Miejsce świadczenia i fakturowania świadczonych usług rachunkowo-księgowych związanych z obsługą konkretnej nieruchomości zlokalizowanej w Polsce.
Biuro Rachunkowe z siedzibą w Polsce, czynny podatnik VAT, świadczy usługi rachunkowo-księgowe na rzecz osoby fizycznej z Austrii, która jest właścicielem apartamentu w Polsce i wynajmuje go hotelowi. Usługobiorca posiada polski NIP VAT, ale nie ma numeru VAT-UE. Biuro dotychczas wystawiało faktury z polskim VAT 23%, uznając usługi za związane z nieruchomością. Z opisu sprawy wynika, że kontrahent z Austrii…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe w zakresie wątpliwości dotyczących miejsca świadczenia usług rachunkowo-księgowych na rzecz Kontrahenta z Austrii (pytanie nr 1) oraz ich fakturowania (pytanie nr 2).
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i fakturowania świadczonych usług rachunkowo-księgowych związanych z obsługą konkretnej nieruchomości zlokalizowanej w Polsce. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Biuro Rachunkowe (...) (dalej: „Biuro (...)”), podatnik VAT czynny z siedzibę w Polsce, świadczy na rzecz osoby fizycznej usługi rachunkowo-księgowe, obejmujące m.in. prowadzenie księgowości oraz rozliczenia VAT i PIT dotyczące nieruchomości zlokalizowanej w Polsce (apartament w kompleksie hotelowym) wynajmowanej w najem długoterminowy opodatkowany stawką VAT 23%.
Usługobiorca jest osobą fizyczną zamieszkałą w Austrii, nieprowadzącą działalności gospodarczej w Austrii ani w Polsce, ale zarejestrowaną w Polsce jako podatnik VAT (posiada polski NIP i VAT), bez numeru VAT-UE, prowadzącą najem prywatny. Na białej liście podatników VAT w polu „adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres miejsca zamieszkania, w przypadku braku adresu stałego miejsca prowadzenia działalności - w odniesieniu do osoby fizycznej” widnieje adres nieruchomości położonej w Polsce.
Do tej pory Biuro (...) wystawiało faktury za powyższe usługi z polskim VAT 23% jako sprzedaż krajową, uznając, że świadczenie usług księgowych dotyczy obsługi nieruchomości położonej w Polsce i dlatego podlega polskiemu VAT.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że z obiektywnych informacji jakie posiadacie nie wynika w sposób jednoznaczny, że Kontrahent z Austrii posiada na terytorium Polski miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazujecie Państwo, że Kontrahent z Austrii nie złożył Państwu oświadczenia o braku stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Wskazują Państwo, że Kontrahent z Austrii zakupił pokój hotelowy w kompleksie hotelowym – posiada akt własności. Oprócz tego zawarta jest pomiędzy Kontrahentem z Austrii a hotelem umowa najmu (na okres dziesięciu lat), w której klient (Kontrahent z Austrii) zobowiązuje się wynająć i oddać hotelowi na czas oznaczony lokal do używania wraz z wyposażeniem a hotel zobowiązuje się płacić Klientowi wynagrodzenie (czynsz). Jednocześnie umowa najmu stanowi, że lokal będzie wykorzystywany przez hotel do świadczenia usług – hotel ma prawo do podnajmu, czerpania korzyści majątkowych lub oddania do używania lokal oraz zarządza całym obiektem. Kontrahent z Austrii jako strona umowy najmu ma prawo do kontroli hotelu i funkcjonowania obiektu w postaci wglądu w dokumenty np. regulaminy, dokumenty księgowe, uchwały, protokoły. Kontrahent ma prawo wykorzystywać własny lokal bądź inny dostępny lokal w obiekcie na własne potrzeby w przypadku braku obłożenia hotelu. Kontrahent z Austrii upoważnia hotel do dokonywania wszystkich czynności w zakresie zwykłego zarządu (bieżące administrowanie) lokalem w sposób zapewniający prawidłowe funkcjonowanie lokalu w tym do zawierania, zmiany treści oraz rozwiązywania umów. Klient (Kontrahent z Austrii) upoważnia hotel także do dokonywania wszelkich czynności prawnych przed organami administracji publicznej oraz sądami, które są niezbędne do realizacji usługi.
Dotychczas Państwa stanowisko było takie, że Kontrahent z Austrii posiada stałe miejsce prowadzenia działalności w Polsce, w związku z tym faktura za usługi księgowe była wystawiana ze stawką 23% VAT.
Pytania
1) Czy usługi rachunkowo-księgowe świadczone przez Biuro Rachunkowe (...) na rzecz osoby fizycznej zamieszkałej w Austrii, posiadającej polski NIP, VAT (bez VAT-UE), które dotyczą obsługi nieruchomości położonej w Polsce, należy uznać za usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT, a zatem miejscem ich świadczenia jest Polska i podlegają one polskiemu VAT 23%?
2) Jeżeli odpowiedź na pytanie 1 jest negatywna - w świetle art. 28e ustawy o VAT - to czy takie usługi należy traktować jako usługi o miejscu świadczenia poza terytorium Polski (np. w miejscu zamieszkania usługobiorcy), a więc fakturować je bez polskiego VAT ze stawką NP?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem usługi rachunkowo-księgowe świadczone na rzecz usługobiorcy są bezpośrednio związane z obsługą konkretnej nieruchomości położonej na terytorium Polski - prowadzenie księgowości oraz rozliczenia podatkowe wynikają z użytkowania i obsługi tej nieruchomości.
W ocenie Biura (...), skoro świadczenie usług bezpośrednio wiąże się z funkcjonowaniem nieruchomości położonej w Polsce, to usługi te stanowią usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości - w tym przypadku Polska, co skutkuje obowiązkiem naliczania polskiego VAT 23% na fakturach za usługi księgowe. Jednocześnie Biuro (...) uznaje, że w opisanej sytuacji usługobiorca posiada adres prowadzenia działalności w Polsce, czyli w miejscu położenia nieruchomości.
Biuro (...) w praktyce stosuje tę kwalifikację od początku świadczenia usług, wystawiając faktury z polskim VAT 23%, uznając je za prawidłowe rozliczenie podatku VAT za usługi związane z nieruchomością w Polsce.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie miejsca świadczenia usług rachunkowo-księgowych na rzecz Kontrahenta z Austrii oraz ich fakturowania jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z regulacji tej wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 i 3 ustawy:
Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (…).
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
Stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
1. ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2. podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347 str. 1 ze zm.):
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalność rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z przepisami innych państw członkowskich oraz państw trzecich, wykonujące czynności, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i art. 9 ust. 1 Dyrektywy.
Należy zauważyć że o tym, czy dany podmiot jest podatnikiem podatku od wartości dodanej (podobnie jak podatku od towarów i usług) czy też nie, nie decyduje fakt zarejestrowania się podmiotu dla celów tego podatku, lecz charakter czynności jakie wykonuje. Nawet jeśli podmiot nie jest zarejestrowany w państwie członkowskim jako podatnik podatku od wartości dodanej, to występuje jako taki podatnik z uwagi na fakt wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
W tym miejscu wskazać należy, że na mocy art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Zatem, najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie lokalu przez jego najemcę. Zatem, odpłatne udostępnianie nieruchomości innemu podmiotowi skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wynajmującego, a tym samym stanowi odpłatne świadczenie usług. W konsekwencji wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, jeżeli wykonywany jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych (zawierane umowy najmu mają zazwyczaj długotrwały charakter, a uzyskiwane korzyści z tego tytułu są w zasadzie stałe), bez względu na to, czy najem jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej, czy jako odrębne źródło przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wynajmującego, jak i najemcę - określone przepisami obowiązki.
Trzeba tu zaznaczyć, że w podatku VAT nie występuje pojęcie „najmu prywatnego” i „najmu w ramach działalności gospodarczej”. W świetle przepisów ustawy działalnością gospodarczą jest każda czynność najmu niezależnie od tego, czy wynajmujący działalność tę zarejestrował, czy nie i niezależnie od tego, czy przedmiot najmu stanowi w jego działalności środek trwały.
W opisie sprawy wskazaliście Państwo, że usługobiorca jest osobą fizyczną zamieszkałą w Austrii, nieprowadzącą działalności gospodarczej w Austrii ani w Polsce, ale zarejestrowaną w Polsce jako podatnik VAT (posiada polski NIP i VAT), bez numeru VAT-UE prowadzącą najem prywatny. Z takim Państwa twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Kontrahent, który wynajmuje nieruchomość w Polsce jest uznawany za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy oraz art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE. W konsekwencji Kontrahent jako usługobiorca nie może być uznany za osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Kontrahent więc będzie występować w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, o którym mowa w art. 28a ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że świadczycie Państwo usługi rachunkowo-księgowe obejmujące m.in. prowadzenie księgowości oraz rozliczenia VAT i PIT dotyczące nieruchomości zlokalizowanych w Polsce (apartament w kompleksie hotelowym) wynajmowanej w najem długoterminowy w Polsce na rzecz Kontrahenta zamieszkałego w Austrii. Jak już wskazałem Kontrahent, który wynajmuje nieruchomość w Polsce jest uznawany za podatnika prowadzącego działalność gospodarczej.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy usługi rachunkowo-księgowe świadczone przez Państwa na rzecz Kontrahenta z Austrii posiadającego polski NIP VAT (bez VAT UE), które dotyczą obsługi nieruchomości w Polsce należy uznać za usługi związane z nieruchomością, a zatem miejscem świadczenia tych usług jest Polska (pytanie nr 1) oraz fakturowania świadczonych usług rachunkowo-księgowych na rzecz Kontrahenta z Austrii (pytanie nr 2).
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług na rzecz podatników prowadzących działalność gospodarczą uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Według art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
Zarówno ustawa o VAT, jak i Dyrektywa posługują się takimi pojęciami jak: siedziba działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. O tym w jaki sposób należy rozumieć te pojęcia dla celów stosowania miejsca świadczenia usług stanowi Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77, str. 1, z późn. zm.) – zwane dalej: „rozporządzeniem 282/2011”.
Zgodnie z art. 10 rozporządzenia 282/2011:
1. Na użytek stosowania art. 44 i 45 dyrektywy 2006/112/WE „miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika” jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa.
2. W celu ustalenia miejsca, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa, i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa.
W przypadku gdy te kryteria nie pozwalają z całkowitą pewnością określić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jest miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem.
3. Sam adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika.
W myśl art. 11 ww. rozporządzenia:
1. Na użytek stosowania art. 44 dyrektywy 2006/112/WE "stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia – które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
2. Na użytek stosowania następujących artykułów "stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza dowolne miejsce - inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia - które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu świadczenie usług, które wykonuje:
a) art. 45 dyrektywy 2006/112/WE;
b) począwszy od 1 stycznia 2013 r. - art. 56 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE;
c) do 31 grudnia 2014 r. - art. 58 dyrektywy 2006/112/WE;
d) art. 192a dyrektywy 2006/112/WE.
3. Fakt posiadania numeru identyfikacyjnego VAT sam w sobie nie jest wystarczający, by uznać, że podatnik posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Jednocześnie według art. 28e ustawy:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
Z treści art. 28e ustawy wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi związanej z nieruchomością, decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości, z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten – jak wynika z jego brzmienia – stanowi wyjątek od zasady ogólnej, przyjmując jako kryterium odniesienie się nie do podmiotu, lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje ich otwarty katalog, zamieszczony w tym przepisie. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.
Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284, s. 1) zmianę do Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77, str. 1, z późn. zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że aby świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z dnia 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global Turnkey Solutions Poland, C-155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).
Przechodząc do kwestii dotyczących fakturowania świadczonych usług a rzecz Kontrahenta należy wskazać, że zgodnie z art. 106a pkt 2 lit. a) ustawy:
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika.
W myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Dane, które powinna zawierać faktura wskazano w art. 106e ust. 1 ustawy.
Stosownie do art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy:
Faktura powinna zawierać w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi - wyrazy „odwrotne obciążenie”.
Według art. 106e ust. 5 pkt 1 ustawy:
Faktura może nie zawierać w przypadku, o którym mowa w art. 106a pkt 2 lit. a - danych określonych w ust. 1 pkt 10 i 12-14.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 32a ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
Ustawą z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1598), wprowadzono zmiany w zakresie KSeF, które miały wejść w życie 1 lipca 2024 r. Jednak, zgodnie z ustawą z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 852), zwanej dalej „ustawą zmieniającą” - termin wejścia w życie obowiązkowego KSeF został przesunięty na 1 lutego 2026 r.
Stosownie do art. 106ga ust. 1-4 ustawy, który wszedł w życie 1 lutego 2026 r.:
1. Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane.
Zgodnie z art. 106gb ust. 1 i 2 ustawy, który wszedł w życie 1 lutego 2026 r.:
1. Faktura ustrukturyzowana jest wystawiana i otrzymywana przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur za pomocą oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej i zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
2. Oprogramowanie interfejsowe, o którym mowa w ust. 1, jest dostępne na stronie, której adres jest podany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Natomiast według art. 106gb ust. 4 ustawy:
W przypadku gdy:
1) miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego, lub
2) nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, lub
3) nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w nabyciu towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę lub
4) nabywcą jest podatnik korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1, lub
5) nabywcą jest podmiot, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej, inny niż nabywca, o którym mowa w pkt 1-3 i 6, lub
6) nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej,
- faktura ustrukturyzowana jest udostępniana nabywcy w sposób z nim uzgodniony.
Przedsiębiorcy u których wartość sprzedaży przekroczyła w 2024 r. kwotę 200 mln zł mają obowiązek stosowania KSeF od 1 lutego 2026 r. Zaś pozostali przedsiębiorcy (z wyjątkiem do 10 tys. zł miesięcznie) mają obowiązek stosowania KSeF od 1 kwietnia 2026 r. Natomiast jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku u podatników udokumentowania fakturami wystawionymi w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10 000 zł podatnicy w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2026 r., obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych mogą wystawiać faktury elektronicznie lub faktury w postaci papierowej (art. 145m ustawy o VAT).
Należy również podkreślić, że 28 stycznia 2026 r. wydane zostały przez Ministerstwo Finansów objaśnienia podatkowe dotyczące zasad ustalania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju dla potrzeb wystawiania faktur przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, czyli kwestii która jest przedmiotem Państwa wątpliwości. Powyższe objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów przedstawiają sposób postępowania dla celów podatku przy świadczeniu usług na rzecz podmiotów zagranicznych. W objaśnieniach między innymi wskazano, że nie jesteście Państwo zobligowani do prowadzenia skomplikowanych analiz w celu ustalenia istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej swojego kontrahenta. Istotne jest, jednak zgodnie z tymi objaśnieniami, wskazanie przez Państwa czy Kontrahent z Austrii złożył Państwu oświadczenie o braku stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce lub o braku uczestnictwa stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce w nabyciu usług.
W objaśnieniach tych wskazano:
„Przepisy ustawy o VAT (art. 106gb ust. 4) nakładają na podatnika obowiązek udostępnienia faktury w sposób uzgodniony z nabywcą, m.in. jeżeli ten nabywca jest podmiotem:
Dla określenia ewentualnego obowiązku udostępnienia faktury poza systemem KSeF, w sposób uzgodniony z nabywcą, należy zatem dokonać oceny, czy podatnik zagraniczny posiada w Polsce SMPD, a jeżeli tak, to czy to SMPD uczestniczy w nabyciu towaru lub usługi.
Zgodnie z orzecznictwem TSUE, podatnik nie powinien być obligowany do prowadzenia skomplikowanych analiz w celu ustalenia istnienia SMPD swojego kontrahenta. W tym zakresie należy wymagać obiektywnych i jednoznacznych kryteriów, na podstawie których podatnik może stwierdzić, czy nabywca towarów lub usług ma w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Uwzględniając powyższe, dla celów wystawiania faktur, przykładowe kryteria, które powinien zastosować podatnik w celu ustalenia istnienia SMPD nabywcy towaru lub usługi oraz ewentualnego uczestnictwa tego SMPD w nabyciu towarów lub usług, powinny być następujące:
Mając na uwadze powołane powyżej regulacje prawne oraz przedstawione okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wbrew Państwa twierdzeniu w analizowanym przypadku usługi rachunkowo-księgowe świadczone przez Państwa na rzecz podmiotu z Austrii nie są związane bezpośrednio z nieruchomością. W niniejszej sprawie określona nieruchomość nie stanowi centralnego i nieodzownego elementu świadczonej przez Państwa usługi rachunkowo-księgowej. Ponadto, celem tej usługi nie jest zmiana prawnego ani fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości. Przedmiotem usługi są rozliczenia rachunkowo-księgowe prowadzonej działalności przez Kontrahenta z Austrii. Nie sposób więc uznać, że nieruchomość jest wpisana w istotę świadczonej przez Państwa usługi (tkwi w niej samej), że jest jej centralnym elementem nadającym sens usłudze i determinującym jej treść.
Zatem, w tym przypadku związek pomiędzy świadczoną usługę rachunkowo-księgową a nieruchomością nie jest na tyle bezpośredni, aby uznać ją za usługę związaną z nieruchomością, o której mowa w art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011. W konsekwencji realizowana przez Państwa usługa rachunkowo-księgowa, świadczona na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 28a ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą nie jest usługą związaną z nieruchomością, w rozumieniu art. 28e ustawy.
W opisie sprawy wskazaliście Państwo, że Kontrahent z Austrii posiada NIP w Polsce i z obiektywnych informacji jakie Państwo posiadacie nie wynika w sposób jednoznaczny, że Kontrahent z Austrii posiada na terytorium Polski stałe miejsce prowadzenia działalności. Ponadto nie uzyskaliście Państwo od Kontrahenta z Austrii oświadczenia o braku stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Austrii. Zatem skoro Kontrahent z Austrii posługuje się w transakcji z Państwem numerem NIP nadanym w Polsce i nie złożył Państwu oświadczenia o braku stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej to zgodnie z powyższymi objaśnieniami Ministerstwa Finansów z 28 stycznia 2026 r. wskazać należy, że możecie Państwo uznać, że Kontrahent z Austrii posiada w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i nie udostępniają faktury ustrukturyzowanej Kontrahentowi w sposób z nim uzgodniony.
W konsekwencji do świadczonej przez Państwa usługi na rzecz Kontrahenta z miejscem zamieszkania w Austrii zastosowanie znajduje zasada ustalania miejsca świadczenia wyrażona w art. 28b ust. 2 ustawy, zgodnie z którą w przypadku gdy usługi świadczone są dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności. Miejscem świadczenia i zarazem opodatkowania usług rachunkowo-księgowych na rzecz Kontrahenta będzie terytorium Polski. Tym samym Państwo jako czynny podatnik VAT z siedzibą w Polsce, w myśl art. 106ga ust. 1 ustawy zobowiązani jesteście do wystawienia faktury ustrukturyzowanej w KSeF z właściwą stawką podatku VAT obowiązującą w Polsce.
Należy wspomnieć, że w art. 28b ustawy wyróżniono również sytuację, gdzie miejscem opodatkowania na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności (art. 28b ust. 1 ustawy). W takim przypadku, gdy miejscem świadczenia będzie terytorium innego państwa niż Polska faktura powinna zawierająca adnotację „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy). Faktura taka może nie zawierać danych określonych w art. 106e ust. 1 pkt 10 i 12-14 ustawy, tj. stawki i kwoty podatku VAT. Jednakże, jak wskazałem, art. 28 ust. 1 ustawy w Państwa opisanej sprawie nie będzie miał zastosowania.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 należy uznać za nieprawidłowe.
Niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy Państwa wątpliwości sformułowanych w pytaniu nr 1 i 2, natomiast w zakresie pytania nr 3 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Państwa, a nie wywiera skutku prawnego dla Kontrahenta z Austrii.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Ponadto należy wskazać, że przedmiotowa interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii będących przedmiotem zapytania. Inne kwestie nie objęte pytaniem, nie mogły być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo