Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie inżynierii budowlanej, architektury i doradztwa technicznego, z siedzibą w Polsce. W latach 2023-2024 świadczył usługi na rzecz polskiego biura projektowego (Biuro), które wykonywało projekty dla nieruchomości w Niemczech. Wnioskodawca jako podwykonawca wykonywał różne czynności, w tym wdrożenie oprogramowania, wsparcie techniczne, przegląd rysunków oraz wprowadzanie wytycznych do programu komputerowego w celu wygenerowania rysunków projektowych. Wszystkie czynności były rozliczane według stawki godzinowej, a wynagrodzenie było płatne na podstawie faktur z VAT. Wnioskodawca uznał, że…
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lutego 2026 r. za pośrednictwem systemu e-Doręczenia wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia miejsca świadczenia wykonanych usług nr 1-4. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Pan (...) (dalej: Wnioskodawca) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie inżynierii budowlanej, architektury oraz doradztwa technicznego i jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej również: VAT), posiada siedzibę, jak i stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wnioskodawca wykonuje zlecenia na rzecz rozmaitych podmiotów, w tym w latach 2023-2024 nawiązał współpracę z biurem projektowym (dalej: Biuro) w przedmiocie prac prowadzonych na nieruchomości zlokalizowanej na terenie Niemiec.
Biuro jest czynnym podatnikiem VAT, posiada siedzibę i stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Biuro wykonywało usługi projektowe związane z nieruchomością zlokalizowaną na terenie Niemiec. Wnioskodawca stał się podwykonawcą niektórych prac dla Biura. Wnioskodawca zobowiązał się w umowie zawartej z Biurem do następujących działań:
Na powyższe działania składało się, w szczególności, wykonywanie dokumentacji technicznej konstrukcji budynku zlokalizowanego w Niemczech, sprawdzanie dokumentacji oraz asysta przy udzielaniu odpowiedzi na pytania zadawane przez osoby pracujące bezpośrednio na placu budowy w Niemczech. Dodatkowo Wnioskodawca udzielał wsparcia przy wdrożeniu nowego oprogramowania wykorzystywanego przez Biuro do prac projektowych. Zgodnie z protokołem odbioru prac ww. czynności były ewidencjonowane w oparciu o faktycznie poświęcony na ich realizację czas, przykładowo dla określonego protokołu wykonane usługi zostały zaewidencjonowane w następujący sposób:
Z tytułu świadczenia ww. usług Wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie, kalkulowane w oparciu o stawkę godzinową w stałej kwocie. Stawka godzinowa była więc jednakowa dla każdego rodzaju czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę. Wynagrodzenie płatne było na podstawie wystawionej faktury z wykazaną kwotą VAT należnego, zaś Wnioskodawca rozliczał swoje zobowiązania podatkowe z polskim organem podatkowym.
Obecnie, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji poprawności prowadzonych rozliczeń, Wnioskodawca powziął wątpliwości do co prawidłowego traktowania przedmiotowych usług na gruncie ustawy o VAT. Mimo że Wnioskodawca świadczył swoje usługi na rzecz polskiego podmiotu oraz świadczenie usług nie wymagało od niego przebywania poza granicami kraju - z uwagi jednak na lokalizację budynku, z którym związane były prace - wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą właściwego ustalenia miejsca świadczenia usług na potrzeby rozliczenia VAT.
Wnioskodawca samodzielnie ocenia, że część wykonywanych przez niego czynności nie była bezpośrednio związana z nieruchomością, część zaś miała bezpośredni związek z nieruchomością, mianowicie:
1) wdrożenie oprogramowania specjalistycznego do projektowania konstrukcji żelbetowych na rynku niemieckim oraz przeszkoleniu personelu Biura - usługa niezwiązana z nieruchomością;
2) wsparcie techniczne i projektowe w trakcie realizacji robót budowlanych, tzn. udzielanie odpowiedzi na zapytania z budowy (...) - usługa niezwiązana z nieruchomością;
3) przegląd rysunków konstrukcji żelbetowej - usługa niezwiązana z nieruchomością;
4) wprowadzanie do programu komputerowego wytycznych projektanta celem wygenerowania rysunków wchodzących w skład projektu wykonawczego dla elementów konstrukcji żelbetowej nośnej budynku, stanowiącej integralną część budynku - usługa związana z nieruchomością.
Wymaga podkreślenia, że Wnioskodawca nie wyceniał odrębnie ww. czynności, nie otrzymywał też odrębnych zleceń na konkretne działania. Jego współpraca z Biurem polegała na udzielaniu bieżącego wsparcia, zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem. Kwota wskazywana na fakturach wystawianych przez Wnioskodawcę stanowiła wynagrodzenie za ogół czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę i opierała się wyłącznie o stawkę godzinową, niezmienną bez względu na rodzaj wykonywanych czynności.
Pytania
1. Czy wskazane w opisie sprawy czynności 1) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej?
2. Czy wskazane w opisie sprawy czynności 2) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej?
3. Czy wskazane w opisie sprawy czynności 3) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej?
4. Czy wskazane w opisie sprawy czynności 4) stanowią usługi związane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Niemiec?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy:
1. Wskazane w opisie sprawy czynności 1) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
2. Wskazane w opisie sprawy czynności 2) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
3. Wskazane w opisie sprawy czynności 3) stanowią usługi niezwiązane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
4. Wskazane w opisie sprawy czynności 4) stanowią usługi związane z nieruchomością, dla których miejscem opodatkowania VAT jest terytorium Niemiec.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:
Ad 1., 2., 3., 4.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: Ustawa o VAT) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
W powołanym przepisie należy zwrócić uwagę na tzw. zasadę terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale jedynie w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
Z kolei przepis art. 2 pkt 1 ustawy o VAT zawiera definicję terenu kraju, przez który rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Dalej, na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (...).
Jednocześnie, jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Podatnikami natomiast, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że jest podatnikiem na gruncie ustawy o VAT, prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której świadczy usługi stanowiące czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
I tak stosownie do art. 28a ustawy VAT, na potrzeby stosowania przepisów dotyczących miejsca świadczenia:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany art. 28a ustawy o VAT wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą.
Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 3 ustawy o VAT. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Według art. 28b ust. 2 ustawy o VAT w przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
Niemniej jednak należy zauważyć, że w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
I tak, zgodnie z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
Obok ustawy o VAT, również Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w art. 47 wskazuje: „Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość”.
Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Natomiast w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, których nie należy traktować jako usług związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE.
Jak stanowi art. 31a ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011 Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony.
Natomiast, zgodnie z art. 31a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011 Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę.
Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia nieruchomości.
Powyższe oznacza, iż aby uznać daną usługę za związaną z nieruchomością - usługa ta musi wprost odnosić się do konkretnej nieruchomości, która to nieruchomość ma być kluczowa dla świadczonej usługi. Względnie - usługa ma na celu zmianę stanu prawnego lub fizycznego konkretnej nieruchomości. Przez konkretną nieruchomość należy, z kolei, rozumieć nieruchomość określoną co do jej położenia.
Odnosząc powyższe do współpracy Wnioskodawcy z Biurem, należy uznać, że nie wszystkie wykonywane przez niego czynności mają bezpośredni związek z konkretną nieruchomością. Czynność 1 tj. wdrożenie oprogramowania specjalistycznego do projektowania konstrukcji żelbetowych na rynku niemieckim oraz przeszkoleniu personelu Biura - nie odnosiła się do konkretnej nieruchomości i kluczowym jej elementem było oprogramowanie. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę, w tym zakresie, miały na celu prawidłowe wdrożenie oprogramowania u klienta oraz przeszkolenie jego pracowników, aby ci mogli w dalszej perspektywie używać oprogramowania w sposób efektywny, obsługując różnych kontrahentów na rynku niemieckim (a tym samym różne nieruchomości).
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w tym zakresie, świadczył on usługę niezwiązaną z nieruchomością, tym samym powinna ona zostać opodatkowana VAT na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Jeśli natomiast chodzi o asystę przy udzielaniu odpowiedzi na zapytania z placu budowy (czynność 2) oraz przegląd rysunków konstrukcji żelbetowej (czynność 3), Wnioskodawca uważa, że nie sposób uznać tych czynności jako związanych z nieruchomością. Zdaniem Wnioskodawcy, czynności te należy uznać za porady techniczne oraz merytoryczne, a tym samym jako usługi podlegające opodatkowaniu VAT na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Jeśli natomiast chodzi o czynność 4, tj. wprowadzanie do programu komputerowego wytycznych projektanta celem wygenerowania rysunków wchodzących w skład projektu wykonawczego dla elementów konstrukcji żelbetowej nośnej budynku, stanowiącej integralną część budynku - w tym przypadku, zdaniem Wnioskodawcy, należałoby uznać, że są to usługi bezpośrednio związane z konkretną nieruchomością. Projektowane elementy miały bowiem stanowić integralną część konkretnego budynku. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że budynek ten zlokalizowany był na terenie Niemiec, to właśnie terytorium Niemiec powinno być miejscem opodatkowania przedmiotowej czynności.
Z uwagi na różne traktowanie na gruncie VAT poszczególnych czynności składających się na świadczoną usługę, Wnioskodawca uważa, że powinien dokonać odrębnych wycen czynności celem wydzielenia podstawy opodatkowania usługi świadczonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz usługi świadczonej na terytorium Niemiec. Wybór najlepszego sposobu tego rozdzielenia, tj. zastosowania odpowiedniego klucza podziału powinien należeć do podatnika, tj. do Wnioskodawcy. To sam usługodawca powinien określić metodę najbardziej obiektywną i miarodajną.
W tym zakresie Wnioskodawca pragnie odwołać się do transakcji dostawy nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu, które wielokrotnie były analizowane przez organy podatkowe. Mimo odmiennego przedmiotu spraw, wnioski płynące z tych rozstrzygnięć wydają się relewantne również w niniejszym przypadku. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 17 września 2020 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.339.2020.1AA wskazano: „Odnośnie zastosowania przez Wnioskodawcę odpowiedniego klucza alokacji należy wskazać, że ani przepisy ustawy, ani przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zawierają zapisu dotyczącego sposobu wyliczenia tych części. Zatem można przyjąć różne rozwiązania, np. wg klucza powierzchniowego (udziału powierzchni gruntu podlegających poszczególnym regulacjom dotyczącym opodatkowania w ogólnej powierzchni gruntu) lub wg klucza wartościowego (udziału wartości gruntu podlegających poszczególnym regulacjom dotyczącym opodatkowania w wartości gruntu ogółem). Zatem każda metoda - czy to oparta na kluczu wartościowym czy też kluczu powierzchniowym, o ile odzwierciedla stan faktyczny i jest w konkretnym przypadku miarodajna, będzie właściwa. Należy przy tym zaznaczyć, że wybór odpowiedniej metody czy klucza podziału należy wyłącznie do podatnika, który winien sam zdecydować, czy jest to metoda obiektywna i wiarygodna w jego konkretnej sytuacji. Zatem, jeśli zastosowanie przez Wnioskodawcę klucza wartościowego będzie odzwierciedlało stan faktyczny i będzie w konkretnej sytuacji Wnioskodawcy metodą najbardziej obiektywną i wiarygodną”.
Analogiczne stanowisko organu podatkowego zaprezentowano w interpretacji indywidualnej z dnia 4 czerwca 2020 r. znak 0114-KDIP1-1.4012.189.2020.3.MŻ: „Należy przy tym zaznaczyć, że wybór odpowiedniej metody czy klucza podziału należy wyłącznie do podatnika, który winien sam zdecydować, czy jest to metoda obiektywna i wiarygodna w jego konkretnej sytuacji”.
Wnioskodawca może zatem wydzielić poszczególne czynności posługując się ilością godzin przeznaczoną na realizację każdego poszczególnego zadania. Klucz podziału, w tym przypadku, zależy od podatnika.
Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy, powinien on dokonać podziału podstawy opodatkowania swojej usługi, tak aby wydzielić z niej czynności 1, 2, 3 wskazane w opisie sprawy oraz - w tym zakresie - uznać, że są to usługi wykonane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i tym samym VAT powinien zostać rozliczony z polskimi organami podatkowymi. Natomiast w zakresie podstawy opodatkowania odpowiadającej czynności 4 wskazanej w opisie sprawy - w tym zakresie rozliczenie podatku powinno zostać dokonane z niemieckimi organami podatkowymi.
Taki wniosek wysnuć można przykładowo z interpretacji indywidualnej z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.671.2025.1.MW, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał: „W analizowanej sprawie wykonane przez Panią usługi polegające na nanoszeniu typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych (tzw. (...)) na rysunki architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli elektrycznych, stanowią usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, wykonywane przez Panią prace związane były z realizacją określonego projektu, a projekt ten dotyczył konkretnego obiektu budowlanego zlokalizowanego w innym państwie członkowskim UE - w Niemczech. (...) świadczone przez Panią usługi wykazują wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, która stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług. A zatem miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Panią usług należy ustalić na podstawie art. 28e ustawy. W związku z tym, że ww. usługi odnoszą się do nieruchomości położonej poza terytorium kraju (w Niemczech), to nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski. W konsekwencji, do przedmiotowej transakcji zastosowanie znajdą przepisy kraju położenia nieruchomości”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy:
Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (…).
Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
I tak stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Według art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
Zgodnie z art. 28e ustawy:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47 przewiduje, że:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.
Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1) zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Natomiast w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, których nie należy traktować jako usług związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE.
Jak stanowi art. 31a ust. 2 rozporządzenia nr 282/2011:
Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony;
b) świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu;
c) wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące budynku lub jego części;
d) budowę stałych struktur na terenie, jak również prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
e) prace terenowe, łącznie z usługami rolniczymi, takimi jak orka, siew, nawadnianie i nawożenie;
f) badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu;
g) szacowanie wartości nieruchomości, łącznie z przypadkami, kiedy taka usługa jest wymagana na potrzeby ubezpieczenia, w celu ustalenia wartości nieruchomości jako zabezpieczenia kredytu lub w celu oszacowania ryzyka i strat w przypadku sporów;
h) wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c), łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
i) świadczenie usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, łącznie z prawem do przebywania w określonym miejscu na podstawie praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie i podobnych;
j) przyznanie lub przeniesienie praw innych niż objęte lit. h) oraz i) do wykorzystania nieruchomości w całości lub w części, łącznie z zezwoleniem na korzystanie z części nieruchomości, np. udzielanie pozwoleń na połów lub polowanie, przyznawanie dostępu do poczekalni w portach lotniczych lub korzystanie z infrastruktury, za którą pobiera się opłaty, takiej jak most lub tunel;
k) utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu;
l) utrzymanie, remont i naprawę stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
m)instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość;
n) utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość;
o) zarządzanie nieruchomościami inne niż zarządzanie portfelem inwestycji w nieruchomości objęte ust. 3 lit. g), obejmujące obsługę nieruchomości komercyjnej, przemysłowej lub mieszkalnej przez właściciela nieruchomości lub na jego rzecz;
p) pośrednictwo w sprzedaży, dzierżawie lub wynajmie nieruchomości oraz ustanowieniu lub przeniesieniu określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane jako majątek rzeczowy, czy nie), inne niż pośrednictwo objęte ust. 3 lit. d);
q) usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości, ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie umów kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku której dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje przeprowadzona.
Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 rozporządzenia nr 282/2011:
Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę;
b) przechowywania towarów na terenie nieruchomości, jeżeli żadna część nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
c) świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem nieruchomości;
d) pośrednictwa w świadczeniu usług zakwaterowania hotelowego lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, jeżeli pośrednik działa w imieniu i na rzecz osoby trzeciej;
e) udostępniania miejsca na stoisko podczas targów lub wystaw, łącznie z innymi powiązanymi usługami umożliwiającymi wystawcy przedstawienie towarów, takimi jak projekt stoiska, transport i przechowywanie towarów, udostępnianie maszyn, okablowanie, ubezpieczenie i reklama;
f) instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości;
g) zarządzania portfelem inwestycji w nieruchomości;
h) usług prawnych powiązanych z umowami, innych niż objęte ust. 2 lit. q), łącznie z doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia nieruchomości lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia takiej umowy, jeżeli takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do nieruchomości.
Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia nieruchomości.
W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa, która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie inżynierii budowlanej, architektury oraz doradztwa technicznego i jest Pan zarejestrowany jako czynny podatnik podatku VAT, posiada siedzibę, jak i stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W latach 2023-2024 nawiązał Pan współpracę z biurem projektowym (Biuro) w przedmiocie prac prowadzonych na nieruchomości zlokalizowanej na terenie Niemiec. Biuro jest czynnym podatnikiem VAT, posiada siedzibę i stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Biuro wykonywało usługi projektowe związane z nieruchomością zlokalizowaną na terenie Niemiec. Stał się Pan podwykonawcą niektórych prac dla Biura i zobowiązał się w umowie zawartej z Biurem do m.in. następujących działań: wykonywania pod nadzorem uprawnionego projektanta opisów technicznych i projektów technicznych, wykonywania rysunków technicznych, zestawień materiałów dla projektów realizowanych przez Biuro, sprawowania nadzorów technicznych i odbiorowych w imieniu Biura, edycji dokumentacji technicznej i asystenckich prac pomocniczych, modelowania (...) w oprogramowaniu (...), tworzenia dokumentacji rysunkowej z modelu (...), koordynacji wielobranżowej. Na powyższe działania składało się, w szczególności, wykonywanie dokumentacji technicznej konstrukcji budynku zlokalizowanego w Niemczech, sprawdzanie dokumentacji oraz asysta przy udzielaniu odpowiedzi na pytania zadawane przez osoby pracujące bezpośrednio na placu budowy w Niemczech. Dodatkowo udzielał Pan wsparcia przy wdrożeniu nowego oprogramowania wykorzystywanego przez Biuro do prac projektowych. Zgodnie z protokołem odbioru prac ww. czynności były ewidencjonowane w oparciu o faktycznie poświęcony na ich realizację czas. Z tytułu świadczenia ww. usług otrzymywał Pan wynagrodzenie, kalkulowane w oparciu o stawkę godzinową w stałej kwocie. Wynagrodzenie płatne było na podstawie wystawionej faktury z wykazaną kwotą VAT należnego, zaś Pan rozliczał swoje zobowiązania podatkowe z polskim organem podatkowym.
Obecnie, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji poprawności prowadzonych rozliczeń, powziął Pan wątpliwości do co prawidłowego traktowania przedmiotowych usług na gruncie ustawy o VAT. Mimo że świadczył Pan swoje usługi na rzecz polskiego podmiotu oraz świadczenie usług nie wymagało od Pana przebywania poza granicami kraju - z uwagi jednak na lokalizację budynku, z którym związane były prace - Pana wątpliwości dotyczą właściwego ustalenia miejsca świadczenia dla wykonywanych czynności, tj.:
1) wdrożenia oprogramowania specjalistycznego do projektowania konstrukcji żelbetowych na rynku niemieckim oraz przeszkoleniu personelu Biura,
2) wsparcia technicznego i projektowego w trakcie realizacji robót budowlanych, tzn. udzielania odpowiedzi na zapytania z budowy (...),
3) przeglądu rysunków konstrukcji żelbetowej,
4) wprowadzania do programu komputerowego wytycznych projektanta celem wygenerowania rysunków wchodzących w skład projektu wykonawczego dla elementów konstrukcji żelbetowej nośnej budynku, stanowiącej integralną część budynku.
Przy czym podkreśla Pan, że nie wyceniał odrębnie ww. czynności, nie otrzymywał też odrębnych zleceń na konkretne działania. Pana współpraca z Biurem polegała na udzielaniu bieżącego wsparcia, zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem. Kwota wskazywana na fakturach wystawianych przez Pana stanowiła wynagrodzenie za ogół wykonywanych przez Pana czynności i opierała się wyłącznie o stawkę godzinową, niezmienną bez względu na rodzaj wykonywanych czynności.
Należy wskazać, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedno świadczenie obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, świadczenie to nie powinno być sztucznie dzielone dla celów podatkowych. Jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy. Na świadczenie złożone składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu - do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze. Natomiast świadczenie należy uznać za pomocnicze, jeśli nie stanowi ono celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania świadczenia zasadniczego. Pojedyncze świadczenie traktowane jest zatem jak element świadczenia kompleksowego wówczas, jeżeli cel świadczenia pomocniczego jest zdeterminowany przez świadczenie główne oraz nie można wykonać lub wykorzystać świadczenia głównego bez świadczenia pomocniczego. Jeżeli jednak w skład realizowanego świadczenia wchodzą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu świadczenia kompleksowego.
W zakresie usług wykonanych przez Pana w pierwszej kolejności należy zastrzec, że art. 28e ustawy jest przepisem szczególnym, którego zakres nie może być interpretowany rozszerzająco. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że aby świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global Turnkey Solutions Poland, C 155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).
Orzecznictwo to, jak wskazuje Trybunał w wyroku C-215/19, zostało zasadniczo skodyfikowane w art. 31a ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 282/2011 wykonawczego, stanowiącym, że usługi związane z nieruchomością, o których mowa w art. 47 dyrektywy VAT, obejmują jedynie te usługi, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, co ma miejsce, po pierwsze, w przypadku, gdy usługi te wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług, a po drugie, w przypadku, gdy usługi te są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że wykonane przez Pana czynności polegające na wdrożeniu oprogramowania specjalistycznego do projektowania konstrukcji żelbetowych na rynku niemieckim oraz przeszkoleniu personelu Biura (1), wsparciu technicznym i projektowym w trakcie realizacji robót budowlanych, tzn. udzielaniu odpowiedzi na zapytania z budowy (...) (2), przeglądzie rysunków konstrukcji żelbetowej (3), wprowadzaniu do programu komputerowego wytycznych projektanta celem wygenerowania rysunków wchodzących w skład projektu wykonawczego dla elementów konstrukcji żelbetowej nośnej budynku, stanowiącej integralną część budynku (4) stanowią usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, nawiązał Pan współpracę z biurem projektowym, które wykonywało usługi projektowe związane z nieruchomością zlokalizowaną na terenie Niemiec. Stał się Pan podwykonawcą niektórych prac dla Biura i zobowiązał się w umowie zawartej z Biurem do m.in.: wykonywania pod nadzorem uprawnionego projektanta opisów technicznych i projektów technicznych, wykonywania rysunków technicznych, zestawień materiałów dla projektów realizowanych przez Biuro, sprawowania nadzorów technicznych i odbiorowych w imieniu Biura, edycji dokumentacji technicznej i asystenckich prac pomocniczych, modelowania (...) w oprogramowaniu (...), tworzenia dokumentacji rysunkowej z modelu (...), koordynacji wielobranżowej. Na powyższe działania składało się, w szczególności, wykonywanie dokumentacji technicznej konstrukcji budynku zlokalizowanego w Niemczech, sprawdzanie dokumentacji oraz asysta przy udzielaniu odpowiedzi na pytania zadawane przez osoby pracujące bezpośrednio na placu budowy w Niemczech. Dodatkowo udzielał Pan wsparcia przy wdrożeniu nowego oprogramowania wykorzystywanego przez Biuro do prac projektowych. Nie wyceniał Pan odrębnie ww. czynności, nie otrzymywał też odrębnych zleceń na konkretne działania. Pana współpraca z Biurem polegała na udzielaniu bieżącego wsparcia, zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem, a kwota wskazywana na fakturach wystawianych przez Pana stanowiła wynagrodzenie za ogół wykonywanych przez Pana czynności i opierała się wyłącznie o stawkę godzinową, niezmienną bez względu na rodzaj wykonywanych czynności. A zatem wskazane we wniosku czynności (nr 1-4), które Pan wykonał dotyczą określonej nieruchomości oraz bezpośrednio wiążą się z tą nieruchomością, gdyż przy realizacji prac projektowych wykonał je Pan właśnie dla tej konkretnej nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku świadczonych przez Pana usług to nieruchomość stanowi centralny i nieodzowny element dokonywanego przez Pana świadczenia.
W związku z powyższym, należy podkreślić, że świadczone przez Pana usługi wykazują wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, która stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług. A zatem miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Pana czynności nr 1-4 należy ustalić na podstawie art. 28e ustawy.
W związku z tym, że ww. usługi odnoszą się do nieruchomości położonej poza terytorium kraju (w Niemczech), to nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski. W konsekwencji, do przedmiotowej transakcji zastosowanie znajdą przepisy kraju położenia nieruchomości.
W konsekwencji, Pana stanowisko w zakresie czynności nr 1-3 należy uznać za nieprawidłowe, natomiast w zakresie czynności nr 4 należy uznać za prawidłowe.
Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych należy wskazać, że interpretacje wydawane są po analizie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i mogą różnić się w zależności od przedstawionych okoliczności. Interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia. Przy czym, dotyczą one konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo