Spółka kapitałowa, będąca czynnym podatnikiem VAT, nawiązała współpracę z rolnikiem (Producentem), również podatnikiem VAT, w zakresie opasu bydła, z późniejszym zakupem bydła przez Spółkę. Spółka udzieliła zaliczek dokumentowanych fakturami zaliczkowymi. Po częściowej realizacji dostawy bydła, Producent nie wystawił faktury końcowej mimo licznych wezwań. Spółka posiada umowę, faktury zaliczkowe,…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący prawa do odliczenia podatku naliczonego od dostawy bydła, pomimo braku faktury końcowej, w sytuacji gdy posiadają Państwo umowę z Producentem, faktury zaliczkowe podpisane przez Producenta, dowody zapłaty zaliczek oraz specyfikację odbioru - transportu podpisaną przez Producenta a transakcja została w części zrealizowana.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A. (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) jest polską spółką kapitałową, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatnikiem VAT czynnym. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka prowadzi (…). (…).
W celu zapewnienia nieprzerwanego zaopatrzenia surowcowego Spółka, na podstawie pisemnej umowy, podjęła współpracę z rolnikiem (dalej: „Producent”), który jest czynnym podatnikiem VAT, w zakresie nabywania usługi rolnej polegającej na opasie bydła. Spółka udzieliła Producentowi zaliczek na zakup cieląt. Umowa obejmowała usługę opasu bydła, a po jej zakończeniu - zakup bydła przez Spółkę oraz zapłatę Producentowi umówionej ceny. Zaliczki zostały udokumentowane fakturami zaliczkowymi i wykazane w ewidencji JPK_V7 zgodnie z obowiązującymi przepisami w dacie ich udzielenia.
Producent, zgodnie z zapisami umowy, oświadczył, że pod wskazanym adresem prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w skład którego wchodzi obiekt przeznaczony do opasu bydła wraz z niezbędną infrastrukturą (obora), a ponadto posiada wszelkie urządzenia, środki techniczne, pracowników (współpracowników), wiedzę oraz doświadczenie zawodowe wymagane do przeprowadzenia prawidłowego i wydajnego opasu bydła. Producent zobowiązał się do oznaczenia obory w sposób uzgodniony ze Spółką, tak aby możliwa była identyfikacja cieląt.
Producent zobowiązał się również do zapewnienia właściwych warunków zoohigienicznych i sanitarnego zabezpieczenia obory, utrzymywania jej we właściwym stanie technicznym, dostawy mediów na własny koszt, zapewnienia opieki weterynaryjnej oraz zagospodarowania i usuwania odpadów związanych z opasem, w tym gnojowicy i obornika. Producent nie mógł sprzedać zwierząt ani nimi rozporządzać w jakikolwiek sposób w okresie opasu. Cała partia bydła po zakończeniu opasu miała zostać odebrana przez Spółkę i przeznaczona do uboju. Spółka zgodnie z umową zgodziła się zapewnić odbiór wszystkich wyprodukowanych buhajów oraz rozliczenie zgodnie z zasadami określonymi w umowie.
Opas bydła trwa - w zależności od masy końcowej buhaja - do 26 miesięcy. Po zakończeniu opasu i odbiorze umówionej ilości buhajów Producent, jako podatnik VAT czynny prowadzący działalność gospodarczą w formie gospodarstwa rolnego, zobowiązał się wystawić Spółce faktury VAT z tytułu dostawy bydła, stosując stawkę 8% podatku od towarów i usług.
W praktyce doszło do realizacji dostawy obejmującej część buhajów, jednak pomimo licznych wezwań i ponagleń Producent nie wystawił faktury dokumentującej tę transakcję. Spółka, w celu ułatwienia rozliczenia, przygotowała specyfikację do faktury i przekazała ją Producentowi jako propozycję do wystawienia, a także kierowała pisma za potwierdzeniem odbioru, wzywając do rozliczenia dostawy - bezskutecznie. Ponadto Spółka podejmowała próby wizytacji w gospodarstwie, jednak nie zastała Producenta. W celu prawidłowego ujęcia transakcji w ewidencji podatkowej Spółka wykazała w pliku JPK_V7M rozliczone dostawy, potrącając dwie zaliczki. Naliczono wartość dostawy według umówionej ceny, dokonano potrącenia zaliczek oraz naliczono obowiązkową wpłatę na (…). Na dzień sporządzenia wniosku Spółka nie posiada informacji, czy Producent nadal dysponuje bydłem, gdyż podczas kontroli nie był obecny, a istnieje ryzyko, że zwierzęta zostały sprzedane innemu podmiotowi. W konsekwencji część zaliczek pozostaje nierozliczona przez Producenta. Spółka podejmuje również działania prawne mające na celu przymuszenie Producenta do realizacji postanowień zawartej umowy, w tym do wystawienia faktury końcowej oraz rozliczenia dostawy zgodnie z warunkami kontraktu.
Spółka w swej dokumentacji posiada:
Brakuje faktury końcowej za dostawę, mimo licznych wezwań.
Spółka wykazała dostawę w JPK_V7M, potrącając zaliczki i naliczając opłatę na (...).
Niniejszym wnioskiem Spółka pragnie uzyskać potwierdzenie, czy w przedstawionym stanie faktycznym ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od dostawy buhajów pomimo braku faktury końcowej, opierając się na posiadanych fakturach zaliczkowych oraz innych dowodach dokumentujących rzeczywiste wykonanie transakcji.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od dostawy buhajów, pomimo braku faktury końcowej, w sytuacji gdy posiada faktury zaliczkowe, umowę, specyfikację odbioru oraz dowody zapłaty zaliczek, a transakcja została zrealizowana?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Spółki, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od dostawy buhajów, pomimo braku faktury końcowej, ponieważ spełnione zostały materialne przesłanki wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług.
W szczególności:
W ocenie Spółki, w myśl zasady neutralności podatku VAT brak faktury końcowej nie może pozbawiać podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli transakcja została faktycznie zrealizowana, a jej przebieg jest należycie udokumentowany innymi dowodami.
Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym zgodnie z art. 96 ustawy o VAT. Jednocześnie spełnia definicję podatnika określoną w art. 15 ust. 1 tej ustawy jako osoba prawna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2, obejmującą m.in. działalność produkcyjną i handlową. W związku z tym Spółce przysługuje - przy spełnieniu ustawowych warunków - prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W świetle obowiązujących przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi VAT, o ile nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Kluczowym warunkiem skorzystania z tego prawa jest istnienie związku pomiędzy zakupem a działalnością opodatkowaną, która skutkuje powstaniem podatku należnego.
Art. 86 ust. 1 ustawy o VAT
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w innych przepisach (m.in. art.: 114; 119 ust. 4; 120 ust. 17 i 19; 124).
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Art. 88 ustawy o VAT
Wyłącza prawo do odliczenia VAT m.in. w przypadku:
Przepisy art. 88 ustawy o VAT nie mają zastosowania w opisanym stanie faktycznym, ponieważ transakcja dotyczyła rzeczywistej dostawy bydła świadczonej przez Producenta będącego czynnym podatnikiem VAT, a Spółka wykorzystała nabyte towary do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z zasadą neutralności VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym mechanizmem zapewniającym neutralność VAT. Podatnik może obniżyć podatek należny o naliczony, jeśli zakupione towary/usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Warunki:
Prawo do odliczenia powstaje również w przypadku zapłaty zaliczki przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b).
Co do zasady, brak faktury uniemożliwia odliczenie. Jednak orzecznictwo NSA i TSUE wskazuje, że jeśli spełnione są przesłanki materialne (transakcja rzeczywiście miała miejsce, była opodatkowana, zakup służy działalności opodatkowanej), prawo do odliczenia może być utrzymane mimo braku faktury.
Trybunał w wyroku TSUE z 29 września 2022 r., sygn. C‑235/21 wskazał, że przepisy Dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, iż umowa zawarta pomiędzy stronami - nawet w przypadku braku wystawienia faktury - może zostać uznana za dokument równoważny fakturze, o ile zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia zostały spełnione. Innymi słowy, odpowiednio szczegółowa umowa może stanowić podstawę do odliczenia podatku VAT, jeśli potwierdza rzeczywisty charakter transakcji.
W przypadku Spółki możliwe jest jednoznaczne potwierdzenie rzeczywistego podatku VAT, ponieważ zawarta umowa wskazuje cenę nabycia, a dodatkowe dowody - takie jak dokumentacja odbioru i potwierdzenia dostawy - określają ilość zakupionego bydła. Tym samym z perspektywy Spółki możliwe jest precyzyjne ustalenie kwoty podatku, jaka powinna zostać wykazana na fakturze końcowej.
Ponadto, wszystkie wskazane dowody - w tym faktury zaliczkowe, umowa oraz dokumentacja odbioru - zostały podpisane przez Producenta, co dodatkowo potwierdza autentyczność transakcji i umożliwia jednoznaczne ustalenie wartości dostawy oraz kwoty podatku VAT, jaka powinna zostać wykazana na fakturze końcowej.
W wyroku TSUE sygn. C‑235/21 (Raiffeisen Leasing) uznał, że jeśli organy mają wszystkie informacje pozwalające stwierdzić spełnienie materialnych warunków odliczenia (rzeczywista dostawa/usługa, związek z działalnością opodatkowaną, transakcja opodatkowana przez podatnika), to nie mogą odmówić prawa do odliczenia wyłącznie z powodów formalnych. Trybunał dopuścił nawet traktowanie pisemnej umowy jak faktury, gdy zawiera niezbędne dane do weryfikacji transakcji.
Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. Przykładowo:
W świetle powyższego, zdaniem Spółki, umowa zawarta pomiędzy Spółką a Producentem - zawierająca wszystkie istotne elementy transakcji (przedmiot, wartość, strony, terminy realizacji) - w połączeniu z fakturami zaliczkowymi, potwierdzeniami przelewów oraz dokumentacją odbioru części buhajów, stanowi wystarczający dowód na rzeczywistą dostawę towarów. Tym samym, w opinii Spółki, spełnione są materialne przesłanki prawa do odliczenia podatku naliczonego, a brak faktury końcowej wynika wyłącznie z uchybienia kontrahenta, nie zaś z działań Spółki.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej ustawą:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Co istotne, ustawodawca umożliwił podatnikom skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 1 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika:
1) (uchylony)
2) (uchylony)
3) (uchylony)
4) usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem:
a) (uchylona)
b) nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób,
c) usług noclegowych nabywanych w celu ich odprzedaży, opodatkowanych u tego podatnika na podstawie art. 8 ust. 2a.
5) (uchylony)
Ponadto, zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:
1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący,
b) (uchylona)
2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3) (uchylony)
4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,
b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności;
5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6) (uchylony)
7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy. Jednakże ww. prawo podatnika do odliczenia podatku VAT wynika z otrzymanej przez niego faktury.
Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Natomiast w myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Oznacza to, że z odliczenia podatku na podstawie art. 86 ust. 10 i 10b pkt 1 ustawy, można skorzystać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie trzy przesłanki:
Wskazać należy, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. O prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatnika powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe między określonymi podmiotami.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Na podstawie art. 2 pkt 32 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.
Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 1-15 ustawy:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem.
Z ww. uregulowań wynika, że faktura powinna m.in. jednoznacznie określać imiona i nazwiska lub nazwy podatnika (sprzedawcy) i nabywcy, ich adresy. Faktura winna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Każdorazowo należy ustalić więc nabywcę towaru lub usługi, który winien wynikać z zawartej umowy.
Ponadto treść art. 106f ust. 1 ustawy wskazuje, że:
Faktura, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, powinna zawierać:
1) dane, o których mowa w art. 106e ust. 1 pkt 1-6;
2) otrzymaną kwotę zapłaty;
3) kwotę podatku wyliczoną według wzoru:
gdzie:
KP - oznacza kwotę podatku,
ZB - oznacza kwotę otrzymanej całości lub części zapłaty,
SP - oznacza stawkę podatku;
4) dane dotyczące zamówienia lub umowy, a w szczególności: nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, ilość zamówionych towarów, wartość zamówionych towarów lub usług bez kwoty podatku, stawki podatku, kwoty podatku oraz wartość zamówienia lub umowy z uwzględnieniem kwoty podatku.
Stosownie do art. 106f ust. 3 ustawy:
Jeżeli faktura, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje całej zapłaty, w fakturze wystawianej po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi sumę wartości towarów lub usług pomniejsza się o wartość otrzymanych części zapłaty, a kwotę podatku pomniejsza się o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących otrzymanie części zapłaty. Faktura, o której mowa w zdaniu pierwszym, powinna również zawierać numery identyfikujące w Krajowym Systemie e-Faktur faktury wystawione przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi, a w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane - numery tych faktur.
Natomiast art. 106f ust. 4 ustawy wskazuje, że:
W przypadku gdy wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą otrzymanie części zapłaty, a faktury te obejmują łącznie całą zapłatę, ostatnia z tych faktur powinna zawierać również numery identyfikujące poprzednie faktury w Krajowym Systemie e-Faktur, a w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane - numery poprzednich faktur.
Z kolei art. 106g ust. 1 ustawy, który obowiązywał do 31 stycznia 2026 r., stanowi, że:
Faktury wystawia się co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje w swojej dokumentacji podatnik dokonujący sprzedaży.
Z opisu sprawy wynika, że jako czynny podatnik podatku VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzą Państwo m.in. (…). W celu zapewnienia nieprzerwanego zaopatrzenia surowcowego podjęli Państwo współpracę z Producentem tj. rolnikiem, który również jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.
Umowa obejmowała usługę opasu bydła, a po jej zakończeniu - zakup bydła przez Państwa oraz zapłatę Producentowi umówionej ceny. Producent zobowiązał się do oznaczenia obory w sposób uzgodniony z Państwem, w taki sposób, aby możliwa była identyfikacja cieląt. Producent nie mógł sprzedać zwierząt ani rozporządzać nimi w jakikolwiek sposób w okresie opasu. Cała partia bydła miała zostać po zakończeniu opasu odebrana przez Państwa i przeznaczona do uboju. Do odbioru bydła zobowiązana była Państwa Spółka. Producent po zakończonej umowie zobowiązał się wystawić Państwu faktury dokumentujące dostawę bydła z wykazanym podatkiem VAT w wysokości 8%.
W praktyce doszło do realizacji dostawy obejmującej część bydła, jednak pomimo licznych Państwa wezwań i ponagleń Producent nie wystawił faktury dokumentującej tę transakcję. Ponadto podejmowali Państwo próby wizytacji w gospodarstwie, jednak nie zastali Państwo Producenta.
Zaliczki zostały udokumentowane fakturami zaliczkowymi i wykazane w ewidencji JPK_VAT7M zgodnie z obowiązującymi przepisami w dacie ich udzielenia. Część zaliczek pozostaje jednak nierozliczona przez Producenta.
W swojej dokumentacji posiadają Państwo: Umowę z Producentem, Faktury zaliczkowe podpisane przez Producenta, dowody zapłaty zaliczek oraz specyfikację odbioru - transportu była podpisane przez Producenta.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego od dostawy bydła, pomimo braku faktury końcowej, w sytuacji gdy posiadają Państwo ww. dokumenty, a transakcja została w części zrealizowana.
Dla istnienia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego obok fundamentalnych przesłanek takich jak status odliczającego jako czynnego, zarejestrowanego podatnika VAT i związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (u odliczającego) oraz faktycznie zrealizowana transakcja, również istotne jest to, by nabyta usługa lub towar podlegały opodatkowaniu i nie korzystały przy tym ze zwolnienia od tego podatku, a także, co najważniejsze, to faktura stanowi podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego, bowiem z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy wynika, że podatkiem naliczonym jest kwota podatku wynikająca z faktury.
Umowa natomiast jest porozumieniem dwóch lub więcej stron ustalającym ich wzajemne prawa lub obowiązki. Wyraźne oznaczenie tego dokumentu jako umowa powoduje, że nie można przypisać mu waloru faktury w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Zatem umowa nie stanowi faktury. Zawarcie umowy sprzedaży nie powoduje skutków w zakresie podatku VAT tj. nie stanowi podstawy do odliczenia wykazanego w tym dokumencie podatku VAT.
Zatem pomimo tego, że w Państwa sprawie posiadają Państwo Umowę z Producentem, Faktury zaliczkowe podpisane przez Producenta, dowody zapłaty zaliczek oraz specyfikację odbioru - transportu, które były podpisane przez Producenta a transakcja została w części zrealizowana nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku VAT od dostawy bydła, ponieważ nie jest spełniony warunek wynikający z art. 86 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, tj. nie posiadają Państwo faktury końcowej wystawionej w tym wypadku przez Producenta. A co za tym idzie, nie powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy bydła - Producenta.
Ponadto we wskazanym przez Państwa wyroku z 29 września 2022 r. w sprawie C‑235/21 Raiffeisen Leasing, TSUE wskazał, że:
„(…) celem art. 203 dyrektywy 2006/112 jest eliminacja ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych, ryzyka tego można uniknąć, w przypadku gdy organ podatkowy dysponuje informacjami niezbędnymi do ustalenia, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia VAT zostały spełnione, niezależnie od tego, czy VAT wskazano w dokumencie noszącym tytuł „Faktura”, czy w innym dokumencie, takim jak umowa zawarta przez strony.
(…) aby dokument mógł zostać uznany za fakturę w rozumieniu art. 203 tej dyrektywy, po pierwsze, trzeba w nim wykazać VAT, a po drugie, musi on zawierać te z informacji, o których mowa w przepisach zatytułowanej „Dane umieszczane na fakturach” sekcji 4 w rozdziale 3 objętym tytułem XI wspomnianej dyrektywy, które są niezbędne do tego, by organ podatkowy mógł ustalić, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia VAT zostały spełnione” (pkt 41 i pkt 42).
W sprawie C-235/21 Raiffeisen Leasing przedmiotem wykładni Trybunału był art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1, ze zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2006/112/WE”. Przepis ten stanowi, że:
każda osoba, która wykazuje VAT na fakturze, jest zobowiązana do zapłaty tego podatku.
Jest to zatem przepis sankcyjny, który nakłada na każdą osobę, która wystawia fakturę - w tym tzw. pustą fakturę - obowiązek zapłaty podatku wykazanego na tej fakturze.
Orzeczenie TSUE nie dokonuje natomiast wykładni przepisów dyrektywy 2006/112/WE regulujących zasady wystawiania faktur.
Trzeba mieć na uwadze, że obowiązek zapłaty podatku wykazanego na tzw. pustej fakturze uzasadniony jest ryzykiem dla budżetu państwa związanym z potencjalną możliwością skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, którego mógłby ewentualnie dokonać odbiorca takiej „pustej” faktury.
Zgodnie z art. 167 dyrektywy 2006/112/WE:
Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny.
Trybunał wielokrotnie podkreślał, że art. 203 dyrektywy 2006/112/WE ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych, jakie może powodować prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i następnych dyrektywy 2006/112/WE (wyrok w sprawie C-138/12 i powołane tam orzecznictwo).
Przepis art. 167 dyrektywy 2006/112/WE zapewnia bowiem wzajemne powiązanie pomiędzy prawem do odliczenia odbiorcy faktury oraz zobowiązaniem podatkowym wystawcy faktury, jak miałoby to zwykle miejsce w przypadku rzeczywistej dostawy po stronie dostawcy oraz odbiorcy świadczenia.
W rezultacie, wystawca faktury odpowiada niezależnie od winy za ryzyko (abstrakcyjnie), że odbiorca faktury może w sposób nieuprawniony korzystać z prawa do odliczenia na podstawie takiej (nieprawidłowej) faktury.
W świetle zatem celów art. 203 dyrektywy 2006/112/WE rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C‑235/21 może mieć zastosowanie wyłącznie w stanach faktycznych podobnych do tego, który był przedmiotem postępowania prejudycjalnego i nie może być stosowane rozszerzająco. Należy zwrócić uwagę, że w ww. sprawie rozpatrywanej przez TSUE sporna transakcja została w rzeczywistości dokonana, jej stronami byli podatnicy VAT, zaś niewystawienie faktury wynikało ze sporu dotyczącego tego, czy transakcja ta podlegała opodatkowaniu czy też nie.
Ponadto, w przedmiotowym wyroku TSUE wskazał na dwa warunki, które muszą być spełnione, aby określony dokument mógł zostać uznany za fakturę:
Nie można zatem z orzeczenia C-235/21 wywodzić, że posiadane przez Państwa: Umowa, Faktury zaliczkowe, Dowody zapłaty zaliczek oraz Specyfikacja odbioru - transportu, choć były podpisane przez Producenta, zastępują fakturę końcową. W Państwa sprawie nie została udokumentowana część wpłaconych zaliczek ponadto twierdzą Państwo, że istnieje ryzyko, że zwierzęta zostały sprzedane innemu podmiotowi. Powołanego wyroku TSUE nie można stosować w oderwaniu od stanu faktycznego, w którym zapadł.
Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o VAT, jak również dyrektywy 2006/112/WE podatnicy nadal zobowiązani są do wystawiania faktur dokumentujących dokonane transakcje. Przepisy ustawy o VAT ani dyrektywy 2006/112/WE nie zawierają szczególnych postanowień pozwalających na zastępowanie „tradycyjnych” faktur innymi dokumentami, w tym umowami, jeżeli zawierają one określone przepisami dane i informacje.
W konsekwencji, nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokumentacji posiadanej przez Państwa tj.: Umowy z Producentem, Faktury zaliczkowej podpisanej przez Producenta, dowodów zapłaty zaliczek oraz Specyfikację odbioru - transportu podpisanej przez Producenta, a transakcja została w części zrealizowana, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, gdyż nie posiadają Państwo wystawionej przez Producenta faktury końcowej, jako podstawowego i właściwego dokumentu na podstawie którego prawo to mogą Państwo wywodzić.
Zatem Państwa oceniam jako nieprawidłowe.
Ponadto odnosząc się do przywołanych przez Państwa w uzasadnieniu własnego stanowiska wyroków sądów o sygn. III SA/Wa 1498/24, III SA/Wa 1473/23 oraz I SA/Bd 44/21 należy zaznaczyć, że każdy z wyroków zapada na gruncie indywidualnego stanu faktycznego, i w zasadzie wyłącznie do niego się ogranicza. Z uwagi na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw, powołane przez Państwa orzeczenia sądowe, choć stanowią element Państwa argumentacji, to nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo