Interpretacja 0114-KDIP1-2.4012.495.2025.2.ABA

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 sierpnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych związanych z dostawą w trybie postępowania egzekucyjnego udziału ½ części w nieruchomości zabudowanej nr 1. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 9 września 2025 r. (wpływ 9 września 2025 r.) Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest Komornikiem Sądowym, prowadzącym kancelarię komorniczą w (...). Przed Wnioskodawcą toczy się postępowanie egzekucyjne skierowane do nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) (dalej: Nieruchomość). Nieruchomość, w udziale ½ należy do dłużnika B.B. (dalej: Dłużnik).

Zgodnie z wpisem w CEIDG Dłużnik prowadzi działalność gospodarczą pod firmą A. (data wpisu do ewidencji: (...) r.) - działalność zawieszona. Data zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności: (...). Dłużnik nie figuruje w wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT jako podatnik VAT czynny. Data wykreślenia rejestracji jako podatnika VAT: (...) r. Podstawa prawna wykreślenia: art. 96 ust. 9a pkt 3.

Adresem prowadzenia działalności gospodarczej przez Dłużnika jest adres Nieruchomości ((...)). Na podstawie analizy historii wpisów do CEIDG, Nieruchomość stanowi adres, pod którym Dłużnik prowadził działalność gospodarczą nie później niż od dnia (...) r. Nieruchomość została nabyta przez Dłużnika na podstawie umowy sprzedaży z dnia 26 marca 2013 r. (akt notarialny Rep A nr (...), dalej: Umowa sprzedaży). Nabycie nastąpiło od następujących osób fizycznych: C.C., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B. oraz D.D. (czynność zwolniona z VAT, (...) Umowy sprzedaży). Nabycie nastąpiło w okolicznościach, gdy działalność gospodarcza przez Dłużnika była prowadzona w formie spółki cywilnej prowadzonej pod firmą A. spółka cywilna (posiadającej na moment nabycia Nieruchomości status czynnego podatnika VAT) oraz nastąpiło dla celów związanych z prowadzeniem tej działalności. Wspólność łączna wspólników spółki cywilnej, w odniesieniu do Nieruchomości, została zniesiona na skutek śmierci wspólnika Dłużnika, Pana E.E. Od tego momentu, Dłużnikowi przysługuje udział w Nieruchomości w wysokości ½ (w pozostałym zakresie współwłaścicielami Nieruchomości są spadkobiercy zmarłego wspólnika).

Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu 6 lipca 2021 r. dla Nieruchomości:

1) księga wieczysta o nr (...) prowadzona jest dla jednej działki ewidencyjnej o nr 1 o powierzchni 0,2351 ha;

2) Nieruchomość zabudowana jest budynkiem warsztatu produkcyjnego, oznaczonego nr (...); pozostałe zagospodarowanie stanowi utwardzenie terenu o nawierzchni z płyt betonowych oraz obiekty wiat niezwiązane trwale z gruntem o powierzchniach zabudowy (...) m2; teren Nieruchomości jest w części ogrodzony;

3) budynek warsztatu produkcyjnego powstał w latach 50. XX wieku (zgodnie z informacjami uzyskanymi przez biegłego w trakcie oględzin nieruchomości; zgodnie z treścią kartoteki budynków rok zakończenia budowy to rok 1980); budynek podzielony jest na część biurową oraz część warsztatu produkcyjnego. Zgodnie z operatem szacunkowym, na dzień sporządzenia wyceny budynek użytkowany jest zgodnie z jego funkcją (warsztat produkcyjny).

Nieruchomość faktycznie wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej przez Dłużnika. Jak wynika z operatu szacunkowego (data budowy) oraz okoliczności stanu faktycznego Nieruchomość w momencie nabycia przez Dłużnika była zabudowana wyżej opisanym budynkiem produkcyjnym (powyższą okoliczność dodatkowo potwierdza treść Umowy sprzedaży, (...) tej umowy). Dalej, nabycie Nieruchomości przez Dłużnika nastąpiło w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (jak wskazano powyżej). W operacie szacunkowym brak jest informacji dotyczących ulepszeń prowadzonych przez Dłużnika w odniesieniu do znajdującego się na Nieruchomości budynku produkcyjnego. Zgodnie z danymi przedstawionymi w operacie szacunkowym: „Stan techniczny: w wyniku oględzin ustalono stopień zużycia technicznego jako średni (stopień zużycia 26 - 50%). Budynek utrzymany zadawalająco. Celowy jest remont bieżący polegający na drobnych naprawach, uzupełnieniach, konserwacji i impregnacji.” Tym samym, uwzględniając opis stanu technicznego budynku oraz jego stopień zużycia przedstawiony w operacie szacunkowym, opiniujący przyjął, że ulepszenia takie nie były wykonywane”. Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. tut. Komornik w związku z treścią art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług wezwał o wskazanie, w terminie 7 dni, czy sprzedaż udziału w nieruchomości jest obciążona obowiązkiem zapłaty podatku VAT, jeżeli tak to w jakiej stawce. Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Kolejnym pismem z dnia 25 lipca 2022 r. tut. Komornik wezwał dłużnika do udzielenia w terminie 7 dni odpowiedzi na następujące pytania: 1) czy i ewentualnie w jakiej dacie ww. nieruchomość została wprowadzona do ewidencji środków trwałych?; 2) jeżeli nieruchomość została wprowadzona do ewidencji środków trwałych to czy miało to miejsce na podstawie jednego zapisu (grunt i budynek łącznie), czy na podstawie dwóch odrębnych zapisów (osobno grunt i osobno budynek). Dłużnik nie udzielił odpowiedzi.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Prosiłem, żeby:

I. doprecyzowała Pani opis zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:

1.  Do jakich czynności, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dłużnik wykorzystywał udział w nieruchomości, będący przedmiotem licytacyjnej sprzedaży, przez cały okres jego posiadania (czy był wykorzystywany do działalności opodatkowanej podatkiem VAT czy wyłącznie zwolnionej z opodatkowania)?

2.  Jednoznacznie, czy w ostatnich 2 latach przed sprzedażą w drodze licytacji komorniczej, dłużnik ponosił nakłady na ulepszenie warsztatu produkcyjnego, znajdującego się na działce nr 1, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej tego budynku, i czy w związku z tym dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

3.  Czy naniesienie w postaci nawierzchni z płyt betonowych, znajdujące się na działce nr 1 stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, czy urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 2025 poz. 418)?

4.  Jeżeli naniesienie w postaci nawierzchni z płyt betonowych stanowi budowlę, to należy wskazać:

a. czy znajdowała się na działce w momencie nabycia przez dłużnika, czy dłużnik wybudował ją sam (kiedy?)?

b. jeśli dłużnik wybudował ją sam, to czy przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z wydatkami na jej wybudowanie?

c. czy od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystywania) budowli przez dłużnika do momentu sprzedaży minie okres 2 lat?

d. czy w ostatnich 2 latach przed sprzedażą w drodze licytacji komorniczej dłużnik ponosił wydatki na ulepszenie tej budowli, stanowiące co najmniej 30% jej wartości początkowej, jeśli tak, to należy wskazać:

• kiedy miały miejsce te ulepszenia (należy wskazać datę),
• czy dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami na jej ulepszenie,
• czy po poniesionych nakładach na ulepszenie, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budowli, została ona oddana do użytkowania, należy wskazać kiedy i do jakich czynności/do jakiej działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, bądź wyłącznie zwolnionej od podatku VAT)?

II. jeśli nie posiada Pani ww. informacji, o które pytam w pyt. 1 - 4, które są niezbędne dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, proszę jednoznacznie wskazać, czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Panią udokumentowanych działań potwierdzających brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od dłużnika (przy czym informujemy, że nie powinna Pani opisywać podejmowanych czynności ani przesyłać zgromadzonych w tej sprawie dokumentów, ponieważ w ramach wydawania interpretacji prawa podatkowego nie prowadzimy postępowania dowodowego).

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że nie posiada informacji o które wezwał Organ w punktach 1-4. Brak możliwości ich przedstawienia jest konsekwencją obiektywnych okoliczności. Podjęte zostały wszelkie niezbędne i udokumentowane działania zmierzające do uzyskania danych od dłużnika, jednakże okazały się one bezskuteczne. W szczególności podejmowano próby kontaktu z dłużnikiem zarówno w formie pisemnej, jak i telefonicznej, prowadzono czynności terenowe oraz dokonano sprawdzeń w dostępnych rejestrach i bazach danych, do których komornik ma ustawowy dostęp. Wszystkie te czynności zostały utrwalone w dokumentacji kancelarii i potwierdzają dołożenie należytej staranności w celu pozyskania wymaganych informacji. Pomimo powyższych działań dłużnik nie udzielił odpowiedzi, a dostępne źródła nie pozwalają na ustalenie danych objętych pytaniami Organu. W związku z tym, udzielenie odpowiedzi na pytania wskazane w wezwaniu pozostaje niemożliwe.

Pytania

1. Czy sprzedaż Nieruchomości, należącej do Dłużnika, w toku prowadzonego przez Wnioskodawcę postępowania egzekucyjnego będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?

2. Czy sprzedaż udziału w Nieruchomości należącej do Dłużnika, w toku prowadzonego przez Wnioskodawcę postępowania egzekucyjnego będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT?

Pani stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy:

1. Sprzedaż nieruchomości powinna stanowić czynność opodatkowaną podatkiem VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 Ustawy VAT, w stosunku do której to czynności Dłużnikowi przysługiwać będzie status podatnika VAT na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2 Ustawy VAT.

2. Sprzedaż udziału w nieruchomości powinna podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT, z uwagi na fakt, że pierwsze zasiedlenie w odniesieniu do znajdującego się na tej działce budynku produkcyjnego nastąpiło i od tego momentu upłynęły 2 lata.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 18 Ustawy VAT: „Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów”. Przywołany powyżej przepis wprowadza zasadę, zgodnie z którą płatnikami podatku od towarów i usług są komornicy sądowi, wykonujący czynności egzekucyjne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w odniesieniu do dostawy towarów będących własnością dłużnika, dokonywanej w trybie egzekucji.

Konsekwencją powyższego jest m.in. to, że dostawa realizowana przez komornika sądowego w ramach wykonywanych czynności egzekucyjnych jest oceniania całościowo w kontekście obowiązujących przepisów Ustawy VAT, w tym, w zakresie konieczności potraktowania jej jako opodatkowanej lub możliwości objęcia jej zwolnieniem od opodatkowania oraz stosowania właściwych stawek podatku VAT.

Ad 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii. Towarem w rozumieniu Ustawy VAT jest zatem m.in. budynek, budowla, a także niezabudowany grunt. Jednocześnie należy wskazać, że jako towar w rozumieniu Ustawy VAT winien być także traktowany udział w towarze (w tym w nieruchomości). W konsekwencji, sprzedaż w toku postępowania egzekucyjnego udziału w Nieruchomości będzie stanowić odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 Ustawy VAT. Dalej, należy stwierdzić, że sprzedaż udziału w Nieruchomości - będąca odpłatną dostawą towarów - będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT pod warunkiem, że Dłużnikowi w odniesieniu do tej czynności przysługiwać będzie status podatnika VAT. Podatnikami, zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy VAT, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, w myśl z kolei ust. 2 tego przepisu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Definicję działalności gospodarczej, zawartą w Ustawie VAT, cechuje uniwersalny charakter, co oznacza, że pozwala ona na objęcie pojęciem „podatnika” tych wszystkich podmiotów, które prowadząc określoną działalność, występują w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ze wskazanych powyżej regulacji wynika, że, z perspektywy definicji działalności gospodarczej, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W konsekwencji dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, będzie można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej (okoliczność ta w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika tego podatku). Analizując okoliczności sugerujące związek posiadanego przez Dłużnika majątku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, warto zaakcentować, że w orzecznictwie, jako okoliczność o decydującym znaczeniu z perspektywy konieczności potraktowania sprzedaży nieruchomości jako transakcji podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, postrzega się m.in. fakt wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej (jako składnika majątku przedsiębiorstwa) oraz cel w postaci stałego uzyskiwania dochodu z korzystania z takiej nieruchomości. W tym kontekście, w odniesieniu do Dłużnika, należy wskazać, że nabył on Nieruchomość w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i na Nieruchomości prowadził działalność gospodarczą. Dalej, podkreślenia wymaga, że stanowiący własność Dłużnika udział w Nieruchomości sam w sobie przedstawia określoną wartość ekonomiczną (w postaci możliwości sprzedaży, wynajęcia lub wydzierżawienia Nieruchomości na rzecz podmiotów trzecich). Tym samym należy uznać, że w wyniku zorganizowanego procesu (w ramach prowadzonej działalności gospodarczej) Dłużnik zgromadził majątek, który wykorzystywany jest lub może być (w przypadku zmiany charakteru działalności Dłużnika) w celu generowania przychodów, a więc w celach zarobkowych.

W świetle powyższego należy uznać, że Nieruchomość, przez Dłużnika, została nabyta w ramach działalności gospodarczej tego Dłużnika w rozumieniu Ustawy VAT. Powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, przesądza o konieczności przypisania Dłużnikowi statusu podatnika VAT na gruncie art. 15 ust. 1 i 2 Ustawy VAT i w konsekwencji potraktowania sprzedaży Nieruchomości jako sprzedaży podlegającej Ustawie VAT (jako odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 Ustawy VAT). Jednocześnie, warto podkreślić, że aktualnie Dłużnik status czynnego podatnika podatku VAT posiada.

Ad 2

Jak przedstawiano w opisie stanu faktycznego Nieruchomość, w której należący do Dłużnika udział będzie podlegał sprzedaży w toku egzekucji, stanowi nieruchomość zabudowana budynkiem produkcyjnym. Z tego też względu, z perspektywy Ustawy VAT przedmiot dostawy będzie stanowił ten budynek (udział w tym budynku). W przypadku, gdy przedmiotem dostawy podlegającej opodatkowaniu VAT jest budynek/udział w budynku (jako towar w rozumieniu definicji z art. 2 pkt 6 Ustawy VAT), odpowiedź na pytanie, czy dostawa tego budynku korzystać będzie ze zwolnienia z VAT, wymaga analizy przesłanek zwolnień z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a Ustawy VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części z wyjątkiem, gdy dostawa ta dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku/budowli upłynął okres krótszy niż 2 lata. Dalej, w myśl art. 2 pkt 14 Ustawy VAT, pierwsze zasiedlenie oznacza oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynku/budowli (lub ich części) po jego wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatkach dochodowych, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Z brzmienia definicji pierwszego zasiedlenia wynika zatem, że za zasiedlony powinien zostać uznany każdy budynek (lub jego część) w przypadku gdy: - budynek ten został oddany do używania pierwszemu nabywcy, przykładowo na skutek zawarcia umowy przenoszącej jego własność i ekonomiczne władztwo nad nim, która nie musi być przy tym czynnością opodatkowaną VAT lub - budynek ten został oddany od użytkowania pierwszemu użytkownikowi, na podstawie przykładowo umowy najmu, lub - budynek, z którego podatnik zaczął korzystać na potrzeby własne. Jednocześnie definicja pierwszego zasiedlenia określa moment początkowy/zdarzenie, po zaistnieniu którego możliwe jest uznanie, że budynek został zasiedlony - do jego zasiedlenia może dojść bowiem po jego wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej tego budynku. Ponadto, należy zaznaczyć, że do pierwszego zasiedlenia danego budynku, w przypadku, gdy po jego wybudowaniu podlegał on ulepszeniom, może dochodzić wielokrotnie, o ile wartość ulepszeń była wyższa niż 30% wartości początkowej tego budynku.

Uwzględniając powyższe należy wskazać, że budynek produkcyjny znajdujący się na Nieruchomości został po raz pierwszy zasiedlony nie później niż w momencie nabycia Nieruchomości przez Dłużnika i jego wspólnika, tj. w marcu 2013 r. Jednocześnie, z uwagi na okoliczność, że (zgodnie z przyjętymi założeniami) budynek ten po tej dacie nie podlegał ulepszeniom o wartości przekraczającej 30% jego wartości początkowej, to nie wystąpiło zdarzenie, które nakazywałoby ponownie wyznaczyć moment, od którego należałoby liczyć 2-letni termin pozwalający na kwalifikację danego obiektu jako zasiedlonego po zakończeniu procesu ulepszeń. W tych okolicznościach, należy uznać, że skoro przedmiotem sprzedaży będzie budynek (udział w takim budynku), który spełnia kryteria definicji pierwszego zasiedlenia i w przypadku, którego 2-letni termin, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT już upłynął to, w ocenie opiniującego, sprzedaż ta będzie stanowić dostawę zwolnioną z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT. Jednocześnie, uwzględniając okoliczność, że przesłanki zwolnienia z opodatkowania z art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy VAT - w odniesieniu do podlegającego dostawie budynku (udziału w budynku) – będą spełnione, brak jest konieczności analizy możliwości zwolnienia jego dostawy od opodatkowania z perspektywy art. 43 ust. 1 pkt. 10a Ustawy VAT (zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy VAT: „Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem o którym mowa w pkt. 10 tego artykułu, (...)”). Na analogicznych zasadach jak dostawa budynku produkcyjnego opodatkowaniu podlegać będzie dostawa gruntu, na którym obiekt ten jest posadowiony. W myśl bowiem art. 29a ust. 8 Ustawy VAT w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W konsekwencji dostawa gruntu w udziale należącym do Dłużnika również będzie zwolniona z opodatkowania VAT.

W konsekwencji, Komornik Sądowy, dokonując sprzedaży udziału w Nieruchomości w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nie będzie zobowiązany powiększyć wartości tego udziału w Nieruchomości ustalonej przez biegłego w operacie szacunkowym o podatek VAT (sprzedaż zwolniona).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

Z treści powyższego przepisu wynika, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy towaru dokonywanej w trybie egzekucji, w przypadku, gdy wykonuje czynności egzekucyjne. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każde formalne, oparte na przepisach procesowych, działanie uprawnionego organu egzekucyjnego wywołujące skutek prawny dla prowadzonej egzekucji.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zgodnie z którym:

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów tej ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik; w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Tym samym komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle przedstawionych powyżej przepisów, nieruchomość gruntowa spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jej sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości, jak również nieruchomości stanowiącej współwłasność, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Należy zauważyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według przepisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który będzie działał w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności. Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.

Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy, wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik - właściciel danej nieruchomości - jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży tej nieruchomości, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy nieruchomości.

Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że prowadzi Pani przeciwko dłużnikowi – B.B. postępowanie egzekucyjne z udziału ½ części w nieruchomości gruntowej nr 1, zabudowanej budynkiem warsztatu produkcyjnego, utwardzonym terenem o nawierzchni z płyt betonowych oraz obiektami wiat niezwiązanych trwale z gruntem. Teren Nieruchomości jest w części ogrodzony.

Ww. działka została nabyta przez dłużnika w ramach spółki cywilnej A., dnia 26 marca 2013 r. od osób fizycznych na podstawie aktu notarialnego, w okresie, kiedy spółka była zarejestrowana jako podatnik VAT. Spółka nabyła nieruchomość w celu wykorzystania jej w prowadzonej działalności gospodarczej. Dłużnikowi przysługuje udział w ½ części ww. nieruchomości, w związku ze zniesieniem wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej na skutek śmierci wspólnika dłużnika. Ponadto wskazała Pani, że nieruchomość wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej przez dłużnika - adresem prowadzenia działalności gospodarczej przez dłużnika jest adres nieruchomości.

W konsekwencji, sprzedaż udziału ½ części w zabudowanej działce nr 1 w postępowaniu egzekucyjnym będzie dotyczyła składników majątku wykorzystywanych – zgodnie z Pani wskazaniem - w działalności gospodarczej dłużnika. Zatem, w opisanej sytuacji sprzedaż ww. udziału w nieruchomości będzie następować w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a dłużnik w odniesieniu do tej transakcji wystąpi w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

Sprzedaż przez Panią ww. udziału ½ części w nieruchomości będzie stanowić dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

I tak, stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do używania. Zatem, aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich części oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw nieruchomości i ruchomości prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest, wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W myśl art. 29a ust. 8 ustawy:

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki, budowle lub ich części na nim posadowione. Oznacza to, że grunt dzieli w VAT los podatkowy obiektów, które się na nim znajdują. Zatem w sytuacji, kiedy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia budynku, budowli czy urządzenia budowlanego. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Według art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że nie posiada informacji o które wezwał Organ. Brak możliwości ich przedstawienia jest konsekwencją obiektywnych okoliczności. Podjęte zostały przez Panią wszelkie niezbędne i udokumentowane działania zmierzające do uzyskania danych od dłużnika, jednakże okazały się one bezskuteczne. W szczególności podejmowano próby kontaktu z dłużnikiem zarówno w formie pisemnej, jak i telefonicznej, prowadzono czynności terenowe oraz dokonano sprawdzeń w dostępnych rejestrach i bazach danych, do których komornik ma ustawowy dostęp. Wszystkie te czynności zostały utrwalone w dokumentacji kancelarii i potwierdzają dołożenie należytej staranności w celu pozyskania wymaganych informacji. A zatem, pomimo powyższych działań nie ustaliła Pani, do jakich czynności zajęta nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej przez cały okres jej posiadania oraz, czy dłużnik ponosił nakłady na ulepszenie warsztatu produkcyjnego, znajdującego się na działce 1, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku i czy dłużnikowi przysługiwało w związku z tym prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Ponadto nie wskazała Pani informacji dotyczących znajdującego się na działce nr 1 naniesienia w postaci nawierzchni z płyt betonowych.

Z uwagi na powyższe okoliczności sprawy wskazać należy na art. 43 ust. 21 ustawy, z którego wynika, że:

Powyższe oznacza, że dostawa towarów dokonana w trybie egzekucji jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, jeżeli udokumentowane działania w celu potwierdzenia zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny były z powodu dłużnika bezskuteczne.

W związku z powyższym w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 ustawy, tj. przyjęcie, że warunki zastosowania zwolnień nie są spełnione, o ile podjęte przez Panią udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że kwestia oceny działań podjętych przez Panią nie była przedmiotem mojej analizy.

Tym samym, w analizowanym przypadku, sprzedaż egzekucyjna udziału w zabudowanej działce nr 1 będzie podlegała opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT, stosownie do art. 43 ust. 21 ustawy.

W związku z powyższym Pani stanowisko uznaję za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·       Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.