Nieuznanie czynności wydania towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta za dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Spółka z o.o., czynny podatnik VAT, w 2024 r. dokonała dostawy towarów do Francji na podstawie zamówienia od osoby podszywającej się pod francuskiego kontrahenta. Przed transakcją zweryfikowano kontrahenta w bazie VIES i analizie domeny, a dostawa została potwierdzona podpisanymi dokumentami CMR i fakturami WDT. Po braku zapłaty…
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy nieuznania czynności wydania towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta za dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A. Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT oraz jest zarejestrowana do VAT UE. W ramach swojej działalności Spółka, prowadząc działalność współpracuje z kontrahentami zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi, kontaktując się z nimi mailowo, telefonicznie oraz podczas bezpośrednich spotkań. W 2024 r. otrzymała zamówienie na dostawę towarów od osoby (podmiotu) podającego się za zagranicznego kontrahenta działającego pod nazwą (…), który ma siedzibę na terytorium Francji (dalej: „Kontrahent”).
Harmonogram wydarzeń związanych z zamówieniem prezentuje się następująco:
9 lipca 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę wiadomości e-mail od Kontrahenta, w której wyrażono zainteresowanie produktami z oferty. Rozpoczęcie wewnętrznej procedury obejmującej dobór materiału, sprecyzowanie technologii produkcji oraz parametrów technicznych celem przygotowania oferty dla Kontrahenta.
2 sierpnia 2024 r. Przygotowanie oraz wysyłka przez Spółkę ostatecznej oferty handlowej do Kontrahenta.
6 sierpnia 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę zaakceptowanej oferty, podpisanej i opieczętowanej przez Kontrahenta.
12 sierpnia 2024 r. Wystąpienie przez Spółkę do ubezpieczyciela należności o udzielenie kredytu kupieckiego. Pozytywna odpowiedź ubezpieczyciela - objęcie ubezpieczeniem całej wnioskowanej kwoty (100% wartości zamówienia).
23 sierpnia 2024 Przesłanie przez Kontrahenta oficjalnego zamówienia (dalej: „Zamówienie nr 1”) wraz ze szczegółowymi danymi.
30 sierpnia 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę szczegółów dotyczących kolejnego zamówienia („Zamówienie nr 2”).
5 września 2024 r. Przygotowanie i wysyłka przez Spółkę ostatecznej oferty dotyczącej Zamówienia nr 2.
6 września 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę zaakceptowanej oferty dotyczącej Zamówienia nr 2, podpisanej i opieczętowanej przez Kontrahenta.
9 września 2024 r. Złożenie wniosku do ubezpieczyciela o podniesienie limitu wniosku kredytowego.
11 września 2024 r. Wystąpienie przez Spółkę do Kontrahenta z prośbą o przesłanie upoważnienia dla dyrektora do składania zamówień w imieniu Kontrahenta.
12 września 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę dokumentu potwierdzającego, że zamówienie zostało podpisane przez osoby uprawnione - dyrektora sprzedaży, dyrektora finansowego oraz managera sprzedaży.
20 września 2024 r. Przeprowadzenie rozmowy telefonicznej z Kontrahentem przez pracownika Spółki celem przekazania informacji o szczegółach transportu.
25 września 2024 r. Realizacja pierwszej części dostawy towaru z pierwszego Zamówienia nr 1 przez Spółkę pod wskazany adres. Odbiór towaru potwierdzony przez pracownika podpisem na dokumencie CMR.
26 września 2024 r. Przesłanie przez Spółkę do Kontrahenta specyfikacji dostawy oraz faktury WDT celem podpisania za pierwszą część pierwszego Zamówienia nr 1
26 września 2024 r. Otrzymanie przez Spółkę od Kontrahenta podpisanych i opieczętowanych dokumentów za pierwszą część pierwszego Zamówienia nr 1
27 września 2024 r. Przekazanie przez Spółkę informacji o produkcji Zamówienia nr 2 oraz przypomnienie o konieczności uregulowania płatności za Zamówienie nr 1 przed jego wysyłką.
2 października 2024 r. Realizacja drugiej części dostawy towarów z Zamówienia nr 1.
2 października 2024 r. Przesłanie przez Spółkę drogą elektroniczną dowodu dostawy (CMR i WDT) za drugą część Zamówienia nr 1 do podpisania przez Kontrahenta.
4 października 2024 r. Odesłanie przez Kontrahenta podpisanych dokumentów dostawy (CMR oraz WDT) za drugą część Zamówienia nr 1.
Przesłanie do Kontrahenta informacji, że termin płatności faktury mija 11 października 2024 r.
14 października 2024 r. Informacja o upływie terminu płatności faktury.
14 i 16 października 2024 r. Próba nawiązania kontaktu telefonicznego z Kontrahentem - brak odpowiedzi.
Transport towarów został zlecony firmie zewnętrznej. Po powzięciu podejrzenia, że Spółka mogła paść ofiarą oszustwa, Wnioskodawca przeprowadził rozmowę z kierowcą realizującym dostawy. Z relacji kierowcy wynika, że ładunek został dostarczony pod wskazany w zleceniu adres, gdzie zlokalizowany był duży magazyn logistyczny. Na terenie obiektu znajdowały się liczne inne materiały oraz trwały równoległe rozładunki kilku innych pojazdów ciężarowych.
Zarówno do pierwszej części Zamówienia nr 1, dnia września 2024 r. jak i do drugiej części Zamówienia nr 1 dnia września 2024 r. wystawiono faktury dokumentujące WDT.
Jak wynika z przedstawionych powyżej informacji, przed nawiązaniem ww. transakcji Wnioskodawca dokonał weryfikacji Kontrahenta zgodnie z obowiązującymi w Spółce procedurami - sprawdzono czy Kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT w bazie VIES, dodatkowo wiarygodność Kontrahenta została zweryfikowana i potwierdzona przez informatyka Spółki we współpracy z zewnętrzną firmą informatyczną, poprzez analizę jego domeny internetowej.
Wszelkie dane oraz dokumenty uzyskane od Kontrahenta, zgodnie z procedurami obowiązującymi w Spółce wydawały się poprawne i nie budziły zastrzeżeń. Zamówienie zostało podpisanie i opieczętowane przez osoby do tego uprawnione. Miejscem dostawy towarów był rzeczywiście istniejący magazyn zlokalizowany na terytorium Francji.
W związku z tym, że nie zidentyfikowano nieprawidłowości, Wnioskodawca zrealizował dostawę pierwszego zamówienia. Po dokonaniu dostawy towarów z pierwszego zamówienia do wskazanego magazynu oraz wystawieniu faktury, Spółka nie otrzymała zapłaty za sprzedane towary. Działania mające na celu nawiązanie kontaktu z Kontrahentem wykazały, że rzeczywisty Kontrahent nie zlecał dostawy ani nie składał zamówienia na towary.
W konsekwencji Wnioskodawca uznał, że doszło więc do oszustwa, w skutek którego nieznana (nieustalona) osoba (podmiot), podszywając się pod firmę francuską doprowadziła Spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Osoba ta (podmiot) nie uregulowała należności za wyłudzony towar i weszła w jego posiadanie bezprawnie, wbrew woli Spółki.
W dniu listopada 2024 r. sprawa została zgłoszona francuskiej policji przez rzeczywistego Kontrahenta z Francji - Spółka otrzymała kopię przyjęcia zgłoszenia. Dnia listopada 2024 r. sprawa została zgłoszona Policji Powiatowej, natomiast w dniu stycznia 2025 r. Prokuratura Rejonowa zawiadomiła Wnioskodawcę o wszczęciu śledztwa na podstawie art. 286 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383). Na moment składania niniejszego wniosku sprawa nie została rozwiązana i cały czas jest w toku.
Należy wskazać, że Spółka odzyska część należności w ramach ubezpieczenia obejmującego ochronę przed cyberprzestępstwami.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług
1) Czy opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT?
2) Czy w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta Spółka zachowuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
1) W opinii Wnioskodawcy opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
2) Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta Spółka zachowuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Ad 1)
O dostawie towarów stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, wymieniając ją jako jedną z czynności podlegających opodatkowaniu omawianym podatkiem. Z kolei art. 7 ust. 1 ustawy o VAT precyzuje na czym polega ta czynność opodatkowana stanowiąc, że przez dostawę towarów rozumie się odpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 13 ust. 1 ustawy o VAT przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ustawy VAT na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8.
Na podstawie powyższego można stwierdzić, że opodatkowaniu będzie podlegać taka dostawa towarów, która posiada wszystkie wymienione w Ustawie o VAT cechy, w szczególności, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz która jest odpłatna.
W przedstawionym stanie faktycznym nie doszło do dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu na podstawie Ustawy o VAT jako dostawa towarów na terytorium kraju ani jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, z uwagi na fakt, że nie zaistniały przesłanki spełniające wyżej powołane definicje.
Nie można bowiem przyjąć, że transakcja, która miała miejsce w rzeczywistości miała charakter odpłatny. Taki charakter mogła mieć wyłącznie transakcja zamierzona przez Spółkę, w której Kontrahentem miał być podmiot francuski. Tymczasem w rzeczywistości jego miejsce na skutek oszustwa zajęła nieznana (nieustalona) osoba (podmiot), która podszywając się pod firmę francuską doprowadziła Spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Osoba ta (podmiot) nie uregulowała należności za wyłudzony towar i weszła w jego posiadanie bezprawnie, wbrew woli Spółki. Dokonana czynność nie miała zatem charakteru odpłatnego a przekonanie Wnioskodawcy, że dokonuje dostawy towarów było wynikiem wprowadzenia w błąd przez oszusta.
Nie sposób również uznać, że spełniona została druga cecha dostawy w rozumieniu ustawy o VAT, czyli do przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. We wskazanym stanie faktycznym, na skutek wprowadzenia w błąd co do podmiotu będącego kupującym towar, Spółka nie przeniosła prawa do rozporządzania towarem na Kontrahenta, lecz wydała towar oszustowi.
Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Ponieważ istotą dostawy towarów nie jest przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu ustawowego „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, ponieważ „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. Innymi słowy pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Warunkiem koniecznym dokonania obrotu, który wywoływałby skutki podatkowe w podatku od towarów i usług jest wydanie towaru lub wykonanie usługi chyba, że prawodawca przewidział od tej zasady wyjątek (zob. wyrok NSA z 21 grudnia 2022 r., sygn. I FSK 888/19).
Powyższe potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). To, co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel”, TSUE określił w wyroku z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Staatssecretaris van Financien przeciwko Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.
W oparciu o przywołane przepisy należy wnioskować, że aby doszło do dostawy towaru, po stronie dostawcy musi istnieć wola przekazania innemu podmiotowi władztwa nad rzeczą.
W omawianym przypadku, Spółka przeniosła na nieznany podmiot praktyczną kontrolę nad towarem. Na skutek wprowadzenia w błąd co do podmiotu będącego nabywcą towaru, Spółka nie przeniosła więc prawa do rozporządzania towarem na podmiot francuski, lecz wydała towar oszustowi.
Za tym, że kradzież towaru nie powoduje przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, przemawiają również wyroki TSUE:
Co prawda w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym nie doszło do klasycznej kradzieży, jednakże ekonomiczny sens oszustwa jakiemu padła Spółka, uzasadnia zastosowanie w tym przypadku przedstawionych wyżej poglądów.
Uzupełniająco wskazać należy, że z punktu widzenia systemu VAT istotne jest także to, by adresat dostawy był znany. Nie można bowiem przenieść prawa do rozporządzania towarem na nieustaloną osobę (podmiot), gdyż wykracza to poza sferę woli podmiotu wykonującego dostawę, a ponadto uniemożliwia kontrolę obrotu i rozliczeń podatkowych w systemie VAT (tak: Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dalej: „WSA”) w: Poznaniu z 21 grudnia 2023 r., sygn. I SA/Po 684/23, Krakowie z 26 stycznia 2023 r., sygn. I SA/Kr 1154/22; Łodzi z 27 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Łd 171/21).
Ponadto, w tym kontekście warto przytoczyć pogląd judykatury wyrażony w podobnych sprawach, zgodnie z którym nie do pomyślenia jest w demokratycznym państwie prawa przekonanie, że w wyniku przedmiotowej czynności przeniesiono prawo do rozporządzania towarem na rzecz oszusta. Zaakceptowanie tego oczywiście niezasadnego poglądu prowadziłoby wprost do uznania, że uprawnienie to można nabyć za pomocą czynu zabronionego, co jest nie do przyjęcia. Wykraczałoby to poza granice art. 2 Konstytucji RP i godziło w pewność obrotu gospodarczego (tak: wyroki WSA w: Krakowie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1154/22 i Łodzi 21 września 2023 r., sygn. I SA/Łd 553/23).
Mając na uwadze powyższe, według Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym nie doszło do dostawy towarów opodatkowanej stawką 23% ani wewnątrzwspólnotowej dostawy objętej stawką 0%, o której mowa w ustawie o VAT, przede wszystkim z uwagi na brak przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel oraz brak odpłatności transakcji.
Tożsame stanowisko zaprezentowano w wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w podobnych stanach faktycznych na przykład w wyroku WSA: we Wrocławiu z 19 września 2023 r., sygn. I SA/Wr 84/23, w Łodzi z 21 września 2023 r., sygn. I SA/Łd 553/23 i z dnia kwietnia 2021 r. sygn. I SA/Łd 171/21.
Ad 2)
W opinii Wnioskodawcy, w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta, Spółka zachowuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z powyższego przepisu wynika, że odliczenie podatku naliczonego od podstawy opodatkowania przysługuje podatnikowi podatku od towarów i usług od nabyć dokonanych w związku z działalnością opodatkowaną.
Spółka poniosła wydatki związane z wydanymi towarami, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz z przeznaczeniem do sprzedaży opodatkowanej, od których dokonała odliczenia podatku naliczonego. Spółka dokonała więc odliczenia podatku VAT w warunkach i okolicznościach wskazujących na zamiar wykorzystania nabytych produktów na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, a przedmiotowe wyroby nie są objęte katalogiem zwolnień przedmiotowych wynikających z art. 43 ustawy o VAT.
Przepis art. 91 ustawy o VAT wskazuje w jakich sytuacjach podatnik jest zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług w przypadku zmiany ich przeznaczenia. Nie przewiduje on jednak obowiązku korekty w sytuacji, w której z przyczyn niezależnych od podatnika doszło do utraty towaru.
Brak obowiązku korekty podatku naliczonego w określonych sytuacjach wynika ponadto z art. 185 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.), zgodnie z którym korekta podatku naliczonego nie jest dokonywana w przypadkach transakcji w całości lub częściowo niezapłaconych, w przypadku należycie udokumentowanego lub potwierdzonego zniszczenia, zagubienia lub kradzieży własności oraz w przypadku towarów przeznaczonych do przekazywania jako prezenty o małej wartości i próbki.
W opinii Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym zostały spełnione wszystkie cechy wymienione zarówno w przepisach krajowych, jak i wspólnotowych dla zachowania prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT od wydatków związanych z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta.
Spółka ponosiła wydatki związane z nabyciem produktów z założeniem, iż będą one pozostawały w związku ze sprzedażą opodatkowaną realizowaną w ramach działalności gospodarczej. Jak opisano w stanie faktycznym, zdarzenie, przez które towary zostały utracone, wynikało z popełnienia przez inną osobę (podmiot) czynu zabronionego. Spółka, działając w dobrej wierze, utraciła towar na rzecz oszusta oraz nie otrzymała za ten towar zapłaty. Spółka zastosowała procedury weryfikacyjne, jednak utraciła towar w wyniku oszustwa, w którym osoba kontaktująca się ze Spółką używała fikcyjnych danych oraz uprawdopodobniła swój związek z Kontrahentem. W związku z tym należy przyjąć, że towary zostały utracone w sposób niezawiniony.
Stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie zarówno w aktualnej linii interpretacyjnej jak i orzeczniczej, w tym:
Powyższe jest ponadto zgodne z orzecznictwem TSUE (wyrok z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95), który stwierdził, że w sytuacji gdy towary zostały kupione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale stało się to niemożliwe z powodów, które należy uznać za niezależne od przedsiębiorcy, zachowuje on prawo do odliczenia VAT.
Wobec powyższego Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 1 i 3 ustawy o VAT:
Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (...).
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Przez towary rozumie są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z definicją zawartą w ustawie, istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W celu przedstawienia właściwego rozumienia pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy zaznaczyć, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nią jak właściciel. Należy przy tym podkreślić, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”, lecz jako własność ekonomiczną. Własność ekonomiczna to sytuacja, w której - z punktu widzenia aspektów ekonomicznych oraz w rozumieniu potocznym - należałoby uznać kogoś za właściciela rzeczy, np. posiadacza nieruchomości, której wydaniu nie towarzyszyło przeniesienie własności w formie aktu notarialnego. W przypadku przejścia własności ekonomicznej ma miejsce dostawa towarów. Przy czym, czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym. Dostawa towarów nie ogranicza się więc wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy.
Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.
Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z kolei według art. 13 ust. 1 ustawy:
Przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8.
Natomiast, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy:
Przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest:
1) podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
2) osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
3) podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, działającymi w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, niewymienionymi w pkt 1 i 2, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;
4) podmiotem innym niż wymienione w pkt 1 i 2, działającym (zamieszkującym) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.
Na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy:
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 7.
Zatem gdy następuje wywóz towarów z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w wyniku dokonania dostawy towarów z ustalonym nabywcą, tj. przeniesienia na konkretny podmiot prawa do dysponowania wywożonym towarem jak właściciel, co do zasady, zachodzi wówczas transakcja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w sprzedaży, której po stronie nabywcy odpowiada wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w zakupie.
Należy zauważyć, że art. 5 ust. 1 pkt 5) ustawy przewiduje, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, jednak z uwagi na terytorialny charakter podatku VAT, opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności, których miejscem świadczenia jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które w przypadku dostaw towarów wysyłanych lub transportowanych wyznacza art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT:
Miejscem dostawy towarów jest w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią - miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.
Natomiast stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość wyłączenia stosowania przepisów ustawy.
Z art. 6 pkt 2 ustawy wynika bowiem, że:
Przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Z opisu sprawy wynika, że jesteście Państwo czynnym podatnikiem VAT oraz podatnikiem zarejestrowanym do transakcji wewnątrzwspólnotowej (VAT UE). W ramach swojej działalności współpracujecie Państwo z kontrahentami zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi, kontaktując się z nimi mailowo, telefonicznie oraz podczas bezpośrednich spotkań. W 2024 r. otrzymaliście Państwo zamówienie na dostawę towarów od osoby podającą się za francuskiego kontrahenta działającego pod nazwą (…). Dokonaliście Państwo dostawy pierwszej części zamówienia pod wskazany przez Kontrahenta adres. Odbiór został potwierdzony przez pracownika podpisem na CMR. Ponadto przesłaliście Państwo do Kontrahenta specyfikację dostawy oraz fakturę WDT celem podpisania. Kontrahent odesłał Państwu podpisane dokumenty. Dokonaliście Państwo dostawy drugiej części zamówienia i przesłaliście Państwo dowody dostawy (CMR i WDT) celem ich podpisania przez Kontrahenta. Kontrahent następnie odesłał Państwu podpisane dowody dostawy. Zarówno do pierwszej jak i drugiej części zamówienia wystawiliście Państwo faktury dokumentujące WDT. Kontrahent nie uregulował należności za towar. Transport towarów został zlecony firmie zewnętrznej. Miejscem dostawy towarów był rzeczywiście istniejący magazyn zlokalizowany na terytorium Francji. Po powzięciu podejrzenia, że mogliście Państwo paść ofiarą oszustwa, przeprowadziliście rozmowę z kierowcą realizującym dostawy. Z relacji kierowcy wynika, że ładunek został dostarczony pod wskazany w zleceniu adres, gdzie zlokalizowany był duży magazyn logistyczny. Ponadto przed nawiązaniem ww. transakcji dokonaliście Państwo weryfikacji Kontrahenta zgodnie z obowiązującymi w Państwa Spółce procedurami. Sprawdziliście Państwo czy Kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT w bazie VIES, dodatkowo wiarygodność Kontrahenta została zweryfikowana i potwierdzona przez Państwa informatyka we współpracy z zewnętrzną firmą informatyczną, poprzez analizę jego domeny internetowej. Działania mające na celu nawiązanie kontaktu z Kontrahentem wykazały, że rzeczywisty Kontrahent nie zlecał dostawy ani nie składał zamówienia na towary. W konsekwencji uznaliście Państwo, że doszło do oszustwa, w skutek którego nieznana (nieustalona) osoba podszywała się pod firmę francuską. Sprawa została zgłoszona francuskiej policji przez rzeczywistego Kontrahenta z Francji. Otrzymaliście Państwo kopię przyjęcia zgłoszenia.
Państwa wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 1 dotyczą ustalenia czy w przedmiotowej sprawie wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że w ramach prowadzonej działalności dokonali Państwo dostawy towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy.
Należy bowiem zauważyć, że została zrealizowana dostawa towarów, w ramach której nastąpił wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego UE (Francja). Co prawda dostawa ta nastąpiła na rzecz nieznanego (nieustalonego) podmiotu podszywającego się pod firmę francuską (…). Niemniej jednak nie zmienia to faktu, że dostawa towaru miała miejsce. Ponadto wskazują Państwo, że nie otrzymali zapłaty za wysłany towar. Okoliczność, że nie otrzymali Państwo zapłaty za dokonaną dostawę, gdyż osoba zamawiająca towar podszyła się pod firmę francuską, która zamówienia nie dokonała nie wpływa na opodatkowanie samej czynności. Przepisy z zakresu podatku VAT nie uzależniają opodatkowania czynności od dokonania zapłaty. W analizowanym przypadku sama dostawa towaru, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, faktycznie miała miejsce i została udokumentowana fakturą. Nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel zmaterializowało się w momencie, kiedy towar został przez Państwa dostarczony, co zostało potwierdzone podpisanym przez Kontrahenta dokumentami transportowymi, w tym CMR, które wróciły do Państwa. W związku z wysłaniem towaru zarówno do pierwszej części Zamówienia 1 i do drugiej części Zamówienia 1 wystawiliście i przesłaliście Państwo faktury dokumentujące WDT. Należy więc podkreślić, iż w opisanym stanie faktycznym miała miejsce dostawa towaru, o której mówi w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).
Dopiero bowiem po dokonaniu transakcji powzięli Państwo podejrzenie, że padli Państwo ofiarą oszustwa. Natomiast zdarzenie gospodarcze, jakim jest dostawa towarów, faktycznie zaistniało. Realizując opisaną dostawę nie dokonali Państwo czynności niepożądanej z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego. Tym samym dokonanej transakcji nie można uznać za czynność niebędącą przedmiotem prawnie skutecznej umowy. W sytuacji wyłudzenia towaru dochodzi do wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, której nie można utożsamiać z kradzieżą (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 351/18). W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że: „Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż nie ma istotnego znaczenia to, czy podmiot, który przejął władanie nad towarem nabył jednocześnie prawo własności, jak i to, że Spółka nie uzyskała zapłaty za towar będący przedmiotem dostaw. Założeniem transakcji była jej odpłatność i sytuacji opisanej w stanie faktycznym we wniosku o wydanie interpretacji nie można utożsamiać z kradzieżą. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdą zastosowania przywoływane przez Skarżącą zarówno we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i w skardze orzeczenia TSUE uznające, iż kradzież towarów nie jest objęta pojęciem odpłatnej dostawy. W tych okolicznościach w ocenie Sądu co do zasady prawidłowe jest stanowisko organu interpretacyjnego, z którego wynika, iż w przypadku dokonania dostawy, także na rzecz innego podmiotu niż na to wskazuje faktura sprawia, że doszło do wykonania czynności opodatkowanej podatkiem VAT i brak jest podstaw do dopatrywania się naruszenia w tym względzie art. 5 ust. 1, art. 2 pkt 22 jak i art. 6 ust. 2 ustawy o VAT. Przedmiotem dostaw były bowiem palety, które są przedmiotem legalnego obrotu i mają wpływ na konkurencyjność.”
W ww. orzeczeniu sąd wskazał też, że na wyrok TSUE z 21 listopada 2013 r. (C-494/12, Dixons Retail plc v. Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs), zgodnie z którym: „fizyczne wydanie towarów nabywcy, który w oszukańczy sposób posługuje się kartą bankową jako środkiem płatniczym, stanowi «dostawę towarów” (patrz Bartosiewicz A.; VAT. Komentarz; WKP 2018/LEX Omega komentarz do art. 6 ustawy o VAT). Autor ww. komentarza wskazuje także, iż: „W uzasadnieniu wskazano m.in., że „oszukańcze posłużenie się kartą bankomatową jako środkiem zapłaty za rzeczone transakcje jest bez znaczenia dla okoliczności, że czynności te mogą zostać zaklasyfikowane jako dostawa towaru”.
W konsekwencji, opisana przez Państwa sytuacja będąca przedmiotem wniosku spełnia warunki do uznania jej za czynność opodatkowaną podatkiem VAT, ponieważ w ramach prowadzonej przez Państwa działalności dokonali Państwo dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy. Przy tym, w wyniku dokonanej dostawy nastąpił wywóz towarów na terytorium państwa członkowskiego UE inne niż terytorium kraju. Zatem doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy:
W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0%, z zastrzeżeniem art. 42.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy:
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem że:
1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, który nabywca podał podatnikowi;
2) podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;
3) podatnik składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.
Według art. 42 ust. 1a ustawy:
Stawka podatku, o której mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli:
1) podatnik nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1 lub ust. 3 pkt 1, lub
2) złożona informacja podsumowująca nie zawiera prawidłowych danych dotyczących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 100 ust. 8
- chyba że podatnik należycie na piśmie wyjaśnił uchybienie naczelnikowi urzędu skarbowego.
W myśl art. 42 ust. 3 ustawy:
Dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju:
1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
2) (uchylony)
3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku
4) (uchylony)
- z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
Natomiast w świetle art. 42 ust. 11 ustawy:
W przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3-5, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa, w szczególności:
1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
3) dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;
4) dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Brzmienie art. 42 ust. 3 ustawy wskazuje na podstawowy katalog dokumentów, potwierdzających dokonanie wywozu towarów i ich dostawę do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego, który może być uzupełniony dodatkowymi dokumentami określonymi w art. 42 ust. 11 ustawy. Nie oznacza to jednak, że dla potwierdzenia tej okoliczności wymagane jest „łączne” posiadanie wszystkich typów dokumentów wymienionych w powyższych przepisach, o ile posiadane dokumenty jednoznacznie potwierdzają dostarczenie nabywcy towarów na terytorium innego państwa członkowskiego.
Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że nie mogą Państwo zastosować stawki podatku VAT w wysokości 0% względem dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy.
Wskazać należy, że istotą transakcji wewnątrzwspólnotowych jest opodatkowanie dostawy towaru w państwie przeznaczenia (do którego towar jest docelowo przemieszczany). Dostawa, która następuje na terytorium państwa dostawcy towarów, co do zasady, jest opodatkowania stawką VAT 0%. Natomiast w państwie nabywcy dostawa podlega opodatkowaniu według stawki podatku obowiązującej w tym państwie. Taki sposób opodatkowania transakcji ma na celu uniknięcie zakłócania konkurencji, powodowanego podwójnym opodatkowaniem lub brakiem opodatkowania.
Z powołanych przepisów wynika, że aby wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlegała opodatkowaniu według stawki podatku VAT w wysokości 0% muszą być spełnione warunki, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy, tj. nabywca towarów powinien posiadać i podać sprzedawcy właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej (art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy). Natomiast dostawca przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, powinien posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jednocześnie, dostawca składając deklarację podatkową, w której wykazuje wewnątrzwspólnotową dostawę towarów powinien być zarejestrowany jako podatnik VAT UE (art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy). Co istotne warunki, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy, muszą być spełnione łącznie. Spełnienie tych warunków ma zagwarantować, że nastąpił wywóz towarów z jednego państwa członkowskiego (z kraju) i jego przemieszczenie na terytorium innego państwa członkowskiego oraz, że czynność ta zostanie potraktowana jako wewnątrzwspólnotowe nabycie w kraju odbiorcy i tam faktycznie opodatkowana.
Z wniosku wynika, że Państwo jako podatnik zarejestrowany do transakcji wewnątrzwspólnotowej na terytorium Polski dokonaliście na rzecz francuskiego kontrahenta (…) dostawy towarów podzielonej na dwie części zamówienia. Przed nawiązaniem transakcji dokonaliście Państwo weryfikacji Kontrahenta. Sprawdziliście Państwo status kontrahenta jako zarejestrowanego podatnika w bazie VIES. Zamówiona przez Państwa firma transportowa dostarczyła towar do Francji. Dostawy zostały udokumentowane fakturami wystawionymi we wrześniu 2024 r. Ponadto wskazali Państwo, że dokumenty wystawione przez Państwa (faktura VAT, CMR oraz specyfikacja dostawy) zostały podpisane, w tym opatrzone pieczęcią, które następnie wróciły do Państwa. Po upływie terminu płatności za dostarczone towary podjedliście Państwo próbę skontaktowania się z Kontrahentem celem otrzymania płatności. Działania mające na celu nawiązanie kontaktu z Kontrahentem wykazały, że rzeczywisty Kontrahent nie zlecał dostawy ani nie składał zamówienia na towary. Uznaliście Państwo, że doszło do oszustwa, w skutek którego nieznana osoba podszywała się pod firmę francuską (…).
Zatem, pomimo że w analizowanym przypadku doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, to nie można uznać, że są spełnione warunki uprawniające Państwa do zastosowania stawki podatku VAT w wysokości 0%, wskazane w art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. W analizowanym przypadku nabywca towarów (podmiot inny niż ten, na który wskazuje prowadzona korespondencja, a w konsekwencji wystawione przez Państwa faktury) nie podał Państwu swojego właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych zawierającego dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, nadanego mu przez właściwe państwo członkowskie, jak również nie można uznać, że posiadają Państwo dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy towarów (podmiotu innego niż ten, na który wskazuje prowadzona korespondencja, a w konsekwencji wystawiona przez Państwa faktura) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Z uwagi na powyższe należy uznać, że pomimo iż nastąpiło przemieszczenie towaru z Polski do innego państwa członkowskiego UE, tj. Francji, to towar nie trafił do podmiotu, na rzecz którego dostawa została zafakturowana. Powyższe skutkuje brakiem możliwości opodatkowania tej dostawy stawką podatku VAT w wysokości 0%. W konsekwencji, dokonana przez Państwa dostawa towarów podlega opodatkowaniu z zastosowaniem stawki podatku VAT właściwej dla sprzedawanych towarów.
Podsumowując stwierdzić należy, że opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod kontrahenta stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem od towarów i usług w kraju, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, którą należy potraktować jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, jednakże bez możliwości opodatkowania tej dostawy stawką podatku w wysokości 0%.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 2 dotyczą ustalenia czy w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta Spółki zachowujecie Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości, wskazuję, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego, zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT lub/i niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Państwo jesteście czynnym podatnikiem podatku VAT. Jak rozstrzygnięto w niniejszej interpretacji w ramach prowadzonej działalności dokonali Państwo dostawy towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 i art. 7 ust. 1 ustawy na rzecz podmiotu innego niż ten niż wskazują na to warunki zamówienia. Ponadto jak Państwo wskazaliście dostawa wyrobów będących przedmiotem transakcji nie jest objęta katalogiem zwolnień przedmiotowych. Zatem pomimo, że firma francuska (…) poinformowała Państwa, że nie złożyła zamówienia, a zamówienie złożyła nieznana osobowa podszywająca się pod tą firmę to zachowują Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem towarów wykorzystywanych do działalności opodatkowanej.
Wobec powyższego stanowisko w zakresie pytania 2, z którego wynika, że w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta, Państwa Spółka zachowuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego jest prawidłowe.
Natomiast odnosząc się do powołanych we wniosku wyroków wyjaśnić należy, że wskazane wyroki zostały potraktowane jako element Państwa argumentacji. Niemniej jednak rozstrzygnięcia te odnoszą się do indywidualnych spraw i co do zasady, wiążą one strony postępowania w konkretnych, indywidualnych sprawach. Ponadto wskazane przez Państwa orzeczenia sygn. akt I SA/Po 684/23, I SA/Kr 1154/22, I SA/Łd 171/21, I SA/Łd 553/23 są nieprawomocne, które to orzeczenia nieprawomocne nie mają mocy prawnej. Z kolei np. orzeczenie TSUE w sprawie C-435/03 odnosi się stricte do kradzieży z magazynu, a orzeczenie TSUE w sprawie C-494/12 do nieuprawnionego posłużenia się kartą bankową jako środkiem płatniczym, a nie do wydania przez sprzedawcę towaru podmiotowi podszywającemu się pod inny podmiot. Zatem powołane orzeczenia nie mogą wpłynąć na ocenę w przedmiotowej sprawie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydając interpretację nie przeprowadzam postępowania dowodowego i opieram się wyłącznie na elementach zdarzenia przedstawionych we wniosku.
Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (pytanie oznaczone nr 1-3) zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.
Jednocześnie wyjaśniamy, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa pytań). Inne kwestie poruszone w Państwa stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.
Przy tym, zastrzegam, że rozstrzygnięcie czy dochowali Państwo należytej staranności może być stwierdzone jedynie w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej przez właściwy organ podatkowy, a nie w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo