Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego (lub jego części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie w ramach realizowanej inwestycji.
Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, zawarła umowę o dofinansowanie na zakup sprzętu (X) do organizacji nieodpłatnych wydarzeń kulturalnych. Sprzęt zostanie nieodpłatnie przekazany do używania Bibliotece Publicznej,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego (lub jego części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie (…) w ramach realizowanej inwestycji. Uzupełnili go Państwo pismem z 3 maja 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Gmina (…) (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego działającą na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153, ze zm.). Gmina jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług i składa skonsolidowane deklaracje JPK_V7M obejmujące również rozliczenia jej jednostek budżetowych.
W ramach (…), Gmina (…) zawarła w 2025 r. z Samorządem Województwa (…) Umowę o przyznaniu pomocy nr (…) (dalej: „Umowa”).
Przedmiotem operacji jest zakup X (…) na potrzeby organizacji wydarzeń kulturalnych w gminie (…) (dalej: „(…)” lub „przedmiot inwestycji”). Operacja realizowana jest w zakresie wsparcia (…).
Szacowana wartość kosztów kwalifikowalnych inwestycji wynosi (…) zł brutto (w tym VAT: (…) zł), a wysokość przyznanej pomocy wynosi (…) zł (tj. do 60% kosztów kwalifikowalnych).
X zostanie nabyta przez Gminę i przekazana nieodpłatnie do używania Bibliotece Publicznej Gminy (…) – instytucji kultury – jednostce mającej osobowość prawną (jednostka budżetowa Gminy, objęta scentralizowaną rozliczeniami VAT). Celem nabycia jest realizacja zadań własnych Gminy w zakresie kultury, w szczególności organizacja ogólnodostępnych, nieodpłatnych wydarzeń kulturalnych – festynów, koncertów, przeglądów artystycznych i imprez plenerowych.
X będzie udostępniana nieodpłatnie przez Bibliotekę Publiczną Gminy (…) mieszkańcom, organizacjom społecznym, innym jednostkom budżetowym Gminy oraz innym jednostkom samorządu terytorialnego. Gmina nie planuje odsprzedaży, dzierżawy ani innego odpłatnego udostępniania (…) jakimkolwiek podmiotom. (…) nie będzie wykorzystywana do celów komercyjnych ani do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
W toku postępowania o przyznanie pomocy Gmina złożyła Oświadczenie o kwalifikowalności VAT (załącznik do wniosku o przyznanie pomocy), w którym oświadczyła, że nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją powyższej inwestycji, co uzasadniało włączenie VAT do kosztów kwalifikowalnych operacji. Niniejszy wniosek zmierza do potwierdzenia prawidłowości stanowiska wyrażonego w tym oświadczeniu.
Uzupełnienie wniosku
Biblioteka Publiczna która będzie użytkowała nieodpłatnie X nie jest objęta centralizacją w Gminie (…) - we wniosku błędnie podano, że jednostka ta podlega centralizacji.
Pytanie
Czy Gminie (…) przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego (lub jego części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie X w ramach realizowanej inwestycji, w sytuacji gdy przedmiot inwestycji nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo to ma zatem charakter ściśle celowy i warunkowy – jego realizacja jest możliwa wyłącznie wtenczas, gdy istnieje związek pomiędzy nabytym towarem lub usługą a sprzedażą opodatkowaną.
Gmina jest podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, jednak wyłącznie w zakresie, w jakim wykonuje czynności na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT). Wykonywanie zadań własnych w sferze użyteczności publicznej, w tym działalności kulturalnej, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, następuje poza realiami stosunków cywilnoprawnych i stanowi przejaw władztwa publicznego niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT.
Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z dnia 29 września 2015 r., C-276/14, Gmina Wrocław), jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
X przekazana zostanie nieodpłatnie Bibliotece Publicznej (jednostce posiadającej osobowość prawną) i będzie służyć wyłącznie realizacji zadań własnych Gminy w sferze kultury i promocji gminy – organizacji ogólnodostępnych, nieodpłatnych wydarzeń kulturalnych. Gmina nie będzie czerpać z tego tytułu żadnych przychodów. Brak związku zakupu z czynnościami opodatkowanymi VAT wyklucza zastosowanie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, Gminie (…) nie przysługuje – ani w całości, ani w części –prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup X. Podatek VAT zawarty w cenie nabycia stanowi definitywny koszt Gminy, a w realiach dofinansowania ze środków unijnych – równoznacznie koszt kwalifikowalny operacji.
W świetle powyższego Wnioskodawca stoi na stanowisku, że:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Natomiast stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Jak wynika z cytowanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych z VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Na zakres prawa do odliczenia w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Artykuł 15 ust. 6 ustawy stanowi, że:
Za podatnika nie uznaje się organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanego przepisu wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami VAT, w związku z realizacją zadań, do których zostały powołane. Swoje zadania realizują bowiem jako podmioty prawa publicznego. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności. Działania o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników. Natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług realizowane przez te podmioty podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Stosownie do art. 6 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Według art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
Z opisu sprawy wynika, że jesteście Państwo czynnym podatnikiem VAT. W ramach (…), Gmina (…) zawarła w 2025 r. z Samorządem Województwa (…) Umowę o przyznaniu pomocy nr (…). Przedmiotem operacji jest zakup (…) na potrzeby organizacji wydarzeń kulturalnych w gminie (…). Operacja realizowana jest w zakresie wsparcia (…).
(…) zostanie nabyta przez Gminę i przekazana nieodpłatnie do używania Bibliotece Publicznej Gminy (…). Ponadto, będzie ona udostępniana nieodpłatnie przez Bibliotekę Publiczną Gminy (…) mieszkańcom, organizacjom społecznym, innym jednostkom budżetowym Gminy oraz innym jednostkom samorządu terytorialnego.
Celem nabycia jest realizacja zadań własnych Gminy w zakresie kultury, w szczególności organizacja ogólnodostępnych, nieodpłatnych wydarzeń kulturalnych – festynów, koncertów, przeglądów artystycznych i imprez plenerowych.
Gmina nie planuje odsprzedaży, dzierżawy ani innego odpłatnego udostępniania (…) jakimkolwiek podmiotom. (…) nie będzie wykorzystywana do celów komercyjnych ani do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego (lub jego części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie (…) w ramach realizowanej inwestycji, w sytuacji gdy przedmiot inwestycji nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z powołanych przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W analizowanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku nie będą spełnione. Wskazali Państwo, że celem nabycia (…) jest realizacja zadań własnych Gminy w zakresie kultury, w szczególności organizacja ogólnodostępnych, nieodpłatnych wydarzeń kulturalnych – festynów, koncertów, przeglądów artystycznych i imprez plenerowych. X nie będzie wykorzystywana do celów komercyjnych ani do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Zostanie ona nabyta przez Gminę i przekazana nieodpłatnie do używania Bibliotece Publicznej Gminy (…). Gmina nie planuje odsprzedaży, dzierżawy ani innego odpłatnego udostępniania X jakimkolwiek podmiotom. Tym samym, w analizowanym przypadku nie będą spełnione przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy, uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w całości lub w części z faktur dokumentujących nabycie (…) w ramach realizowanej inwestycji.
Zatem Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne dla Państwa przy dokonywaniu oceny, czy podatek w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo