Możliwość odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w ramach otrzymanego dofinansowania, udokumentowanych fakturami wystawionymi na osobę fizyczną bez numeru NIP - przed rejestracją jako podatnik VAT czynny.
Podatniczka, osoba fizyczna, zarejestrowała działalność gospodarczą 19 sierpnia 2025 r. i od tego dnia jest czynnym podatnikiem VAT. Przed rejestracją, w dniach 14-18 sierpnia 2025 r., dokonała zakupów towarów sfinansowanych z dofinansowania z Powiatowego Urzędu Pracy, wystawionych na jej dane osobowe bez numeru NIP. Towary te, o łącznej wartości nieprzekraczającej 15 000 zł brutto każdy, są wykorzystywane…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w ramach otrzymanego dofinansowania, udokumentowanych fakturami wystawionymi na osobę fizyczną bez numeru NIP - przed rejestracją jako podatnik VAT czynny. Uzupełniła go Pani pismem z 5 marca 2026 r. (wpływ 5 marca 2026 r.) w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego sformułowany ostatecznie w uzupełnieniu wniosku
Pani rodzaj i zakres działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG w 19 sierpnia 2025 r. to PKD 73.11.Z. Pani status na gruncie VAT - rejestracja jako czynny podatnik VAT od 19 sierpnia 2025 r.
Umowa o dofinansowanie z Powiatowym Urzędem Pracy w (…), nr (…) z (…) sierpnia 2025 r.; wypłata środków 14 sierpnia 2025 r. Rozliczenie środków złożone osobiście i zaakceptowane 23 października 2025 r.
Zakupy sfinansowane z dofinansowania: dokonane w okresie 14–18 sierpnia 2025 r., przed rejestracją działalności i przed rejestracją do VAT. Dokumenty zakupu to faktury wystawione na osobę fizyczną (imię, nazwisko, adres); na żadnym dokumencie nie figuruje NIP.
Liczba dokumentów: 7.
Łączne kwoty: netto (…); VAT (…); brutto (…) zł. W ramach przyznanego dofinansowania zostały nabyte następujące towary wykorzystywane w działalności gospodarczej:
Żaden z powyższych towarów nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Zostały one nabyte przez Wnioskodawczynię jako osobę fizyczną przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, w związku z realizacją umowy o dofinansowanie z Powiatowego Urzędu Pracy.
Wartość początkowa żadnego z powyższych towarów nie przekracza kwoty 15 000 zł brutto. Nie występowano o korekty ani duplikaty faktur na dane przedsiębiorcy z NIP. Ujęcie w rozliczeniach VAT: VAT z powyższych faktur nie został ujęty w ewidencjach zakupów VAT ani w plikach JPK_V7; nie dokonano odliczenia VAT od tych zakupów.
Wykorzystanie nabytych rzeczy: od 19 sierpnia 2025 r. wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej; użycie mieszane. Udział wykorzystania do czynności opodatkowanych VAT: 70%, wykorzystanie prywatne: 30%.
Dodatkowe informacje: wcześniej prowadzona działalność została zakończona w 2023 r.; w dokumentacji PUP brak odrębnego oświadczenia o kwalifikowalności VAT, umowa dopuszczała zakupy zarówno przez osobę fizyczną, jak i po rejestracji działalności.
Na potrzeby niniejszego wniosku wskazuje Pani, że Powiatowy Urząd Pracy w (…), powołując się na art. 86 ust. 8 ustawy o VAT, przyjął stanowisko, iż w opisanym stanie faktycznym mogło powstać prawo do odliczenia VAT od zakupów dokonanych przed rejestracją działalności.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym, przy zastosowaniu art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 8 ustawy o VAT, przysługuje Pani prawo do obniżenia podatku należnego o VAT naliczony z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane z dofinansowania PUP, wystawionych w dniach 14-18 sierpnia 2025 r. przed rejestracją działalności na osobę fizyczną (bez NIP), które od 19 sierpnia 2025 r. są wykorzystywane w działalności opodatkowanej VAT w 70%, przy czym VAT z tych dokumentów nie został dotychczas ujęty w ewidencjach ani odliczony?
Pani stanowisko w sprawie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
W przedstawionym stanie faktycznym nie przysługuje Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane z dofinansowania Powiatowego Urzędu Pracy (14–18 sierpnia 2025 r.), wystawionych przed rejestracją działalności gospodarczej na osobę fizyczną, bez numeru NIP, mimo że od 19 sierpnia 2025 r. prowadzi Pani działalność opodatkowaną VAT i wykorzystuje Pani nabyte rzeczy.
Uzasadnienie prawne:
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje podatnikowi VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Jednocześnie art. 86 ust. 8 ustawy o VAT dopuszcza możliwość odliczenia podatku naliczonego z nabyć dokonanych przed rozpoczęciem wykonywania czynności opodatkowanych, pod warunkiem naliczonego w ewidencji oraz deklaracji podatkowej.
W niniejszej sprawie warunki te nie są spełnione. W szczególności:
W konsekwencji brak jest możliwości prawidłowego wykazania podatku naliczonego z tych dokumentów w rozliczeniu podatku od towarów i usług.
W konsekwencji, przy zastosowaniu art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 8 ustawy o VAT, należy uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym prawo do odliczenia podatku naliczonego z opisanych faktur nie powstało.
W związku z powyższym wnosi Pani o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe uprawnienie podatnika dotyczące obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawarte zostało w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z treści art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza tym samym możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Zgodnie z art. 86 ust. 8 ustawy:
Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą:
1) dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust. 1, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami;
2) dostawy towarów, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16.
Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, w myśl którego:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku VAT skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W świetle postanowień art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W oparciu o art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Zgodnie art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
W myśl z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
– nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zatem, prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT.
Jednakże, aby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia prawa do odliczenia VAT, muszą zostać spełnione jeszcze dwie przesłanki, tj. transakcja faktycznie zaistniała i podatnik posiada fakturę dokumentującą tę transakcję. Oznacza to, że odliczenia podatku naliczonego, w odniesieniu do nabytych towarów lub wyświadczonych usług, co do zasady można dokonać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie następujące przesłanki:
Należy zauważyć, że ustawa nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów, o ile występują przesłanki świadczące o tym, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej (lub przyszłej) działalności opodatkowanej. Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Natomiast dla realizacji tego prawa konieczne jest m.in. posiadanie statusu podatnika VAT czynnego.
Wskazać należy, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. O prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatnika powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe między określonymi podmiotami.
Jak stanowi art. 106e ust. 1 ustawy:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem (…).
Z ww. uregulowań wynika, że faktura powinna m.in. jednoznacznie określać imię i nazwisko lub nazwy podatnika/sprzedawcy i nabywcy, ich adresy. Faktura powinna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Każdorazowo należy ustalić więc nabywcę towaru lub usługi, który winien wynikać z zawartej umowy.
Faktury są dokumentem o charakterze sformalizowanym. Co do zasady zatem, faktury muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Oznacza to, że nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy, mają wyłącznie znaczenie dowodowe. Jedynie braki merytoryczne faktury mogą wywołać skutek materialny w postaci zmian w przedmiocie lub podstawie opodatkowania, a także doprowadzić do niewłaściwego określenia wysokości podatku.
Zatem, o prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatników powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe. Tym samym, jeżeli w fakturach dokumentujących transakcje występują, tzw. wadliwości mniejszej wagi, należy uznać, że nie ma podstawy do kwestionowania faktur, w tym prawa do odliczenia podatku naliczonego. Są to tego rodzaju wadliwości, które, co prawda, powodują, że faktura nie odpowiada wymogom określonym w przepisach, jednakże same w sobie nie wpływają na przedmiot i podstawę opodatkowania.
Należy zauważyć, że chociaż faktura powinna zawierać dane dotyczące nabywcy wymienione w art. 106e ustawy, to jednak niewskazanie niektórych z tych informacji nie wyklucza możliwości jego identyfikacji na podstawie pozostałych danych zawartych na fakturze. Brak NIP-u na fakturach wystawionych i otrzymanych w sierpniu 2025 r. przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu pozostałych danych podmiotu będącego nabywcą jest wadą techniczną, niewyłączającą możliwości zweryfikowania dokonania zdarzenia gospodarczego i prawidłowego określenia nabywcy towaru, a jednocześnie pozostającą bez znaczenia dla wysokości zobowiązania podatkowego.
Ponadto art. 88 ustawy, który ustawy enumeratywnie określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, nie wymienia opisanej we wniosku nieprawidłowości (braku NIP nabywcy na fakturze) jako przesłanki negatywnej powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze).
Według art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
W myśl art. 96 ust. 3 ustawy:
Podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
Stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy:
Naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako:
1) „podatnika VAT czynnego”,
2) „podatnika VAT zwolnionego” – w przypadku podatnika, o którym mowa w:
a) ust. 3 i 3c,
b) art. 113a ust. 1, jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE
– i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.
Zatem, rejestracji należy dokonać przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy, przy czym przepis nie określa, jak wcześnie rejestracja powinna nastąpić. Natomiast powinna ona nastąpić najpóźniej w dniu poprzedzającym dokonanie pierwszej czynności opodatkowanej.
Rejestracja następuje w momencie zgłoszenia rejestracyjnego, tj. złożenia w urzędzie skarbowym druku VAT-R. Z tym momentem podmiot uzyskuje formalne znamiona statusu podatnika podatku od towarów i usług i od tego dnia przysługuje mu prawo do odliczania podatku naliczonego od dokonywanych zakupów.
W tym miejscu, należy rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, które uniemożliwiają identyfikowanie go jako podatnika.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy:
Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.
Na podstawie art. 99 ust. 7c ustawy:
Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, zawierają dane niezbędne do rozliczenia podatku, obliczenia jego wysokości, w tym wysokości podstawy opodatkowania, podatku należnego i podatku naliczonego, a także dane dotyczące podatnika.
W myśl art. 99 ust. 11b ustawy:
Deklaracje, o których mowa w ust. 1-3, 3c-6, 8-9 i 11a, składa się wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Jak stanowi art. 99 ust. 11c ustawy:
Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, są składane zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który obejmuje deklarację i ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3. Dokument elektroniczny, o którym mowa w zdaniu pierwszym, jest przesyłany w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej i zgodnie z wymaganiami określonymi w tych przepisach.
Na mocy art. 99 ust. 13b ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych, o których mowa w ust. 7c, wraz z objaśnieniami co do sposobu wypełniania i miejsca składania deklaracji podatkowych, o których mowa w ust. 1-3, oraz niezbędnymi pouczeniami, uwzględniając konieczność prawidłowego rozliczenia podatku oraz kontroli tego obowiązku przez organ podatkowy.
W opisie sprawy wskazała Pani, że prowadzi Pani działalność gospodarczą jako czynny podatnik VAT od 19 sierpnia 2025 r. Zawarła Pani umowę o dofinansowanie działalności z Powiatowym Urzędem Pracy i 14 sierpnia 2025 r. nastąpiła wypłata środków. Zakupy jakich Pani dokonała w okresie 14–18 sierpnia 2025 r. zostały sfinansowane z dofinansowania, jednak przed rejestracją działalności i przed rejestracją jako podatnik VAT czynny. Dokumenty zakupu to faktury wystawione na osobę fizyczną (imię, nazwisko, adres); na żadnym dokumencie nie figuruje NIP. Zarejestrowała się Pani jako czynny podatnik podatku VAT od 19 sierpnia 2025 r.
W ramach przyznanego dofinansowania nabyła Pani towary wykorzystywane w działalności gospodarczej, tj. laptop wraz z akcesoriami komputerowymi (…) zł brutto, tablet wraz z akcesoriami (…) zł brutto, aparat fotograficzny wraz z obiektywem (…) zł brutto, dron (…) zł brutto, monitory komputerowe (...) zł brutto, zestaw oświetlenia fotograficznego (…) zł brutto, statywy i akcesoria fotograficzne do nagrań i fotografii (…) zł brutto, mikrofony i sprzęt audio do nagrań (…) zł brutto, oprogramowanie komputerowe (licencja (…)) (…) zł brutto, wyposażenie stanowiska pracy (krzesło biurowe) (…) zł brutto.
Żaden z powyższych towarów nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Zostały one nabyte przez Panią jako osobę fizyczną przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, w związku z realizacją umowy o dofinansowanie z Powiatowego Urzędu Pracy.
Wartość początkowa żadnego z powyższych towarów nie przekracza kwoty 15 000 zł brutto.
Nabyte towary od 19 sierpnia 2025 r. wykorzystywane są w prowadzonej działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych w 70% natomiast w pozostałych 30% są wykorzystywane prywatnie.
Pani wątpliwości dotyczą ustalenia czy przysługuje Pani prawo do obniżenia podatku należnego o VAT naliczony z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane z dofinansowania PUP, wystawionych w dniach 14-18 sierpnia 2025 r. przed rejestracją działalności na osobę fizyczną (bez NIP), które od 19 sierpnia 2025 r. są wykorzystywane w działalności opodatkowanej VAT w 70%.
Jak już wyżej wskazano, prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy) kształtuje się w danym okresie rozliczeniowym. Co istotne, prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z bieżącą lub przyszłą działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego.
Warto w tym miejscu również zaznaczyć, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-400/98 Trybunał stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonaniem inwestycji nie jest uzależnione od dokonania wcześniejszej rejestracji dla celów podatku VAT. Potwierdzeniem takiej tezy mogą być także wyroki TSUE w sprawach C-268/83 oraz C-110/94, gdzie TSUE wskazał, że powstanie prawa do odliczenia nie zależy od formalnego uznania statusu podatnika przez organy podatkowe. Nabywane jest ono automatycznie, z chwilą uzyskania statusu podatnika, którym się staje w momencie pierwszych inwestycji związanych z przyszłą działalnością gospodarczą.
Natomiast z orzeczenia TSUE w sprawie C-385/09 Nidera wynika, że prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym podatek ten stał się należny, a jego powstanie nie jest w żaden sposób uzależnione od formalnego uznania statusu podatnika przez organ skarbowy, ale od zaistnienia po stronie podatnika zamiaru, potwierdzonego obiektywnymi dowodami, prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów dotyczących VAT.
Zatem, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżących (lub przyszłych) czynności opodatkowanych (oraz spełniają inne warunki określone w przepisach ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny, a zatem podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie powstania obowiązku podatkowego i otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego w momencie realizacji uprawnienia.
Jednocześnie z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT. W każdym przypadku należy zatem dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu – czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Okoliczności sprawy wskazują, że od początku, tj. od momentu otrzymania dofinansowania, dokonywała Pani zakupów, które były związane m.in. z przyszłą prowadzoną działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT - od 19 sierpnia 2025 r. Zakupiony 14-18 sierpnia 2025 r. przez Panią sprzęt jest wykorzystywany w działalności gospodarczej w 70%, a pozostałych 30 % służy celom prywatnym.
Tym samym w świetle przywołanych przepisów oraz po analizie treści wniosku stwierdzić trzeba, że przysługuje Pani częściowe prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów przed rejestracją jako podatnik VAT czynny w związku z otrzymanym dofinansowaniem. Prawo to przysługuje Pani dlatego, że jest Pani zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a nabyte towary częściowo tj. w 70% służą do wykonywania działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT. Zatem jest Pani w stanie określić zakres wykorzystywania tych towarów do celów działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT. Natomiast w tej części, w jakiej towary te są wykorzystywane prywatnie (30%) – prawo do odliczenia ze wskazanych faktur Pani nie przysługuje. Jednocześnie brak nr NIP na wystawionych fakturach, nie jest przesłanką negatywną wymienioną w art. 88 ustawy, pozbawiającą Panią prawa do odliczenia podatku VAT z opisanych faktur. Również, fakt, że zakupione towary nie zostały wprowadzone do środków trwałych, nie ma znaczenia dla prawa do odliczenia podatku VAT.
Jeżeli więc faktury dokumentujące nabycie towarów wykorzystywanych do działalności gospodarczej przed rejestracją jako podatnik VAT czynny, obejmują zarówno prowadzoną przez Panią działalność opodatkowaną podatkiem VAT, jak i Pani prywatne cele, to prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w części, która dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT – tylko ta część może pomniejszać podatek należny.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy:
Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.
Jak stanowi art. 99 ust. 7c ustawy:
Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, zawierają dane niezbędne do rozliczenia podatku, obliczenia jego wysokości, w tym wysokości podstawy opodatkowania, podatku należnego i podatku naliczonego, a także dane dotyczące podatnika.
Stosownie do treści art. 99 ust. 11b ustawy:
Deklaracje, o których mowa w ust. 1-3, 3c-6, 8-9 i 11a, składa się wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zgodnie z art. 99 ust. 11c ustawy:
Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, są składane zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568, 695, 1517 i 2320), który obejmuje deklarację i ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3. Dokument elektroniczny, o którym mowa w zdaniu pierwszym, jest przesyłany w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej i zgodnie z wymaganiami określonymi w tych przepisach.
W myśl art. 99 ust. 14 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory deklaracji podatkowych, o których mowa w ust. 1-3, 8 i 9, wraz z objaśnieniami co do sposobu prawidłowego ich wypełnienia oraz terminu i miejsca ich składania, w celu umożliwienia rozliczenia podatku.
Stosownie do art. 109 ust. 3b ustawy:
Podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1 , są obowiązani przesyłać, na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c , za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję, o której mowa w ust. 3, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji.
Składanie deklaracji VAT, to jeden z podstawowych obowiązków podatnika.
Zgodnie z art. 80 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”:
§ 1. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.
§ 2. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Zatem w sytuacji gdy podatnik złoży do urzędu skarbowego błędnie wypełniony plik JPK_VAT z deklaracją wówczas, może go poprawić. Korekta JPK_VAT z deklaracją wynikać może z wielu przyczyn, a w przypadku gdy podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego także, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jednocześnie wskazać należy, że korekta w takiej sytuacji jest dobrowolna, gdyż jak wynika z wyżej wskazanych przepisów prawo do odliczenia podatku VAT jest prawem podatnika, a nie Jego obowiązkiem.
W konsekwencji, Pani stanowisko uznaję za nieprawidłowe.
Podkreślić należy, że ciężar rzetelnego rozdziału wydatków dotyczących wykorzystania towarów dla potrzeb działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT i potrzeb osobistych spoczywa zawsze na podatniku.
Dodatkowe informacje
Jednocześnie zauważyć należy, że w wydanym rozstrzygnięciu nie analizowano zastosowania art. 86 ust. 8 ustawy w odniesieniu do przedstawionego we wniosku zdarzenia, ponieważ przepis ten odnosi się do takiej sytuacji, w której podatnik zakupuje towary w Polsce na potrzeby prowadzonej działalności poza terytorium Polski. W zdarzeniu opisanym przez Panią we wniosku nie było zawartych takich okoliczności, a zatem przyjęto, że wskazanie przez Panią tego przepisu było zwykłą pomyłką. Dowodem na to jest Pani stanowisko, w którym zawarła Pani następujące zdanie: „(…) art. 86 ust. 8 ustawy o VAT dopuszcza możliwość odliczenia podatku naliczonego z nabyć dokonanych przed rozpoczęciem wykonywania czynności opodatkowanych, pod warunkiem naliczonego w ewidencji oraz deklaracji podatkowej”.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo