielonego dotyczące wszelkich opłat, kosztów lub wydatków poniesionych przez lub w imieniu (...) lub Bank Dzielony lub którekolwiek z ich podmiotów powiązanych w związku z przeniesieniem Działalności Detalicznej (w tym sporządzeniem, negocjowaniem i wykonywaniem umowy przeniesienia Działalności Detalicznej i dokumentów powiązanych).

I.    Składniki majątkowe i zobowiązania przypisane do Działalności Instytucjonalnej

Do Działalności Instytucjonalnej przypisano majątek (aktywa i pasywa) oraz prawa i obowiązki, stanowiące wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie Banku Dzielonego zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania:

1)  Wszelkie prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania z tytułu umów i stosunków z klientami Banku Dzielonego w obszarze działalności bankowej prowadzonej w ramach Działalności Instytucjonalnej, działalności powierniczej oraz pozostałej działalności przypisanej do Działalności Instytucjonalnej związku z produktami (w tym usługami i funkcjonalnościami) Działalności Instytucjonalnej, innej niż wchodząca w zakres Działalności Detalicznej, w tym portfel kredytowy oraz depozyty.

2)  Portfel kredytów walutowych hipotecznych związany z Działalnością Detaliczną (historycznie oferowanych produktów obecnie nieoferowanych aktywnie w Działalności Detalicznej przez Bank Dzielony, z którymi związane są aktywa i zobowiązania przypisane do tego portfela, którymi w związku z tym Bank Przejmujący nie był zainteresowany w ramach uzgodnienia transakcji) oraz wszelkie zobowiązania Banku Dzielonego, które powstały lub powstają w związku z portfelem kredytów walutowych związanych z Działalnością Detaliczną.

3)  Zasoby osobowe, w tym pracownicy organizacyjnie i funkcjonalnie związani z działaniami wykonywanymi przez Działalność Instytucjonalną przypisani do jego działalności wraz ze wszelkimi zobowiązaniami i należnościami pracowniczymi ich dotyczącymi, w tym dedykowany personel zarządzający, operacyjny i wspierający Działalność Instytucjonalną.

4)  Wszelkie rzeczowe aktywa trwałe, w tym wszystkie nieruchomości, aktywa związane z międzynarodową infrastrukturą informatyczną, sprzęt wraz z infrastrukturą techniczną i awaryjną, a także sprzęt biurowy posiadany przez Bank Dzielony oraz dzieła sztuki, poza aktywami potrzebnymi do wykonywania Działalności Detalicznej i przypisanymi do Działalności Detalicznej w Planie Podziału.

5)  Prawo własności bądź użytkowania wieczystego nieruchomości.

6)  Wszelkie wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane wyłącznie z Działalnością Instytucjonalną w tym międzynarodowa infrastruktura informatyczna oraz zastrzeżona własność intelektualna (znaki towarowe, patenty, oprogramowanie itp.).

7)  Przypisana do Działalności Instytucjonalnej część aktywów obejmujących gotówkę i jej ekwiwalenty (środki pieniężne oraz papiery wartościowe, w tym wszystkie papiery wartościowe, obligacje lub inne aktywa zastawione przez Bank Dzielony jako zabezpieczenie dla (...), rachunki (...) Banku Dzielonego, rzeczowe aktywa trwałe (w tym przypisane prawo do użytkowania aktywów), odroczone aktywa podatkowe, udziały i akcje w innych podmiotach (w tym podmiotach powiązanych Banku Dzielonego) oraz inne aktywa.

8)  Prawa, obowiązki, należności i zobowiązania wynikających z umów zawartych z lub związanych z (...), (...)., (...) S.A. lub innymi instytucjami rynkowymi oraz prawa, obowiązki, należności i zobowiązania związane z działalnością powierniczą Banku Dzielonego.

9)  Prawa oraz obowiązki, należności oraz zobowiązania wynikające z instrumentów pochodnych zawartych przez Bank Dzielony oraz transakcji (...) dotyczących instrumentów pochodnych zawartych przez Bank Dzielony.

10)  Wszelkie pozostałe obowiązki i zobowiązania Banku Dzielonego w zakresie wynikającym lub związanym z Działalnością Instytucjonalną lub z którymikolwiek z takich aktywów wyłącznie związanych z Działalnością Instytucjonalną na dzień Podziału w tym: zobowiązania składające się głównie z naliczonych kosztów, przypisanych zobowiązań leasingowych, różnych wierzycieli, depozytów instytucjonalnych, kary administracyjne nałożone przez organy władzy dotyczące okresu przed dniem Podziału, koszty transakcyjne związane z wyodrębnieniem Działalności Detalicznej, zobowiązania podatkowe uznane za wyłączne zobowiązanie Banku Dzielonego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zobowiązania z działalności powierniczej.

Z perspektywy działalności prowadzonej w ramach Działalności Instytucjonalnej, przypisane i przenoszone składniki majątkowe, zasoby, prawa i obowiązki umożliwiają prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Bank Dzielony po Podziale będzie kontynuować prowadzenie działalności w obszarze Działalności Instytucjonalnej w zakresie i na zasadach na jakich prowadzona jest obecnie ta działalność (zasadniczo tak, jak to miało miejsce przed Podziałem). Zatem Bank Dzielony, w oparciu o pozostały po Podziale majątek, będzie kontynuował działalność w obszarze Działalności Instytucjonalnej, w takim samym zakresie, w jakim Bank Dzielony prowadził tę działalność przed Podziałem w oparciu o składniki pozostające w ramach Działalności Instytucjonalnej.

J.   Wyodrębnienie finansowe Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej

Działalność Detaliczna i Działalność Instytucjonalna są odrębne pod względem gospodarczym, formalnie identyfikowalne dla celów wewnętrznego zarządzania spółką, funkcjonujące równolegle i niezależnie w ramach jej wewnętrznej organizacji, do których przypisane są personel, aktywa i pasywa, zobowiązania i należności oraz prawa i obowiązki. Każdy z tych obszarów Działalności jest możliwą do wyodrębnienia częścią, generującą przychody i koszty, której wyniki operacyjne są regularnie analizowane w celu alokacji zasobów oraz oceny jej działalności. Działalność Detaliczna jest zarządzana w ramach struktury Banku Dzielonego jako odrębna działalność w ramach całości działalności prowadzonej przez Bank Dzielony, co przekłada się zarówno na wyodrębnienie produktowe, jak również zespołów, procedur i procesów dedykowanych działalności detalicznej.

Uchwała potwierdza, iż w związku z finansowym rozdzieleniem Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej, aktywa oraz zobowiązania, jak również koszty i przychody przypadają Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej, odpowiednio, na podstawie danych zawartych w systemie finansowo-księgowym Banku. Zgodnie z Uchwałą do Działalności Detalicznej przyporządkowane zostają również środki pieniężne znajdujące się w jednostkach wchodzących w skład sieci dystrybucyjnej oddziałów dedykowanych do obsługi Działalności Detalicznej. Pozostałe środki pieniężne przyporządkowane zostają do Działalności Instytucjonalnej.

W ramach wykorzystywanego systemu finansowo-księgowego, po jego odpowiednim dostosowaniu, w oparciu o Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej do Działalności przypisane są poszczególne aktywa i zobowiązania oraz koszty i przychody, stąd możliwe jest sporządzenie dedykowanych dla nich odrębnych ewidencji, prezentujących ich sytuację finansową. O ile jest to możliwe, dokonywane jest bezpośrednie przypisanie przychodów i kosztów do Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej, a w przypadku braku możliwości bezpośredniego przypisania wykorzystywane są odpowiednie klucze alokacji. W konsekwencji, możliwe jest przygotowanie dla każdej z Działalności odrębnych raportów (np. dot. danych finansowych), a co za tym idzie sprawozdania finansowego (w tym bilansu, zestawienia zysków i strat).

Wnioskodawcy pragną podkreślić, że dotychczas, w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarach związanych z segmentem detalicznym i instytucjonalnym. Bank Dzielony na moment Podziału oraz w okresie przed Podziałem sporządza i będzie sporządzał bilans oraz rachunek zysków i strat odrębnie dla wskazanych segmentów.

W ramach wyodrębnienia dwóch rodzajów działalności, w sprawozdaniu Banku Dzielonego jest i będzie prezentowana pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów/zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Podejście to będzie kontynuowane aż do realizacji transakcji. Klienci są w większości przypadków różni dla poszczególnych Działalności, wskutek czego możliwe jest przypisanie odpowiadających im zobowiązań i należności.

Z uwagi na skalę działalności Bank Dzielony nie może wykluczyć sytuacji, że klienci Banku Dzielonego będą korzystać jednocześnie z produktów/usług zarówno Działalności Detalicznej, jak i Działalności Instytucjonalnej. Jednocześnie po dniu Podziału wskazani klienci pozostaną klientami Działalności Instytucjonalnej w zakresie oferty Działalności Instytucjonalnej, w szczególności może to dotyczyć klientów detalicznych, którzy mają kredyty walutowe hipoteczne nieprzypisane do wyodrębnianej Działalności Detalicznej.

Zasadnicza część danych finansowych dotyczących Działalności Detalicznej dostępna jest bezpośrednio z dedykowanych jej narzędzi, w tym odrębnej księgi głównej oraz prowadzonego w niej zestawu kont księgowych służących ewidencji operacji związanych z obsługą klientów detalicznych. W celu pełnego odzwierciedlenia obrazu wyodrębnienia finansowego Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej oraz zapewnienia wymaganego raportowania w wymiarze bilansu, pozabilansu oraz rachunku wyników Bank Dzielony wprowadził i będzie utrzymywał do czasu podziału dodatkowy, okresowy proces, oparty o dostępne rozwiązania organizacyjne oraz informatyczne, uzupełnienia informacji zwartych na kontach księgi głównej o informacje niezbędne do zapewnienia prawidłowego obrazu finansowego obu wydzielonych Działalności. Z uwagi na fakt, iż dotychczasowa nadwyżka płynności powstająca w ramach działalności detalicznej Banku Dzielonego była inwestowana przy wsparciu Działalności Instytucjonalnej Banku Dzielonego, na moment Podziału Działalność Detaliczna będzie wykazywał istotną nadpłynność. Wydzielona w związku Podziałem nadwyżka płynnościowa, prezentowana jako pozycja równoważąca w bilansie, zostanie alokowana w aktywa, przy czym ich struktura zostanie dostosowana do struktury bazy depozytowej Działalności Detalicznej. Na dzień Podziału środki te będą zainwestowane w różne instrumenty finansowe, w tym obligacje rządowe denominowane w konkretnych walutach lub przekazane do Banku Przejmującego w formie gotówkowej.

K.  Wyodrębnienie funkcjonalne Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej

Z uwagi na zróżnicowany charakter prowadzonej działalności Banku Dzielonego w szczególności działalności bankowej, maklerskiej, ubezpieczeniowej i powierniczej, a przede wszystkim ofertę produktową skierowaną do odmiennych grup klientów Banku Dzielonego, w Banku Dzielonym funkcjonuje podział na komórki organizacyjne przeznaczone do pełnienia określonych funkcji w ramach poszczególnych rodzajów działalności Banku Dzielonego.

Wskazana odrębność funkcji poszczególnych rodzajów działalności Banku Dzielonego umożliwia ich wyodrębnienie na dwie identyfikowalne i funkcjonujące równolegle działalności Banku Dzielonego, tj. na Działalność Detaliczną i Działalność Instytucjonalną. W ramach sprawozdawczości finansowej Banku Dzielonego, dokonywanej przed podjęciem Uchwały od wielu lat, raportowana jest tzw. nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości segmentu związanego z działalnością Banku Dzielonego w obszarze detalicznym oraz instytucjonalnym. Nota ta zawiera alokację wyniku finansowego oraz zestawienie aktywów i pasywów przypisanych do obszaru detalicznego i korporacyjnego.

Zarówno Działalność Detaliczna jak również Działalność Instytucjonalna zostaną wyposażone w wymagane, w zakresie przewidzianym przez Prawo bankowe, zaplecze organizacyjne i samodzielne jednostki wykonujące funkcje w zakresie świadczonych produktów i usług. Działalność Detaliczna i Działalność Instytucjonalna będą dysponować niezbędnym do kontynuacji zasobami przedstawionymi w Sekcji H i J niniejszego opisu zdarzenia przyszłego. W ramach wyodrębnienia dwóch rodzajów działalności, w sprawozdaniu Banku Dzielonego jest i będzie prezentowana pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów/zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Podejście to będzie kontynuowane aż do realizacji transakcji. Na tej podstawie Działalność Detaliczna i Działalność Instytucjonalną będą generować możliwe do zidentyfikowania przychody oraz koszty związane z uzyskaniem przychodu, z tytułu prowadzonych operacji.

Wskazany podział na Działalność Detaliczną i Działalność Instytucjonalną znajduje formalne odzwierciedlenie w podjętej Uchwale. Jej treść potwierdza przypisanie personelu, aktywów i pasywów, zobowiązań i należności oraz praw i obowiązków odpowiednio do Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej.

Planowane jest, aby po dokonaniu Podziału obsługa operacji związanych z Działalnością Detaliczną prowadzona była przez Bank Przejmujący w oparciu o elementy infrastruktury informatycznej oraz dane przenoszone wraz z Działalnością Detaliczną oraz już posiadaną przez niego infrastrukturę technologiczną. Równocześnie w celu zapewnienia niezakłóconej obsługi klientów Działalności Detalicznej po Podziale, Bank Dzielony, jedynie w przypadku niepowodzenia migracji lub rejestracji Podziału w terminie innym niż zakładany, może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego część usług do czasu pełnej adopcji i spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Zawarta pomiędzy Bankiem Dzielonym i Bankiem Przejmującym umowy w powyższym zakresie nie będą w żadnym przypadku obejmować funkcji zarządzania Bankiem Przejmującym ani Działalnością Detaliczną po Podziale. Jednocześnie Bank Przejmujący pozyska lub będzie w posiadaniu licencji niezbędnych do kontynuacji działalności przez Działalność Detaliczną.

Większość platformy technologicznej i środowiska Banku Dzielonego zostanie przypisana w ramach Planu Podziału do Działalności Instytucjonalnej, co zapewni infrastrukturę niezbędną do kontynuacji działalności operacyjnej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Instytucjonalnej.

W konsekwencji, po dokonaniu Podziału, zarówno Bank Przejmujący w zakresie Działalności Detalicznej, jak również Bank Dzielony (w zakresie Działalności Instytucjonalnej), będą zdolne do kontynuowania w sposób odrębny działalności w obszarach, w których Bank Dzielony prowadził działalność przed zawarciem Transakcji, przy wykorzystaniu m.in. posiadanych składników materialnych i niematerialnych, zasobów ludzkich, w oparciu o niezbędne licencje i zezwolenia.

L.  Zgoda Komisji Nadzoru Finansowego

Zgodnie z art. 124c Prawa bankowego podział banku wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: „KNF”). Zgoda KNF warunkuje realizację Podziału przez Bank Dzielony. KNF może odmówić zgody, jeśli podział może okazać się niekorzystny dla ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem dzielonym lub bankiem, na które zostaje przeniesiony majątek banku dzielonego lub jeżeli podział może spowodować poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Zgoda nie powinna zostać wydana, jeśli część pozostająca nie będzie zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Zatem ważne jest, aby część była zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa zdolną do samodzielnego działania. Sposób dalszego działania części wydzielonej, stabilność finansowa obu banków po podziale oraz brak powstania przychodu po stronie Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego w związku z podziałem są również istotne dla KNF.

M. Sprzedaż Akcji Podziałowych na rzecz (...)

27 maja 2025 r. Bank Dzielony, Bank Przejmujący, (...) oraz (...) zawarły warunkową Umowę Przeniesienia Przedsiębiorstwa, zgodnie z którą zobowiązały się do przeprowadzenia transakcji polegającej na m.in. przeprowadzeniu Podziału, a następnie przeniesieniu Akcji Podziałowych w zamian za uzgodnioną cenę przez Bank Dzielony na (...), będącą przed Podziałem jedynym akcjonariuszem Banku Przejmującego, w ramach umowy sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Sprzedaży Akcji Podziałowych”).

Bank Dzielony oraz (...) w związku z powyższą transakcją zawarły w dniu 8 sierpnia 2025 r. z firmą inwestycyjną mającą doświadczenie w pośrednictwie w zakresie nabywania i zbywania instrumentów finansowych („Firma Inwestycyjna”) umowę pośrednictwa przy zawarciu umowy rozporządzającej sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Pośrednictwa”). W dniu zawarcia Umowy Pośrednictwa Bank Dzielony, (...) oraz Firma Inwestycyjna zawarły także umowę rachunku zastrzeżonego w celu rozliczenia transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Rachunku Zastrzeżonego”).

Firma Inwestycyjna jako bank prowadzący działalność maklerską posiada zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej w Polsce, a tym samym wypełnia definicję firmy inwestycyjnej w rozumieniu art. 3 pkt 33) ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze. zm.). Firma Inwestycyjna jest podmiotem prowadzącym rejestr akcjonariuszy, o którym mowa w art. 328¹ KSH dla Banku Przejmującego.

Pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej podyktowane jest dążeniem przez Bank Dzielony i (...) do zachowania bezpieczeństwa, sprawności i automatyzmu przeprowadzenia przeniesienia Akcji Podziałowych, niezwłocznie po dostarczeniu Firmie Inwestycyjnej przez (...), Bank Dzielony lub Bank Przejmujący odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokumentującego dokonanie wpisu podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego w związku z Podziałem i ma na celu:

a)  zapewnienie profesjonalnej i prawidłowej obsługi procesu sprzedaży Akcji Podziałowych,

b)  zapewnienie bezpieczeństwa obrotu Akcjami Podziałowymi oraz zabezpieczenia interesów Banku Dzielonego i (...) w zakresie przeniesienia Akcji Podziałowych,

c)  zapewnienie bezpiecznego i bezzwłocznego dokonania odpowiednich wpisów w rejestrze akcjonariuszy, odzwierciedlających zbycie Akcji Podziałowych,

d)  zapewnienie bezpiecznego i bezzwłocznego dokonania rozliczenia finansowego pomiędzy Bankiem Dzielonym a (...), oraz

e)  zapewnienie, aby przeniesienie Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony na (...) w zamian za zapłatę ceny nastąpiło możliwie szybko po rejestracji Podziału przez właściwy sąd rejestrowy, a o ile będzie to możliwe, jeszcze w Dniu Podziału.

Zakres działania Firmy Inwestycyjnej w oparciu o Umowę Pośrednictwa będzie obejmował w szczególności dokonanie w oparciu o nieodwołalne pełnomocnictwa, które zostały udzielone przez Bank Dzielony oraz (...) w dniu zawarcia Umowy Pośrednictwa, następujących czynności:

a)  dokonanie wpisu Banku Dzielonego do rejestru akcjonariuszy jako właściciela Akcji Podziałowych na podstawie wniosku Banku Dzielonego, (...) lub Banku Przejmującego złożonego Firmie Inwestycyjnej nie później niż na 10 (dziesięć) dni roboczych przed planowanym dniem zawarcia Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych, niezwłocznie po przedstawieniu Firmie Inwestycyjnej przez wnioskodawcę dowodu rejestracji Podziału;

b)  zawarcie w imieniu i na rzecz (...) oraz w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych, po spełnieniu się określonych warunków;

c)  dostarczenie do właściwego departamentu Firmy Inwestycyjnej, dyspozycji płatności, wraz z dokumentami, o których mowa w Umowie Rachunku Zastrzeżonego, w celu rozliczenia transakcji poprzez zwolnienie ceny z rachunku zastrzeżonego (...) na właściwy rachunek Banku Dzielonego;

d)  dokonanie wpisu (...) w rejestrze akcjonariuszy jako właściciela Akcji Podziałowych nie wcześniej niż z chwilą zwolnienia kwoty ceny z rachunku zastrzeżonego (...) na właściwy rachunek Banku Dzielonego;

e)  informowanie odpowiednio Banku Dzielonego i (...) o wszelkich czynnościach dokonanych na podstawie udzielonych Firmie Inwestycyjnej pełnomocnictw;

f)   złożenie w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego wszelkich oświadczeń i dyspozycji, o których mowa w Umowie Pośrednictwa lub umowie sprzedaży Akcji Podziałowych lub niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

g)  dokonanie w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego wszelkich innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych i skutecznego przeniesienia tytułu własności Akcji Podziałowych na rzecz (...) oraz rozliczenia ceny w rozumieniu Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych oraz wykonania pozostałych postanowień Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

h)  złożenie w imieniu i na rzecz (...) wszelkich oświadczeń i dyspozycji, o których mowa w Umowie Pośrednictwa lub umowie sprzedaży Akcji Podziałowych lub niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

i)    dokonanie w imieniu i na rzecz (...) wszelkich innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych i skutecznego przeniesienia tytułu własności Akcji Podziałowych na rzecz (...) oraz rozliczenia ceny szacunkowej w rozumieniu Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych oraz wykonania pozostałych postanowień Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W nadesłanym uzupełnieniu w odpowiedzi na wezwanie wskazali Państwo:

1.  Czy działalność prowadzona przez Bank Dzielony - A. w (...) S.A. w zakresie Działalności Detalicznej jest działalnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług i nie korzysta ze zwolnienia od tego podatku?

Odp.: Działalność prowadzona w zakresie Działalności Detalicznej, zgodnie z opisem zawartym we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej, obejmuje zarówno czynności opodatkowane VAT, jak i czynności zwolnione z tego podatku.

Do czynności zwolnionych z VAT wykonywanych przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej należą m.in. udzielanie kredytów, pożyczek, prowadzenie rachunków bankowych (stosownie do zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37-41 ustawy o VAT), natomiast pozostałe czynności, które nie korzystają ze zwolnienia, podlegają opodatkowaniu VAT.

Bank Dzielony nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego, stosuje zwolnienia przedmiotowe przewidziane dla określonych usług finansowych zgodnie z przepisem wskazanym powyżej. Zakres Działalności Detalicznej obejmuje m.in. obsługę kart kredytowych, udzielanie pożyczek i kredytów detalicznych, przyjmowanie depozytów, usługi maklerskie oraz obsługę mikro-przedsiębiorców.

2.  Do wykonywania jakich czynności zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) wchodzących w skład Działalności Detalicznej będzie przez Bank Przejmujący - B. S.A - wykorzystywany (opodatkowanych podatkiem VAT, wyłącznie zwolnionych od podatku)?

Odp.: Zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) wchodzących w skład Działalności Detalicznej będzie przez Bank Przejmujący wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych z VAT.

Dotyczy to w szczególności usług finansowych, takich jak udzielanie kredytów, pożyczek, prowadzenie rachunków bankowych (zwolnienia przedmiotowe z art. 43 ust. 1 ustawy o VAT), a także czynności opodatkowanych VAT, np. usług przechowywania papierów wartościowych, doradztwa inwestycyjnego.

Zakupy towarów i usług (udokumentowane fakturami z wykazaną kwotą VAT) będą wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych z VAT. W przypadku działalności mieszanej, odliczenie VAT naliczonego następuje według proporcji sprzedaży, zgodnie z art. 90 ustawy o VAT. W tym kontekście, Bank Przejmujący prowadzi działania w celu wprowadzenia współczynnika struktury sprzedaży i częściowego odliczania VAT naliczonego od zakupów związanych z tzw. działalnością mieszaną prowadzoną w ramach działalności Banku Przejmującego, która po Podziale będzie obejmować również Działalność Detaliczną.

Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu

Czy w przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), składający się na Działalność Detaliczną przenoszony w ramach Podziału z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji jego przeniesienie do banku Przejmującego będzie wyłączone z zakresu opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z czym w stosunku do tej czynności ani Bank Dzielony ani Bank Przejmujący nie będą występować w charakterze podatników VAT, a Bankowi Przejmującemu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu tej transakcji?

Stanowisko Zainteresowanych ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu

Państwa zdaniem:

W okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego, zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), składający się na Działalność Detaliczną, przenoszony w ramach Podziału z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji, jego przeniesienie do Banku Przejmującego będzie wyłączone z zakresu opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z czym w stosunku do tej czynności ani Bank Dzielony, ani Bank Przejmujący, nie będą występować w charakterze podatników VAT, a Bankowi Przejmującemu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu tej transakcji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast jak wskazuje art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, pod pojęciem towaru należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Niemniej, w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”).

Oznacza to, żew przypadku, gdy przedmiotem czynności jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, ustawa o VAT nie ma zastosowania i taka dostawa pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT.

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób szeroki, zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, tj. aportu, a także wszelkie inne formy przeniesienia własności z jednego podmiotu na inny, w tym dokonane w ramach transakcji restrukturyzacyjnych. Termin zbycie, w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT obejmuje zatem także transfer majątku spółki dzielonej do spółki przejmującej w ramach transakcji podziału przez wyodrębnienie w trybie art. 529 § 1 pkt 5 KSH (tak m.in. w interpretacji indywidualnej z 24 grudnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.460.2024.1.JSU oraz 22 października 2024 r. sygn. 0114-KDIP1-1.4012.562.2024.3.MŻ).

Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa może w zasadzie nastąpić na podstawie dowolnej, skutecznej czynności rozporządzającej.

Ponadto zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Tym samym, w przypadku, w którym nabywca nabywa zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie będzie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT (por. interpretacja indywidualna z 18 kwietnia 2025 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.101.2025.1.DS).

Z powyżej wskazanych regulacji wynika zatem, że w przypadku transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, transakcja taka, na mocy wyłączenia z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, będzie wyłączona z opodatkowania. Nie będzie tu miało znaczenia, że zbywca czy też nabywca są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT. Przy transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie działają oni bowiem w tym charakterze.

W rezultacie, dla określenia skutków Podziału jakie wystąpią na gruncie ustawy o VAT, kluczowe jest określenie czy przedmiotem transferu w ramach planowanej transakcji Podziału będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, w skład której wejdą składniki materialne i niematerialne oraz zobowiązania przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach Działalności Detalicznej.

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez ZCP rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Należy mieć na uwadze, że przytoczony przepis stanowi implementację art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 z 11 grudnia 2006 r.) do polskiego porządku prawnego.

W świetle powyższej definicji i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska organów podatkowych (np. zaprezentowanego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych z 23 grudnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.796.2024.1.JS, z 2 sierpnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.205.2024.3.AW, z 26 lipca 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.796.2024.1.JS, z 3 kwietnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.14.2024.4.AR, z 29 grudnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.515.2023.2.EB, czy w interpretacji indywidualnej z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.543.2023.1.ASZ), na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia z ZCP, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1)  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych (zespół składników);

2)  zespół ten jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie organizacyjne);

3)  zespół ten jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie finansowe);

4)  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze (wyodrębnienie funkcjonalne).

Zdaniem Wnioskodawców, w świetle powyższych warunków należy uznać, że przenoszony na skutek Podziału zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Działalność Detaliczną stanowi ZCP w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

1)  Działalność Detaliczna jako zespół składników

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „zespołu składników majątkowych” tworzących ZCP. Przyjmuje się jednak, że składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania) tworzą ZCP, jeśli są one w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 grudnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.460.2024.1.JSU oraz z 8 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.390.2023.5.AKA). Warunek realizacji określonych zadań gospodarczych zawarty w definicji ZCP oznacza, iż składniki materialne i niematerialne (ich zespół) muszą być przeznaczone w obrębie istniejącego przedsiębiorstwa do realizacji określonych zadań gospodarczych (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 lipca 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.277.2024.2.DK oraz z 5 stycznia 2023 r. sygn. 0111-KDIB3-2.4012.809.2022.2.SR). Aby składniki majątku mogły być uznane za ZCP, muszą one rzeczywiście służyć prowadzeniu działalności gospodarczej.

W ocenie Wnioskodawców, Działalność Detaliczna stanowi zespół składników przeznaczonych do realizacji określonego, istotnego na tle ogólnej działalności Banku Dzielonego celu gospodarczego, tj. dostarczania określonych produktów i usług finansowych w zakresie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych (w tym złotowych kredytów hipotecznych), przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem (w tym usługi maklerskie Działalności Detalicznej) oraz obsługi przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki.

W konsekwencji składniki materialne i niematerialne przypisane do Działalności Detalicznej, takie jak:

• wszelkiego rodzaju aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne (np. flota samochodowa, wyposażenie oddziałów, bankomaty i wpłatomaty, lokalna infrastruktura technologiczna, znaki towarowe, know-how, prawa autorskie, aplikacje i programy komputerowe wraz z licencjami wykorzystywane wyłącznie w Działalności Detalicznej),
• prawa i obowiązki, a także wierzytelności i zobowiązania wynikające z umów i stosunków prawnych z klientami Banku Dzielonego w zakresie działalności bankowej, maklerskiej i ubezpieczeniowej prowadzonej w ramach Działalności Detalicznej (w tym portfel kredytowy z wyłączeniem kredytów denominowanych w walutach obcych, depozyty, rachunki maklerskie),
• prawa i obowiązki wynikające z umów zewnętrznych związanych wyłącznie z Działalnością Detaliczną (np. umowy z dostawcami sprzedaży bezpośredniej, umowy dotyczące kart kredytowych, umowy dystrybucji funduszy i produktów ubezpieczeniowych),
• prawa i obowiązki z umów najmu lokalizacji oddziałów detalicznych i wybranych nieruchomości wykorzystywanych wyłącznie w Działalności Detalicznej (wraz z należnościami i zobowiązaniami z tytułu depozytów zabezpieczających),
• zasoby osobowe - pracowników i osoby współpracujące przypisane do Działalności Detalicznej, w tym kluczowych liderów jednostek biznesowych, zespoły operacyjne, zespoły obsługi konsumenckiej, zespoły rynków finansowych oraz zespoły pełniące funkcje wspólne (np. IT, ryzyko, finanse), wraz z odpowiadającymi im prawami i obowiązkami pracowniczymi,
• środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz inne aktywa finansowe przypisane do Działalności Detalicznej (np. gotówka, dłużne papiery wartościowe, kwota rezerwy obowiązkowej w NBP),
• pozostałe obowiązki i zobowiązania związane z Działalnością Detaliczną (np. rezerwy na spory sądowe, potencjalne zwroty opłat, zobowiązania pozabilansowe),
• prawa i obowiązki wynikające z decyzji i postępowań administracyjnych oraz sądowych dotyczących Działalności Detalicznej, które będą toczyć się na dzień Podziału,

nie stanowią przypadkowego zbioru, lecz pozostają w ścisłych zależnościach funkcjonalnych.

Wymienione w opisie zdarzenia przyszłego i przypisane do Działalności Detalicznej aktywa i zobowiązania służą zasadniczo prowadzeniu działalności Banku Dzielonego w ramach Działalności Detalicznej. Dodatkowo, zasoby osobowe, w tym pracownicy i osoby współpracujące (przypisani do Działalności Detalicznej) oraz prawa i obowiązki wynikające z umów, decyzji i postępowań administracyjnych funkcjonalnie związane z Działalnością Detaliczną są elementami, bez których prowadzenie tejże działalności byłoby niemożliwe.

Zdaniem Wnioskodawców, przenoszona do Banku Przejmującego Działalność Detaliczna stanowi tym samym wystarczające zaplecze do kontynuacji w ramach Banku Przejmującego działalności prowadzonej dotychczas przez Bank Dzielony w tym zakresie, co zdaniem Wnioskodawców przesądza o możliwości stwierdzenia, że służą one realizacji określonych zadań gospodarczych.

Potwierdza to m.in. fakt, że aktualnie Bank Dzielony prowadzi działalność w ramach Działalności Detalicznej, osiągając przychody w szczególności z umów zawieranych z klientami Działalności Detalicznej i ponosi określone koszty z nimi związane. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w bieżących sprawozdaniach finansowych Banku Dzielonego i zostanie ujęte w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, gdzie jest i będzie prezentowana pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów/zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”.

Wnioskodawcy pragną podkreślić, że dotychczas, w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarach związanych z obszarem detalicznym i instytucjonalnym.

Natomiast, po wyodrębnieniu Działalności Detalicznej na rzecz Banku Przejmującego, wspomniana działalność będzie kontynuowana przez Bank Przejmujący, a Bank Dzielony zaprzestanie działalności w tym zakresie. Ponadto, poprzez przejęcie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przypisanych do Działalności Detalicznej, Bank Przejmujący będzie mógł rozwijać działalność w przejętym zakresie również z wykorzystaniem własnej infrastruktury.

Prawdziwości powyższego nie przeczy okoliczność, że w przypadku wystąpienia przeszkód natury technicznej w zakresie migracji, po Podziale Bank Dzielony może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego określone usługi np. usługi IT lub usługi o innym charakterze - na podstawie odrębnej umowy o przejściowe świadczenie usług (jeśli będzie to konieczne), usługi najmu nieruchomości (przestrzeń biurowa) - na podstawie odrębnej umowy najmu (jeśli będzie to konieczne). Umowy będą obowiązywały wyłącznie w przypadku zaistnienia okoliczności natury technicznej i do czasu pełnej adopcji oraz spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Warunkowe umowy zostały zawarte w celu kontynuowania (po Podziale) świadczenia usług Działalności Detalicznej w niezmienionym zakresie oraz bez jakiejkolwiek przerwy.

W ocenie Wnioskodawców, powyższe okoliczności związane z ewentualnym świadczeniem przez Bank Dzielony na rzecz Banku Przejmującego usług mających na celu czasowe rozwiązanie potencjalnych trudności w okresie migracji na podstawie odrębnej umowy o przejściowym świadczeniu usług, a także usługi najmu nieruchomości (przestrzeń biurowa) na podstawie odrębnej umowy najmu, nie wpływa na zdolność Działalności Detalicznej do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w znanej Wnioskodawcom praktyce organów podatkowych, przykładowo:

- interpretacji indywidualnej z 9 stycznia 2024 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.725.2023.1.AW), w której wskazano, iż w ramach planowanego podziału spółki, pewne składniki majątkowe oraz umowy nie zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą 1 z powodów prawnych lub kontraktowych. Nieruchomość, w której Spółka Dzielona prowadzi działalność produkcyjną, nie zostanie przeniesiona, ale będzie przedmiotem umowy między Spółką Przejmującą 1 a Spółką Dzieloną, która przyzna prawo do wyłącznego użytkowania określonej części nieruchomości. Spółka Przejmująca 1 będzie mogła użytkować nieruchomość w takim samym zakresie jak obecnie, co pozwoli na kontynuację działalności gospodarczej na zasadach podobnych do tych, jak gdyby była właścicielem nieruchomości. Brak przeniesienia nieruchomości nie wpłynie na zdolność Linii Biznesowej 1 do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy oraz nie przesądza o jej wyodrębnieniu funkcjonalnym;

- w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2021 r. (sygn.0114-KDIP4-1.4012.696.2020.3.MK), w której wskazano, iż „w ramach Podziału nieruchomości wykorzystywane obecnie do prowadzenia całej działalności Spółki, w tym działalności Działu Dystrybucyjno-Technicznego, przejdą na Nową Spółkę. Jednakże po Podziale Spółka Dzielona zawrze z Nową Spółką umowę najmu do powierzchni biurowej i warsztatowej znajdującej się w nieruchomości przeniesionej do Nowej Spółki, na podstawie której Spółka Dzielona będzie je wykorzystywać do prowadzenia działalności Działu Dystrybucyjno- Technicznego. W konsekwencji po Podziale nie dojdzie do zmiany w zakresie sposobu wykorzystania tych nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu będą one wykorzystywane do działalności zarówno w zakresie Działu Produkcji (po Podziale prowadzonej przez Nowa Spółkę), jak i Działu Dystrybucyjno -Technicznego. Spółka tym samym zwraca uwagę, iż powyższe w jej ocenie nie wpływa na zdolność do samodzielnego funkcjonowania Spółki Dzielonej jako odrębnego podmiotu gospodarczego”.

Z perspektywy ekonomicznej Bank Przejmujący będzie zdolny, przy wykorzystaniu otrzymanego, na skutek Podziału Banku Dzielonego zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zasobów osobowych, w postaci Działalności Detalicznej, a także w oparciu o zawarte umowy (które przewidują świadczenie wybranych usług na rzecz Banku Przejmującego w okresie przejściowym, w przypadku zaistnienia określonych trudności), wykonywać określone zadania gospodarcze, tj. dostarczać określone produkty finansowe, a także świadczyć określone usługi na rzecz dotychczasowych klientów Działalności Detalicznej.

Co istotne, w ramach planowanego Podziału przez wyodrębnienie dojdzie do przejścia na Bank Przejmujący zakładu pracy w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy. Oznacza to, że w trybie przejścia zakładu pracy, nastąpi transfer pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego. Bank Przejmujący stanie się z mocy prawa stroną stosunków pracy pracowników Banku Dzielonego, którzy będą świadczyli pracę wyłącznie na rzecz Działalności Detalicznej na dzień Podziału. W skład Działalności Detalicznej wejdą prawa i obowiązki, a także należności i zobowiązania wynikające z umów związanych z zatrudnieniem pracowników Działalności Detalicznej, które nie podlegają przeniesieniu na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem pojedynczych kategorii świadczeń, co do których obowiązek ich uregulowania pozostanie w Banku Dzielonym.

Wobec powyższego należy wskazać, że przeniesienie w ramach planowanego Podziału zasobów i zobowiązań przypisanych wewnętrznie do realizacji zadań wykonywanych w ramach Działalności Detalicznej stanowi istotny argument przemawiający za uznaniem, że analizowana przesłanka odnośnie możliwości realizacji zadań gospodarczych została spełniona.

Poza istotnym obszarem przeniesienia pracowników odpowiedzialnych za realizację przypisanych do Działalności Detalicznej zadań, za możliwością kontynuacji działalności w odpowiednim zakresie przemawia również fakt przeniesienia innych istotnych aktywów tj. środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych organizacyjnie i funkcjonalnie związanych wyłącznie z działalnością prowadzoną w ramach Działalności Detalicznej lub działaniami wykonywanymi przez pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej, w tym m.in. flota samochodowa, rzeczowe aktywa trwałe zlokalizowane w wynajmowanych oddziałach przypisanych Działalności Detalicznej (np. wyposażenie biurowe), znaki towarowe, know-how, prawa autorskie, modele i narzędzia wspierające codzienną pracę Działalności Detalicznej, lokalna infrastruktura technologiczna (np. bankomaty, wpłatomaty, zestawy komputerowe, urządzenia telefoniczne, programy komputerowe i narzędzia IT itp. z wyjątkiem komputerów stacjonarnych i dysków twardych komputerów przenośnych).

Dodatkowo na Bank Przejmujący przeniesione zostaną prawa i obowiązki, aktywa i zobowiązania wynikające z umów najmu lokalizacji oddziałów detalicznych i wybranych innych nieruchomości, a także z umów zewnętrznych, takich jak umowy z dostawcami sprzedaży bezpośredniej, umowy dotyczące kart kredytowych, umowy w zakresie sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, umowy z dostawcami oraz umowy dystrybucji funduszy oraz inne umowy porozumienia, ustalenia lub stosunki prawne związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną.

W świetle powyższego należy uznać, że Działalność Detaliczna stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do prowadzenia określonego rodzaju działalności Banku Dzielonego. Przy czym, nie ulega wątpliwości, że poszczególne składniki majątkowe przypisane do Działalności Detalicznej pozostają w takich relacjach, że tworzą zorganizowaną całość, która jest w ramach Banku Dzielonego przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie, która po wyodrębnieniu do Banku Przejmującego będzie zasadniczo mogła kontynuować samodzielnie działalność gospodarczą w ramach nowego podmiotu.

2)  Wyodrębnienie organizacyjne Działalności Detalicznej

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych przedstawianym w interpretacjach indywidualnych, organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące część przedsiębiorstwa powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w istniejącym przedsiębiorstwie, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa (tak np.: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 23 grudnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.788.2024.1.PRP). Jednocześnie organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Zatem, samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym (tak np.: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 października 2024 r., sygn.0111-KDIB3-3.4012.356.2024.1.PJ).

Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawców Działalność Detaliczna spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego, jako że:

1)  W ramach wewnętrznej struktury Banku Dzielonego doszło do sformalizowanego wyodrębnienia Działalności Detalicznej, w szczególności na podstawie Uchwały, która dotyczy formalnego wyodrębnienia Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej, a także przypisania zasobów służących do realizacji działalności w ramach Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej. Uchwała w zakresie Działalności Detalicznej:

• precyzuje produkty i usługi oraz odpowiednie umowy z kontrahentami przypisane do Działalności Detalicznej;
• przypisuje do Działalności Detalicznej pracowników wykonujących zadania w zakresie Działalności Detalicznej;
• przyporządkowuje środki trwałe znajdujące się w oddziałach dedykowanych do obsługi Działalności Detalicznej, wyposażenie pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej oraz pojazdy i bankomaty;
• przyporządkowuje wszelkie prawa i obowiązki oraz należności i zobowiązania wynikające z umów najmu w odniesieniu do lokalizacji wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby Działalności Detalicznej;
• przyporządkowuje wartości niematerialne i prawne związane z Działalnością Detaliczną;
• przyporządkowuje prawa i obowiązki w zakresie roszczeń oraz spraw w postępowaniach sądowych, administracyjnych (w tym postępowań wyjaśniających), sądowo-administracyjnych, egzekucyjnych i innych z właściwymi organami związanych z Działalnością Detaliczną.

2)  Uchwała w sposób formalny potwierdza również, że Zarząd Banku Dzielonego potwierdził przypisanie określonych zadań gospodarczych, co pozwala na organizacyjne wyodrębnienie Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej w ramach istniejącej struktury Banku Dzielonego, stanowiąc sformalizowanie już istniejącej struktury funkcjonowania Banku Dzielonego jako dwóch odrębnych części przedsiębiorstwa.

3)  Przed podjęciem Uchwały, Zarząd podjął dodatkowe faktyczne działania zmierzające do kompletnego organizacyjnego wyodrębnienia Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej, a w drodze Uchwały formalnie potwierdzono oraz rozpoznano ich istnienie w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego oraz w konsekwencji, formalnie przypisano personel, aktywa, prawa i obowiązki do każdego z podstawowych obszarów działalności Banku Dzielonego, tj. Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej.

4)  Przypisanie danego pracownika do Działalności Detalicznej obejmuje również pracowników wykonujących dotychczas funkcje wspólne dla operacji Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej tj. funkcje w zakresie podstawowych operacji, obsługi i wykorzystania technologii, zarządzania ryzykiem oraz finansami, co ma na celu zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania Działalności Detalicznej po Podziale.

5)  Komórki organizacyjne Banku Dzielonego przypisane do Działalności Detalicznej posiadają własną i hierarchiczną strukturę organizacyjną, do której przypisani są kluczowi liderzy jednostek biznesowych wpierani przez pracowników zatrudnionych w ramach Działalności Detalicznej.

6)  Działalność Detaliczna pełni w ramach Banku Dzielonego odrębne funkcje od Działalności Instytucjonalnej tj. w szczególności realizuje zadania w zakresie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych (w tym złotowych kredytów hipotecznych) przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem (w tym usługi maklerskie Działalności Detalicznej) oraz obsługi przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki.

Zdaniem Wnioskodawców, przypisane do Działalności Detalicznej składniki materialne i niematerialne, w tym zobowiązania oraz zasoby osobowe bezsprzecznie stanowią wyodrębnioną organizacyjnie całość w ramach wewnętrznej struktury Banku Dzielonego. Składniki te posiadają przy tym cechę zorganizowania rozumianą jako możliwość wykonywania określonych zadań gospodarczych. Jak wskazano, składniki materialne i niematerialne przypisane do Działalności Detalicznej są związane z prowadzoną przez Bank Dzielony działalnością gospodarczą i są niezbędne do wykonywania wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego działalności w obszarze detalicznym. Jednocześnie organizacyjne wyodrębnienie zostało dokonane na bazie formalnych dokumentów korporacyjnych Banku Dzielonego, tj. Uchwały dotyczącej formalnego wyodrębnienia Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej.

W świetle powyższych okoliczności świadczących o wyodrębnieniu Działalności Detalicznej, zdaniem Wnioskodawców, zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przypisanych w ramach Banku Dzielonego do wyodrębnionego w wewnętrznej strukturze Działalności Detalicznej spełnia przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego w świetle definicji ZCP z ustawy o VAT.

3)  Wyodrębnienie finansowe Działalności Detalicznej

Zgodnie z przyjętą praktyką organów podatkowych, wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie danych finansowych do ZCP. Powyższe poparte jest również licznymi wyrokami sądów administracyjnych, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 1333/22 oraz z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I FSK 1343/17); wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 września 2021 r., sygn. I SA/Gd 534/21).

Wnioskodawcy wskazują, że Działalność Detaliczna jest wyodrębniona finansowo, bowiem:

1)  Zasadnicza część danych finansowych dotyczących Działalności Detalicznej dostępna jest bezpośrednio z dedykowanych jej narzędzi, w tym odrębnej księgi głównej oraz prowadzonego w niej zestawu kont księgowych służących ewidencji operacji związanych z obsługą klientów detalicznych. W celu pełnego odzwierciedlenia obrazu wyodrębnienia finansowego Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej oraz zapewnienia wymaganego raportowania w wymiarze bilansu, pozabilansu oraz rachunku wyników Bank Dzielony wprowadził i będzie utrzymywał do czasu podziału dodatkowy, okresowy proces, oparty o dostępne rozwiązania organizacyjne oraz informatyczne, uzupełnienia informacji zwartych na kontach księgi głównej o informacje niezbędne do zapewnienia prawidłowego obrazu finansowego obu wydzielonych Działalności.

2)  Do Działalności Detalicznej w ramach systemu finansowo-księgowego przypisane są poszczególne aktywa i pasywa oraz koszty i przychody - co zostało precyzyjnie wskazane w ramach opisu zdarzenia przyszłego - czego przejawem jest możliwość sporządzenia dedykowanych dla nich odrębnych ewidencji, prezentujących ich sytuację finansową. Zatem możliwym jest bieżące monitorowanie sytuacji finansowej Działalności Detalicznej, a także sporządzenie odrębnego budżetu oraz strategii finansowej w celu realizacji określonych założeń biznesowych.

3)  Możliwym jest zidentyfikowanie przychodów i kosztów związanych z Działalnością Detaliczną w szczególności poprzez weryfikację wydatków przypisanych do miejsc powstawania kosztów odpowiednich dla Działalności Detalicznej oraz przychodów dotyczących produktów i usług świadczonych na rzecz klientów Działalności Detalicznej. O ile jest to możliwe, dokonywane jest bezpośrednie przypisanie przychodów i kosztów do Działalności Detalicznej, a w przypadku braku możliwości bezpośredniego przypisania wykorzystywane są odpowiednie klucze alokacji. W konsekwencji, możliwe jest przygotowanie dla Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej odrębnych raportów (np. dot. danych finansowych), a co za tym idzie sprawozdania finansowego (w tym bilansu, zestawienia zysków i strat). Dostawcy i klienci są co do zasady różni dla Działalności Detalicznej i Instytucjonalnej, co pozwala na alokowanie zobowiązań i należności bezpośrednio do Działalności Detalicznej.

4)  Działalność Detaliczna pod kątem finansowym faktycznie funkcjonuje w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego, co znajduje odzwierciedlenie w prezentowanej w bilansie Banku Dzielonego pozycji „Grupy aktywów / zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Podejście to będzie kontynuowane aż do realizacji transakcji.

5)  Klienci są w większości przypadków różni dla Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej, wskutek czego możliwe jest przypisanie odpowiadających im zobowiązań i należności. Równocześnie Bank Dzielony nie może wykluczyć sytuacji, że klienci Banku Dzielonego będą korzystać jednocześnie z produktów/usług zarówno Działalności Detalicznej, jak i Działalności Instytucjonalnej (np. mający kredyty walutowe hipoteczne nieprzypisane do wyodrębnianej Działalności Detalicznej). Jednocześnie po dniu Podziału wskazani klienci pozostaną klientami Działalności Instytucjonalnej w zakresie oferty Działalności Instytucjonalnej, co pozostaje bez wpływu na prawidłowe przyporządkowanie danych finansowych do Działalności Detalicznej.

6)  Dotychczas, w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarach związanych z segmentem detalicznym i instytucjonalnym. Nota ta zawiera alokację wyniku finansowego oraz zestawienie aktywów i pasywów przypisanych do wskazanych segmentów. Potwierdza to, że przed formalnym wyodrębnieniem Działalności Detalicznej w drodze Uchwały, Bank Dzielony identyfikował i dokonywał odrębnego raportowania finansowego dla identyfikowanych obszarów detalicznego i instytucjonalnego.

7)  Z uwagi na fakt, iż dotychczasowa nadwyżka płynności powstająca w ramach Działalności Detalicznej Banku Dzielonego była inwestowana przy wsparciu Działalności Instytucjonalnej Banku Dzielonego, na moment Podziału Działalność Detaliczna będzie wykazywała istotną nadpłynność. Wydzielona w związku Podziałem nadwyżka płynnościowa, prezentowana jako pozycja równoważąca w bilansie, zostanie alokowana w aktywa, przy czym ich struktura zostanie dostosowana do struktury bazy depozytowej Działalności Detalicznej. Na dzień Podziału środki te będą zainwestowane w różne instrumenty finansowe, w tym obligacje rządowe denominowane w konkretnych walutach lub przekazane do Banku Przejmującego w formie gotówkowej.

Zdaniem Wnioskodawców, powyższe elementy przesądzają jednoznacznie o wyodrębnieniu finansowym Działalności Detalicznej w ramach istniejącego przedsiębiorstwa Banku Dzielonego. Ocena Wnioskodawców znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np.:

- w interpretacji indywidualnej z 25 lipca 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.264.2024.2.AR, gdzie wskazano, iż: podsumowując, działalność Pionu P. jest wyodrębniona finansowo w ten sposób, że możliwe jest wyodrębnienie w systemie (...) przychodów, kosztów oraz aktywów i pasywów związanych z tą działalnością. Wykorzystywany przez Spółkę system księgowy generuje raporty zawierające dane finansowe pozwalające przygotować odrębne raporty dla każdego z Pionów, określające ich jednostkowe pozycje finansowe. Spółka ma także możliwość sporządzenia odrębnych (dla każdego z Pionów i dla całej Spółki) rachunków zysków i strat, oraz sporządzenia odrębnego uproszczonego bilansu dla każdego Pionu. Ponadto, dla Pionu P. prowadzony jest odrębny rachunek bankowy;

- w interpretacji indywidualnej z dnia 20 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.787.2024.4.ESZ, w której wskazano, iż: podali Państwo również, że prowadzona przez Wnioskodawcę ewidencja księgowa na poziomie rachunkowości zarządczej umożliwia przypisanie bezpośrednich kosztów do danego rodzaju działalności Wnioskodawcy (do działalności prowadzonej przez Pion Y. oraz Pion X. oraz Działów Wspierających). Na dzień przeprowadzenia Reorganizacji, Spółka będzie w stanie księgowo wyodrębnić kategorie zobowiązań związanych z obiema częściami jej działalności na podstawie stosowanej analityki księgowej. Środki finansowe niezbędne do prowadzenia działalności danego Pionu zostaną przekazane odpowiednio na rzecz Pionu Y. oraz Pionu X. oraz Działów Wspierających. Na moment Podziału bądź Aportu będzie więc istniało wyodrębnienie środków na część związaną z Pionem Y. oraz Pionem X. oraz Działów Wspierających. Na moment Podziału/Aportu, zarówno Część Wyodrębniana i Część Pozostająca będą posiadały osobne rachunki bankowe - zatem powyższe wskazuje, że spełniony jest warunek wyodrębnienia finansowego.

- w interpretacji indywidualnej z 2 sierpnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.220.2024.3.AW, gdzie podkreślono, iż, o wyodrębnieniu finansowym świadczy fakt, że możliwe jest wyodrębnienie w systemie przychodów, kosztów oraz aktywów i pasywów związanych z działalnością Pionu Przetwarzania i Realizacji Kontraktów. Wykorzystywany przez Państwa Spółkę system księgowy generuje raporty zawierające dane finansowe pozwalające przygotować odrębne raporty dla każdego z Pionów, określające ich jednostkowe pozycje finansowe. Państwa Spółka ma także możliwość sporządzenia odrębnych (dla każdego z Pionów i dla całej Spółki) rachunków zysków i strat, oraz sporządzenia odrębnego uproszczonego bilansu dla każdego Pionu. Ponadto, dla Pionu Przetwarzania i Realizacji Kontraktów prowadzony jest odrębny rachunek bankowy.

- w interpretacji indywidualnej z 4 maja 2022 r., sygn., w której podkreślono, iż: spełniony jest również warunek wyodrębnienia finansowego Działalności H. Wskazali Państwo, że wyodrębnienie finansowe przejawia się w szczególności poprzez prowadzenie zespołu kont, dla celów rachunkowości zarządczej. W praktyce pozwalają one na ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych związanych z daną działalnością spółki. W konsekwencji obecnie jak i na dzień Podziału będą Państwo w stanie przeprowadzić niezależną od jej całościowych finansów analizę finansową działalności związanej ze świadczonymi usługami jak i działalnością h. Ponadto w oparciu o odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych są Państwo w stanie dokonać wyodrębnienia finansowego i księgowego swojej działalności h. i usługowej, w ramach którego możliwe będzie wyodrębnienie dla każdej z działalności: kosztów (zobowiązań), przychodów (i należności), jednocześnie maja Państwo możliwość przypisania konkretnych aktywów oraz pasywów do danej działalności.

W świetle powołanych stanowisk organów podatkowych oraz wskazanych przez Wnioskodawców okoliczności świadczących o wyodrębnieniu finansowym, zdaniem Wnioskodawców Działalność Detaliczna jest wyodrębniona z prowadzonego przez Bank Dzielony przedsiębiorstwa również w tym obszarze.

4)  Wyodrębnienie funkcjonalne Działalności Detalicznej

Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych i samodzielną możliwość realizowania tych zadań. ZCP musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Kwestia wyodrębnienia funkcjonalnego stanowi istotę uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych za ZCP. Przesłanka ta była przedmiotem rozważań w licznych wyrokach sądów administracyjnych, interpretacjach organów podatkowych, a także orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). Zdaniem TSUE, przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części (...) wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej (por. wyrok TSUE z 10 listopada 2011 r., sygn. C-444/10).

Podobne do powyższego stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu „wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 517/20). Niniejsze stanowisko zostało również podzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 4 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 280/24.

Wnioskodawcy uważają, że Działalność Detaliczna jest wyodrębniona funkcjonalnie, ponieważ:

1)  Działalność Detaliczna pełni określone zadania, do których należy przede wszystkim obsługa kart kredytowych, udzielanie pożyczek i kredytów detalicznych (w tym zlotowych kredytów hipotecznych), przyjmowanie depozytów, zarządzanie majątkiem (w tym usługi maklerskie Działalności Detalicznej) oraz obsługa przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki, które zostały wskazane w ramach opisu zdarzenia przyszłego;

2)  w ramach Działalności Detalicznej prowadzona jest przez Bank Dzielony wskazana w opisie zdarzenia przyszłego działalność w obszarze detalicznym, która jest przedmiotowo i funkcjonalnie odrębna od pozostałej działalności Banku Dzielonego co znajduje odzwierciedlenie w przyjętej przez Zarząd Banku Dzielonego Uchwale, w której potwierdzono funkcjonalne wyodrębnienie Działalności Detalicznej oraz Działalności Instytucjonalnej oraz przypisano zasoby służące realizacji działalności każdej z nich;

3)  działalność w ramach Działalności Detalicznej będzie kontynuowana w co do zasady niezmienionej formie przez Bank Przejmujący po Podziale Banku Dzielonego;

4)  do Działalności Detalicznej przyporządkowane są składniki majątkowe, zasoby, prawa i obowiązki niezbędne do prowadzenia działalności w ramach Działalności Detalicznej (m.in. aktywa w postaci środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, środki pieniężne oraz dłużne papiery wartościowe)oraz zasoby osobowe i wierzytelności, zobowiązania, prawa i obowiązki wynikające z umów i stosunków prawnych z klientami Działalności Detalicznej oraz umów zewnętrznych, a także obowiązki i zobowiązania wskazane w opisie zdarzenia przyszłego w zakresie wynikającym lub związanym z Działalnością Detaliczną lub z którymikolwiek z takich aktywów wyłącznie związanych z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału;

5)  w związku z prowadzoną działalnością, Działalność Detaliczna posiada własną hierarchiczną strukturę organizacyjną, a także dedykowaną do Działalności Detalicznej wykwalifikowaną kadrę (w tym kluczowych liderów jednostek biznesowych, zespoły odpowiedzialne realizację zadań Działalności Detalicznej i wykonujące funkcje wspólne), co znajduje odzwierciedlenie w przyjętej Uchwale. Posiadanie przez Działalność Detaliczną własnej struktury organizacyjnej i pracowników, w tym na stanowiskach kierowniczych świadczy o jej niezależności organizacyjno-funkcjonalnej;

6)  Działalność Detaliczna generuje przychody oraz koszty związane z uzyskaniem przychodu, z tytułu działalności Banku Dzielonego w ramach opisanej w zdarzeniu przyszłym działalności w obszarze detalicznym, co potwierdza m.in. pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów/zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Jednocześnie, dotychczas, w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarach związanych z segmentem detalicznym i instytucjonalnym. Potwierdza to, że przed formalnym wyodrębnieniem Działalności Detalicznej w drodze Uchwały, Bank Dzielony identyfikował i dokonywał odrębnego raportowania finansowego dla identyfikowanych obszarów detalicznego i instytucjonalnego;

7)  wyodrębnienie funkcjonalne w strukturach Działalności Detalicznej i Działalności Instytucjonalnej przejawia się wyraźną odrębnością w zakresie działalności operacyjnej prowadzonej w ramach każdej z części przedsiębiorstwa Banku Dzielonego.

Powyższe okoliczności potwierdzają, że Działalność Detaliczna jest przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych i posiada zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy, co przesądza o jej wyodrębnieniu funkcjonalnym i znajduje potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych, np.:

- w interpretacji indywidualnej z 23 maja 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.82.2024.3.DK, w której wskazano, że: „o wyodrębnieniu funkcjonalnym Działu (...) świadczy natomiast fakt, że, jak wynika z opisu sprawy, w ramach prowadzonej działalności w Spółce funkcjonuje on w ramach struktury Zbywającego jako odrębny dedykowany dział (jest to potwierdzone istniejącą strukturą organizacyjną Zbywającego). Podlega on w ramach Zbywającego tym samym procedurom funkcjonującym w ramach całego przedsiębiorstwa Zbywającego dotyczących m.in. składania zamówień, jak również oceny pracowników i systemu ich wynagradzania. Wskazali Państwo, że przedmiot planowanej transakcji - Dział (...) na dzień transakcji będzie stanowił wyodrębnioną organizacyjnie całość, która będzie w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku”;

- w interpretacji indywidualnej z 5 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.669.2024.1.MKA, gdzie wskazano, że „należy również uznać, że spełniony będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego ZCP 1. ZCP 1 odpowiada za dostarczanie wypełniaczy tkankowych oraz kosmeceutyków marki własnej G. w ramach działu H., a także za świadczenie usług wsparcia dla krajowych i zagranicznych podmiotów powiązanych w ramach Działu Wsparcia (...). Zatem o wyodrębnieniu funkcjonalnym ZCP 1 świadczą i będą świadczyć oddzielne produkty oferowane klientom, oddzielne zadania biznesowe, oddzielny personel oraz oddzielne środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, a także należności i zobowiązania przypisane wyłącznie do ich działalności w celu umożliwienia ZCP 1 osiągnięcia wyznaczonych celów biznesowych.”;

- w interpretacji indywidualnej z 7 października 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.538.2024.1.EW, w której wskazano, że: „Ponadto, oprócz wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego, opisany zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na Dział B jest/będzie również wyodrębniony funkcjonalnie w istniejącym przedsiębiorstwie. Bowiem do obszaru Działu B przydzielone zostały wszystkie składniki materialne i niematerialne umożliwiające wykonywanie powierzonych funkcji (alokowane składniki zostały wyszczególnione w opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego). Podkreślają Państwo, że ww. składniki majątkowe są wzajemnie powiązane w sposób umożliwiający samodzielne i efektywne realizowanie przypisanych do tego Działu funkcji obejmujących obszar działalności nakierowanej na usługi kolokacji detalicznej, a także usługi chmurowe, usługi telekomunikacyjne oraz usługi zarządzania infrastrukturą informatyczną - tj. usługi managed network service, (...), monitoring i administracja chmurą oraz pracowników. Podali Państwo również, że po podziale Spółka Dzielona będzie kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o Dział A. Natomiast Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność rozpoczętą przez Spółkę Dzieloną w zakresie Działu B bez konieczności zawierania nowych umów z dotychczasowymi klientami detalicznymi. W konsekwencji, Spółka Przejmująca nie będzie musiała od początku zdobywać klientów detalicznych, lecz płynnie będzie kontynuować świadczenie usług kolokacyjnych realizowanych do momentu podziału przez Spółkę Dzieloną”;

- w interpretacji indywidualnej z 5 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.408.2023.2.AWY, gdzie podkreślono, że „natomiast o wyodrębnieniu funkcjonalnym świadczy fakt, że do Działalności Wydzielanej zostanie przypisany niezależny zespół składników materialnych i niematerialnych, zorganizowany w sposób zapewniający spójność i skuteczność działań w zakresie prowadzonej działalności. Ten zespół składników jest wystarczający do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Po przeprowadzeniu Podziału, Działalność Wydzielana będzie w stanie niezależnie planować, inicjować, kontrolować i realizować swoje zadania biznesowe. Co istotne, wskazali Państwo również, że Spółka Przejmująca będzie kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej związanej z Działalnością Wydzielaną w zakresie, w jakim ta działalność była prowadzona przez Państwa przed Podziałem”;

- w interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.809.2022.2.SR, w której wskazano, że: „o wyodrębnieniu funkcjonalnym decyduje z kolei fakt, że na moment Podziału Dział W. będzie realizować samodzielnie, odrębne zadania gospodarcze w ramach Spółki Dzielonej. (...) Na moment Wydzielenia Dział W. będzie posiadać i podlegać w uzasadnionym zakresie wybranym, osobnym procedurom wewnętrznym, związanym ze specyfiką działalności realizowanej przez ten Dział, przypisanym odpowiednio do tego Działu. Dodatkowo, Dział W. będzie ustalał na moment Podziału własny plan finansowy odpowiadający specyfice działalności gospodarczej prowadzonej przez ten Dział. Jednocześnie wskazali Państwo, że Dział W. będzie zarówno na dzień Podziału, jak również po Podziale zdolny do funkcjonowania jako odrębny podmiot realizujący określone zadania gospodarcze. Na dzień Wydzielenia oraz po planowanym Podziale (już w osobnych podmiotach, tj. Spółce Dzielonej oraz Spółce Przejmującej), Dział W., będzie odrębnie planować, inicjować, kontrolować i realizować swoje działania gospodarcze, w tym, w szczególności, zawierać i realizować umowy z kontrahentami, jak również osiągać przychody przy wykorzystaniu alokowanych składników majątkowych oraz przy zaangażowaniu przypisanych pracowników i kadry kierowniczej”.

W świetle powyżej wskazanych stanowisk organów podatkowych i sądów administracyjnych oraz wskazanych przez Wnioskodawców okoliczności świadczących o wyodrębnieniu funkcjonalnym, zdaniem Wnioskodawców, Działalność Detaliczna jest wyodrębniona z prowadzonego przez Bank Dzielony przedsiębiorstwa również w tym obszarze.

Wewnętrznie funkcjonujący podział przedsiębiorstwa Banku Dzielonego na Działalność Detaliczną i Działalność Instytucjonalną ma na celu oddzielenie od siebie opisanych w zdarzeniu przyszłym działalności Banku Dzielonego w obszarze detalicznym i instytucjonalnym oraz skoncentrowanie ich w wyodrębnionych organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie częściach, które mogą działać jak odrębne przedsiębiorstwa, niezależnie realizujące swoje zadania.

Należy wskazać, że przez wyodrębnienie funkcjonalne, należy rozumieć przypisanie do ZCP takich składników materialnych i niematerialnych, które stanowią kluczowe elementy pozwalające prowadzić działalność gospodarczą w określonym zakresie. Wyodrębnienie funkcjonalne nie oznacza przy tym, że zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących ZCP nie może korzystać ze wsparcia podmiotów trzecich poprzez nabywanie od nich określonych usług, które uzupełniają prowadzoną główną działalność gospodarczą.

Powyższe znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji indywidualnej z 9 stycznia 2024 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.725.2023.1.AWY oraz interpretacji indywidualnej z 3 marca 2021 r. (sygn. 0114-KDIP4-1.696.2020.3.MK).

Zatem w Działalności Detalicznej znajdują się wszelkie składniki materialne i niematerialne, a także zasoby osobowe niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności w formie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych (w tym złotowych kredytów hipotecznych) przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem (w tym usług maklerskich Działalności Detalicznej) oraz obsługi przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki.

Platforma technologiczna i środowisko Banku Dzielonego, np. systemy i platformy IT wykorzystywane przez Grupę, systemy elektroniczne bankowości mobilnej i internetowej udostępnione klientom a także wyposażenie sieciowe znajdujące się na terenie nieruchomości będących przedmiotem najmu i przypisanych do Działalności Detalicznej, z wyłączeniem wszelkich aktywów wymienionych w Planie Podziału, zostaną przypisane w ramach Planu Podziału do Działalności Instytucjonalnej. Jednocześnie planowane jest, aby po dokonaniu Podziału obsługa operacji związanych z Działalnością Detaliczną prowadzona była przez Bank Przejmujący w oparciu o elementy infrastruktury informatycznej oraz dane przenoszone wraz z Działalnością Detaliczną oraz już posiadaną przez niego infrastrukturę technologiczną. Równocześnie w celu zapewnienia niezakłóconej obsługi klientów Działalności Detalicznej po Podziale, Bank Dzielony, jedynie w przypadku niepowodzenia migracji lub rejestracji Podziału w terminie innym niż zakładany, może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego część usług do czasu pełnej adopcji i spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Zawarte pomiędzy Bankiem Dzielonym i Bankiem Przejmującym umowy w powyższym zakresie nie będą w żadnym przypadku obejmować funkcji zarządzania Bankiem Przejmującym ani Działalnością Detaliczną po Podziale. Jednocześnie Bank Przejmujący pozyska lub będzie w posiadaniu licencji niezbędnych do kontynuacji działalności przez Działalność Detaliczną.

Podkreślenia natomiast wymaga fakt, iż zadania te mogłyby być również przedmiotem obsługi dokonywanej przez firmy zewnętrzne (outsourcing). W ocenie Wnioskodawców fakt ten pozostaje bez wpływu na zdolność Działalności Detalicznej do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy oraz nie przesądza o jej wyodrębnieniu funkcjonalnym. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w m.in.:

1)  wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2011 r. sygn. I FSK 1589/10 w którym wskazano, że dla bytu zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT konieczny jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, co oznacza, że zespół ten nie musi obejmować działów obsługujących przedsiębiorstwo pod względem niematerialnym, w zakresie obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej, które nie są niezbędne do realizacji, przez zespół tak wyodrębnionych składników majątkowych, jego określonych zadań gospodarczych;

2)  interpretacji indywidualnej z dnia 9 stycznia 2024 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.725.2023.1.AW), w której wskazano, iż w ramach planowanego podziału spółki, pewne składniki majątkowe oraz umowy nie zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą 1 z powodów prawnych lub kontraktowych. Nieruchomość, w której Spółka Dzielona prowadzi działalność produkcyjną, nie zostanie przeniesiona, ale będzie przedmiotem umowy między Spółką Przejmującą 1 a Spółką Dzieloną, która przyzna prawo do wyłącznego użytkowania określonej części nieruchomości. Spółka Przejmująca 1 będzie mogła użytkować nieruchomość w takim samym zakresie jak obecnie, co pozwoli na kontynuację działalności gospodarczej na zasadach podobnych do tych, jak gdyby była właścicielem nieruchomości. Brak przeniesienia nieruchomości nie wpłynie na zdolność Linii Biznesowej 1 do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy oraz nie przesądza o jej wyodrębnieniu funkcjonalnym;

3)  interpretacji indywidualnej z 15 listopada 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.679.2023.4.IK), w której wskazano, iż: „wskazany zespół składników odznacza się pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach. Wyodrębnione składniki majątku posiadają i posiadać będą pełną zdolność do niezależnego funkcjonowania jako samodzielne przedsiębiorstwo, a w konsekwencji Spółka przejmująca będzie kontynuowała działalność w zakresie najmu prowadzoną dotychczas przez Państwa przy pomocy nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Bez znaczenia dla powyższego jest fakt, że przejściowo zostaną zawarte umowy pomiędzy nowo zawiązaną spółką a Państwem, których przedmiotem może być świadczenie pewnych kategorii usług pomocniczych, np. refaktury usług dostawy mediów, usług telekomunikacyjnych.”

Jak to zostało wskazane powyżej, w ramach Podziału nie zostaną przeniesione pewne, określone składniki majątkowe/umowy, których przeniesienie nie będzie dopuszczalne lub będzie obiektywnie niemożliwe z uwagi na obowiązujące przepisy prawa lub przeniesienie będzie znacznie utrudnione od strony kontraktowej. W szczególności, na Bank Przejmujący nie zostanie przeniesiona umowa najmu powierzchni biurowej zawartej z (...) sp. z o.o. dotycząca biura przy ul. (...), która wykorzystywana jest przez Bank Dzielony częściowo zarówno w ramach Działalności Detalicznej jak i Działalności Instytucjonalnej. Nieruchomość ta, jeśli okaże się to konieczne, będzie po Podziale przedmiotem umowy Banku Przejmującego z Bankiem Dzielonym, na mocy, której zostanie przyznane prawo do wyłącznego użytkowania określonej części wskazanej nieruchomości w analogicznym zakresie w jakim nieruchomość ta jest użytkowana obecnie przez Działalność Detaliczną. Niemożność podzielenia nieruchomości, a w konsekwencji brak przeniesienia nieruchomości na Bank Przejmujący nie powinien zagrażać możliwości kontynuacji działalności. Z perspektywy ekonomicznej Bank Przejmujący będzie bowiem dysponował nieruchomością, w której prowadzona jest działalność gospodarcza na zasadach analogicznych, jak gdyby była jej właścicielem prawnym.

W ocenie Wnioskodawców, powyższe okoliczności, tj. brak przeniesienia nieruchomości, tak długo jak Bank Przejmujący będzie miał prawo do użytkowania nieruchomości w zakresie i na warunkach umożliwiających jej prowadzenie działalności gospodarczej w tożsamym zakresie jak przed Podziałem, nie wpływa na zdolność Działalności Detalicznej do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy oraz nie przesądza o jej wyodrębnieniu funkcjonalnym. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w znanej Wnioskodawcom praktyce organów podatkowych, przykładowo:

- w interpretacji indywidualnej z 2 kwietnia 2024 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4012.89.2024.1.JSU), w której zostało zaakceptowane stanowisko wnioskodawcy co do wyodrębnienia funkcjonalnego ZCP, gdzie w przedstawionym stanie faktycznym wskazano, że „w ramach pierwszego podziału przez wydzielenie (obejmującego X), z uzasadnionych przyczyn, nie zostanie przeniesiona pewna część aktywów. Przeniesione nie zostaną m.in. umowa najmu budynku przy (...) (Spółka przejmująca 1 będzie miała zapewnioną powierzchnię biurową na zasadzie podnajmu od Wnioskodawcy lub w innej lokalizacji).”;

- w interpretacji indywidualnej z dnia 4 grudnia 2023 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.539.2023.4.EW), w której wskazano, że: „dodatkowo, Spółka Dzielona przewiduje, że podnajmie część powierzchni biurowej na rzecz SPV na cele prowadzonej przez nią działalności w ramach Działu A. Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności planowanego zdarzenia przyszłego dokonana w kontekście przywołanych wyżej regulacji prawnych oraz wyroków TSUE powadzi do wniosku, że zostaną spełnione wskazane powyżej przesłanki do uznania wyodrębnionego w strukturze organizacyjnej Spółki - Działu A - za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy”.

W przypadku umów świadczenia usług wspólnych używanych w ramach Działalności Detalicznej, jak również w innej działalności Banku Dzielonego i jego podmiotów powiązanych, a także umów, transakcji, uzgodnień pomiędzy Bankiem Dzielonym a jego podmiotami powiązanymi, CEP oraz podmiotami powiązanymi z CEP, należy podkreślić, że na gruncie definicji ZCP w ustawie o VAT kluczowe jest, aby przenoszony zespół składników materialnych i niematerialnych był zorganizowany funkcjonalnie i zdolny do samodzielnej kontynuacji działalności gospodarczej. Nie jest natomiast warunkiem koniecznym przeniesienie wszystkich kontraktów czy zasobów zaplecza (np. umów wsparcia, systemów IT, urządzeń), o ile nabywca zapewni ich ekwiwalentne świadczenie lub dostęp na podstawie własnych umów. Taki model pozostaje zgodny z utrwaloną praktyką interpretacyjną oraz orzeczniczą, która akcentuje samodzielność funkcjonalną np. w interpretacji indywidualnej z 9 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.717.2022.5.MN.

Bank Przejmujący na dzień transakcji będzie miał zapewnione wszystkie usługi konieczne do niezakłóconej kontynuacji Działalności Detalicznej poprzez własne zasoby, zawarcie nowych lub przystąpienie do istniejących umów w ramach własnej grupy kapitałowej oraz kontrakty z podmiotami trzecimi. Zapewnia to ciągłość procesów biznesowych, administracyjnych i technologicznych wymaganych do prowadzenia przez Bank Przejmujący działalności w ramach Działalności Detalicznej.

Bez wpływu na dalsze niezależne funkcjonowanie Działalności Detalicznej jest fakt, że z uwagi na pełnienie przez zdefiniowaną i przypisaną do Działalności Instytucjonalnej grupę pracowników określonych funkcji wynikających m.in. z wymagań regulacyjnych lub niezbędnych z perspektywy Banku Dzielonego funkcji wspólnych dla obu Działalności (np. w zakresie raportowania finansowego), wskazana grupa będzie realizować część powierzonych zadań na rzecz Działalności Detalicznej do dnia Podziału.

Okoliczność związana z realizacją pewnych funkcji wspólnych dla dwóch odrębnych ZCP w ramach działalności jednego przedsiębiorstwa pod kątem wyodrębnienia funkcjonalnego była przedmiotem licznych interpretacji podatkowych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1383/10, skład orzekający podkreślał, że:

„dla bytu zorganizowanej części przedsiębiorstwa [...] konieczny jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, co oznacza, że zespół ten nie musi obejmować działów obsługujących przedsiębiorstwo pod względem niematerialnym, w zakresie obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej, które nie są niezbędne do realizacji, przez zespół tak wyodrębnionych składników majątkowych, jego określonych zadań gospodarczych”.

W przypadku określonych funkcji wynikających z wymagań regulacyjnych należy podkreślić, że Bank Przejmujący, zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz ustaleniami z KNF, pozyska albo będzie już posiadał wszelkie niezbędne do kontynuacji działalności w ramach Działalności Detalicznej licencje, zezwolenia lub zgody dotyczące Działalności Detalicznej.

W przypadku jednostkowych sytuacji, w których pracownik pierwotnie przypisany do Działalności Detalicznej zostanie przeniesiony do Działalności Instytucjonalnej np. w ramach otwartego procesu rekrutacyjnego lub zmianą funkcji, należy podkreślić, że tego rodzaju okoliczności nie będą podyktowane koniecznością zapewnienia prawidłowej i niezakłóconej działalności Banku Dzielonego w ramach obu Działalności, co w istocie sprowadza się do braku ingerencji w funkcjonalną niezależność Działalności Detalicznej.

W kontekście przypisania do Działalności Instytucjonalnej:

• portfela kredytów denominowanych w walutach obcych, produktów historycznie oferowanych przez Bank Dzielony, obecnie nieoferowanych aktywnie w ramach Działalności Detalicznej, z którymi związane są aktywa i zobowiązania przypisane do tego portfela;
• praw i obowiązków Banku Dzielonego wynikających z instrumentów finansowych będących inwestycjami dwuwalutowymi oferowanymi w ramach Działalności Detalicznej, które nie zakończyły się lub nie zostały rozliczone według stanu na dzień Podziału,

należy podkreślić, że wskazane komponenty nie stanowią elementu istotnego dla bieżącej działalności Banku Przejmującego. Produkty walutowe, w tym inwestycje dwuwalutowe, nie wpisują się w aktualny model operacyjny Działalności Detalicznej, a ich dalsze utrzymywanie wiązałoby się z nieproporcjonalnymi kosztami operacyjnymi oraz ryzykami regulacyjnymi.

Dodatkowo, brak możliwości odtworzenia struktury zabezpieczeń niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania produktu - w szczególności brak dostępu do opcji walutowych oferowanych przez Bank Dzielony dla Banku Przejmującego - oraz ograniczone zainteresowanie biznesowe w zakresie udostępniania rozwiązań zabezpieczających pozycje inwestycyjne, przesądziły o decyzji o ich wyłączeniu z zakresu transakcji.

Jednocześnie wskazane wyłączenia nie rzutują na kontynuację podstawowych operacji i zadań realizowanych przez Działalność Detaliczną w zakresie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych (w tym złotowych kredytów hipotecznych), przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem (w tym świadczenia usług maklerskich Działalności Detalicznej) oraz obsługi przedsiębiorców klasyfikowanych przez Bank jako mikro-jednostki.

Należy wskazać, że Działalność Detaliczna, która będzie wyodrębniana do Banku Przejmującego stanowi zbiór powiązanych ze sobą wzajemnie elementów składających się na majątek Banku Dzielonego, będąc zdolną do kontynuacji działalności po wyodrębnieniu z Banku Dzielonego. Transakcji będzie towarzyszyło przeniesienie odpowiednich zasobów, pozwalających na generowanie przychodów i podejmowanie decyzji gospodarczych z uwzględnieniem odpowiednich czynników wewnętrznych i zewnętrznych, a tym samym będzie miało miejsce dalsze funkcjonowanie Działalności Detalicznej w nowej strukturze Banku Przejmującego.

Podsumowując stanowisko własne Wnioskodawców, w świetle wyżej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego oraz powołanych przepisów prawa i argumentów należy stwierdzić, że zespół składników tworzących Działalność Detaliczną stanowi ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, tj. stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonego celu gospodarczego (prowadzenia wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego działalności w obszarze detalicznym), który jest wyodrębniony w wewnętrznej strukturze Banku Dzielonego na płaszczyźnie:

1)  organizacyjnej, tj. stanowi wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania;

2)  finansowej, tj. na podstawie prowadzonej przez Bank Dzielony ewidencji księgowej możliwe jest przyporządkowanie przychodów, kosztów, należności oraz zobowiązań do wyodrębnionej działalności;

3)  funkcjonalnej, tj. opisany we wniosku zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących Działalność Detaliczną jest wystarczający do samodzielnego wykonywania zadań gospodarczych, a gospodarczą niezależność działalności detalicznej Banku Dzielonego wzmacnia organizacyjne i finansowe wyodrębnienie przypisanych do Działalności Detalicznej składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.

Wnioskodawcy pragną podkreślić, że zgodnie z art. 124c Prawa bankowego podział banku wymaga zgody KNF. Zgoda KNF warunkuje realizację Podziału przez Bank Dzielony. KNF może odmówić zgody, jeśli podział może okazać się niekorzystny dla ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem dzielonym lub bankiem, na które zostaje przeniesiony majątek banku dzielonego lub jeżeli podział może spowodować poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Sposób dalszego działania części wydzielonej, stabilność finansowa obu banków po podziale oraz brak powstania przychodu po stronie Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego w związku z Podziałem są również istotne dla KNF.

W ocenie Wnioskodawców, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, przenoszony w ramach Podziału zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), składający się na Działalność Detaliczną, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. W konsekwencji, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przeniesienie tej Działalności Detalicznej do Banku Przejmującego pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W związku z przedstawionym powyżej uzasadnieniem, Wnioskodawcy wnoszą o uznanie ich stanowiska w sprawie za prawidłowe, tj. potwierdzenie, że zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), składający się na Działalność Detaliczną, przenoszony w ramach Podziału z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji jego przeniesienie do Banku Przejmującego będzie wyłączone z zakresu opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z czym w stosunku do tej czynności ani Bank Dzielony, ani Bank Przejmujący, nie będą występować w charakterze podatników VAT.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT).

W związku z powyższym, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest uzależnione od spełnienia następujących przesłanek:

(i) odliczenia może dokonać podatnik VAT,

(ii) towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Jednakże, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W analizowanym przypadku, skoro przeniesienie Działalności Detalicznej jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT, Bank Przejmujący nie będzie uprawniony do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia Działalności Detalicznej, nawet gdyby taka transakcja została udokumentowana fakturą.

Podsumowując, w przypadku uznania, że zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) składający się na Działalność Detaliczną stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przeniesienie tej Działalności w ramach Podziału będzie wyłączone z zakresu opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Bankowi Przejmującemu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia Działalności Detalicznej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

• prawidłowe w zakresie uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych składających się na Działalność Detaliczną za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji - uznania, że jego przeniesienie w ramach podziału do Banku Przejmującego będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy,
• nieprawidłowe w zakresie uznania, że z tytułu Transakcji Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący nie będą podatnikami podatku VAT,
• prawidłowe w zakresie uznania, że Bankowi Przejmującemu z tytułu nabycia Działalności Detalicznej nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl zaś art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi, jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te - chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów, czy też odpłatne świadczenie usług - nie podlegają opodatkowaniu.

I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1)  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2)  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3)  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4)  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:

• zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
• faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:

„Celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel Dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.”

Ponadto TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.

Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:

„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.”

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Bank Dzielony jest polskim bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku CIT oraz będącym czynnym podatnikiem VAT. Bank Przejmujący również jest polskim bankiem krajowym - spółką akcyjną, opodatkowaną w Polsce na zasadach nieograniczonego obowiązku podatkowego i będącą czynnym podatnikiem VAT. Bank Przejmujący jest istniejącym podmiotem wpisanym do KRS.

Działalność Banku Dzielonego została podzielona na dwa obszary, tj.:

1.  Działalność Detaliczną, która obejmuje obsługę kart kredytowych, udzielanie pożyczek i kredytów detalicznych, w tym złotowych kredytów hipotecznych, przyjmowanie depozytów, zarządzanie majątkiem wraz z usługami maklerskimi właściwymi dla tego obszaru, a także obsługę przedsiębiorców klasyfikowanych jako mikro-jednostki.

2.  Działalność Instytucjonalną, która obejmuje oferowanie produktów i świadczenie usług dla podmiotów gospodarczych, jednostek samorządu terytorialnego oraz sektora budżetowego, w szczególności w ramach bankowości korporacyjnej, klientów globalnych i bankowości przedsiębiorstw, bankowości transakcyjnej i usług powierniczych, działalności rynkowej dla klientów instytucjonalnych oraz usług biura maklerskiego świadczonych na rzecz klientów korporacyjnych i instytucjonalnych.

W zakres Działalności Instytucjonalnej wchodzi cała pozostała działalność niewchodząca do Działalności Detalicznej. Łącznie oba obszary obejmują całą strukturę organizacyjną i pełen zakres działalności Banku Dzielonego.

Bank Dzielony podjął decyzję o dokonaniu podziału przez wyodrębnienie Działalności Detalicznej na rzecz Banku Przejmującego. Podział przez wyodrębnienie ma zostać przeprowadzony w trybie art. 529 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks spółek handlowych. Bank Przejmujący przejmie wszystkie prawa i obowiązki związane z Działalnością Detaliczną, a Bank Dzielony zachowa Działalność Instytucjonalną (Działalność Pozostającą).

Wskazali Państwo, że z perspektywy planowanej reorganizacji działalności Banku Dzielonego, podział przez wyodrębnienie pozwoli na kontynuację przez Bank Dzielony działalności w obszarze Działalności Instytucjonalnej bez istotnego zakłócenia działalności w wyodrębnianym obszarze Działalności Detalicznej. Dla Banku Przejmującego przejęcie Działalności Detalicznej stanowi element strategicznych planów w zakresie rozwoju w segmencie detalicznym i mikroprzedsiębiorstw poprzez wzmocnienie pozycji na rynku oraz zwiększenie salda kredytów i depozytów.

W wyniku Podziału na Bank Przejmujący przejdą składniki materialne i niematerialne oraz zobowiązania związane z Działalnością Detaliczną, tj.:

1)  wszelkie prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania z tytułu umów i stosunków prawnych z klientami Banku Dzielonego w obszarze działalności bankowej, działalności maklerskiej, działalności związanej z produktami ubezpieczeniowymi prowadzonych w związku z produktami (w tym usługami i funkcjonalnościami) Działalności Detalicznej, w tym portfel kredytowy (z wyłączeniem portfela kredytów denominowanych w walutach obcych - historycznie oferowanych produktów, obecnie nieoferowanych aktywnie w ramach Działalności Detalicznej przez Bank Dzielony, z którymi związane są aktywa i zobowiązania przypisane do tego portfela, którymi w związku z tym Bank Przejmujący nie był zainteresowany w ramach uzgodnienia transakcji oraz prawa i obowiązki Banku Dzielonego wynikające z instrumentów finansowych będących inwestycjami dwuwalutowymi oferowanymi w ramach Działalności Detalicznej, które nie zakończyły się lub nie zostały rozliczone według stanu na dzień Podziału), depozyty oraz rachunki maklerskie;

2)  zasoby osobowe, w tym pracownicy i osoby współpracujące z Bankiem Dzielonym organizacyjnie i funkcjonalnie związani z działaniami wykonywanymi w ramach Działalności Detalicznej oraz dedykowany personel zarządzający, operacyjny i wspierający Działalność Detaliczną przypisany do tego obszaru działalności wraz ze wszelkimi zobowiązaniami i należnościami pracowniczymi ich dotyczącymi, co ma na celu zapewnienie kontynuacji świadczenia usług dla klientów, tj.:

i. kluczowi liderzy jednostek biznesowych,

ii. zespół odpowiedzialny za realizację podstawowych operacji bankowych,

iii. zespół obsługujący operacje konsumenckie,

iv. zespół rynków finansowych odpowiedzialny za działalność maklerską w związku z produktami Działalności Detalicznej w tym obszarze,

v. zespół wykonujący funkcje wspólne dla operacji Działalności Detalicznej tj. funkcje w zakresie podstawowych operacji, obsługi i wykorzystania technologii, zarządzania ryzykiem oraz finansami;

3)  środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną lub działaniami wykonywanymi przez pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej, w tym m.in. flota samochodowa, rzeczowe aktywa trwałe zlokalizowane w wynajmowanych oddziałach przypisanych Działalności Detalicznej (np. wyposażenie biurowe), znaki towarowe, know-how, prawa autorskie, modele i narzędzia wspierające codzienną pracę Działalności Detalicznej, lokalna infrastruktura technologiczna (np. bankomaty, wpłatomaty, zestawy komputerowe, urządzenia telefoniczne, programy komputerowe i narzędzia IT itp. z wyjątkiem komputerów stacjonarnych i dysków twardych komputerów przenośnych), wyłącznie używane lub wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną i przypisane do Działalności Detalicznej na podstawie Planu Podziału;

4)  prawa i obowiązki z umów najmu lokalizacji oddziałów detalicznych i wybranych innych nieruchomości (np. samodzielnych bankomatów i parkingów) wykorzystywanych wyłącznie w Działalności Detalicznej (z wyłączeniem umowy najmu powierzchni biurowej dotyczącej lokalizacji przy ul. (...) - wykorzystywanej jednak częściowo zarówno przez Działalność Detaliczną jak i Instytucjonalną), w tym wszystkie prawa i obowiązki, a także należności i zobowiązania związane z depozytami zabezpieczającymi wykonanie takich umów;

5)  prawa i obowiązki, aktywa i zobowiązania wynikające z umów zewnętrznych, takich jak umowy z dostawcami sprzedaży bezpośredniej, umowy dotyczące kart kredytowych, umowy w zakresie sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, umowy z dostawcami oraz umowy dystrybucji funduszy oraz inne umowy porozumienia, ustalenia lub stosunki prawne związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną;

6)  określona w Planie Podziału i przypisana do Działalności Detalicznej część aktywów obejmujących gotówkę i jej ekwiwalenty (środki pieniężne dedykowane usługom Działalności Detalicznej oraz dłużne papiery wartościowe), rzeczowe aktywa trwałe (w tym przypisane prawo do użytkowania aktywów), odroczone aktywa podatkowe, kwoty stanowiące 3,5% salda depozytów Działalności Detalicznej w (...) (wymagana stopa rezerwy obowiązkowej) oraz inne aktywa wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. aktywów i zobowiązań wyłączonych dotyczących m.in. umów świadczenia usług wspólnych używanych w ramach Działalności Detalicznej, jak również w innej działalności Banku Dzielonego i jego podmiotów powiązanych);

7)  wszelkie pozostałe obowiązki i zobowiązania Banku Dzielonego w zakresie wynikającym lub związanym z Działalnością Detaliczną lub z którymikolwiek z takich aktywów wyłącznie związanych z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. zobowiązań wyłączonych dotyczących Działalności Detalicznej, które obejmują m.in. każde zobowiązanie z tytułu kary nałożonej przez właściwy organ w związku ze sprawą dotyczącą prowadzenia działalności detalicznej przed dniem Podziału, jeżeli sprawa ta była przedmiotem formalnego postępowania administracyjnego, z wyłączeniem postępowań wyjaśniających i zapytań (...), a także wymienione w Planie Podziału zobowiązania związane z decyzjami (...) oraz postępowaniami sądowymi wszczętymi przez podmioty trzecie w tym potencjalnymi skutkami ich wznowienia lub odwołań), w tym rezerwy obejmujące sprawy sądowe, potencjalne zwroty opłat związane z orzeczeniem TSUE dotyczącym wcześniejszej spłaty kredytu oraz zobowiązania pozabilansowe.

Dodatkowo, Bank Przejmujący przejmie wskazane w Planie Podziału:

• prawa i obowiązki Banku Dzielonego w ramach spraw i postępowań przed sądami i właściwymi organami (w tym postępowań wyjaśniających i egzekucyjnych), oraz
• Bank Przejmujący przejmie postępowania (bez względu na datę ich wszczęcia), które dotyczą Banku Dzielonego i są prowadzone w związku z aktywami lub zobowiązaniami Działalności Detalicznej alokowanymi na Bank Przejmujący zgodnie z Planem Podziału.

Państwa wątpliwości w sprawie dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania), składające się na Działalność Detaliczną, stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji czy ich przeniesienie w ramach Podziału przez wyodrębnienie do Banku Przejmującego będzie wyłączone z zakresu opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, a tym samym - czy w odniesieniu do tej czynności ani Bank Dzielony, ani Bank Przejmujący nie będą występować w charakterze podatników podatku VAT.

Jak już wyjaśniono, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych służący do prowadzenia Działalności Detalicznej stanowić będzie na dzień Podziału zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznaczać się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym oraz będzie obejmować zobowiązania.

Za wyodrębnieniem organizacyjnym Działalności Detalicznej przemawia fakt, że - jak Państwo podali - w wyniku podjęcia uchwały Zarządu Banku Dzielonego formalnie wyodrębniono w strukturze organizacyjnej Banku Dzielonego dwie równolegle funkcjonujące jednostki, tj.:

• Działalność Detaliczną oraz
• Działalność Instytucjonalną.

Działalność Detaliczna - jak wynika z opisu - działa jako odrębna część przedsiębiorstwa realizując funkcje gospodarcze w segmencie detalicznym. Zarząd Banku, podejmując Uchwałę, jednoznacznie przypisał do Działalności Detalicznej konkretne zadania gospodarcze, umożliwiając jej pełne organizacyjne, operacyjne i finansowe wyodrębnienie w ramach struktury Banku Dzielonego. W odniesieniu do Działalności Detalicznej, uchwała szczegółowo:

• precyzuje produkty i usługi oraz odpowiednie umowy z kontrahentami przypisane do Działalności Detalicznej;
• przypisuje do Działalności Detalicznej pracowników wykonujących zadania w jej zakresie
• przyporządkowuje środki trwałe znajdujące się w oddziałach dedykowanych obsłudze Działalności Detalicznej, a także znajdujące się w jednostce biurowej przy (...) (wykorzystywanej częściowo zarówno przez Działalność Detaliczną, jak i Instytucjonalną do dnia Podziału), jak również wyposażenie pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej, a także pojazdy i bankomaty;
• przyporządkowuje wszelkie prawa i obowiązki oraz należności i zobowiązania wynikające z umów najmu dotyczących lokalizacji wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby Działalności Detalicznej;
• przyporządkowuje wartości niematerialne i prawne związane z Działalnością Detaliczną;
• przyporządkowuje prawa i obowiązki w zakresie roszczeń oraz spraw w postępowaniach sądowych, administracyjnych (w tym postępowań wyjaśniających), sądowo-administracyjnych, egzekucyjnych i innych przed właściwymi organami, związanych z Działalnością Detaliczną.

Wskazali Państwo, że Uchwała potwierdza, iż przed Podziałem Działalność Detaliczna została wyposażona we wszelkie niezbędne składniki materialne i niematerialne do samodzielnego działania. Uchwała formalnie potwierdziła jej istnienie w strukturze Banku Dzielonego oraz przypisała odpowiedni personel, aktywa, prawa i obowiązki. Obowiązujące regulaminy wewnętrzne Banku Dzielonego są stosowane odrębnie do Działalności Detalicznej. Tym samym warunek wyodrębnienia organizacyjnego przenoszonych składników (w tym zobowiązań) przypisanych do Działalności Detalicznej należy uznać za spełniony.

O wyodrębnieniu finansowym zespołu składników majątkowych związanych z Działalnością Detaliczną, świadczy fakt, że zgodnie z Państwa wskazaniem Działalność Detaliczna jest odrębna pod względem gospodarczym oraz funkcjonuje równolegle i niezależnie w ramach wewnętrznej organizacji Baku Dzielonego, do której przypisany został personel, aktywa i pasywa, zobowiązania i należności oraz prawa i obowiązki. Działalność Detaliczna generuje przychody i koszty. Do Działalności Detalicznej przyporządkowane są środki pieniężne znajdujące się w jednostkach wchodzących w skład sieci dystrybucyjnej oddziałów dedykowanych do obsługi Działalności Detalicznej. Wskazali Państwo, że zasadnicza część danych finansowych dotyczących Działalności Finansowej dostępna jest bezpośrednio z dedykowanych jej narzędzi, w tym odrębnej księgi głównej oraz prowadzonego w niej zestawu kont księgowych służących ewidencji operacji związanych z obsługą klientów detalicznych. Istotne jest, że Bank Dzielony w celu pełnego odzwierciedlenia wyodrębnienia finansowego Działalności Detalicznej oraz zapewnienia wymaganego raportowania w zakresie bilansu, pozabilansowego oraz rachunku wyników, wprowadził i będzie utrzymywał dodatkowy, okresowy proces. Proces ten opiera się na dostępnych rozwiązaniach organizacyjnych i informatycznych oraz umożliwia uzupełnienie informacji zawartych na kontach księgi głównej o dane niezbędne do zapewnienia prawidłowego obrazu finansowego Działalności Detalicznej. Wskazali Państwo, że w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jednostek zależnych prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarze związanym z segmentem detalicznym. Bank Dzielony sporządza i będzie sporządzał bilans oraz rachunek zysków i strat dla Działalności Detalicznej.

Wyodrębnienie funkcjonalne na moment Podziału przejawia się tym, że składniki majątkowe związane z Działalnością Detaliczną zostały wyposażone w zaplecze organizacyjne oraz w samodzielną jednostkę funkcjonującą w zakresie obsługi kart kredytowych, udzielania pożyczek i kredytów detalicznych, przyjmowania depozytów, zarządzania majątkiem oraz obsługi przedsiębiorców. Działalność Detaliczna będzie dysponować zasobami materialnymi, niematerialnymi, kadrowymi oraz niezbędnymi licencjami i zezwoleniami, umożliwiającymi jej kontynuację. Działalność Detaliczna - jak wynika z opisu - posiada własną strukturę organizacyjną i dedykowaną kadrę, w tym kierowniczą. Dodatkowo, Działalność Detaliczna odznacza się odrębnością operacyjną w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego i została wyposażona w określone funkcje realizując przy tym określone funkcje związane z segmentem detalicznym i działa niezależnie od pozostałej działalności, tj. Działalności Instytucjonalnej.

Dodatkowo, wskazali Państwo, że wszelkie prawa, udziały i tytułu prawne do aplikacji (z wyjątkiem aplikacji TP2 systemu autoryzacji kart debetowych), programów komputerowych i narzędzi informatycznych związane z Działalnością Detaliczną od dnia Podziału przejdą automatycznie na rzecz Banku Przejmującego. Bank Przejmujący nabędzie także licencje na korzystanie z praw autorskich oraz prawa do używania - udzielone na podstawie umów oprogramowania.

Co ważne - w ramach Podziału - dojdzie do przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Jak Państwo wskazali - nastąpi transfer pracowników związanych z Działalnością Detaliczną. Bank Przejmujący stanie się z mocy prawa stroną stosunków pracy pracowników Banku Dzielonego, którzy będą świadczyli pracę wyłącznie na rzecz Działalności detalicznej na dzień Podziału.

Warto zaznaczyć, że po dokonaniu Podziału, Bank Przejmujący będzie kontynuować działalność prowadzoną w ramach Działalności Detalicznej przy wykorzystaniu przejętych składników materialnych i niematerialnych, zasobów ludzkich w oparciu o niezbędne licencje i zezwolenia i umowy.

Co istotne w sprawie, przedmiotem przeniesienia na rzecz Banku Przejmującego będą również zobowiązania związane z Działalnością Detaliczną.

Co prawda wskazali Państwo, że w ramach Podziału nie zostaną przeniesione umowy wspólne lub wyłącznie dotyczące Działalności Instytucjonalnej, w tym niezbędne dla kontynuacji działalności maklerskiej w ramach Działalności Detalicznej prawa i obowiązki, należności i zobowiązania wynikające z umów a także nie zostaną przeniesione: umowy i transakcje z podmiotami powiązanymi Banku Dzielonego i (...) (z wyjątkiem umowy dotyczącej obligacji strukturyzowanych w zakresie działalności maklerskiej), aktywa i zobowiązania, których przeniesienie byłoby sprzeczne z sankcjami, prawem lub orzeczeniami organów, prawa i obowiązki wynikające z postępowań karnych dotyczących Działalności Detalicznej (z wyjątkiem spraw związanych ze wskaźnikami referencyjnymi uzgodnionymi między stronami) oraz prawa i obowiązki dotyczące umowy przeniesienia Działalności Detalicznej oraz koszty i opłaty poniesione przez (...), Bank Dzielony lub ich podmioty powiązane w związku z jej przygotowaniem, negocjacją i wykonaniem. Ponadto, w ramach Podziału na Bank Przejmujący nie zostanie przeniesiona umowa najmu powierzchni biurowej dotycząca lokalizacji przy ul. (...), którą Bank dzielony wykorzystuje zarówno w Działalności Detalicznej, jak i w Działalności Instytucjonalnej.

Dodatkowo, w opisie sprawy wskazali Państwo, że zgodnie z art. 124c Prawa bankowego, przeprowadzenie Podziału wymaga zgody KNF. Zgoda ta warunkuje skuteczność Podziału i może zostać odmówiona, jeśli operacja mogłaby niekorzystnie wpływać na ostrożne i stabilne zarządzanie Bankiem Dzielonym lub Bankiem Przejmującym, bądź też mogłaby prowadzić do istotnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa. Dla KNF istotne są również: sposób dalszego funkcjonowania części wydzielonej, stabilność finansowa obu banków po transakcji oraz brak powstania przychodu podatkowego po stronie zarówno Banku Dzielonego, jak i Banku Przejmującego.

Nie mniej jednak, powyższe nie wpłynie negatywnie na możliwość kontynuacji przez Bank Przejmujący Działalności Detalicznej w oparciu o przejęte składniki materialne i niematerialne. Należy wskazać, że Działalność Detaliczna na moment Podziału będzie stanowiła zbiór powiązanych ze sobą wzajemnie elementów realizując przy tym określone zadania w zakresie obszaru bankowości detalicznej.

W konsekwencji, należy uznać, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Działalność Detaliczną stanowić będzie na dzień dokonania Podziału Banku Dzielonego przez wyodrębnioną zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a tym samym czynność jej wyodrębnienia i przeniesienia z Banku Dzielonego na rzecz Banku Przejmującego będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.

W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia czy Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący w związku z Transakcją nie będą występować jako podatnicy podatku VAT.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.

I tak, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei, jak wskazano wyże. zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Z analizy tych przepisów wynika, że jeżeli przedmiot dostawy spełnia przesłanki do uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, to jego dostawa, przez co należy rozumieć każdą czynność rozporządzająca, a więc i przeniesienie w ramach Podziału przez wyodrębnienie, stanowi czynność niepodlegającą regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Bank Dzielony jest czynnym podatnikiem podatku VAT, a Działalność Detaliczna, którą prowadzi obejmuje zarówno czynności opodatkowane podatkiem VAT, jak i zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37-41 ustawy. Jednocześnie w analizowanym przypadku przedmiotem przeniesienia w ramach Transakcji Podziału przez Bank Dzielony będzie Działalność Detaliczna, która na moment Podziału będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy i w związku z czym jej przeniesienie w ramach Podziału, stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że w takiej sytuacji regulacje wynikające z art. 2 pkt 27e ustawy i art. 6 pkt 1 ustawy dotyczą i są istotne dla podatnika, który dokonuje dostawy posiadanych składników majątku, a nie podatnika, który je nabywa, w tym przypadku Banku Przejmującego. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, co do zasady zbycie niezależnie od formy rozporządzania majątkiem jest neutralne dla nabywcy (Bank Przejmujący). To Zbywający (Bank Dzielony) powinien prawidłowo określić przedmiot dostawy i prawidłowo go opodatkować.

A zatem, Bank Dzielony, który będzie dokonywał dostawy w ramach Podziału składników majątkowych związanych z Działalnością Detaliczną będzie działał w charakterze podatnika podatku VAT, jednakże będzie On dokonywał Transakcji przeniesienia Działalności Detalicznej, która będzie stanowiła czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Natomiast od strony nabywcy, tj. Banku Przejmującego nabycie składników majątkowych związanych z Działalnością Detaliczną będzie neutralne podatkowo, gdyż jak wyżej wskazano - to podmiot dokonujący dostawy (w tym przypadku Bank Dzielony) jest zobowiązany do prawidłowego określenia przedmiotu dostawy oraz właściwego jej opodatkowania. Niemniej czynności tej będzie dokonywał - wbrew Państwa twierdzeniu - jako podatnik podatku VAT.

Zatem, Państwa stanowisko w tej części uznaję za nieprawidłowe.

Mają Państwo również wątpliwości czy Bankowi Przejmującemu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia Działalności Detalicznej.

W odniesieniu do powyższych wątpliwości należy wskazać, że podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały określone w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy,

nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy,

obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

W rozpatrywanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie będą spełnione, ponieważ - jak wskazano powyżej - planowane przeniesienie w ramach Podziału składników majątkowych składających się na Działalność Detaliczną będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na podstawie art. 2 pkt 27e ustawy i zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji Bankowi Przejmującemu - tu: B. Spółka Akcyjna - nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia Działalności Detalicznej, z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

A. Spółka Akcyjna (Zainteresowana będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.