Spółka z o.o., będąca czynnym podatnikiem VAT, prowadzi sprzedaż detaliczną towarów w Polsce. W ramach działań promocyjnych emituje bony o określonej wartości nominalnej, sprzedawane odpłatnie klientom. Bony te, wystawiane na okaziciela, można wykorzystać jako zapłatę za towary lub usługi w sklepach Spółki, które mogą być opodatkowane różnymi stawkami VAT. Klient ma prawo nabyć towary lub usługi do wartości nominalnej bonu, ale jeśli wykorzysta bon częściowo (np. zapłaci…
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1. ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 23 maja 2019 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2548/19 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 24 listopada 2025 r.) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 524/21 (data wpływu orzeczenia – 24 października 2025 r.); i
2. stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie określenia podstawy opodatkowania w przypadku zapłaty za towar lub usługę Bonem - jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 maja 2019 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 maja 2019 r. uzupełniony pismem z 4 lipca 2019 r. (data wpływu 9 lipca 2019 r.) w odpowiedzi na wezwanie z 27 czerwca 2019 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.233.2019.1.ISK o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie określenia podstawy opodatkowania w przypadku zapłaty za towar lub usługę Bonem.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Sp. z o.o. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT) i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej towarów na terytorium Polski.
Wnioskodawca dokonuje sprzedaży detalicznej przede wszystkim na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. W celu zachęcenia klientów do dokonywania zakupów w sklepach Spółki, Wnioskodawca podejmuje różnego rodzaju działania promocyjne zmierzające do zwiększenia wolumenu sprzedaży, a co za tym idzie przychodów Spółki.
Działania te polegają między innym na emitowaniu bonów z logo Spółki o określonej wartości nominalnej, przy pomocy których klienci mają możliwość dokonania zapłaty za towary i usługi zakupione w sieci sklepów Spółki. Bony uprawniają ich posiadaczy do nabycia różnego rodzaju świadczeń - towarów i usług - w sklepach Wnioskodawcy, które mogą podlegać opodatkowaniu w oparciu o różne stawki VAT. Bony są wystawiane na okaziciela, tj. Spółka honoruje Bony przedstawione w celu zapłaty przez okaziciela (Bony nie identyfikują osoby uprawnionej).
Bony są dystrybuowane przez Wnioskodawcę w jeden z następujących sposobów, tj.:
Przedmiotem niniejszego wniosku są wyłącznie Bony przekazywane/sprzedawane klientom przez Wnioskodawcę odpłatnie (dalej: Bony). Tym samym, ilekroć w dalszej części niniejszego wniosku użyty zostanie wyraz „Bony”, oznaczać to będzie Bony wydane klientom odpłatnie.
Nabyte odpłatnie Bony nie mogą być wymieniane przez klienta na gotówkę.
Klient jest uprawniony do nabycia towarów/usług do wartości nominalnej otrzymanego Bonu.
Ewidencja obrotu i kwot podatku należnego z tytułu sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej prowadzona jest przy zastosowaniu przez Spółkę kas rejestrujących. Wszystkie transakcje tego typu są dokumentowane za pomocą paragonów fiskalnych. Co do zasady, Spółka nie wystawia faktur nabywcom indywidualnym, chyba że takiego dokumentu zażąda klient.
W przypadku sprzedaży towarów/usług, za które klienci realizują płatność za pomocą Bonów, na paragonie fiskalnym każdorazowo zawarta jest informacja, jaka część należności została uregulowana z użyciem Bonu. Jednocześnie, dzięki stosowanemu przez Spółkę elektronicznemu systemowi przechowywania danych i zważywszy na to, iż każdy Bon jest oznaczony indywidualnym numerem, Wnioskodawca ma możliwość przyporządkowania konkretnych Bonów do określonych transakcji sprzedaży towarów/usług.
Spółka posiada zatem informacje pozwalające na wskazanie transakcji, w odniesieniu do których uregulowanie należności nastąpiło z wykorzystaniem Bonu (nabytego odpłatnie).
Zdarzają się sytuacje, w których Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia świadczenia o wartości mniejszej niż wartość nominalna Bonu, np. klient dokonuje zapłaty za towar lub usługę warte 48 zł brutto za pomocą Bonu wystawionego na wartość nominalną 50 zł brutto. W efekcie zrealizowania takiej transakcji, różnica między wartością nominalną Bonu a kwotą należną od klienta, zgodnie z regulaminem, nie jest zwracana - Spółka różnicę tę zatrzymuje.
Spółka zaznacza, iż wniosek dotyczy Bonów, które są emitowane od dnia 1 stycznia 2019 r.
Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca wskazał, że zapisy regulaminu dotyczącego realizacji Bonów nie wskazują, że w przypadku opłacenia świadczenia (towaru lub usługi) o wartości mniejszej niż wartość nominalna Bonu, różnicę między wartością nominalną Bonu a kwotą należną od klienta, którą zatrzymuje Wnioskodawca, należy uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług na rzecz klienta.
Kwota stanowiąca różnicę między wartością nominalną Bonu a ceną sprzedaży brutto, zatrzymana przez Wnioskodawcę, nie stanowi bowiem wynagrodzenia za żadną usługę świadczoną przez Wnioskodawcę. W szczególności, Wnioskodawca zaznacza, iż niezrealizowana część Bonu nie jest usługą gotowości do realizacji dostawy towarów/świadczenia usług.
Ponadto, Wnioskodawca wskazuje, że w toku prac legislacyjnych nad ustawą wprowadzającą do ustawy o VAT przepisy o bonach (ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, Dz. U. z 2018 r. poz. 2433), zrezygnowano z opodatkowania VAT bonów różnego przeznaczenia (MPV), gdy nie zostaną w całości lub w części zrealizowane w terminie ich ważności i wynagrodzenie z tego tytułu zostanie zatrzymane (w szczególności zrezygnowano z dodania do ustawy o VAT projektowanego art. 8c, zgodnie z którym: „W przypadku gdy bon różnego przeznaczenia nie zostanie w całości lub w części zrealizowany terminie ważności tego bonu i wynagrodzenie z tego tytułu zostanie zatrzymane, uznaje się, że podatnik, który zatrzymał to wynagrodzenie wyświadczył usługę gotowości do realizacji dostawy towarów lub świadczenia usług, których ten bon dotyczy na rzecz ostatniego posiadacza bonu”). Decyzja ta była podyktowana m.in. brakiem uregulowania tej materii w dyrektywie 2016/1065 dotyczącej bonów (Dyrektywa Rady UE 2016/1065 z dnia 27 czerwca 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do bonów na towary lub usługi, Dz. U. UE L z 2016 r. nr 177).
Spółka wyjaśnia, że regulamin dotyczący realizacji Bonów nie zawiera innych postanowień odnoszących się do kwoty stanowiącej różnicę między wartością nominalną Bonu a kwotą należną od klienta, która jest zatrzymywana przez Spółkę w przypadku opłacenia świadczenia o wartości mniejszej niż wartość nominalna Bonu.
Dodatkowo Wnioskodawca podkreśla, że w regulaminie dotyczącym realizacji Bonów wskazano, że „w przypadku zapłaty Bonami kwoty mniejszej od wartości nominału Bonu, Sp. z o.o. nie będzie zwracał różnicy.”
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w sytuacji gdy Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia towarów lub usług o cenie sprzedaży brutto mniejszej niż wartość nominalna Bonu/Bonów (tj. gdy klient dokonuje zapłaty wyłącznie z wykorzystaniem Bonu/Bonów, których suma wartości nominalnej jest wyższa niż cena sprzedaży brutto towarów lub usług), podstawę opodatkowania VAT stanowi cena brutto sprzedanych towarów i usług, tj. kwota faktycznie zapłacona za Bony, pomniejszona o wartość Bonu niezrealizowaną przez klienta, oraz pomniejszona o kwotę podatku należnego związanego ze sprzedanymi towarami lub usługami?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w sytuacji gdy Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia towarów lub usług o cenie sprzedaży brutto mniejszej niż wartość nominalna Bonu/Bonów (tj. gdy klient dokonuje zapłaty wyłącznie z wykorzystaniem Bonu/Bonów, których wartość nominalna jest wyższa niż cena sprzedaży brutto towarów lub usług), podstawę opodatkowania VAT stanowi cena brutto sprzedanych towarów i usług, tj. kwota faktycznie zapłacona za Bony, pomniejszona o wartość Bonu niezrealizowaną przez klienta, oraz pomniejszona o kwotę podatku należnego związanego ze sprzedanymi towarami lub usługami.
1. Definicja bonów w ustawie o VAT
Zgodnie z art. 2 pkt 41 ustawy o VAT, przez bon rozumie się „instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu”.
Z kolei art. 2 pkt 43 ustawy o VAT wskazuje, że przez bon jednego przeznaczenia (ang. Single Purpose Voucher, dalej również: bon SPV) rozumie się „bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług są znane w chwili emisji tego bonu”.
Natomiast na podstawie art. 2 pkt 44 ustawy o VAT bonem różnego przeznaczenia (ang. Multi Purpose Voucher, dalej również: bon MPV) jest „bon inny niż bon jednego przeznaczenia”.
W ocenie Wnioskodawcy, Bony sprzedawane przez Spółkę spełniają definicję bonu zawartą w art. 2 pkt 41 ustawy o VAT. Jak bowiem wskazano, w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, w przypadku gdy klient okaże Bon przy dokonywaniu zakupów, Spółka zobowiązana jest do wydania towaru/wyświadczenia usługi, tj. ma obowiązek przyjęcia Bonu jako wynagrodzenia. Płatność za towary i usługi nabywane w sklepach Wnioskodawcy może być dokonana wyłącznie za pomocą Bonu - nie jest konieczna żadna dopłata, czy to gotówką, czy przy pomocy karty płatniczej, ze strony klienta.
Tym samym, skoro Bony mieszczą się w definicji określonej w art. 2 pkt 41 ustawy o VAT, należy następnie rozstrzygnąć, do której kategorii powinny zostać one przyporządkowane - czy do bonów SPV czy też do bonów MPV.
Za bon SPV uznawany jest bon, w przypadku którego już w momencie jego emisji znane jest:
1. miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług;
2. kwota podatku należnego, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług.
Natomiast każdy bon, który nie spełnia powyższych warunków łącznie, powinien zostać uznany za bon MPV.
Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, stwierdzić należy, że Bony powinny zostać uznane za bony MPV. Bony mogą bowiem zostać wymienione na różnego rodzaju towary i usługi opodatkowane różnymi stawkami VAT, np. 5%, 8% czy też 23%. W związku z tym, nie jest możliwe, na moment emisji Bonu, tj. wprowadzenia Bonu do obrotu (zgodnie z art. 2 pkt 42 ustawy o VAT), określenie kwoty podatku należnego z tytułu dostawy towarów/świadczenia usług. Kwota ta będzie znana dopiero w momencie realizacji Bonu. Stąd też, zdaniem Wnioskodawcy, Bony objęte niniejszym wnioskiem spełniają definicję Bonów MPV i na potrzeby VAT należy je traktować jako bony różnego przeznaczenia.
2. Opodatkowanie VAT transakcji, w której płatność nastąpiła Bonem
Zgodnie z art. 8b ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia, przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia. Natomiast opodatkowaniu VAT nie podlega wcześniejszy transfer bonu MPV.
Wnioskodawca zaznacza, iż emisja Bonów, w rozumieniu ustawy o VAT, oznacza pierwsze wprowadzenie Bonu do obrotu. W sytuacji Spółki, pierwsze wprowadzenie do obrotu jest równoznaczne z ich sprzedażą na rzecz klientów. Zatem sprzedaż Bonów nie podlega opodatkowaniu VAT. Dopiero faktyczne przekazanie towarów lub usług na rzecz klienta, które jest realizowane w sklepach Wnioskodawcy, w zamian za Bon podlega opodatkowaniu VAT.
3. Płatność Bonem o wartości nominalnej wyższej niż cena nabywanych towarów/usług - podstawa opodatkowania VAT
Wnioskodawca podkreśla, że niniejszy wniosek dotyczy wyłącznie sytuacji, w której klient przy kasie w sklepie Spółki, dokonuje płatności za towary lub usługi z wykorzystaniem Bonów, niemniej należność z tytułu sprzedaży jest mniejsza (niższa) niż wartość nominalna Bonów, którymi klient dokonuje zapłaty. Przykładowo, należność za zakupy wynosi 48 zł brutto, niemniej klient dokonuje płatności Bonem o wartości nominalnej 50 zł. Oznacza to, że klient realizuje Bon w części, tj. w kwocie 48 zł brutto, natomiast w pozostałym zakresie, tj. 2 zł brutto, klientowi nie przysługuje prawo do wykorzystania Bonu, np. na inne zakupy w późniejszym terminie, o czym jest on informowany w stosownych regulaminach dotyczących akceptacji płatności Bonem.
W związku z powyższym, w celu ustalenia podstawy opodatkowania transakcji, w której płatność nastąpiła z wykorzystaniem Bonów, zastosowanie powinien znaleźć art. 29a ust. 1b ustawy o VAT. Zgodnie z ww. przepisem, podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych w zamian za bon różnego przeznaczenia realizowany w części, w odniesieniu do tego bonu, jest równa odpowiedniej części:
Wnioskodawca jest emitentem Bonów, które następnie są przez niego akceptowane jako forma zapłaty. W związku z tym posiada on informacje dotyczące wysokości wynagrodzenia zapłaconego za Bony. W konsekwencji, w przedmiotowej sytuacji zastosowanie powinien znaleźć art. 29a ust. 1b pkt 1 ustawy o VAT, tj. podstawę opodatkowania powinna stanowić odpowiednia część wynagrodzenia zapłaconego za Bon, pomniejszona o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami.
Uwzględniając powyższą regulację, podstawą opodatkowania VAT Bonów w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym realizowanych w części, jest odpowiednia część wynagrodzenia, jaka przypada na zapłatę za nabywane towary i usługi w sklepie Wnioskodawcy, a więc jest to wartość nominalna Bonów pomniejszona o wartość Bonu niezrealizowana przez klienta oraz o kwotę podatku należnego związanego z dostarczanymi towarami i usługami.
Spółka uważa, że niezrealizowana część Bonu nie może być uznana za wynagrodzenie uiszczone przez nabywcę w zamian za jakikolwiek towar lub usługę. W części w jakiej Bon nie został „użyty”, ponieważ klient nie zdecydował się na zakup towarów/usług o wartości równej nominalnej wartości Bonów, nie istnieje możliwość jej powiązania z żadnym świadczeniem ze strony Wnioskodawcy. Spółka nie ma możliwości ustalenia, na jakiego rodzaju towary/usługi mogłaby zostać wykorzystana niezrealizowana przez klienta kwota Bonu. W konsekwencji, Spółka nie posiada informacji, jaką stawką miałaby opodatkować niezrealizowaną część Bonu.
Od woli samego klienta zależy, w jakim zakresie Bon zostanie przez niego wykorzystany. Realizując Bon klient ma możliwość dokonania zakupów o wartości równej kwocie nominalnej Bonu, jak również w kwocie niższej. Spółka nie ma więc żadnego wpływu na to, czy Bon zostanie wykorzystany w całości, czy też w części. Jeżeli Bon jest zrealizowany w części, to również w tej części Spółka rozpoznaje obowiązek podatkowy w podatku należnym.
Dodatkowo Spółka wskazuje, że kwota Bonu niezrealizowana przez klienta nie może zostać uznana za zapłatę (zaliczkę) otrzymaną przed dokonaniem dostawy towaru/wykonaniem usługi, o której mowa w art. 19a ust. 8 ustawy o VAT.
Na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Wskazać jednak należy, że art. 19a ust. 8 ustawy o VAT może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy towary/usługi, w zamian za które uiszczana jest wcześniejsza zapłata, są szczegółowo określone.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wydanym 21 lutego 2006 r., w sprawie C-419/02 (BUPA Hospitals Ltd, Goldsborough Developments Ltd). W rozstrzygnięciu tym, TSUE wskazał, że:
„(...) w przypadku dokonania płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał w takiej sytuacji, wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub przyszłe świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności, podobnie jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 100 opinii, w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi, powinny być szczegółowo określone. (...) Należy tu przypomnieć, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy towarów i świadczenie usług a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji (zob. wyrok z 9 października 2001 r. w sprawie C-108/99 Cantor Fitzgerald International, Rec. str. I-7257, pkt 17). Tym samym opodatkowaniu podatkiem VAT nie powinny zatem podlegać zapłaty za dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób wyraźny.”
Pogląd ten znajduje także odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2014 r., (sygn. I FSK 503/13), gdzie wskazano, iż:
„(...) stwierdzić należy, że dla uznania wpłaconej kwoty, jako zaliczki na poczet wykonanych usług, w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy o VAT (obecnie art. 19a ust. 8 ustawy o VAT - przypis Spółki), istotnym jest, aby przyszłe świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź usługi, tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo, że strony tego świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w przyszłości. (...) Nie można bowiem tego odnieść do przedmiotu dostawy, co do którego wiadomo jedynie, że dotyczy on jednego rodzaju towaru, tj. obuwia. Opisanym wpłatom nie towarzyszą bowiem żadne konkretne ustalenia, pozwalające na stwierdzenie jakiego rodzaju butów dostawa ma dotyczyć, jakiej ilości, ceny, wielkości zamówienia czy też jego wartości. Informacje takie są nie tylko konieczne do prawidłowego wystawienia faktury, ale również wskazują na wolę stron zrealizowania konkretnej dostawy.”
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że niezrealizowana przez Klienta część Bonu nie stanowi podstawy opodatkowania VAT przy dostawie towarów/świadczeniu usług, które są dokonywane w zamian za Bon. Jak wskazano powyżej, brak jest możliwości zidentyfikowania towarów/usług, do których należałoby przyporządkować niezrealizowaną część Bonu. Tym samym, zasadne jest stwierdzenie, że niezrealizowana kwota Bonu, którą Spółka zatrzymuje i traktuje jako przychód w podatku dochodowym od osób prawnych, nie podlega opodatkowaniu VAT.
Wnioskodawca podkreśla również, iż w odniesieniu do niezrealizowanej części Bonu, Spółka nie świadczy na rzecz klienta usługi gotowości do realizacji dostawy towarów/świadczenia usług, która powinna podlegać VAT. Niezrealizowana kwota Bonu nie może już zostać „użyta” przez Klienta do zapłaty za towary lub usługi nabyte w sklepach Wnioskodawcy. Wnioskodawca, w części w jakiej Bon nie został zrealizowany, nie jest zobowiązany do zapewnienia ciągłej gotowości do udzielenia w odpowiednim momencie świadczenia wymaganego przez klienta. Tym samym, niewykorzystana przez klienta kwota Bonu nie stanowi wynagrodzenia, które podlega opodatkowaniu VAT. W tym zakresie nie powstanie zatem obowiązek podatkowy w VAT z tytułu jakichkolwiek czynności.
W związku z powyższym, w sytuacji gdy Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia zakupu towarów lub usług o cenie sprzedaży brutto mniejszej niż wartość nominalna Bonu/Bonów (tj. gdy klient dokonuje zapłaty wyłącznie z wykorzystaniem Bonu/Bonów o wartości nominalnej wyższej niż cena sprzedaży brutto towarów lub usług), podstawę opodatkowania VAT powinna stanowić cena brutto sprzedanych towarów i usług, tj. kwota faktycznie zapłacona za Bony, pomniejszona o wartość Bonu niewykorzystaną przez klienta, oraz pomniejszona o kwotę podatku należnego związanego ze sprzedanymi towarami lub usługami.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 10 września 2019 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0114-KDIP1-3.4012.233.2019.2.ISK, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe w zakresie określenia podstawy opodatkowania w przypadku zapłaty za towar lub usługę Bonem.
Interpretację doręczono Państwu 12 września 2019 r.
Skarga na interpretację indywidualną
11 października 2019 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do mnie 16 października 2019 r.
Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację z 10 września 2019 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.233.2019.2.ISK – wyrokiem z 20 października 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2548/19.
Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 524/21 oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok, który uchylił zaskarżoną interpretację, stał się prawomocny od 9 września 2025 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja została oparta na przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową.
Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Wskazać w tym miejscu należy, iż od dnia 1 stycznia 2019 r. do ustawy o podatku od towarów i usług zostały wprowadzone dodatkowe przepisy mające na celu implementację dyrektywy Rady (UE) 2016/1065 z dnia 27 czerwca 2016 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do bonów na towary lub usługi (Dz. Urz. UE L 177 z 1 lipca 2016 r.). Celem wprowadzonych przepisów jest uproszczenie, modernizacja i ujednolicenie przepisów ustawy VAT mających zastosowanie do bonów na towary lub usługi. Przy czym nowe regulacje mają zastosowanie wyłącznie do bonów wyemitowanych po dniu 31 grudnia 2018 r.
Zgodnie z art. 2 pkt 41 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o bonie - rozumie się przez to instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu.
Stosownie do art. 2 pkt 42 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o emisji bonu rozumie się przez to pierwsze wprowadzenie bonu do obrotu.
Definicja bonu jednego przeznaczenia została zawarta w 2 pkt 43 ustawy o VAT, w myśl którego:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o bonie jednego przeznaczenia - rozumie się przez to bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług są znane w chwili emisji tego bonu.
Należy zauważyć, że jest to definicja pozytywna, która definiuje poprzez wymienienie cech definiowanego pojęcia. W tym przypadku cechy te zostały wymienione w sposób enumeratywny. Zgodnie z tą definicją, aby dany bon stanowił bon jednego przeznaczenia, konieczne jest aby w momencie jego emisji łącznie były spełnione następujące warunki:
1) było znane miejsce świadczenia usługi,
2) była znana kwota podatku z tytułu świadczenia usługi.
Emisja bonu SPV (tak jak późniejsze transfery) oznacza dokonanie dostawy towarów/świadczenia usługi, których bon dotyczy. Generalnie, jeśli w momencie emisji bonu znane jest miejsce opodatkowania dostawy towarów, czy świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota VAT z tytułu nabycia towarów/usług, to mamy do czynienia z bonem SPV, zatem w razie każdorazowego transferu tego bonu wystąpi czynność opodatkowana VAT.
Natomiast definicja bonu różnego przeznaczenia wnika z art. 2 pkt 44 ustawy o VAT, zgodnie z którym:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o bonie różnego przeznaczenia, rozumie się przez to bon inny niż bon jednego przeznaczenia.
Według art. 2 pkt 44 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o transferze bonu, rozumie się przez to emisję bonu oraz każde przekazanie tego bonu po jego emisji.
Wskazać w tym miejscu należy, że wprowadzenie definicji bonu na towary i usługi jest nie tylko istotne ze względu na potrzebę harmonizacji opodatkowania podatkiem VAT w odniesieniu do transakcji z wykorzystaniem bonów w Unii Europejskiej, lecz także ze względu na potrzebę unikania zakłóceń konkurencji. Celem tej definicji jest również rozróżnienie pomiędzy bonami, które można wymienić na towary i usługi a instrumentami płatniczymi, które służą wyłącznie do realizacji płatności, gdyż opodatkowanie bonów podatkiem VAT jako specyficznego środka płatniczego i instrumentów płatniczych jest różne.
Z uwagi na fakt, że bony w praktyce mogą nabierać coraz więcej cech, które charakteryzują instrumenty płatnicze, w każdym przypadku należy badać, czy płatności, przy których skorzystać można z takiego instrumentu, dotyczą ograniczonej liczby oznaczonych co do nazwy towarów lub usług lub czy tożsamość potencjalnych oferentów dostaw towarów lub usług jest znana z góry – wówczas taki instrument zachowuje swój charakter bonu. Należy przy tym podkreślić, że bon może mieć formę materialną lub elektroniczną.
W odniesieniu do rozróżnienia bonu jednego przeznaczenia (SPV) od bonu różnego przeznaczenia (MPV) wskazać należy, że związane jest to z odmiennym traktowaniem tych bonów w świetle VAT. Istotą tego rozróżnienia jest to, czy w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na które bon ostatecznie zostanie wymieniony, w momencie emisji bonu dostępnych jest wystarczająco dużo informacji, by stwierdzić, gdzie ma nastąpić opodatkowanie podatkiem i w jakiej kwocie. Zatem gdy powyższe dane są możliwe do określenia, tj. w momencie emisji bonu można określić jego miejsce opodatkowania oraz wysokość podatku należnego, to mamy do czynienia z bonem jednego przeznaczenia. W pozostałych przypadkach, tj. gdy nie można ustalić miejsca opodatkowania w momencie emisji bonu lub nie jest znana kwota podatku należnego mamy do czynienia z bonami różnego przeznaczenia.
Zgodnie z ogólną zasadą wskazaną w art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Stosownie do art. 29a ust. 1a ustawy:
Podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych w zamian za bon różnego przeznaczenia realizowany w całości, w odniesieniu do tego bonu, jest równa:
1) wynagrodzeniu zapłaconemu za ten bon różnego przeznaczenia, pomniejszonemu o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami;
2) wartości pieniężnej wskazanej na tym bonie różnego przeznaczenia lub w powiązanej dokumentacji, pomniejszonej o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami - w przypadku gdy informacje dotyczące wynagrodzenia są niedostępne.
Jak stanowi art. 29a ust. 1b ustawy:
Podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych w zamian za bon różnego przeznaczenia realizowany w części, w odniesieniu do tego bonu, jest równa odpowiedniej części:
1) wynagrodzenia zapłaconego za ten bon różnego przeznaczenia, pomniejszonej o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami;
2) wartości pieniężnej wskazanej na tym bonie różnego przeznaczenia lub w powiązanej dokumentacji, pomniejszonej o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami - w przypadku gdy informacje dotyczące wynagrodzenia są niedostępne.
Według art. 29a ust. 1c ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 1a i 1b, przepisy ust. 2 i 5 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy:
W przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.
Natomiast w myśl art. 29a ust. 5 ustawy:
W przypadku świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.
Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca nie wskazał w przepisach szczególnych zasad dla określenia podstawy opodatkowania dla bonów jednego przeznaczenia, co oznacza, że znajdują dla nich zastosowanie zasady ogólne art. 29a ust. 1 ustawy, tj. podstawą opodatkowania jest kwota zapłacona przez konsumenta, pomniejszona o ujęty w tej kwocie podatek VAT.
W odniesieniu natomiast do płatności za towar lub usługę za pośrednictwem bonu różnego przeznaczenia ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje tj. gdy bon różnego przeznaczenia jest realizowany w całości oraz gdy jest realizowany w części. Dla dostawy towarów i świadczenia usług dokonanych w zamian za bon MPV realizowany w całości, podstawą opodatkowania jest wartość wynagrodzenia zapłaconego za ten bon pomniejszona o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami lub wartość pieniężna wskazana na tym bonie lub powiązanej dokumentacji, pomniejszona o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami – w przypadku gdy informacje dotyczące tego wynagrodzenia są niedostępne. Natomiast dla dostawy towarów i świadczenia usług dokonanych w zamian za bon MPV realizowany w części, podstawa opodatkowania jest równa odpowiedniej części wynagrodzenia zapłaconego za ten bon (pomniejszonej o podatek VAT) lub odpowiedniej części wartości pieniężnej wskazanej na tym bonie lub powiązanej dokumentacji pomniejszonej o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że jesteście Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej towarów na terytorium Polski. Dokonujecie Państwo sprzedaży detalicznej przede wszystkim na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. W celu zachęcenia klientów do dokonywania zakupów w sklepach Spółki, Podejmujecie Państwo różnego rodzaju działania promocyjne zmierzające do zwiększenia wolumenu sprzedaży, a co za tym idzie przychodów Spółki.
Działania te polegają między innym na emitowaniu bonów z logo Spółki o określonej wartości nominalnej, przy pomocy których klienci mają możliwość dokonania zapłaty za towary i usługi zakupione w sieci sklepów Spółki. Bony uprawniają ich posiadaczy do nabycia różnego rodzaju świadczeń - towarów i usług - w Państwa sklepach, które mogą podlegać opodatkowaniu w oparciu o różne stawki VAT. Bony są wystawiane na okaziciela, tj. Spółka honoruje Bony przedstawione w celu zapłaty przez okaziciela (Bony nie identyfikują osoby uprawnionej).
Przedmiotem niniejszego wniosku są wyłącznie Bony, które są emitowane od dnia 1 stycznia 2019 r. przekazywane/sprzedawane klientom przez Państwa odpłatnie. Nabyte odpłatnie Bony nie mogą być wymieniane przez klienta na gotówkę. Klient jest uprawniony do nabycia towarów/usług do wartości nominalnej otrzymanego Bonu.
Dzięki stosowanemu przez Spółkę elektronicznemu systemowi przechowywania danych oraz oznaczenia każdego Bonu indywidualnym numerem, Spółka ma możliwość przyporządkowania konkretnych Bonów do określonych transakcji sprzedaży towarów/usług.
Zdarzają się sytuacje, w których Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia świadczenia o wartości mniejszej niż wartość nominalna Bonu, np. klient dokonuje zapłaty za towar lub usługę warte 48 zł brutto za pomocą Bonu wystawionego na wartość nominalną 50 zł brutto. W efekcie zrealizowania takiej transakcji, różnica między wartością nominalną Bonu a kwotą należną od klienta, zgodnie z regulaminem, nie jest zwracana - Spółka różnicę tę zatrzymuje.
Ponadto zapisy regulaminu dotyczącego realizacji Bonów nie wskazują, że w przypadku opłacenia świadczenia (towaru lub usługi) o wartości mniejszej niż wartość nominalna Bonu, różnicę między wartością nominalną Bonu a kwotą należną od klienta, którą zatrzymuje Spółka, należy uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług na rzecz klienta.
Państwa wątpliwości dotyczą określenia podstawy opodatkowania w sytuacji, gdy Bony nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia towarów lub usług o cenie sprzedaży brutto mniejszej niż wartość nominalna Bonu/Bonów (tj. gdy klient dokonuje zapłaty wyłącznie z wykorzystaniem Bonu/Bonów, których suma wartości nominalnej jest wyższa niż cena sprzedaży brutto towarów lub usług).
Bony, których dotyczy pytanie postawione we wniosku są bonami różnego przeznaczenia. Bony te mogą bowiem zostać wymienione na różnego rodzaju towary i usługi opodatkowane różnymi stawkami VAT. np. 5%, 8% czy też 23%. W związku z tym, nie jest możliwe, na moment emisji bonu, tj. wprowadzenia bonu do obrotu (zgodnie z art. 2 pkt 42 ustawy o VAT), określenie kwoty podatku należnego z tytułu dostawy towarów/świadczenia usług. Kwota ta będzie znana dopiero w momencie realizacji bonu. Stąd też bony objęte niniejszym wnioskiem spełniają definicję bonów MPV i na potrzeby VAT należy je traktować jako bony różnego przeznaczenia.
Zgodnie z art. 8b ust. 1 ustawy o VAT:
Faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem. Nie podlega opodatkowaniu podatkiem wcześniejszy transfer bonu różnego przeznaczenia.
Zatem opodatkowaniu VAT podlega faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia, przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia. Natomiast opodatkowaniu VAT nie podlega wcześniejszy transfer bonu MPV.
We wniosku zaznaczono, że emisja bonów, w rozumieniu ustawy o VAT, oznacza pierwsze wprowadzenie bonu do obrotu. W sytuacji spółki, pierwsze wprowadzenie do obrotu jest równoznaczne z ich sprzedażą na rzecz klientów. Zatem sprzedaż bonów nie podlega opodatkowaniu VAT. Dopiero faktyczne przekazanie towarów lub usług na rzecz klienta, które jest realizowane w sklepach Spółki, w zamian za bon podlega opodatkowaniu VAT.
Analizowany stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, jak wskazano we wniosku, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której klient przy kasie w sklepie Spółki, dokonuje płatności za towary lub usługi z wykorzystaniem bonów, niemniej należność z tytułu sprzedaży jest mniejsza (niższa) niż wartość nominalna bonów, którymi klient dokonuje zapłaty. Przykładowo, jak wskazano, należność za zakupy wynosi 48 zł brutto, niemniej klient dokonuje płatności bonem o wartości nominalnej 50 zł. Oznacza to, że klient realizuje bon w części, tj. w kwocie 48 zł brutto, natomiast w pozostałym zakresie, tj. 2 zł brutto, klientowi nie przysługuje prawo do wykorzystania bonu, np. na inne zakupy w późniejszym terminie, o czym jest on informowany w stosownych regulaminach dotyczących akceptacji płatności bonem.
Biorąc pod uwagę opis przedstawiony we wniosku, należy stwierdzić, że w celu ustalenia podstawy opodatkowania transakcji, w której płatność nastąpiła z wykorzystaniem bonów zastosowanie znajdzie art. 29a ust. 1b ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem, podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych w zamian za bon różnego przeznaczenia realizowany w części, w odniesieniu do tego bonu, jest równa odpowiedniej części:
Jak wskazano we wniosku, jesteście Państwo emitentem bonów, które następnie są przez Państwa akceptowane jako forma zapłaty. W związku z tym posiadacie informacje dotyczące wysokości wynagrodzenia zapłaconego za bony. W konsekwencji, w przedmiotowej sytuacji zastosowanie znajduje art. 29a ust. 1b pkt 1 ustawy o VAT, tj. podstawę opodatkowania powinna stanowić odpowiednia część wynagrodzenia zapłaconego za bon, pomniejszona o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami.
Należy podkreślić, że klient ma pełną swobodę dysponowania kwotą wskazaną na bonie, jako że może, w zależności od własnej decyzji wykorzystać bon w całości (tj. nabyć towary/usługi o wartości równej kwocie nominalnej bonu), albo wykorzystać bon w części (tj. nabyć towary/usługi o wartości niższej niż kwota nominalna Bonu) lub w ogóle nie korzystać z bonu.
W opisanej sytuacji klient decyduje się na wykorzystanie części bonu, który przeznacza na zakup towarów i usług. Przy czym działanie to jest wyrazem uprawnień klienta, przysługujących mu w związku z dokonanym przez niego zakupem bonów. Tak więc, pomimo iż posiadacz bonu ma do dyspozycji całą kwotę wskazaną w tym instrumencie, decyduje się na wykorzystanie jedynie części przysługującej mu wartości bonu. W sytuacji, gdy klient nabywa towary/usługi o wartości 48 zł, w zamian za bon, który opiewa na 50 zł, wówczas wykorzystana kwota na zakup jest tylko częścią, a nie całością kwoty bonu. Przy tym, okoliczność, że klient przekazuje kasjerowi bon, który nie może być ponownie użyty, nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia. W niniejszej sprawie brak jest różnicy pomiędzy sytuacją, gdy klient w momencie dokonania zapłaty/zakupu decyduje się, że nie wykorzysta w całości wartości nominalnej bonu, a przypadkiem, gdy posiadacz bonu (MPV) w ogóle nie realizuje uprawnienia wynikającego z przysługującego bonu. Oba zdarzenia wywołują taki sam skutek - emitent bonu, tj. Spółka, zachowuje niewykorzystaną część wynagrodzenia i nie traktuje jej jako wynagrodzenia podlegającego VAT.
Na brak możliwości opodatkowania VAT kwoty wyższej niż faktycznie otrzymanej z tytułu zapłaty za towary i usługi, tj. w przypadku Spółki różnicy pomiędzy wartością nominalną bonu a ceną sprzedaży towarów/usług - wskazywał niejednokrotnie TSUE, np. w wyroku w sprawie C-317/94 Elida Gibbs z 24 grudnia 1996 r.; w wyroku w sprawach połączonych C-249/12 i C-250/12 Corina-Hrisi Tulica oraz Calin lon Plavo§in z 7 listopada 2013 r., czy w wyroku w sprawie C-462/16 Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co. KG z 20 grudnia 2017 r. W ostatnim z przywołanych wyroków, TSUE przyjął stanowisko, zgodnie z którym nie jest zgodne z dyrektywą VAT, że kwota, według której oblicza się podstawę opodatkowania VAT, do zapłaty którego przedsiębiorstwo farmaceutyczne jest jako podatnik zobowiązane, jest wyższa niż kwota, którą przedsiębiorstwo to ostatecznie otrzymało. Gdyby tak było, zasada neutralności VAT wobec podatników, do których należy przedsiębiorstwo farmaceutyczne, nie byłaby respektowana.
Dokumentacja przebiegu transakcji zakupu towarów/usług w sytuacji opisanej we wniosku wskazuje zatem, że cena, po której sprzedawane są towary/usługi, pozostaje taka sama, mimo użycia do zapłaty bonu o wartości nominalnej wyższej niż wartość brutto nabytych towarów lub usług.
Spółka nie ma możliwości podwyższenia ceny towarów/usług w stosunku do tej wskazanej na półkach sklepowych, w tym również, nie może uzależnić ceny towarów od instrumentu, przy pomocy którego klient uiszcza należność za towary/usługi. Takie działanie byłoby bowiem sprzeczne z zasadami określonymi w regulaminie wykorzystania bonów, jak również niezgodne z prawem. Tym samym, skoro kwota należna za towar/usługę nie może ulec podwyższeniu, ale pozostaje na poziomie wskazanym, np. na półce w sklepie, nie można przyjąć, że klient zgadza się na zapłatę za towar lub usługę w kwocie wyższej niż cena rzeczywista.
Zatem, podstawą opodatkowania VAT bonów w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym realizowanych w części, jest odpowiednia część wynagrodzenia, jaka przypada na zapłatę za nabywane towary i usługi w Państwa sklepie, a więc jest to wartość nominalna bonów pomniejszona o wartość bonu niezrealizowana przez klienta oraz o kwotę podatku należnego związanego z dostarczanymi towarami i usługami.
W konsekwencji niezrealizowana część bonu nie może być uznana za wynagrodzenie uiszczone przez nabywcę w zamian za jakikolwiek towar lub usługę. Część bonu, która nie została „użyta”, ponieważ klient nie zdecydował się na zakup towarów/usług o wartości równej nominalnej wartości bonów, nie jest powiązana z żadnym świadczeniem z Państwa strony. Istotne jest to, że Spółka nie ma możliwości ustalenia, na jakiego rodzaju towary/usługi mogłaby zostać wykorzystana niezrealizowana przez klienta kwota bonu. W rezultacie, Spółka nie posiada informacji, jaką stawką miałaby opodatkować niezrealizowaną część bonu.
Realizując bon klient ma możliwość dokonania zakupów o wartości równej kwocie nominalnej bonu, jak również w kwocie niższej. Spółka nie ma więc żadnego wpływu na to, czy bon zostanie wykorzystany w całości, czy też w części. Jeżeli bon jest zrealizowany w części, to należy przyjąć, że również w tej części Spółka rozpoznaje obowiązek podatkowy w podatku należnym.
Należy też odwołać się do art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, zgodnie z którym:
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.
Kwota bonu niezrealizowana przez klienta nie może zostać uznana za zapłatę (zaliczkę) otrzymaną przed dokonaniem dostawy towaru/wykonaniem usługi, o której mowa w art. 19a ust. 8 ustawy o VAT.
Wskazać bowiem należy, że art. 19a ust. 8 ustawy o VAT może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy towary/usługi, w zamian za które uiszczana jest wcześniejsza zapłata, są szczegółowo określone. Takie stanowisko prezentuje TSUE, który w orzeczeniu z 21 lutego 2006 r., w sprawie C-419/02 (BUPA Hospitals Ltd, Goldsborough Developments Ltd), wskazał, że:
(...) w przypadku dokonania płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał w takiej sytuacji, wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub przyszłe świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności, podobnie jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 100 opinii, w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi, powinny być szczegółowo określone. (...) Należy tu przypomnieć, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy towarów świadczenie usług a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji (zob. wyrok z 9 października 2001 r. w sprawie C-108/99 Cantor Fitzgerald International, Rec. str. 1- 7257. pkt 17). Tym samym opodatkowaniu podatkiem VAT nie powinny zatem podlegać zapłaty za dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób wyraźny.
W rezultacie należy wskazać, że niezrealizowana przez klienta część bonu nie stanowi podstawy opodatkowania VAT przy dostawie towarów/świadczeniu usług, które są dokonywane w zamian za bon. Brak jest bowiem możliwości zidentyfikowania towarów/usług, do których należałoby przyporządkować niezrealizowaną część bonu.
Tym samym, prawidłowe jest Państwa stanowisko, że niezrealizowana kwota bonu MPV, którą Spółka zatrzymuje i traktuje jako przychód w podatku dochodowym od osób prawnych, nie podlega opodatkowaniu VAT.
W odniesieniu do niezrealizowanej części bonu, Spółka nie świadczy bowiem na rzecz klienta usługi gotowości do realizacji dostawy towarów/świadczenia usług, która powinna podlegać VAT. Niezrealizowana kwota bonu nie może już zostać „użyta” przez klienta do zapłaty za towary lub usługi nabyte w Państwa sklepach. Spółka, w części w jakiej bon nie został zrealizowany, nie jest zobowiązana do zapewnienia ciągłej gotowości do udzielenia w odpowiednim momencie świadczenia wymaganego przez klienta. Tym samym, jak już wskazano powyżej, niewykorzystana przez klienta kwota bonu nie stanowi wynagrodzenia, które podlega opodatkowaniu VAT. W tym zakresie nie powstanie zatem obowiązek podatkowy w VAT z tytułu jakichkolwiek czynności.
Ponadto w uzupełnieniu wniosku z 4 lipca 2019 r. Spółka wskazała, iż zapisy regulaminu dotyczącego realizacji bonów nie wskazują aby w przypadku opłacenia świadczenia (towaru lub usługi) o wartości mniejszej niż wartość nominalna bonu, różnicę między wartością nominalną bonu a kwotą należną od klienta, którą Państwo zatrzymujecie, traktować za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług na rzecz klienta.
Kwota stanowiąca różnicę między wartością nominalną bonu a ceną sprzedaży brutto, zatrzymana przez Spółkę, nie stanowi bowiem wynagrodzenia za żadną usługę przez nią świadczoną. Niezrealizowana część bonu nie jest wynagrodzeniem za usługę gotowości do realizacji dostawy towarów/świadczenia usług.
Reasumując, w sytuacji gdy bony wielokrotnego przeznaczenia nabyte odpłatnie są wykorzystywane przez klientów do opłacenia zakupu towarów lub usług o cenie sprzedaży brutto mniejszej niż wartość nominalna bonu, a zatem gdy klient dokonuje zapłaty wyłącznie z wykorzystaniem bonu o wartości nominalnej wyższej niż cena sprzedaży brutto towarów lub usług, podstawę opodatkowania VAT stanowi cena brutto sprzedanych towarów i usług, tj. kwota faktycznie zapłacona za bony, pomniejszona o wartość bonu niewykorzystaną przez klienta, oraz pomniejszona o kwotę podatku należnego związanego ze sprzedanymi towarami lub usługami, zgodnie z art. 29a ust. 1b pkt 1 ustawy.
Zatem Państwa stanowisko w niniejszej sprawie uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania pierwotnej interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo