Wnioskodawca, będący rolnikiem indywidualnym i wspólnikiem spółki komandytowej, planuje sprzedaż swojego ½ udziału w niezabudowanej działce rolnej, którą nabył w 2023 roku w celu powiększenia gospodarstwa rolnego. Działka ta jest częścią majątku wspólnego małżeńskiego i od momentu nabycia jest wykorzystywana wyłącznie rolniczo. W 2023 roku, na wniosek spółki komandytowej, na części…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 września 2025 r. za pośrednictwem operatora pocztowego wpłynął Pana wniosek z dnia 16 września 2025 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży ½ udziału w niezabudowanej działce gruntu nr 1. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z dnia 30 października 2025 r. (wpływ 31 października 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest rolnikiem indywidualnym, jest również wspólnikiem spółki komandytowej (komplementariusz).
Wnioskodawca planuje sprzedaż nieruchomości rolnej, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, którą nabył w dniu (...) 2023 r. w udziale ½ do majątku wspólnego (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska).
Zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia (...), Wnioskodawca dokonał zakupu udziału wynoszącego ½ części we własności nieruchomości gruntowej rolnej niezabudowanej, obejmującą działkę gruntu numer 1 o powierzchni 12,6700 ha.
Stosownie do treści § (...) aktu notarialnego, wskazano że kupujący:
1) spełniają warunki określone w art. 5 i 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 461),
2) nabycia dokonują w celu powiększenia prowadzonego gospodarstwa rolnego, położonego w gminie (...), to jest w gminie, w której położona jest nieruchomość objęta tym aktem oraz, że w wyniku nabycia przedmiotowej nieruchomości, łączna powierzchnia użytków rolnych będących własnością kupujących nie przekroczy powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego, jak również oświadczyli do tego aktu, że od dnia nabycia będą prowadzić gospodarstwo rolne przez co najmniej 5 lat (pięć lat), a ponadto, że spełnione zostały warunki określone w art. 3 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy,
3) zamieszkują w gminie, na obszarze której są położone nabywane nieruchomości i prowadzą gospodarstwo rolne na obszarze gminy, w której położona jest nabywana nieruchomość,
4) są małżeństwem i obowiązuje ich wspólność ustawowa małżeńska.
Tym samym Wnioskodawca stał się współwłaścicielem ½ części we własności nieruchomości gruntowej rolnej niezabudowanej, obejmującą działkę gruntu numer 1 o powierzchni 12,6700 ha. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia (...) 2023 r. wydanym przez Wójta Gminy (...), znak (...), działając na podstawie art. 217 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Urząd Gminy (...) poinformował, że w z związku z wejściem w życie nowej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 503) i utratą mocy obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Gmina (...) nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego na obszar zawarty w granicy działki ewidencyjnej o numerze 1 położonej w obrębie geodezyjnym (...), gm. (...).
Jednakże na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (...) obszar ten określony jest jako: R - tereny rolnicze.
Określa się następujące obszary funkcyjne w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w ramach których dopuszcza się realizację następujących funkcji:
[R] - rolnicze (grunty rolne w rozumieniu przepisów odrębnych), przy czym dopuszcza się możliwość:
a) rozwoju urbanistycznego wsi (przeznaczenie terenów pod funkcje inne niż rolnicze) w strefie do 50 m od istniejącej i projektowanej w studium zabudowy na zasadzie ciągłości danego obszaru funkcyjnego,
b) alternatywnego przeznaczania gruntów rolnych pod zalesienie, z wyłączeniem możliwości zalesienia łąk znajdujących się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu „(...)”,
c) lokalizacji napowietrznych i podziemnych sieci oraz urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej, a także dróg i bocznic kolejowych, zgodnie z przepisami szczególnymi,
d) prowadzenie eksploatacji złóż kopalin pospolitych (poza obszarami oznaczonymi symbolem PG).
Zgodnie z informacją zawartą w treści niniejszego zaświadczenia, działka numer 1 położona w obrębie geodezyjnym (...), gm. (...) nie jest objęta decyzją o warunkach zabudowy. Rada Gminy (...) nie podjęła uchwały o przystąpieniu do Gminnego Programu Rewitalizacji, zgodnie z ustawą z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 485). W związku z powyższym ww. nieruchomość nie jest położona na obszarze rewitalizacji oraz na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji.
W dniu (...) 2023 r. decyzją Nr (...) Marszałek Województwa (...), po rozpatrzeniu wniosku spółki komandytowej, w której Wnioskodawca jest komplementariuszem i po uzgodnieniu z organem samorządu terytorialnego - Wójtem Gminy (...), orzekł o zmianie koncesji Marszałka Województwa (...) w ten sposób, że wyznaczył obszar i teren górniczy o powierzchni (...) m2 w obrębie niniejszej działki.
Pismem z dnia (...) 2023 r. (...) poinformował Spółkę komandytową o dokonaniu wpisu do rejestru obszarów górniczych i zamkniętych podziemnych składowisk dwutlenku węgla, obszaru górniczego ustanowionego decyzją Marszałka Województwa (...).
Po otrzymaniu koncesji przez Spółkę komandytową, jak wskazano w treści niniejszego wniosku, której komplementariuszem jest Wnioskodawca, planowana do sprzedaży nieruchomość niezabudowana, objęta niniejszym wnioskiem, mieści się w granicach obszaru i terenu górniczego. Wnioskodawca planuje dokonanie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w ½ części własności, jednakże biorąc po uwagę uwarunkowania wynikające z przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 423 ze zm.) jak również stan faktyczny i prawny związany z zasobami naturalnymi znajdującymi się na przedmiotowej nieruchomości, Wnioskodawca nie jest w stanie jednoznacznie określić czy zakupu nieruchomości dokona rolnik indywidualny na powiększenie gospodarstwa rolnego zgodnie z unormowaniami prawnymi wynikającymi z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego bądź też, czy w związku z dokonanym wpisem do rejestru obszarów górniczych zakupu dokona przedsiębiorca w celu prowadzenia działalności koncesjonowanej i skorzysta z wyłączenia, o którym mowa w art. 2a ust. 3 pkt 12 tej ustawy.
Wskazać przy tym należy, że nieruchomość gruntowa nie została wniesiona do Spółki komandytowej jak również nie została ona udostępniona Spółce w jakiejkolwiek innej formie. Przez cały okres wykorzystywana była wyłącznie rolniczo.
Przedmiotem sprzedaży będzie udział wynoszący ½ części we współwłasności nieruchomości gruntowej rolnej niezabudowanej obejmującej działkę gruntu 1 o powierzchni 12,6700 ha.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
1) Czy jest Pan zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług? Jeśli tak, to od kiedy i z tytułu prowadzenia jakiej dokładnie działalności gospodarczej;
Odp. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.
2) Czy nabycie przez Pana udziałów w działce nr 1 było opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług?
Odp. Nabycie przez Wnioskodawcę udziałów w działce 1 nie było opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług.
3) Czy z tytułu ww. nabycia przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego (jeżeli nie, to prosiłem wskazać z jakiego powodu)?
Odp. Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na fakt, że transakcja nabycia nie była czynnością opodatkowaną podatkiem VAT, albowiem obie strony transakcji nie występowały w charakterze czynnego podatnika podatku VAT, jak również nie wystąpiła faktura z wykazaną stawką podatku. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Wnioskodawca nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT, stąd też nie jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego VAT w myśl uregulowań prawnych wynikających m.in. z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
4) W jaki sposób wykorzystywał Pan przysługujący Panu udział w działce nr 1 od momentu jej nabycia do momentu sprzedaży;
Odp. Działka 1 od momentu nabycia i nadal jest wykorzystywana rolniczo, wchodzi w skład gospodarstwa rolnego.
5) Czy działka była wykorzystywana przez Pana na cele działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), jeżeli tak, to prosiłem wskazać:
a) czy prowadził/prowadzi Pan gospodarstwo rolne jako rolnik ryczałtowy w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy?
Odp. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne jako rolnik ryczałtowy w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
6) Czy z ww. działki sprzedawał Pan płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług? Czy też produkty rolne z tej działki były wykorzystywane wyłącznie na własne potrzeby? Prosiłem opisać okoliczności zdarzenia odnośnie działek wykorzystywanych wyłącznie rolniczo;
Odp. Płody rolne Wnioskodawca sprzedawał, ale również wykorzystywał na własne potrzeby. Sprzedaży nie dokonywał jako czynny podatnik podatku VAT.
7) Czy oddawał Pan działkę nr 1 albo jej część w najem, dzierżawę lub udostępniał ją Pan na podstawie innych umów o podobnym charakterze? Jeśli tak, to prosiłem wskazać:
a) W jakim okresie ww. działka była udostępniana osobom trzecim?
b) Czy była udostępniana odpłatnie czy bezpłatnie?
Odp. Działka nr 1 (w całości lub w części) nie była przedmiotem umów najmu, dzierżawy ani innych umów o podobnym charakterze.
8) Czy udzielił/udzieli Pan podmiotom trzecim pełnomocnictwa do występowania w Pana imieniu w sprawach, które dotyczą przedmiotowej nieruchomości? Jeśli tak to jakie działania podjął/podejmie pełnomocnik, prosiłem opisać okoliczności zdarzenia;
Odp. Wnioskodawca nie udzielał Pełnomocnictwa podmiotom trzecim do występowania w imieniu Wnioskodawcy w zakresie planowanej sprzedaży lub pozyskania nabywcy na działkę będącą przedmiotem niniejszego wniosku.
9) Z czego wynika fakt, że Spółka Komandytowa, w której jest Pan komplementariuszem złożyła wniosek, na podstawie którego wyznaczono obszar i teren górniczy o powierzchni (...) m2 w obrębie działki i to Spółka Komandytowa uzyskała stosowną koncesję na wydobycie kruszyw kopalnych?
Odp. Przedmiotem działalności Spółki komandytowej, której komplementariuszem jest Wnioskodawca, jest m.in. wydobywanie żwiru i piasku, wydobywanie gliny i kaolinu, pozostałe górnictwo i wydobywanie, stąd też poszukuje złóż i występuje do właściwych organów zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Podobnie było w przypadku działki 1, niemniej jednak współwłaściciele działki nie zdecydowali o sprzedaży nieruchomości Spółce jawnej, działka ta nie była również przedmiotem dzierżawy na rzecz Spółki jawnej. Żadna działalność wydobywcza na działce 1 nie jest prowadzona i nie była prowadzona.
10) Jakie było zamierzenie i cel tego przedsięwzięcia (uzyskania koncesji) i w jaki sposób było lub będzie spożytkowane i przez kogo?
Odp. Z wnioskiem o uzyskanie koncesji wystąpiła Spółka jawna, która zgodnie z przepisami ustawy Kodeks handlowy posiada zdolność do czynności prawnych i działania związane z pozyskaniem koncesji mieściły się w przedmiocie działalności Spółki. Jak wskazano powyżej działka 1 nigdy nie została udostępniona Spółce jawnej w jakiejkolwiek formie, a przez cały okres od nabycia ½ udziału była wykorzystywana wyłącznie rolniczo.
11) W jaki sposób zamierza Pan pozyskać przyszłego nabywcę i czy uzyskana już koncesja wpłynie na sprzedaż działki, której jest Pan współwłaścicielem?
Odp. Potencjalni nabywcy zgłaszają się do Wnioskodawcy z uwagi na atrakcyjne położenie działki i jej walory w zakresie zasobów naturalnych. Wnioskodawca nie jest właścicielem koncesji, tak więc sprzedaż nieruchomości nie nastąpi wraz ze sprzedażą koncesji. Jak wskazano w stanie faktycznym złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca planuje dokonanie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w ½ części własności, jednakże biorąc po uwagę uwarunkowania wynikające z przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 423 ze zm.) jak również stan faktyczny i prawny związany z zasobami naturalnymi znajdującymi się na przedmiotowej nieruchomości, Wnioskodawca nie jest w stanie jednoznacznie określić czy zakupu nieruchomości dokona rolnik indywidualny na powiększenie gospodarstwa rolnego zgodnie z unormowaniami prawnymi wynikającymi z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego bądź też, czy w związku z dokonanym wpisem do rejestru obszarów górniczych zakupu dokona przedsiębiorca w celu prowadzenia działalności koncesjonowanej i skorzysta z wyłączenia, o którym mowa w art. 2a ust. 3 pkt 12 tej ustawy.
12) Czy z przyszłym nabywcą ww. działki będzie zawierana przedwstępna umowa kupna/sprzedaży działki? Jeśli tak, to jakie postanowienia będą wynikały z tej umowy, do czego będą zobowiązane Strony - należało opisać zdarzenie;
Odp. Wnioskodawca nie zawierał umowy przedwstępnej
13) Czy sprzedawał Pan wcześniej inne nieruchomości? Jeżeli tak, to prosiłem wskazać w jakim czasie powyższa sprzedaż miała miejsce oraz czy z tytułu tej sprzedaży występował Pan jako podatnik VAT czynny?
Odp. Wnioskodawca nie dokonywał wcześniej sprzedaży nieruchomości gruntowych i nie występował w charakterze czynnego podatnika podatku VAT.
Jak wskazał w wyroku z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 1386/16 Naczelny Sąd Administracyjny, w postępowaniu zmierzającym do wydania takiego aktu jak interpretacja indywidualna, organ interpretacyjny nie prowadzi ustaleń w zakresie stanu faktycznego, lecz przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia stan przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji. Wynika to bezpośrednio z art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
Jak wskazał w wyroku z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt I FSK 245/18 Naczelny Sąd Administracyjny, cyt. (...) Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na obowiązki podmiotu występującego o wydanie interpretacji, które wynikają z art. 14h § 3 O.p. Składający wniosek o wydanie interpretacji oprócz przedstawienia sianu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, ma również obowiązek przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej takiego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Składając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawca zmierza bowiem do uzyskania odpowiedzi, czy do opisanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, mają zastosowanie wskazane przez niego przepisy prawa podatkowego i czy przyjęte przez niego znaczenie powołanych przepisów jest prawidłowe (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 859/15 - CBOSA). Podkreślenia przy tym wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej. Bowiem to przez pryzmat budzących u wnioskodawcy wątpliwości interpretacyjnych wyrażonych na tle materialnoprawnych przepisów prawa podatkowego trzeba postrzegać zakres niezbędnych informacji, jakie muszą znaleźć się we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt 1 FSK 498/16 CBOSA). Interpretacja podatkowa ma służyć wyjaśnieniu problemu prawnego o charakterze podatkowym, który to problem przedstawia wnioskodawca wskazując przepisy, które budzą jego wątpliwości. Samo zaś udzielenie interpretacji polega na wyrażeniu, poglądu dotyczącego rozumienia treści poddanych przez wnioskodawcę interpretacji przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt 11 FSK 40/16 - CBOSA). Organ interpretacyjny jest wobec powyższego związany nie tylko przedstawionym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym, lecz również wskazanymi przez wnioskodawcę przepisami prawnymi, których interpretacji wnioskodawca się domaga. Wykroczenie poza opisany zakres, skutkowałoby tym, że organ interpretacyjny musiałby dokonać interpretacji przepisów innych niż te, które zostały podane przez wnioskodawcę, czy też uzupełniać bądź modyfikować powołaną przez podatnika podstawę prawną, co byłoby działaniem niedopuszczalnym. W takim bowiem przypadku organ interpretacyjny naruszyłby art. 14c § 1 O.p., z którego wynika, że w interpretacji wskazuje się jedynie, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe, bądź nieprawidłowe. Podsumowując, zakres sprawy w postępowaniu interpretacyjnym wyznaczany jest przez stan faktyczny/zdarzenie przyszłe podane przez wnioskodawcę, wskazane przez niego przepisy prawa podatkowego oraz treść zadanego pytania. (...)”.
Jak Wnioskodawca wskazał w stanie faktycznym wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, jest Pan właścicielem ½ udziału w działce, którą to działkę nabył na powiększenie gospodarstwa rolnego. Koncesję zgodnie z unormowaniami prawnymi wynikającymi z Prawa górniczego i geologicznego otrzymała spółka jawna, której komplementariuszem jest Wnioskodawca, przy czym działka 1 nie została udostępniona Spółce jawnej w jakiejkolwiek formie i przez cały czas od jej nabycia była wykorzystywana rolniczo w ramach prywatnego majątku Wnioskodawcy.
Obrót gruntami rolnymi może odbywać się wyłącznie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, tak więc dokonywanie sprzedaży nie ma charakteru dowolnego, a Wnioskodawca planuje dokonanie sprzedaży wyłącznie w granicach obowiązującego prawa.
W świetle zaprezentowanego stanu faktycznego i prawnego planowanego zdarzenia przyszłego, może wystąpić zdarzenie, niezależne od Wnioskodawcy, że nabywcą będzie osoba, która dokona nabycia udziału w działce 1 na powiększenie gospodarstwa rolnego przy spełnieniu przesłanek wynikających w powołanej wyżej ustawy, bądź też w sytuacji gdy przedsiębiorca dokona zakupu koncesji od Spółki jawnej, wówczas dokona zakupu od Wnioskodawcy ½ udziału w gruncie na podstawie przepisu art. 2a ust. 3 pkt 12 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, przy czym transakcja sprzedaży ½ udziału w nieruchomości gruntowej będzie niezależną czynnością od ewentualnej sprzedaży przez Spółkę jawną koncesji, przypomnieć należy, że sprzedaży udziału w gruncie Wnioskodawca dokona z majątku prywatnego jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej, natomiast spółka jawna jest podmiotem posiadającym zdolność do czynności prawnych i dokona ewentualnej sprzedaży praw do koncesji w imieniu i na rzecz Spółki.
Pytanie
Czy na tle przedstawionego stanu faktycznego Wnioskodawca dokonując sprzedaży działki rolnej stanowiącej majątek wspólny (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) będzie uznawany za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a tym samym czy planowana transakcja sprzedaży działki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT?
Pana stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy planowana sprzedaż działki będzie następowała w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a tym samym Wnioskodawca nie będzie traktowany jako podatnik zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, więc transakcja sprzedaży działki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Wnioskodawca nie zarejestrował się również jako czynny podatnik VAT w zakresie działalności rolniczej.
Planowana sprzedaż działki (½ udziału w ramach współwłasności małżeńskiej) będzie dokonywana w ramach zwykłego zarządu majątkiem osobistym. Wydanie koncesji na wydobycie kruszyw naturalnych nie nastąpiło na wniosek Wnioskodawcy jako osoby fizycznej, a na wniosek Spółki komandytowej, która posiada zdolność do czynności prawnych, a w której Wnioskodawca jest wspólnikiem.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I FSK 2198/21 zaprezentował następującą argumentację, cyt.
„(...) 3.3. Sąd pierwszej instancji dokonując oceny czy określoną osobę fizyczną, która dokonuje sprzedaży gruntu, należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, słusznie odwołał się do wskazówek zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r., w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10), lecz - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - zarówno Sąd jak i organy podatkowe wywiodły z tego wyroku, na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, wadliwe wnioski.
W wyroku tym TSUE przyjął (co rzetelnie zrelacjonował Sąd pierwszej instancji), że nie mogą być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej same z siebie czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie ma też decydującego charakteru sama liczba i zakres transakcji sprzedaży. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej, sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1, dalej: Dyrektywa 2006/112/WE). Taka aktywność świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie. Trybunał jako przykład takich działań podał uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stwierdzając przy tym, że stanowią one o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną. W ocenie Trybunału, fakt prowadzenia takiej działalności uzasadnia uznanie podmiotu za podatnika VAT.
3.4. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów podatkowych, że Skarżąca wraz z mężem podjęła aktywność, wykorzystującą środki typowe dla podmiotów, zajmujących się profesjonalnym obrotem nieruchomościami. W tym zaś zakresie wskazano na dwie okoliczności:
1) wystąpienie z wnioskiem o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wyniku którego wyodrębniono 18 działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz grunt pod ogólnodostępną drogę dojazdową, dokonanie podziału nieruchomości o nr [...]. o pow. 2,1466 ha na 19 działek, przekazanie w formie darowizny na rzecz Gminy działki przeznaczonej na drogę dojazdową,
2) prowadzenie działań marketingowych poprzez tzw. pocztę pantoflową oraz zamieszczanie ogłoszeń w miejscowej telewizji kablowej.
Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że fakt wyodrębnienia 19 działek (w tym drogi dojazdowej) zaledwie kilka miesięcy po zakupie pozostałej części nieruchomości o nr [...], świadczy o zamiarze przeznaczenia nieruchomości na cele handlowe. Działania podejmowane w stosunku do nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] oraz do działek powstałych w wyniku jej podziału wskazują, iż dokonanie sprzedaży nie mieściło się w zakresie zarządzania majątkiem prywatnym oraz nie polegało na zwykłym wykonywaniu prawa własności, lecz spełniało warunki do uznania ich za realizowane w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u.
WSA w Białymstoku zaznaczył przy tym kwestie konieczności wybudowania domu, przeznaczenia uzyskanych środków pieniężnych na spłatę kredytu, czy też przekazanie części nieruchomości w darowiźnie synom (które to okoliczności nie są w sprawie kwestionowane), są zdarzeniami obojętnym dla oceny, czy skarżący działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
3.5. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z tym stanowiskiem uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, sporne czynności podejmowane przez Skarżącą nie wykraczają poza granice zarządzania majątkiem prywatnym.
Wskazać bowiem przede wszystkim należy, że z przywołanego wyroku TSUE w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10) wprost wynika, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży, fakt, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny, długość okresu, w jakim te transakcje następowały, jak i wysokość osiągniętych z nich przychodów, nie ma znaczenia dla przesądzenia, w jakim charakterze działa podatnik dokonujący sprzedaży gruntów, bowiem całość powyższych elementów może odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego (pkt 37-38 wyroku).
Wbrew argumentacji organów i Sądu pierwszej instancji wskazywane przez Skarżącą okoliczności dotyczące budowy budynku jednorodzinnego na jednej z wydzielonych działek, podarowania działek synom oraz związane z kwestią dotyczącą spłaty zaciągniętego kredytu związanego z budową domu wzmacniają powyższą argumentację. Rację ma bowiem pełnomocnik Skarżącej, że profesjonalny przedsiębiorąca (deweloper) nie zachowałby się w taki sposób jak Skarżąca i jej małżonek, mianowicie: nie zamieszkałby z rodziną na części nieruchomości, nie darowałby części ziemi swoim dzieciom, a sprzedałby działki, aby uzyskać środki na zakup kolejnych nieruchomości, zaangażowałby własne środki na podniesienie wartości i atrakcyjności, uzbroiłby działki w celu zwiększenia ich wartości.
3.6. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt 427/23, że przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną (np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze), przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu pojedynczych z tych okoliczności. (...)”.
W świetle staniu faktycznego i prawnego, w kontekście orzeczeń judykatury i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Wnioskodawca stoi na stanowisku, że planowana transakcja nie będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Pomimo, iż jak wskazał w opisie stanu faktycznego Wnioskodawca, jest wspólnikiem spółki komandytowej (komplementariusz), to nieruchomość niezabudowana jako grunt rolny od dnia zakupu i nadal jest elementem składowym indywidualnego gospodarstwa rolnego i tylko takim celom służyła i nadal służy.
Wnioskodawca nie zarejestrował się również jako czynny podatnik VAT w zakresie działalności rolniczej, a planowana sprzedaż działki rolnej (½ udziału) będzie dokonywana w ramach zwykłego zarządu majątkiem osobistym w ramach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (działki), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na mocy art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się - jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji - przepisy odnoszące się do własności.
Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Jak stanowi art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Przepis art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
W tym miejscu należy także zauważyć, że kwestie dotyczące stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym.
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
W myśl natomiast art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w ww. art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan rolnikiem indywidualnym oraz wspólnikiem spółki komandytowej (komplementariusz). Nie jest Pan zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Prowadzi Pan gospodarstwo rolne jako rolnik ryczałtowy w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy. Planuje Pan dokonać sprzedaży nieruchomości rolnej, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, którą nabył Pan w 2023 r. w udziale ½ do majątku wspólnego (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska), obejmującą działkę gruntu numer 1 o powierzchni 12,6700 ha. Nabycie przez Pana udziałów w ww. działce nie było opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług. Nie przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nabycia nieruchomości dokonał Pan w celu powiększenia prowadzonego gospodarstwa rolnego, zamieszkuje Pan w gminie, na obszarze której położona jest nieruchomość. Gmina (...) nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego na obszar zawarty w granicy działki ewidencyjnej o numerze 1. Działka nie jest objęta decyzją o warunkach zabudowy. W 2023 r. decyzją Nr (...) Marszałek Województwa (...), po rozpatrzeniu wniosku spółki komandytowej, w której jest Pan komplementariuszem i po uzgodnieniu z organem samorządu terytorialnego - Wójtem Gminy (...), orzekł o zmianie koncesji Marszałka Województwa (...) w ten sposób, że wyznaczył obszar i teren górniczy o powierzchni (...) m2 w obrębie działki nr 1. Pismem z dnia (...) 2023 r. (...) poinformował Spółkę komandytową o dokonaniu wpisu do rejestru obszarów górniczych i zamkniętych podziemnych składowisk dwutlenku węgla, obszaru górniczego ustanowionego decyzją Marszałka Województwa (...). Po otrzymaniu koncesji przez Spółkę komandytową, planowana do sprzedaży nieruchomość niezabudowana, mieści się w granicach obszaru i terenu górniczego. Planuje Pan dokonanie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w ½ części własności, jednakże nie jest Pan w stanie jednoznacznie określić czy zakupu nieruchomości dokona rolnik indywidualny na powiększenie gospodarstwa rolnego zgodnie z unormowaniami prawnymi wynikającymi z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego bądź też, czy w związku z dokonanym wpisem do rejestru obszarów górniczych zakupu dokona przedsiębiorca w celu prowadzenia działalności koncesjonowanej i skorzysta z wyłączenia, o którym mowa w art. 2a ust. 3 pkt 12 tej ustawy.
W związku z powyższym powziął Pan wątpliwości czy dokonując sprzedaży przysługującego Panu udziału w działce nr 1 będzie Pan uznawany za podatnika podatku od towarów i usług, a tym samym czy planowana transakcja sprzedaży działki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
W pierwszej kolejności, aby rozstrzygnąć, czy sprzedaż przysługującego Panu udziału w działce nr 1 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy ustalić czy w odniesieniu do tej czynności, będzie spełniał Pan przesłanki do uznania za podatnika podatku od towarów i usług.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wobec tego, zasadnym jest wykluczenie z grona podatników podatku VAT osób fizycznych w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W tym kontekście, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Jednakże każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jest uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Zatem wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży nieruchomości jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek został nabyty i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.
W kwestii opodatkowania dostawy nieruchomości istotne jest, czy zbywca w celu dokonania sprzedaży podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że co prawda pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika ono z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dokonanej przez TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht). Przedmiotowe orzeczenie dotyczyło opodatkowania sprzedaży - przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej - części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.
Ze wskazanego orzeczenia C-291/92 wynika, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości (lub jej części) wyłącznie do celów osobistych. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
W zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży nieruchomości wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10. TSUE orzekł, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast - wyjaśnił Trybunał - w wypadku gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. W konsekwencji dla rozstrzygnięcia, czy podmiot w związku z realizacją określonej czynności występuje w charakterze podatnika wymaga każdorazowo oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Ocenie podlegać muszą przede wszystkim działania, jakie podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.
Jak już wyżej wskazałem, istotnym dla określenia, czy w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT - co do zasady - mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy. Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga zatem oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wskazał Pan, że w 2023 r. w udziale ½ do majątku wspólnego (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nabył Pan działkę gruntu o nr 1 i powierzchni 12,6700 ha. Nie jest Pan zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Prowadzi Pan gospodarstwo rolne jako rolnik ryczałtowy. Nabycie przez Pana udziałów w działce 1 nie było opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług. Nie przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nabycia dokonał Pan w celu powiększenia prowadzonego gospodarstwa rolnego. Działka numer 1 nie jest objęta decyzją o warunkach zabudowy. Nieruchomość nie została wniesiona do Spółki komandytowej jak również nie została ona udostępniona Spółce w jakiejkolwiek innej formie. Przez cały okres wykorzystywana była wyłącznie rolniczo. Działka nr 1 (w całości lub w części) nie była przedmiotem umów najmu, dzierżawy ani innych umów o podobnym charakterze. Nie udzielał Pan pełnomocnictwa podmiotom trzecim do występowania w Pana imieniu w zakresie planowanej sprzedaży lub pozyskania nabywcy na działkę. Wskazał Pan, że nie jest Pan właścicielem koncesji (z wnioskiem o uzyskanie koncesji wystąpiła Spółka) i sprzedaż nieruchomości nie nastąpi wraz ze sprzedażą koncesji. Żadna działalność wydobywcza na działce 1 nie jest prowadzona i nie była prowadzona. Nie zawierał Pan umowy przedwstępnej. Nie dokonywał Pan wcześniej sprzedaży nieruchomości gruntowych i nie występował w charakterze czynnego podatnika podatku VAT.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że skala Pana zaangażowania w odniesieniu do sprzedaży przysługującego udziału w działce o nr 1 nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W analizowanej sprawie brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie obrotem nieruchomościami. Nie wystąpił bowiem taki ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że sprzedaż przez Pana udziałów w opisanej we wniosku działce wypełni przesłanki działalności gospodarczej.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w tym konkretnym przypadku nie podjął i nie zamierza Pan podjąć aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Działania przez Pana podjęte należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Analiza sprawy w kontekście powołanych przepisów oraz wyroków TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10 prowadzi do wniosku, że planowana sprzedaż przysługującego Panu udziału w działce o nr ew. 1 nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest przesłanek, aby w związku z tą transakcją uznać Pana za podatnika tego podatku.
W okolicznościach wskazanych w opisie sprawy, dokonując omawianej transakcji, będzie Pan korzystał z przysługującego Panu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, co nie stanowi wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Pana cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie sprzedaży przysługującego Panu udziału w ww. działce, a opisaną dostawę cech czynności podlegających opodatkowaniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym przy sprzedaży przysługującego Panu udziału w działce o nr ew. 1, nie będzie występował Pan w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Zatem Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Pana, a nie wywiera skutku prawnego dla Pana małżonki.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo