Obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej na rzecz rolnika ryczałtowego który będzie posługiwał się identyfikatorem w postaci numeru PESEL.
Spółka akcyjna, będąca czynnym podatnikiem VAT, prowadzi działalność w zakresie produkcji mięsa i wyrobów mięsnych. Spółka dokonuje sprzedaży towarów i usług na rzecz rolników, w tym rolników ryczałtowych. Rolnicy ryczałtowi nie mają obowiązku posługiwania się numerem NIP – ich identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL. Sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych jest ewidencjonowana przy użyciu kasy rejestrującej, a następnie Spółka wystawia fakturę…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązku wystawienia faktury ustrukturyzowanej na rzecz rolnika ryczałtowego który będzie posługiwał się identyfikatorem w postaci numeru PESEL.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(…) S.A. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest polską spółką kapitałową, posiadającą status czynnego podatnika podatku od towarów i usług (VAT). Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji mięsa oraz wyrobów mięsnych, wykorzystując nowoczesne technologie oraz przestrzegając najwyższych standardów jakości i bezpieczeństwa żywności. Struktura organizacyjna Spółki obejmuje (…) za pośrednictwem których realizowana jest sprzedaż produktów. W ramach prowadzonej działalności Spółka wytwarza m.in. (…).
Spółka, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dokonuje zakupu zwierząt rzeźnych od różnych kategorii dostawców, w tym:
1. Rolników ryczałtowych, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług, którzy korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy. Zakupy od tych rolników dokumentowane są fakturami VAT RR.
2. Rolników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni, posiadających numer NIP i wystawiających faktury VAT.
W praktyce występują również tzw. warianty mieszane, polegające na tym, że zakupy dokonywane są od rolników, którzy w różnych okresach stosują różne formy opodatkowania. Przykładowo, ten sam dostawca może w jednym okresie występować jako rolnik ryczałtowy (zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o VAT), a w innym jako podatnik VAT czynny, posiadający numer NIP i wystawiający faktury VAT. W takich przypadkach sposób dokumentowania transakcji oraz rozliczenia podatku VAT uzależniony jest od aktualnego statusu podatkowego rolnika w momencie dokonania dostawy.
W ramach współpracy ze wskazanymi rolnikami, Spółka prowadzi również sprzedaż towarów i usług na ich rzecz.
W przypadku rolników będących czynnymi podatnikami VAT, Spółka wystawia faktury zawierające numer NIP nabywcy. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, faktury te będą podlegały obowiązkowi przesyłania do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
W przypadku rolników ryczałtowych, sprzedaż ta jest ewidencjonowana przy użyciu kasy rejestrującej, zgodnie z art. 106i ust. 6 ustawy o VAT.
Spółka uzyskała interpretację indywidualną potwierdzającą prawidłowość tej praktyki, wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.355.2023.1.LK. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Spółka wystawia paragon fiskalny, a następnie – niezależnie od żądania rolnika – wystawia fakturę VAT do tego paragonu. Paragon jest dołączany do egzemplarza faktury pozostającego w dokumentacji Spółki.
W systemie (…), za pośrednictwem którego Spółka wystawia faktury, przechowywane są dane rolników ryczałtowych, którzy nie posiadają numeru NIP. Rolnicy ryczałtowi mogą co prawda posiadać numer NIP, jednak w przypadku gdy występują w tym statusie, Spółka nie posługuje się tym numerem przy dokumentowaniu transakcji. Identyfikatorem podatkowym rolnika ryczałtowego jest numer PESEL, zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, rolnik ryczałtowy nie ma obowiązku posługiwania się numerem NIP – jego identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL. W związku z tym, wystawiane przez Spółkę faktury VAT do paragonów dokumentujących sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych nie zawierają numeru NIP nabywcy.
Zgodnie z przepisami ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, rolnik ryczałtowy, który nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, posługuje się numerem PESEL jako identyfikatorem podatkowym. W konsekwencji, wystawiane przez Spółkę faktury VAT do paragonów dokumentujących sprzedaż na rzecz takich rolników nie zawierają numeru NIP nabywcy. Rolnik ryczałtowy mimo, iż nie ma takiego obowiązku może posiadać numer NIP, który Spółka może mieć w swoich ewidencjach, ale nie jest do tego zobligowany.
Zgodnie z interpretacją indywidualną KIS, w przypadku sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego, który nie posługuje się numerem NIP, możliwe jest wystawienie faktury do paragonu bez NIP nabywcy – bez ryzyka naruszenia przepisów o obowiązku wystawiania faktur wyłącznie do paragonów zawierających NIP.
W przypadku występujących również tzw. wariantów mieszanych polegających na tym, że rolnicy w różnych okresach stosują różne formy opodatkowania, przykładowo, ten sam dostawca może w jednym okresie występować jako rolnik ryczałtowy (zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o VAT), a w innym jako podatnik VAT czynny, posiadający numer NIP w takich przypadkach sposób dokumentowania transakcji oraz rozliczenia podatku VAT uzależniony jest od aktualnego statusu podatkowego rolnika w momencie dokonania sprzedaży. System (…) wykorzystywany przez Spółkę umożliwia wystawienie faktury zgodnie z aktualnym statusem podatkowym rolnika – w przypadku rolnika VAT czynnego faktura zawiera numer NIP, natomiast w przypadku rolnika ryczałtowego – numer PESEL, o ile został podany. Dzięki temu możliwe jest prawidłowe udokumentowanie transakcji oraz spełnienie wymogów formalnych.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1203), która weszła w życie z dniem 1 września 2025 r., Spółka powzięła wątpliwość czy faktury wystawiane do paragonów fiskalnych dla rolników ryczałtowych, powinny być przesyłane do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
Spółka rozważa, czy faktury wystawiane dla rolników ryczałtowych nieposiadających NIP, które zawierają inne dane identyfikujące nabywcę (np. imię, nazwisko, adres), należy traktować podobnie jak tzw. faktury konsumenckie, które – zgodnie z nowelizacją – nie muszą być wystawiane w postaci e-faktury. Przedsiębiorcy mają w tym zakresie pełną dowolność i mogą zdecydować, czy będą wystawiane w formie ustrukturyzowanej (w KSeF), czy też w formie dotychczasowej – papierowej lub elektronicznej (poza KSeF).
Pytanie
Czy Spółka, wystawiając faktury dokumentujące sprzedaż towarów i usług na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT czynnymi i nie mają obowiązku posługiwania się numerem NIP (ich identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL), będzie zobowiązana do wystawiania tych faktur w postaci ustrukturyzowanej i przesyłania ich do krajowego systemu e-faktur (KSeF)?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy
Zdaniem Spółki, faktury VAT wystawiane do paragonów fiskalnych dokumentujących sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie są zobligowani do posługiwania się numerem NIP, nie będą podlegać obowiązkowi przesyłania do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
Stosownie do art. 111 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Na kasie fiskalnej powinna być zatem ujmowana wyłącznie sprzedaż na rzecz:
Pod pojęciem rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych (art. 2 pkt 19 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 111 ustawy o VAT sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych należy ewidencjonować za pomocą kasy rejestrującej, ale nie oznacza to, że powinni być oni w tym względzie traktowani jak konsumenci.
Z art. 111 ust. 1 ustawy, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, co oznacza, że transakcje realizowane na rzecz rolnika ryczałtowego są dokumentowane paragonem fiskalnym.
Podręcznik wskazuje, że w przypadku rolnika ryczałtowego, którego identyfikatorem podatkowym jest NIP, faktura wystawiana jest wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający sprzedaż zawiera ten identyfikator. Natomiast w przypadku rolnika ryczałtowego, którego identyfikatorem podatkowym jest PESEL, faktura może być wystawiona na podstawie paragonu, który nie zawiera NIP, lub na żądanie rolnika – wówczas faktura nie zawiera numeru identyfikującego nabywcę. Podręcznik dodaje, że „obowiązywać będą ogólne zasady wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF”, co oznacza, że faktura może być wystawiona w KSeF niezależnie od identyfikatora podatkowego (NIP lub PESEL). W przypadku braku NIP należy zastosować wartość „1” w polu BrakID w elemencie Podmiot2.
Zdaniem Spółki, użyte w Podręczniku sformułowanie „powinna być wystawiona w KSeF” nie jest równoznaczne z obligatoryjnym obowiązkiem wystawienia faktury w KSeF w każdym przypadku. W praktyce rozróżnienie, czy rolnik ryczałtowy posiada NIP, czy nie, jest trudne, także z perspektywy automatycznego wdrożenia wystawiania faktur w KSeF w systemach informatycznych. Dlatego Spółka stoi na stanowisku, że faktury wystawiane na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie mają obowiązku posługiwania się numerem NIP, nie muszą być obligatoryjnie wystawiane w KSeF, chyba że Spółka zdecyduje się na to dobrowolnie. Żaden przepis ustawy o VAT ani nowelizacji nie wskazuje wprost obowiązku wystawiania faktur na rzecz rolników ryczałtowych w KSeF.
Choć przepisy wyłączają obowiązek wystawiania faktur w KSeF wyłącznie w odniesieniu do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, to w praktyce pojawia się problem techniczny w przypadku nabywców, którzy nie są zobligowani do posługiwania się numerem NIP. W szczególności dotyczy to rolników ryczałtowych, którzy nie przekazują numeru NIP przy zakupie, a ich identyfikatorem podatkowym pozostaje numer PESEL.
W związku z tym, należy przyjąć, że taka transakcja powinna być dokumentowana zgodnie z dotychczasowymi zasadami tj. zaewidencjonowana na kasie rejestrującej (zgodnie z art. 111 ustawy o VAT), a faktura wystawiana do paragonu powinna mieć formę tradycyjną: papierową lub elektroniczną.
Zgodnie z interpretacją Dyrektora KIS z 4 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.838.2024.1.MPA), nabywca nie traci prawa do odliczenia podatku VAT, nawet jeśli faktura została wystawiona poza KSeF. Obowiązek wystawienia faktury w KSeF spoczywa na sprzedawcy. Jeśli faktura została wystawiona poza systemem, mimo że powinna być ustrukturyzowana, sprzedawca może ponieść odpowiedzialność podatkową, w tym:
W sytuacji, gdy rolnik ryczałtowy nie jest zobligowany do posiadania numeru NIP, faktura wystawiona poza KSeF nie powinna skutkować sankcją.
Zgodnie z art. 106na ustawy o VAT oraz § 3b rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur, faktura VAT RR oraz faktura korygująca VAT RR mogą być wystawiane za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) wyłącznie za zgodą dostawcy. Oznacza to, że rolnik ryczałtowy musi nie tylko posłużyć się numerem NIP, ale również wyrazić zgodę na wystawianie faktur w KSeF.
W ocenie Spółki, obowiązek wystawienia faktury sprzedaży w KSeF powstaje dopiero w momencie, gdy rolnik ryczałtowy przekaże numer NIP oraz udzieli zgody na wystawianie faktur w systemie KSeF. Do tego czasu, faktury wystawiane na rzecz rolnika ryczałtowego powinny być traktowane podobnie jak faktury konsumenckie i wystawiane poza KSeF. Oznacza to, że podatnik (Spółka) ma dowolność w zakresie formy wystawienia faktury – może ją wystawić w formie papierowej, elektronicznej lub ustrukturyzowanej (w KSeF), zgodnie z uzgodnieniem z nabywcą. Ponadto, jeżeli rolnik ryczałtowy sam nie zdecydował się na korzystanie z KSeF, Spółka również nie powinna wystawiać na jego rzecz faktur w tym systemie, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą dobrowolności korzystania z KSeF rolników ryczałtowych.
W ocenie Spółki, skoro rolnik ryczałtowy nie jest zobligowany do posługiwania się numerem NIP, a faktura wystawiana na jego rzecz nie zawiera tego numeru, to nie spełnia ona warunków faktury ustrukturyzowanej wymaganej w KSeF. Tym samym, Spółka nie jest zobowiązana do przesyłania takich faktur do KSeF, chyba że rolnik ryczałtowy zwróci się z prośbą o wystawianie faktury w KSeF, w takim przypadku Spółka zapewni rolnikowi ryczałtowemu dostęp do dokumentu zgodnie z art. 106gb ust. 5 i 6 ustawy o VAT — tj. poprzez przekazanie kodu QR oraz danych umożliwiających identyfikację faktury. Dzięki temu rolnik będzie mógł odebrać fakturę bez konieczności uwierzytelniania się w systemie KSeF, co jest szczególnie istotne w przypadku nabywców nieposiadających konta w systemie czy nieposługujących się NIP-em.
Natomiast w sytuacji, gdy rolnik ryczałtowy przekaże numer NIP oraz wyrazi zgodę na wystawianie faktur w KSeF, możliwe będzie jego uwierzytelnienie w systemie i bezpośredni dostęp do faktur ustrukturyzowanych wystawianych przez Spółkę. W takim przypadku faktury będą mogły być wystawiane w KSeF za zgodą nabywcy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775) zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.
Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
W myśl art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Zgodnie z art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika.
W myśl art. 106b ust. 5 ustawy o VAT:
W przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.
Zgodnie z art. 106ba ustawy o VAT :
W przypadku gdy faktura jest wystawiana na rzecz podatnika albo osoby prawnej niebędącej podatnikiem, podmioty te są obowiązane do podania numeru, o którym mowa odpowiednio w art. 106e ust. 1 pkt 5, pkt 24 lit. b, pkt 26 albo 27, jeżeli posługują się tym numerem na potrzeby danej czynności.
Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT:
Faktura powinna zawierać numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
W myśl art. 106e ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT :
Faktura powinna zawierać w przypadku gdy nabywca towarów lub usług jest podatnikiem niezarejestrowanym na potrzeby podatku albo osobą prawną niebędącą podatnikiem i niezarejestrowaną na potrzeby podatku - numer identyfikacji podatkowej tego nabywcy, jeżeli posiada on taki numer.
Stosownie do art. 106ga ust. 1-4 ustawy:
1. Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s.;
6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1;
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4 podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane.
W myśl art. 106gb ust. 4 ustawy o VAT:
W przypadku gdy:
1) miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego lub
2) nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, lub
3) nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w nabyciu towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę, lub
4) nabywcą jest podatnik korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1 , lub
5) nabywcą jest podmiot, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej, inny niż nabywca, o którym mowa w pkt 1-3 i 6, lub
6) nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej
- faktura ustrukturyzowana jest udostępniana nabywcy w sposób z nim uzgodniony.
Stosownie do art. 106gb ust. 5 ustawy:
Podatnik jest obowiązany do oznaczenia faktury ustrukturyzowanej kodem umożliwiającym dostęp do tej faktury w Krajowym Systemie e-Faktur oraz umożliwiającym weryfikację danych zawartych na tej fakturze, w przypadku:
1) udostępnienia jej nabywcy, o którym mowa w ust. 4, w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, lub
2) użycia tej faktury poza Krajowym Systemem e-Faktur.
Stosownie do art. 106gb ust. 6 ustawy:
W przypadku gdy faktura ustrukturyzowana jest wystawiana na rzecz nabywcy, o którym mowa w ust. 4 pkt 5 i 6, i jest otrzymywana przez tego nabywcę przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, podatnik jest obowiązany zapewnić temu nabywcy dostęp do tej faktury w Krajowym Systemie e-Faktur poprzez podanie kodu, o którym mowa w ust. 5, oraz danych umożliwiających zidentyfikowanie tej faktury w Krajowym Systemie e-Faktur.
Art. 106gb ust. 8 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia na elektronicznej platformie usług administracji publicznej wzór faktury ustrukturyzowanej.
Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Stosownie do art. 111 ust. 1b ustawy o VAT:
W ewidencji, o której mowa w ust. 1, wykazuje się dane o sprzedaży, zawarte w dokumentach wystawianych przy zastosowaniu kas rejestrujących, w tym określające przedmiot opodatkowania, wysokość podstawy opodatkowania i podatku należnego oraz dane służące identyfikacji poszczególnych sprzedaży, w tym numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku albo podatku od wartości dodanej.
Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest polską spółką kapitałową, posiadającą status czynnego podatnika podatku od towarów i usług (VAT). Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji mięsa oraz wyrobów mięsnych, wykorzystując nowoczesne technologie oraz przestrzegając najwyższych standardów jakości i bezpieczeństwa żywności. W ramach współpracy z rolnikami, Spółka prowadzi również sprzedaż towarów i usług na ich rzecz.
W przypadku rolników będących czynnymi podatnikami VAT, Spółka wystawia faktury zawierające numer NIP nabywcy. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, faktury te będą podlegały obowiązkowi przesyłania do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
W przypadku rolników ryczałtowych, sprzedaż ta jest ewidencjonowana przy użyciu kasy rejestrującej, zgodnie z art. 106i ust. 6 ustawy o VAT.
W systemie (…), za pośrednictwem którego Spółka wystawia faktury, przechowywane są dane rolników ryczałtowych, którzy nie posiadają numeru NIP. Rolnicy ryczałtowi mogą co prawda posiadać numer NIP, jednak w przypadku gdy występują w tym statusie, Spółka nie posługuje się tym numerem przy dokumentowaniu transakcji. Identyfikatorem podatkowym rolnika ryczałtowego jest numer PESEL, zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, rolnik ryczałtowy nie ma obowiązku posługiwania się numerem NIP – jego identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL. W związku z tym, wystawiane przez Spółkę faktury VAT do paragonów dokumentujących sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych nie zawierają numeru NIP nabywcy.
Zgodnie z przepisami ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, rolnik ryczałtowy, który nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, posługuje się numerem PESEL jako identyfikatorem podatkowym. W konsekwencji, wystawiane przez Spółkę faktury VAT do paragonów dokumentujących sprzedaż na rzecz takich rolników nie zawierają numeru NIP nabywcy. Rolnik ryczałtowy mimo, iż nie ma takiego obowiązku może posiadać numer NIP, który Spółka może mieć w swoich ewidencjach, ale nie jest do tego zobligowany.
Spółka rozważa, czy faktury wystawiane dla rolników ryczałtowych nieposiadających NIP, które zawierają inne dane identyfikujące nabywcę (np. imię, nazwisko, adres), należy traktować podobnie jak tzw. faktury konsumenckie, które – zgodnie z nowelizacją – nie muszą być wystawiane w postaci e-faktury. Przedsiębiorcy mają w tym zakresie pełną dowolność i mogą zdecydować, czy będą wystawiane w formie ustrukturyzowanej (w KSeF), czy też w formie dotychczasowej – papierowej lub elektronicznej (poza KSeF).
Wątpliwości Spółki dotyczą kwestii czy Spółka wystawiając faktury dokumentujące sprzedaż towarów i usług na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT czynnymi i nie mają obowiązku posługiwania się numerem NIP (ich identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL), będzie zobowiązana do wystawiania tych faktur w postaci ustrukturyzowanej i przesyłania ich do krajowego systemu e-faktur (KSeF).
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Według art. 2 pkt 15 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o działalności rolniczej – rozumie się przez to produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 4403 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych.
Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, że działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, zaś rolnik ryczałtowy jest podatnikiem VAT.
Wdrożenie obligatoryjnego systemu KSeF w zakresie wystawiania i otrzymywania faktur za jego pośrednictwem, nie zmienia katalogu czynności, które są objęte obowiązkiem wystawienia faktury. Od 1 lutego 2026 r. nie uległa bowiem zmianie treść art. 106b ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o VAT.
W związku z powyższym w odniesieniu do sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych obowiązek wystawienia faktury wynika z treści art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT i realizowany jest wyłącznie na żądanie tego nabywcy-rolnika. Bez znaczenia w kontekście obowiązku wystawienia faktury dla rolnika ryczałtowego pozostaje kwestia, że identyfikatorem podatkowym tego rolnika jest numer PESEL.
Tym samym w przypadku zgłoszenia przez rolnika ryczałtowego żądania wystawienia faktury, dokumentującej sprzedaż dokonaną na jego rzecz, sprzedawca (Spółka) ma obowiązek wystawić fakturę i faktura ta będzie wystawiana z wykorzystaniem KSeF w postaci ustrukturyzowanej.
Także w sytuacji , gdy Wnioskodawca wystawia faktury na rzecz rolnika ryczałtowego niezależnie od jego żądania, faktura taka jest objęta obowiązkiem wystawienia w KSeF.
Z treści art. 106ga ust. 2 ustawy o VAT nie wynika bowiem, aby sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego została od 1 lutego 2026 r. wyłączona z obowiązku wystawiania za pośrednictwem KSeF. Ustawodawca, wskazując w tym przepisie na sytuacje, których nie dotyczy obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych (m.in. w przypadku sprzedaży na rzecz nabywcy będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej), nie wymienił rolników ryczałtowych działających w charakterze nabywców. Zatem na potrzeby wystawiania faktur ustrukturyzowanych rolnicy ryczałtowi nie zostali potraktowani na równi z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, tak jak w przypadku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej.
Podkreślić jeszcze raz należy, że bez znaczenia dla obowiązku wystawienia na rzecz rolnika ryczałtowego faktury ustrukturyzowanej w KSeF pozostaje to że rolnik ryczałtowy posługuje się nr PESEL.
Natomiast identyfikator podatkowy PESEL będzie miał istotne znaczenie dla udostępnienia faktury wystawionej dla rolnika ryczałtowego w KSeF.
Jeżeli identyfikatorem podatkowym rolnika ryczałtowego jest PESEL, to faktura zostanie temu rolnikowi przekazana w sposób z nim uzgodniony stosownie do treści art. 106gb ust. 4 pkt 5 ustawy o VAT.
Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku gdy nabywcą jest podmiot, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej (inny niż nabywca z pkt 1-3 i 6 ust. 4 art. 106gb ustawy o VAT) faktura ustrukturyzowana jest udostępniana nabywcy w sposób z nim uzgodniony. Tym samym fakturę ustrukturyzowaną będzie można wydać rolnikowi np. papierowo lub wysłać jako plik pdf. Istotne jest, aby taka faktura była oznaczona kodem QR/linkiem, gdyż umożliwi to rolnikowi weryfikację tej faktury w KSeF. Jeśli natomiast rolnik posługujący się numerem PESEL będzie chciał fakturę otrzymać przy użyciu KSeF, to sprzedawca będzie zobowiązany przekazać rolnikowi kod QR/link do faktury wraz z danymi umożliwiającymi zidentyfikowanie tej faktury w KSeF (zgodnie z art. 106gb ust. 6 ustawy o VAT).
Tym samym w sytuacji, gdy Wnioskodawca jest objęty obligatoryjnym obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF, w przypadku wystawienia faktury na rzecz rolnika ryczałtowego, którego identyfikatorem jest PESEL, Spółka będzie miała obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej w KSeF dla tego rolnika ryczałtowego i przekazania mu jej w sposób z nim uzgodniony.
Tym samym, Państwa stanowisko uznaję za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ponadto informujemy, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej Państwa przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w Państwa stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo