Skutki podatkowe dotyczące zastosowania art. 113 ustawy.
Podatnik jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie programowania i usług informatycznych, a dodatkowo od lipca 2023 roku wynajmuje długoterminowo nieruchomość mieszkalną na cele mieszkaniowe (najem prywatny). W 2023 roku przychody z działalności wyniosły 196 020 zł, a z najmu 17 700 zł. Podatnik nie sumował tych kwot, kierując się tytułem rozdziału ustawy, co doprowadziło do przekroczenia limitu 200 000 zł dopiero pod koniec roku. W 2024 roku był uznawany za podatnika VAT czynnego, a jego obrót netto z działalności…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe w zakresie braku wliczania kwoty sprzedaży z tytułu usług najmu do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy oraz prawidłowe w zakresie możliwości ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych dotyczących zastosowania art. 113 ustawy.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Podmiot i rodzaje działalności: Jest Pan osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą (JDG), zarejestrowaną w rejestrze CEIDG. Główny dochód uzyskuje Pan ze świadczenia usług w ramach tej działalności, a konkretnie jest to: programowanie i usługi informatyczne.
W okresie od 2023 do 2025 roku we wszystkich umowach z kontrahentami kwota wynagrodzenia została określona jako suma brutto. Od lipca 2023 roku uzyskuje Pan przychody z tytułu długoterminowego najmu nieruchomości mieszkalnej, przeznaczonej wyłącznie na cele mieszkaniowe (najem prywatny), jako osoba fizyczna (poza ramami prowadzonej działalności gospodarczej). Powyższy rodzaj najmu, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, jest zwolniony przedmiotowo z podatku (ZW).
Ewidencja i rozumienie przepisów w 2023 roku: W 2023 roku prowadził Pan ewidencję przychodów z działalności gospodarczej. Suma tych przychodów za cały rok 2023 wyniosła 196 020 PLN, co nie przekroczyło limitu 200 000 PLN określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Kierując się literalnym brzmieniem tytułu Rozdziału 1 w Dziale XII ustawy o VAT - „Szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców” - był Pan przekonany, że limit 200 000 PLN odnosi się wyłącznie do Pana aktywności jako przedsiębiorcy. W związku z tym, dochód z najmu prywatnego (17 700 PLN) nie był sumowany z przychodem z przedsiębiorstwa dla celów podatku VAT. Sumarycznie (biznes + najem) limit został formalnie przekroczony dopiero w 30 grudnia 2023 r., wraz z wystawieniem ostatniej faktury tego roku.
Okres roku 2024: W roku 2024, w wyniku systemowej wykładni przepisów stosowanej przez organy podatkowe (sumowanie wszystkich dochodów osoby fizycznej), de facto uznano Pana za podatnika VAT czynnego. Wszystkie faktury wystawione kontrahentom w 2024 roku (na łączną kwotę 196 020 PLN), zgodnie z zawartymi umowami, stanowiły kwoty brutto. W związku z tym, przychód z działalności za rok 2024 w ujęciu netto (po odliczeniu 23% VAT) wyniósł 159 365,85 PLN. Dochód z najmu prywatnego wyniósł 35 400 PLN (ZW). Sumaryczny obrót za rok 2024 dla celów obliczenia limitu na rok kolejny wyniósł zatem: 159 365,85 PLN (netto biznes) + 35 400 PLN (najem) = 194 765,85 PLN.
Sytuacja w 2025 roku: Ponieważ obrót za rok 2024 (w ujęciu netto + ZW) nie przekroczył progu 200 000 PLN, na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, z dniem 1 stycznia 2025 r. mógł Pan ponownie skorzystać z prawa do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT. W okresie od stycznia do października 2025 r. mógł Pan wystawiać faktury bez podatku VAT, zakładając, że limit obrotów zaczął być liczony od nowa.
Ponowne przekroczenie limitu 200 000 PLN (liczone od początku 2025 roku) nastąpiło dopiero w listopadzie 2025 roku.
Czynności sprawdzające w 2026 r.: W 2026 r. organ podatkowy w ramach prowadzonych czynności sprawdzających przedstawił stanowisko, zgodnie z którym obowiązek rozliczania podatku VAT powinien trwać w sposób ciągły od grudnia 2023 r. do końca 2025 roku. Stanowisko to nie uwzględnia jednak specyfiki systematyki ustawy (tytułu rozdziału), która wpłynęła na sposób interpretacji przepisów przez podatnika, a także pomija zaistnienie przesłanek do ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w roku 2025 na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT.
Pytania
1. Czy w świetle systematyki ustawy o VAT, a konkretnie Działu XII, Rozdziału 1 zatytułowanego „Szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców”, pojęcie „podatnik” użyte w art. 113 ust. 1 dopuszcza rozszerzającą interpretację obejmującą łącznie osobę fizyczną oraz przedsiębiorcę, mimo że tytuł rozdziału wprost ogranicza krąg podmiotów tej procedury wyłącznie do „przedsiębiorców”? Czy w związku z powyższym obywatel, kierując się zasadą zaufania do państwa oraz literalnym brzmieniem tytułów jednostek redakcyjnych ustawy, miał prawo przyjąć, że limit 200 000 zł odnosi się wyłącznie do jego działalności jako „przedsiębiorcy” (ujawnionej w stosownych rejestrach i ewidencjach) i nie obejmuje prywatnych przychodów osoby fizycznej (np. z najmu prywatnego), które nie podlegają procedurom przewidzianym dla „przedsiębiorców”?
2. Czy w sytuacji, gdy w roku 2024 łączna suma przychodów (wartość sprzedaży netto z działalności gospodarczej oraz przychód z najmu prywatnego zwolnionego przedmiotowo – ZW) nie przekroczyła kwoty 200 000 zł, podatnik nabywa prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z dniem 1 stycznia 2025 r. na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, nawet jeśli formalnie nie złożył aktualizacji zgłoszenia VAT-R o powrocie do zwolnienia?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1
Zasada określoności prawa i zaufania do państwa: Tytuły jednostek redakcyjnych ustawy (rozdziałów i działów) służą wyznaczeniu zakresu stosowania zawartych w nich norm. Umieszczenie art. 113 w Rozdziale 1 zatytułowanym „Szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców” wykreowało u Pana, jako u obywatela, uzasadnione oczekiwanie, że reguły tam zawarte dotyczą wyłącznie sfery aktywności jako „przedsiębiorcy” (ujawnionej w ewidencji przychodów). Przyjęcie innej interpretacji podważa funkcję informacyjną i systemową systematyki ustawy.
Ochrona przed wprowadzeniem w błąd przez ustawodawcę: Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie limitem zwolnienia wszelkich dochodów osoby fizycznej, niezależnie od ich źródła, rozdział ten powinien zostać zatytułowany „Szczególne procedury dotyczące osób fizycznych i przedsiębiorców”. Posłużenie się w tytule rozdziału terminem „przedsiębiorca”, przy jednoczesnym włączaniu do limitu dochodów niezwiązanych z działalnością gospodarczą (jak najem prywatny), stanowi naruszenie art. 2 oraz art. 84 Konstytucji RP. Narusza to zasadę jasności i precyzji prawa podatkowego oraz zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Ad 2
Prawo do powrotu do zwolnienia podmiotowego w 2025 r. (z mocy prawa): Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Skoro w roku 2024 był Pan uznawany za podatnika VAT czynnego, to wyliczenie limitu uprawniającego do powrotu do zwolnienia musi opierać się na kwotach netto. Ponieważ suma sprzedaży netto z działalności gospodarczej oraz przychodów z najmu prywatnego (ZW) w 2024 r. była niższa niż 200 000 zł, prawo do zwolnienia w roku 2025 odrodziło się automatycznie z mocy samego prawa (ex lege) na podstawie art. 113 ust. 11. Brak złożenia formalnej aktualizacji VAT-R nie może niweczyć materialnego prawa do zwolnienia wynikającego bezpośrednio z przepisów ustawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pana we wniosku jest nieprawidłowe w zakresie braku wliczania kwoty sprzedaży z tytułu usług najmu do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy oraz prawidłowe w zakresie możliwości ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi) jak również podmiotu świadczącego usługę.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wynajmującego, jak i najemcę - określone przepisami obowiązki.
Na podstawie art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Umowa najmu jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Wobec tego, umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i pobierania pożytków, w związku z czym stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie przedmiotu najmu przez najemcę.
Oznacza to, że czynność polegająca na najmie nieruchomości (w tym lokalu mieszkalnego) w zamian za uzyskane wynagrodzenie spełnia warunki do uznania tej czynności za świadczenie usługi, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie programowania i usług informatycznych, gdzie główny dochód uzyskuje Pan ze świadczenia usług w ramach tej działalności.
W okresie od 2023 do 2025 roku we wszystkich umowach z kontrahentami kwota wynagrodzenia została określona jako suma brutto. Od lipca 2023 roku uzyskuje Pan przychody z tytułu długoterminowego najmu nieruchomości mieszkalnej, przeznaczonej wyłącznie na cele mieszkaniowe, jako osoba fizyczna (poza ramami prowadzonej działalności gospodarczej). Powyższy rodzaj najmu, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, jest zwolniony przedmiotowo z podatku (ZW). W związku z tym, dochód z najmu prywatnego (17 700 PLN) nie był sumowany z przychodem z przedsiębiorstwa dla celów podatku VAT. Dochód z działalności w 2023 r. wynosił 196 020 PLN co nie przekroczyło limitu 200 000 PLN, był Pan przekonany, że limit 200 000 PLN odnosi się wyłącznie do Pana aktywności jako przedsiębiorcy. Sumarycznie (biznes + najem) limit został formalnie przekroczony dopiero w 30 grudnia 2023 r., wraz z wystawieniem ostatniej faktury tego roku.
Na tle tak przedstawionego opisu sprawy wątpliwości Pana w pierwszej kolejności odnoszą się do kwestii tego czy wykonywana działalność w zakresie tzw. najmu prywatnego stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT i czy przychód uzyskany z tej działalności powinien być wliczany do limitu o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.
Na potrzeby ustawy o VAT wprowadzono definicje podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy wskazuje bowiem, że:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określaną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy stwierdzić, że świadczenie usług najmu wypełnia, określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, jeżeli jest wykonywane w sposób ciągły do celów zarobkowych, bez względu na to, czy najem jest prowadzony w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, czy jako odrębne źródło przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Bez znaczenia w tej sytuacji jest również rodzaj zarejestrowanej działalności gospodarczej.
Zatem opisany we wniosku „najem prywatny” wpisuje się w działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Pan z tytułu tej czynności występuje w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Nieruchomość bowiem wykorzystywana jest w sposób ciągły przez Pana w celu zarobkowym. Ponosi Pan bowiem korzyści materialne z tytułu jej wynajmowania tj. zapłata czynszu ustalonego przez Strony umowy. Tym samym, wykonywane przez Pana czynności najmu nieruchomości mieszkalnej na cele mieszkaniowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 8 ust. 1 ustawy.
Ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego zgodnie z art. 113 ustawy.
Stosownie do treści art. 113 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r.:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Jak wynika z art. 113 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł.
Natomiast według ww. art. 113 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
Na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy:
Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:
wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
1a) sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 , z wyjątkiem:
a) transakcji związanych z nieruchomościami,
b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ,
c) usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Zgodnie z art. 113 ust. 5 ustawy:
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy:
Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1.
Zaznaczyć należy, że podatnik ma prawo powrócić do zwolnienia z art. 113 ustawy w trakcie roku podatkowego, pod warunkiem, że minął rok od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnował oraz w poprzednim i bieżącym roku nie przekroczył kwoty, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy. Powrót do zwolnienia może nastąpić od początku danego miesiąca.
Podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie i według zasad określonych przepisami art. 113 ust. 1-12 ustawy pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy.
Na podstawie art. 113 ust. 13 ustawy:
Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
2) świadczących usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu;
3) nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.
Podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie i według zasad określonych m.in. wyżej przytoczonymi przepisami, pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy.
Obliczając limit sprzedaży uprawniający podatnika do zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy, po przekroczeniu którego podatnik traci prawo do zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie bierze się pod uwagę m.in. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Za czynności związane z nieruchomościami należy uznać nie tylko usługi stricte dotyczące nieruchomości, ale wszelkie czynności, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości. Transakcje pomocnicze natomiast to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności.
Opisany we wniosku wynajem nieruchomości mieszkalnej pomimo, że korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy nie mieści się w dyspozycji przepisów art. 113 ust. 2 ustawy, wskazującego czynności, których nie wlicza się do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.
Podkreślenia wymaga, że prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej w zakresie usługi najmu przedmiotowego nieruchomości nie można uznać za działalność świadczoną pomocniczo. Jest to - jak jednoznacznie wynika z przedstawionego opisu sprawy, obok działalności w zakresie programowania i usług informatycznych, drugi rodzaj wykonywanej przez Pana działalności. Zatem najem nieruchomości mieszkalnej za wynagrodzeniem nie ma charakteru transakcji pomocniczych do świadczonej przez Pana działalności związanej ze świadczeniem usług m.in. programowania i usług informatycznych, lecz są to dwie różne transakcje podstawowe - w zakresie odrębnego rodzaju (przedmiotu) wykonywanej przez Pana działalności gospodarczej.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zwolnienie wynikające z art. 113 ustawy jest zwolnieniem podmiotowym, co oznacza, że jest związane bezpośrednio z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, która w standardowych warunkach podlegałaby opodatkowaniu. Zwolnienie to odnosi się do konkretnego limitu wynikającego ze sprzedaży (odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług) danego podatnika. Skoro, jak wyżej wskazano wykonuje Pan oprócz działalności gospodarczej polegającej na programowaniu i usługach informatycznych również działalność gospodarczą w zakresie wynajmu, to bez względu na to, że nie zajmuje się Pan wynajmem jako profesjonalny przedsiębiorca sprzedaż z tej działalności również powinna być wliczana do limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji, odpłatne świadczenie przez Pana usług najmu nieruchomości mieszkalnych na cele mieszkaniowe, jako transakcji związanych z nieruchomościami, które nie mają charakteru czynności pomocniczych, każdorazowo podlega wliczeniu do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.
Zatem odpowiadając na Pana pytanie wskazać należy, że osiągane przez Pana przychody z wynajmu prywatnej nieruchomości należało wliczyć do limitu zwolnienia podmiotowego, określonego w art. 113 ust. 1 ustawy zarówno w latach 2023-2025 jak i należy je wliczyć do ww. limitu w kolejnych latach, w których będą świadczone te usługi.
Tym samym Pana stanowisko w zakresie konieczności wliczania do limitu przychodów z usług najmu uznaję za nieprawidłowe.
Pana wątpliwości dotyczą również tego czy w sytuacji, gdy w roku 2024 łączna suma przychodów nie przekroczyła kwoty 200 000 zł, podatnik nabywa prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z 1 stycznia 2025 r. na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, nawet jeśli formalnie nie złożył aktualizacji zgłoszenia VAT-R o powrocie do zwolnienia.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
W myśl z art. 96 ust. 3 ustawy:
Podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
Naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym, rejestruje podatnika jako:
1) „podatnika VAT czynnego”,
2) „podatnika VAT zwolnionego” - w przypadku podatnika, o którym mowa w:
a) ust. 3 i 3c,
b) art. 113a ust. 1 , jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE
- i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.
Jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni – do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:
1) przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4-41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2) przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113
ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3) przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa
w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia,
z zastrzeżeniem pkt 4;
4) przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Na mocy art. 96 ust. 10 ustawy:
Podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, u których następnie sprzedaż została zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub którzy następnie zgłosili, że będą wykonywać wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43, pozostają w rejestrze jako podatnicy VAT zwolnieni.
Na podstawie art. 96 ust. 12 ustawy:
Jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym ulegną zmianie, podatnik jest obowiązany zgłosić zmianę do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana. Obowiązek ten nie dotyczy przypadków, gdy następuje wyłącznie zmiana danych objętych obowiązkiem aktualizacji na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Zdanie drugie nie ma zastosowania w przypadku, gdy zgłaszana zmiana powoduje zmianę właściwości organu podatkowego.
Zatem podatnik ma obowiązek w terminie 7 dni licząc od dnia, w którym nastąpi zmiana, złożyć do właściwego urzędu skarbowego aktualizację VAT-R wskazując, od którego miesiąca będzie korzystał ze zwolnienia.
W niniejszej sprawie w roku 2023 przekroczył Pan limit sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy. Zatem do końca roku 2024 powinien Pan być podatnikiem VAT czynnym. W momencie gdy wartość sprzedaży bez kwoty podatku w roku 2024 nie przekroczyła 200 000 zł i nie wykonywał Pan czynności o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy to na mocy art. 113 ust. 11 ustawy mógł Pan korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług od 1 stycznia 2025.
Tym samym, jeżeli w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie wykonywał Pan czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy oraz faktyczna łączna wartość sprzedaży w prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2024 (wraz z najmem) nie przekroczyła 200 000 zł, to od 1 stycznia 2025 r. przysługiwało Panu prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy.
Przepis art. 113 ust. 11 ustawy, umożliwia podatnikowi, który stracił prawo do zwolnienia od podatku VAT lub zrezygnował z tego zwolnienia – ponowny jego wybór, po spełnieniu określonych warunków. Przepis ten, nie określa w jakim terminie podatnik jest zobowiązany o zamiarze wyboru zwolnienia poinformować urząd. W związku z tym, należy przyjąć ogólnie stosowaną zasadę aktualizacji danych wynikająca z art. 96 ust. 12 ustawy, według której podatnik o wszelkich zmianach objętych zgłoszeniem rejestracyjnym jest zobowiązany poinformować urząd w terminie 7 dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana, czyli od momentu wyboru przez podatnika zwolnienia podmiotowego na formularzu VAT-R.
Wymieniony art. 113 ust. 11 ustawy nie uzależnia jednak prawa wyboru zwolnienia od terminu złożonego zawiadomienia w urzędzie. Zatem fakt złożenia przez podatnika zawiadomienia po upływie 7 dni, nie pozbawia go prawa do wyboru przysługującego mu zwolnienia.
Zatem, jeżeli w 2024 r. nie osiągnął Pan sprzedaży większej niż 200 000 zł, to miał Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy od 1 stycznia 2025 r., nawet w przypadku kiedy nie złożył Pan aktualizacji VAT-R.
Tym samym Pana stanowisko w zakresie ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego od 1 stycznia 2025 r. uznaję za prawidłowe.
Nadmienić należy że w myśl art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 896):
Podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których wartość sprzedaży w 2025 r. była wyższa niż 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, którzy rozpoczęli w 2025 r. wykonywanie czynności określonych w art. 5 ustawy zmienianej w art. 1, u których wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku sprzedaży dokonywanej przez podatników, o których mowa w art. 113a ustawy zmienianej w art. 1.
Natomiast art. 3 cytowanej ustawy wskazuje, że:
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się własną definicją podatnika i działalności gospodarczej – art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Tym samym, osoba spełniająca warunki wynikające z tych przepisów, bez względu na to, że przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jest majątek prywatny, może być uznana za podatnika podatku VAT, do którego mają zastosowanie inne przepisy ustawy, m.in. art. 113 ustawy. Art. 113 ustawy jest kierowany do podatników podatku VAT, których ze względu na osiągniętą wysokość sprzedaży w tytule Działu XII nazwano „drobnymi przedsiębiorcami”. Jednakże, nazwa Działu jest bez znaczenia w przypadku zastosowania przepisów z niego wynikających. Zwolnienie określone w art. 113 ustawy wskazuje, że wszystkie czynności, objęte definicją „sprzedaży” zawartą w art. 2 pkt 22 ustawy, wykonywane przez podatnika, bez względu na jego status (np. drobne przedsiębiorstwo, Spółka, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą), mogą podlegać zwolnieniu od podatku VAT (z wyjątkiem przypadków określonych w art. 113 ust. 13 ustawy). Zatem z samego nazewnictwa Działu, nie można wyciągać braku skutków podatkowych dotyczących realizowanych czynności.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznaczam, że zakres przedmiotowy wniosku wyznacza przedstawione przez Pana pytanie. Pytanie powinno odnosić się do konkretnych obowiązków (lub praw) wynikających dla Pana z treści przepisów dotyczących podatku od towarów i usług w odniesieniu do przedstawionego opisu stanu faktycznego oraz powinno być sformułowane w taki sposób, aby dotyczyło zakresu, w którym możliwe jest wydanie interpretacji indywidualnej odnoszącej się do przepisów ustawy, z których wynikać będą prawa i/lub obowiązki dla Pana. Natomiast inne kwestie przedstawione we własnym stanowisku, takie jak kwestia dotycząca interpretacji intencji ustawodawcy, nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone w drodze interpretacji indywidualnej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo