Interpretacja 0114-KDIP2-1.4010.114.2026.1.JF

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia, czy:

• przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej i z wydaniem udziałów własnych Spółki Przejmującej na rzecz wspólnika Spółki Przejmowanej będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT po stronie Spółki Przejmującej;
• Spółka Przejmująca, uprawniona będzie do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków stanowiących koszty związane z połączeniem w dacie poniesienia.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A. sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: „Wnioskodawca”, „Spółka Przejmująca” lub „A.”) jest spółką kapitałową będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o CIT.

Główną działalność Wnioskodawcy (zgodnie z klasyfikacją PKD) stanowi kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków.

Właścicielem 40% udziałów Wnioskodawcy (Spółki Przejmującej) jest B. (dalej: „Spółka Przejmowana” lub „B.”) mająca siedzibę na terytorium Republiki Czeskiej, która podlega w Czechach obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) – tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Z perspektywy struktury własnościowej, Spółka Przejmowana pełni zatem rolę tzw. „spółki matki” wobec Wnioskodawcy (Spółki Przejmującej). Warto również podkreślić, że B. nie posiada udziałów ani praw do udziału w zyskach w innych podmiotach niż Wnioskodawca.

Właścicielem pozostałych 60% udziałów Wnioskodawcy (Spółki Przejmującej) jest C. (dalej: „Fundusz”), jeden z (...) zarządzany przez D., spółkę inwestycyjną (...). Firma skupia się przede wszystkim na inwestowaniu w nieruchomości położone w (...). Fundusz jest jednocześnie jedynym udziałowcem Spółki Przejmowanej.

Dla porządku Wnioskodawca wskazuje, że historycznie Spółka Przejmująca posiadała jednego wspólnika, którym był B., jednakże w 2024 r. 60% udziałów w Spółce Przejmującej zostało zbyte na rzecz Funduszu.

Obecnie, w celu dostosowania struktury organizacyjnej Grupy do regulacji prawnych obowiązujących w Czechach, w szczególności do dekretu (…), dotyczącego funduszy inwestycyjnych (dalej: „Dekret”) planowane jest przeprowadzenie połączenia Wnioskodawcy oraz B. Połączenie to nastąpi z uzasadnionych przyczyn prawnych i ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie ani uchylenie się od opodatkowania. Zgodnie z Dekretem czeski nieruchomościowy fundusz inwestycyjny nie może posiadać udziałów w innych osobach prawnych niż spółki nieruchomościowe.

W związku z powyższym Wnioskodawca zwraca uwagę, iż kwestia prawidłowości uzasadnienia biznesowego nie jest przedmiotem zapytania na podstawie niniejszego wniosku i należy przyjąć jako element stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), że uzasadnienie to istnieje i w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania klauzul antyabuzywnych.

Wnioskodawca nadmienia, że połączenie będzie przedmiotem wniosku o opinię Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie transgranicznego połączenia, zgodnie z art. 119zzl ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.).

Połączenie A. i B. będzie przeprowadzone w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.; dalej: „KSH”), tj. przez przeniesienie całego majątku B. na A. w zamian za udziały, które A. wyda na rzecz jedynego wspólnika Spółki Przejmowanej, czyli Funduszu. Planowane połączenie będzie tzw. połączeniem odwrotnym, co oznacza, że Wnioskodawca – jako spółka córka przejmie Spółkę Przejmowaną, tj. spółkę matkę. Z uwagi na to, że B. jest spółką zawiązaną zgodnie z prawem Republiki Czeskiej i posiada siedzibę w tym państwie, jej połączenie z A. będzie stanowiło połączenie transgraniczne w rozumieniu art. 491 § 11 KSH.

Biorąc pod uwagę techniczno-prawny sposób przeprowadzenia połączenia, połączenie nastąpi jako połączenie bez podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy. W ramach nabytego majątku Spółki Przejmowanej, Spółka Przejmująca obejmie w drodze sukcesji uniwersalnej m.in. udziały własne, które następnie zostaną wydane w ramach połączenia do wspólnika Spółki Przejmowanej (Funduszu). Tym samym, Spółka Przejmująca nie dokona emisji nowych udziałów, natomiast wyda wspólnikowi Spółki Przejmowanej istniejące udziały własne (objęte w wyniku połączenia). W wyniku połączenia:

• dojdzie do ustania bytu prawnego Spółki Przejmowanej, której majątek zostanie przeniesiony na Spółkę Przejmującą,
• wspólnik Spółki Przejmowanej stanie się właścicielem udziałów Wnioskodawcy, należących uprzednio do Spółki Przejmowanej.

Przejęte w ramach połączenia przez A. składniki majątku Spółki Przejmowanej będą przypisane do działalności prowadzonej w Polsce. Wnioskodawca przyjmie dla celów podatkowych te składniki w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Przejmowanej. Dotyczy to składników majątku innych niż udziały własne Wnioskodawcy, gdyż te zostaną wydane wspólnikowi Spółki Przejmowanej.

W konsekwencji, ustalona na dzień poprzedzający dzień połączenia wartość rynkowa majątku Spółki Przejmowanej otrzymanego przez Spółkę Przejmującą nie będzie przewyższała wartości przyjętej dla celów podatkowych składników tego majątku.

Możliwość przeprowadzenia połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego wynika z literalnego brzmienia art. 515 § 1 KSH, zgodnie z którym „Spółka przejmująca może przyznać wspólnikom spółki przejmowanej udziały albo akcje ustanowione w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, akcje bez wartości nominalnej albo udziały albo akcje własne nabyte zgodnie z art. 200, art. 300 (47) i art. 362 oraz objęte w przypadkach, o których mowa w art. 300(48) i art. 366. Spółka przejmująca może przyznać wspólnikom spółki przejmowanej udziały albo akcje własne, które nabyła w wyniku połączenia z tą spółką”.

Przepis dopuszcza wprost możliwość wydania przez spółkę przejmującą wspólnikom spółki przejmowanej udziałów/akcji własnych nabytych w drodze tego połączenia. Potwierdza to zatem dopuszczalność dokonania połączenia odwrotnego w ogóle, a także zastosowania trybu połączenia bez podwyższania kapitału zakładowego w takim przypadku.

Wydawana w ramach połączenia wartość rynkowa udziałów Spółki Przejmującej będzie równa (nie będzie w żadnym przypadku wyższa lub niższa) odpowiadającej im wartości rynkowej majątku Spółki Przejmowanej rozumianego jako zbiór aktywów i pasywów (z uwzględnieniem zobowiązań).

W związku z procesem połączenia, Spółka Przejmująca ponosi oraz będzie ponosić wydatki związane z przygotowaniem do połączenia. Są to wydatki bezpośrednio lub pośrednio związane z tym połączeniem, takie jak m.in. (poniższe stanowi przykładowy katalog kosztów): koszty doradztwa prawnego, podatkowego związane z opracowaniem połączenia oraz inne koszty związane z procesem przygotowania połączenia, koszty analiz finansowych (m.in. związane z określeniem prognozowanych wskaźników finansowych Wnioskodawcy po połączeniu w kontekście zabezpieczeń kredytowych), opłaty notarialne, skarbowe i sądowe, za aktualny wypis z KRS, inne koszty doradztwa związanego z procesem restrukturyzacji.

Spółka Przejmująca jest / będzie stroną umów z wykonawcami ww. usług oraz faktury dokumentujące poniesienie kosztów połączenia będą wystawiane na Spółkę Przejmującą oraz ujęte przez Spółkę Przejmującą w jej księgach rachunkowych.

Pytania

1.  Czy przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej i z wydaniem udziałów własnych Spółki Przejmującej na rzecz wspólnika Spółki Przejmowanej będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT po stronie Spółki Przejmującej?

2.  Czy Spółka Przejmująca, uprawniona będzie do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków stanowiących koszty związane z połączeniem w dacie poniesienia?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko w zakresie Pytania nr 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej i z wydaniem udziałów własnych Spółki Przejmującej na rzecz wspólnika Spółki Przejmowanej nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT po stronie Spółki Przejmującej (Wnioskodawcy), w sytuacji gdy połączenie nastąpi z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych i prawnych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie ani uchylenie się od opodatkowania.

Stanowisko w zakresie Pytania nr 2.

Spółka Przejmująca uprawniona będzie do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków stanowiących koszty związane z połączeniem (tzn. koszty wskazane w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego) w momencie poniesienia.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1.

Ad. 1.

W myśl art. 491 § 1 KSH, spółki kapitałowe mogą się łączyć między sobą. Zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 KSH, połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie).

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. m ustawy o CIT, za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4b, stanowiące przychody faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym przychody uzyskane w następstwie przekształceń, łączenia lub podziałów podmiotów, w tym:

• przychody osoby prawnej lub spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, przejmującej w następstwie łączenia lub podziału majątek lub część majątku innej osoby prawnej lub spółki,
• przychody wspólnika spółki łączonej lub dzielonej,
• przychody spółki dzielonej.

Jednocześnie na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy o CIT, za przychody z zysków kapitałowych uważa się dopłaty otrzymane w przypadku połączenia lub podziału podmiotów.

W wyniku nowelizacji przepisów ustawy o CIT, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. do art. 7b ustawy o CIT został dodany ust. 1 pkt 1a, zgodnie z którym za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody uzyskane w następstwie przekształceń, łączenia lub podziału podmiotów.

Zgodnie z regulacjami ustawy o CIT przychód podmiotu przejmującego ustalany jest w szczególności na podstawie następujących przepisów:

·     art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT zgodnie z którym przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: „ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w części przewyższającej wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku, nie wyższą od wartości rynkowej tych składników”;

·     art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT zgodnie z którym przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: „ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w części przewyższającej wartość emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych lub spółki dzielonej”;

·     art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT zgodnie z którym przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: „ustalona, w części odpowiadającej udziałowi spółki przejmującej w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej, na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału, wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą ponad cenę nabycia udziałów (akcji) tej spółki w podmiocie przejmowanym - w przypadku gdy spółka przejmująca posiada w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej taki udział”.

Ustawa o CIT zawiera dodatkowo przepisy określające zasady opodatkowania wspólnika spółki przejmowanej – przy czym przepisy te nie będą miały zastosowania do Wnioskodawcy, jako że nie jest on wspólnikiem Spółki Przejmowanej.

Możliwość powstania przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w części przewyższającej wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku, nie wyższą od wartości rynkowej tych składników.

Jednocześnie, stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT do przychodów nie zalicza się, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 8c, wartości tych składników majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w drodze łączenia lub podziału podmiotów, które: a) spółka przejmująca przyjęła dla celów podatkowych w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu przejmowanego lub dzielonego oraz b) spółka przejmująca przypisała do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym za pośrednictwem zagranicznego zakładu.

Stosownie do art. 12 ust. 13 ustawy o CIT powyższego wyłączenia z przychodów nie stosuje się, gdy głównym lub jednym z głównych celów połączenia spółek jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, połączenie będzie miało miejsce z uzasadnionych przyczyn prawnych i ekonomicznych, a głównym lub jednym z głównych celów połączenia nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania co należy traktować jako przedstawiony przez Wnioskodawcę element opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Tym samym, na gruncie powyższych przepisów przychód podatkowy po stronie Spółki Przejmującej w wysokości ustalonej na dzień poprzedzający dzień łączenia wartości rynkowej majątku Spółki Przejmowanej nie powstanie, jeśli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, to jest:

a)  Spółka Przejmująca przyjmie dla celów podatkowych wartość składników majątku Spółki Przejmowanej w wartości wynikającej z ksiąg Spółki Przejmowanej oraz

b)  Spółka Przejmująca przypisze składniki majątkowe Spółki Przejmowanej do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w tym za pośrednictwem zagranicznego zakładu.

W zakresie pierwszej przesłanki, wskazać należy, że zgodnie z art. 93 § 1 pkt 1 w zw. § 2 pkt 1 Ordynacji Podatkowej, osoba prawna w wyniku łączenia się osób prawnych wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączonych się osób lub spółek. Przepis ten stosuje się odpowiednio do osoby prawnej łączącej się przez przejęcie innej osoby prawnej (osób prawnych).

Przepis ten ustanawia tzw. sukcesję uniwersalną, rozumianą jako wstąpienie następcy prawnego – spółki przejmującej, we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki podatnika (spółki przejmowanej). Sukcesja uniwersalna dotyczy jedynie takich praw i obowiązków publicznoprawnych, które istniały przed połączeniem się podmiotów. Tym samym, odnosi się również do ustalania wartości składników spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą.

W zakresie amortyzacji środków trwałych, ustawodawca wprowadził szczególny przepis - art. 16g ust. 9 ustawy o CIT, zgodnie z którym w razie przekształcenia formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów, z zastrzeżeniem ust. 19, dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów - wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 9 ust. 1, podmiotu przekształcanego, połączonego albo podzielonego.

Jak wynika z powyższego, przepisy te ustalają zasadę kontynuacji amortyzacji podatkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przejętych przez spółkę przejmującą w drodze połączenia przez przejęcie spółki przejmowanej. Analogiczne zasady powinny być również stosowane do pozostałych środków majątku B., które zostaną przejęte przez Spółkę Przejmującą w drodze połączenia.

Innymi słowy na gruncie krajowych regulacji podatkowych Spółka Przejmująca zgodnie z zasadą sukcesji każdorazowo jest zobowiązana do przyjęcia dla celów podatkowych wartości wszystkich składników Spółki Przejmowanej w wartości wynikającej z ksiąg tej właśnie Spółki Przejmowanej (na gruncie prawa krajowego nie ma możliwości np. podwyższenia wartości podatkowej majątku spółki przejmowanej do wartości rynkowych).

Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy, Spółka Przejmująca po połączeniu ze Spółką Przejmowaną jest zobowiązana przyjąć dla celów podatkowych wartość składników majątku Spółki Przejmowanej przejętych w wyniku połączenia, w wartości wynikającej z prowadzonych przez nią ksiąg podatkowych. Oczywiście dotyczy to tych składników majątku, które zostaną przyjęte do ksiąg podatkowych Wnioskodawcy. Udziały własne nabyte w wyniku przejęcia zostaną wydane wspólnikowi Spółki Przejmowanej (Funduszowi), co jednak nie wpływa na przyjęte zasady opodatkowania.

Jednocześnie, z uwagi na okoliczność, że Wnioskodawca jest spółką podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium RP (zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o CIT) składniki majątkowe należące do Spółki Przejmowanej, przejęte przez Spółkę Przejmującą w wyniku połączenia (inne niż udziały własne wydawane udziałowcowi Spółki Przejmowanej) zostaną przypisane do prowadzonej działalności na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Reasumując, uznać należy, że w opisanym zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT, a tym samym po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT.

Możliwość powstania przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT

Przechodząc do regulacji art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT wskazać należy, że połączenie spółek będzie neutralne podatkowo dla spółki przejmującej pod warunkiem, że wartość rynkowa majątku spółki przejmowanej, ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia, otrzymana przez spółkę przejmującą, nie będzie przewyższać wartości emisyjnej udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych.

Niezbędne jest zatem określenie co w przypadku połączenia należy rozumieć pod pojęciami:

a)  wartości rynkowej majątku spółki przejmowanej oraz;

b)  wartości emisyjnej udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych.

Zgodnie z art. 4a pkt 16a ustawy o CIT, za wartość emisyjną udziałów (akcji) uważa się cenę, po jakiej obejmowane są udziały, określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku - w innym dokumencie o podobnym charakterze, nie niższą od wartości rynkowej tych udziałów.

Przepisy ustawy o CIT nie definiują pojęcia majątku. W związku z tym, zgodnie z jednolitym podejściem organów podatkowych w celu określenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do innych źródeł.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.; dalej: „k.c.”) także nie definiuje wprost pojęcia majątku. W prawie cywilnym przyjmuje się, że określenie „majątek” ma dwa znaczenia i w węższym znaczeniu może oznaczać zarówno zbiór aktywów przysługujących określonemu podmiotowi (definicja zbliżona do pojęcia mienia), jak i w szerszym znaczeniu zbiór zarówno aktywów jak i pasywów. W ramach przykładu można wskazać aktualne stanowisko doktryny wyrażone w szczególności w komentarzu do art. 44 k.c. (red. prof. ucz. UW dr hab. Konrad Osajda. Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 24, Warszawa 2020), iż: „Wśród koncepcji dotyczących pojęcia majątku wyróżnić można następujące:

1)  koncepcję utożsamiającą majątek wyłącznie ze zbiorem aktywów przysługujących określonemu podmiotowi, co jest rozumieniem zbliżonym do pojęcia mienia (...);

2)  koncepcję szerszą, w myśl której majątek stanowi zbiór zarówno aktywów, jak i pasywów;

3)  pogląd, iż majątek może mieć na gruncie konkretnych przepisów albo pierwsze (wąskie) albo drugie (szerokie) znaczenie.

Autorzy ww. komentarza wskazują, że „(...) pojęcie mienia odnosi się zawsze tylko do zbioru aktywów (tak SN w wyr. z 3 grudnia 2009 r., II CSK 215/09, Legalis), podczas gdy termin „majątek” może odnosić się - w szerokim rozumieniu - zarówno do aktywów i pasywów, jak i - w wąskim rozumieniu - jedynie do aktywów”.

Przedstawione wnioski znajdują potwierdzenie także w innych źródłach, przykładowo w innym komentarzu do art. 44 k.c. wskazano, że: „W literaturze cywilistycznej można odnaleźć kilka ujęć terminu „majątek”. Po pierwsze, przez majątek rozumie się aktywa przysługujące określonemu podmiotowi, co jest terminem zbliżonym do pojęcia mienia (wyr. SA w Łodzi z 28 marca 2014 r., I ACa 1278/13, Legalis). Według szerszego ujęcia termin „majątek” używany jest dla określenia zarówno aktywów, jak i pasywów. Występuje także pogląd, że majątek może mieć na gruncie konkretnych przepisów albo pierwsze (wąskie), albo drugie (szerokie) znaczenie (wyr. SN z 3 grudnia 2009 r., II CSK 215 09, Legalis), oraz koncepcja, zgodnie z którą majątkiem jest różnica powstała z porównania aktywów i pasywów danego podmiotu (A. Dyoniak. Pojęcie, s. 120-121). Powszechnie przyjmowane jest stanowisko trzecie, zgodnie z którym w przepisach prawa pojęcie majątku wystąpić może zarówno w szerokim, jak i wąskim znaczeniu (m.in. A. Dyoniak, Pojęcie, s. 123: Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne, 2015, s. 134-135: M. Bednarek, Mienie, s. 30: W.J. Katner, w; SPP, t. 1, 2012, s. 1298)". (red. dr hab. Mariusz Załucki, Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. I, Warszawa 2019).

Majątek może być zatem rozumiany zarówno jako zbiór aktywów, jak i zbiór aktywów i pasywów. Jednocześnie, jak wskazano w przywołanych powyżej fragmentach, powszechnie przyjmuje się również koncepcję, zgodnie z którą majątek może mieć albo wąskie, albo szerokie znaczenia na gruncie konkretnych przepisów.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT przez pojęcie wartość majątku należy rozumieć majątek w ujęciu szerszym, czyli jako zbiór aktywów i pasywów.

Na poparcie tej tezy należy przywołać przede wszystkim art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, zgodnie z którym, do przychodów zaliczana jest w szczególności wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań. Oznacza to, że ustawodawca za przysporzenie majątkowe stanowiące przychód na gruncie ustawy o CIT uznaje także operacje na pasywach, obejmujących również zobowiązania. W związku z tym uprawniony jest wniosek, że na gruncie ustawy o CIT majątek rozumiany jest w szerszym znaczeniu, tj. jako zbiór aktywów i pasywów, o czym świadczy m.in. literalne brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT.

Za takim rozumieniem pojęcia majątku przemawia także wykładnia pojęcia wartość emisyjna udziałów przydzielonych udziałowcom spółek łączonych w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, która została przedstawiona w dalszej części uzasadnienia stanowiska Wnioskodawcy, zgodnie z którym wartość emisyjną należy rozumieć jako cenę, którą spółka przejmująca płaci za majątek spółki przejmowanej jej wspólnikom.

Gdyby przyjąć twierdzenie odmienne, że majątek stanowi wartość aktywów z pominięciem wartości zobowiązań, to doprowadziłoby to do sytuacji, w której połączenie nigdy nie mogłoby mieć waloru neutralnego dla spółki przejmującej na gruncie ustawy o CIT.

Wartość emisyjna powinna być rozumiana jako wartość rynkowa wydanych udziałów w spółce przejmującej, z kolei wartość rynkowa udziałów ze swej istoty obejmuje zarówno wartość aktywów spółki jak i wartość jej zobowiązań. Wynika to stąd, iż wartość ta musi uwzględniać ogół praw i obowiązków danego podmiotu, w związku z czym nie może przekraczać wartości majątku podmiotu uwzględniającej także jego zobowiązania.

Przyjęcie węższego rozumienia pojęcia majątku, jako zbioru aktywów, skutkowałoby tym, że wartość emisyjna udziałów przydzielonych udziałowcom spółki przejmowanej w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT nigdy nie byłaby mu równa. W konsekwencji w sytuacji, w której spółka przejmowana miałaby jakiekolwiek zadłużenie, połączenie nigdy nie byłoby neutralne dla spółki przejmującej, tym samym przedmiotowy przepis byłby w praktyce pozbawiony sensu.

Taka sytuacja stałaby również w sprzeczności z przepisami wspólnotowymi, w myśl których połączenia spółek powinny co do zasady pozostać neutralne podatkowo. Wnioskodawca pragnie przy tym wskazać, że zgodnie z pkt 2 preambuły Dyrektywy Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz. Urz. UE. L 310. s. 34 z późn. zm.; dalej jako: „Dyrektywa”) „Łączenia (...) dotyczące spółek różnych państw członkowskich mogą być niezbędne w celu stworzenia we Wspólnocie warunków właściwych dla rynku wewnętrznego i w celu zapewnienia w ten sposób skutecznego funkcjonowania takiego rynku wewnętrznego. Takie czynności nie powinny być hamowane przez ograniczenia, niekorzystne warunki lub zniekształcenia wynikające w szczególności z przepisów podatkowych państw członkowskich. W tym celu niezbędne jest w odniesieniu do takich czynności zapewnienie reguł podatkowych, które są neutralne z punktu widzenia konkurencji, aby umożliwić przedsiębiorstwom dostosowanie się do wymagań rynku wewnętrznego, zwiększyć ich produktywność i poprawić ich silę konkurencyjną na poziomie międzynarodowym”. Jednym z celów Dyrektywy jest zapewnienie, że połączenia spółek nie powinny wiązać się z powiększeniem podstawy opodatkowania dla spółek biorących w nich udział, co potwierdza zasada neutralności połączenia, wynikająca z art. 4 ust. 1 Dyrektywy.

W ocenie Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę powyższe argumenty, nie sposób przyjąć za poprawny rozumienia, iż majątek powinien być definiowany wyłącznie jako zbiór aktywów. Takie rozumienie skutkowałoby brakiem neutralności połączenia, tym samym byłoby sprzeczne z celem Dyrektywy i niezgodne z wykładnią prounijną.

Podsumowując powyższe rozważania, Wnioskodawca pragnie wskazać, że na gruncie ustawy o CIT wartość majątku należy rozumieć jako majątek w ujęciu szerszym, stanowiący zbiór aktywów oraz pasywów. Wyłącznie w przypadku ustalenia wartości majątku spółki przejmowanej jako odpowiadającej wartości jej aktywów z uwzględnieniem wartości zobowiązań zachowana będzie neutralność połączenia, tj. spółka przejmująca nie osiągnie przychodu do opodatkowania.

Powyższe stanowisko, zostało potwierdzone przez organy administracji skarbowej w szeregu wydanych interpretacjach indywidualnych, w szczególności:

·     w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 grudnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.564.2025.1.AND, w której organ potwierdził prawidłowość stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym - „Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT przez pojęcie wartość majątku należy rozumieć majątek w ujęciu szerszym, w myśl którego stanowi on zbiór aktywów oraz zobowiązań. Zauważyć bowiem należy, że wszelkie zobowiązania stanowią obciążenie ekonomiczne, a w konsekwencji obniżają wartość majątku przejmowanej spółki”;

·     w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 listopada 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.562.2025.1.SH, w której organ potwierdził prawidłowość stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym - „Przez wartość rynkową majątku należy, w ocenie Wnioskodawcy, rozumieć wartość ustaloną z zastosowaniem właściwej metody wyceny, dla celów której majątek powinien być rozumiany jako zbiór aktywów i pasywów (zobowiązań)”;

·     w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 stycznia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.597.2024.2.ED, w której organ potwierdził, że „(…) przez wartość rynkową majątku Spółki Dzielonej otrzymanego przez Spółkę Przejmującą w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8c i pkt 8d ustawy o CIT, należy rozumieć wartość rynkową ustaloną z zastosowaniem właściwej metody wyceny, dla której celów majątek powinien być rozumiany jako zbiór aktywów i pasywów (…)”;

·     w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 maja 2021 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.95.2021.1.AR, w której organ potwierdził prawidłowość stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym „na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o p.d.o.p. wartość majątku należy rozumieć jako majątek w ujęciu szerszym, stanowiący zbiór aktywów oraz pasywów. Wyłącznie w przypadku ustalenia wartości majątku spółki przejmowanej jako odpowiadającej wartości jej aktywów z uwzględnieniem wartości zobowiązań zachowana będzie neutralność połączenia, tj. spółka przejmująca nie osiągnie przychodu do opodatkowania”. W dalszej części interpretacji potwierdzone zostało, że: „celem określenia wartości majątku spółki przejmowanej otrzymanego przez spółkę przejmującą w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o p.d.o.p. należy każdorazowo zastosować właściwą metodę wyceny mającą na celu określenie wartości rynkowej majątku spółki przejmowanej. Wartość majątku powinna zostać określona na poziomie wartości rynkowej ogółu praw i obowiązków podmiotu nabywanych w drodze sukcesji uniwersalnej. Należy przez to rozumieć wycenę uwzględniającą również zobowiązania, a nie wyłącznie aktywa danego podmiotu”.

W związku z powyższym, w opinii Wnioskodawcy, celem określenia wartości majątku spółki przejmowanej otrzymanego przez spółkę przejmującą w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT należy każdorazowo zastosować właściwą metodę wyceny mającą na celu określenie wartości rynkowej majątku spółki przejmowanej. W szczególności, jeśli dla zastosowania właściwej metody wyceny w celu określenia wartości rynkowej właściwym jest także uwzględnienie wartości zobowiązań spółki przejmowanej (a nie samej wartości aktywów), takie zobowiązania powinny odpowiednio obniżać wartość majątku spółki przejmowanej w rozumieniu powyższego przepisu ustawy o CIT.

Wartość majątku powinna zatem zostać określona na poziomie wartości rynkowej ogółu praw i obowiązków podmiotu nabywanych w drodze sukcesji uniwersalnej. Należy przez to rozumieć wycenę uwzględniającą również zobowiązania, a nie wyłącznie aktywa danego podmiotu.

Stąd w świetle praktyki organów podatkowych, uzasadnionym jest stanowisko, zgodnie z którym wartość majątku spółki przejmowanej otrzymanego przez spółkę przejmującą powinna zostać określona jako wartość rynkowa ogółu praw i obowiązków podmiotu (spółki przejmowanej) nabywanych w drodze sukcesji uniwersalnej. Przez powyższe należy rozumieć wycenę uwzględniającą również zobowiązania, a nie wyłącznie aktywa spółki przejmowanej, o ile ich uwzględnienie zostanie uznane za właściwe przez zewnętrzny podmiot profesjonalny dokonujący wyceny.

Przekładając powyższe na przedstawione zdarzenie przyszłe, w ocenie Wnioskodawcy przez ustaloną na dzień łączenia wartość majątku Spółki Przejmowanej (B.) otrzymanego przez Spółkę Przejmującą (Wnioskodawcę) w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, należy rozumieć wartość rynkową dla celów której majątek powinien być rozumiany jako zbiór aktywów i pasywów.

Celem ustalenia wartości przychodu, który powinien być przypisany spółce przejmującej w ramach połączenia, oprócz określenia wartości majątku spółki przejmowanej otrzymanego przez spółkę przejmującą w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, niezbędne jest także ustalenie wartości emisyjnej udziałów przekazanych udziałowcom spółek łączonych.

Jak wynika z art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT przychodem podatkowym po stronie spółki przejmowanej jest bowiem nadwyżka wartości rynkowej majątku podmiotu przejmowanego otrzymującą przez spółkę przejmującą nad wartością emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych.

Jak wskazuje definicja zawarta w art. 4a pkt 16a ustawy o CIT, wartość emisyjna udziałów (akcji) oznacza cenę, po jakiej obejmowane są udziały (akcje), określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku - w innym dokumencie o podobnym charakterze, nie niższą od wartości rynkowej tych udziałów (akcji).

Zdaniem Wnioskodawcy, powyższy przepis może budzić pewne wątpliwości interpretacyjne. Przywołana wyżej definicja wskazuje, że wartość emisyjną stanowi cena, po jakiej obejmowane są udziały lub akcje. Należy wskazać, że cena stanowi wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, której kupujący musi się wyzbyć ze swojego majątku, aby dokonać danego zakupu. Takie rozumienie słowa cena sugerowałoby, że wartość emisyjna udziałów przydzielonych wspólnikom spółki przejmowanej to wartość (cena), którą wspólnicy spółki przejmowanej płacą za udziały w spółce przejmującej. W konsekwencji należałoby przyjąć, że wartość emisyjna to wartość rynkowa udziałów w spółce przejmowanej, które zostają unicestwione w wyniku połączenia. W takim wypadku ustalona w powyższy sposób wartość emisyjna byłaby stała, niezależna od liczby udziałów wydanych wspólnikom spółki przejmowanej w ramach połączenia - niezależnie bowiem od liczby czy też wartości udziałów spółki przejmującej w wyniku połączenia dochodzi do unicestwienia wszystkich udziałów w spółce przejmowanej. (por. W. Majkowski, M. Michna, „Neutralność podatkowa połączeń spółek kapitałowych po nowelizacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - zasada czy już jedynie wyjątek?”, Przegląd Podatkowy, lipiec 2019, s. 39-40).

Posługując się wykładnią celowościową, w ocenie Wnioskodawcy, takie rozumienie pojęcia wartości emisyjnej byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy ukierunkowanej na skłonienie wspólników spółek łączących się do przyjęcia parytetu wymiany udziałów, który zapewniałby brak przesunięć majątkowych pomiędzy ich wspólnikami. Jednocześnie powyższy cel byłby zgodny z celem ustawy wprowadzającej zmiany do przepisów dotyczących połączeń spółek, tj. uszczelnieniem systemu podatkowego. Wobec tego należy wskazać, że przyjęcie, iż wartość emisyjna jest niezależna od liczby udziałów wydanych wspólnikom spółki przejmowanej, byłoby sprzeczne ze wskazanym powyżej celem przepisów.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy powyższy sposób wykładni pojęcia wartość emisyjna należy uznać za nieprawidłowy i przyjąć, że wartością emisyjną jest cena, jaką spółka przejmująca płaci wspólnikowi spółki przejmowanej za majątek spółki przejmowanej. Nie jest nią natomiast wartość, jaką wspólnik spółki przejmowanej płaci za udziały w spółce przejmującej.

Powyższe rozumienie potęguje również fakt, że na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, przychód spółki przejmującej ustala się w wysokości nadwyżki wartości rynkowej majątku spółki przejmowanej nad wartością emisyjną wydawanych przez spółkę przejmującą udziałów (akcji) w kapitale zakładowym spółek łączonych. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT należy zauważyć, że ustawodawca za przysporzenie majątkowe spółki przejmującej uznaje wyłącznie nadwyżkę ponad wartość emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych uznając, że podmiot ten poniósł określone obciążenie ekonomiczne. W konsekwencji umożliwienie przez ustawodawcę zmniejszenia wartości przychodu o wartość emisyjną udziałów właśnie spółce przejmującej jest w świetle powyższej wykładni w pełni uzasadnione.

Zatem to rynkowa wartość udziałów w spółce przejmującej w zamian, za które spółka przejmująca otrzymuje majątek spółki przejmowanej, stanowi podstawę do określenia wartości emisyjnej.

Wnioskodawca pragnie zauważyć, iż taka wykładnia implikuje, iż wartość emisyjna nie może być niższa od wartości rynkowej udziałów spółki przejmowanej, gdyż zawsze będzie jej równa (por. W. Majkowski, M. Michna, „Neutralność...”, s. 40),

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje również odzwierciedlenie w wydawanych przez organy podatkowe interpretacjach indywidualnych. Przykładowo można wskazać interpretację indywidualną z dnia 15 kwietnia 2024 r., 0111-KDIB1-1.4010.47.2024.2.SH, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że „(…) w ramach połączenia odwrotnego, nie dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki przejmującej ani do bezpośredniej wymiany udziałów J. na udziały P. G. Z uwagi na powyższe, dotychczasowi Udziałowcy J. otrzymają udziały w kapitale zakładowym P. G. w wysokości odpowiadającej procentowemu udziałowi posiadanych przez nich udziałów w J. W takiej sytuacji udziały własne przejęte przez P. G. wraz z całym majątkiem J. (tj. udziały P. G. będące do momentu połączenia własnością J., nabyte w toku połączenia przez P. G.) zostaną przyznane udziałowcom J. Udziały te nie zostaną więc umorzone i w ich miejsce P. G. nie wyemituje nowych udziałów. W wyniku połączenia nastąpi przeniesienie całego majątku Spółki przejmowanej na Spółkę przejmującą, bez dodatkowych opłat uregulowanych w art. 492 § 2 oraz § 3 k.s.h.

Zatem skoro w związku z powyższym połączeniem odwrotnym, ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia wartość rynkowa majątku Spółki Przejmującej nie będzie przewyższała wartości emisyjnej udziałów przydzielonych udziałowcom spółki łączonej, to przeprowadzenie ww. połączenia nie będzie skutkować koniecznością rozpoznania przychodu podatkowego po Państwa stronie jako Spółki Przejmującej na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT.”

Podobne stanowisko zajął również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w szeregu ostatnio wydanych interpretacji indywidualnych, m.in. w:

·      interpretacji indywidualnej z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. 0114-KDIP2- 2.4010.225.2025.1.RK/KW,

·      interpretacji indywidualnej z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP2- 2.4010.650.2024.2.SJ,

·      interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP2- 2.4010.637.2024.1.AS,

·      interpretacji indywidualnej z dnia 22 marca 2024 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.27.2024.2.KK,

Połączenie odwrotne mieści się w definicji łączenia się spółek przedstawionej w art. 2 lit. a pkt i Dyrektywy, w związku z czym, zgodnie z wykładnią prounijną, również w ich przypadku powinna być zachowana zasada neutralności połączeń, z kolei w tym celu niezbędne jest uznanie, że również w przypadku przeprowadzenia połączenia odwrotnego powstaje wartość emisyjna udziałów (akcji) wydanych na rzecz udziałowców spółek łączonych. Przedstawiona wyżej wykładnia gwarantuje zatem zgodność regulacji ustawy o CIT z postanowieniami Dyrektywy.

Dopuszczalność przeprowadzenia odwrotnego połączenia bez podwyższania kapitału zakładowego, co wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, została potwierdzona wprost w znowelizowanym art. 515 § 1 KSH, który przewiduje możliwość wydania przez spółkę przejmującą wspólnikom spółki przejmowanej udziałów własnych nabytych przez spółkę przejmującą w wyniku połączenia. W związku z tym zgodnie z powyższym przepisem, w przypadku połączenia odwrotnego spółka przejmująca nie ma obowiązku przeprowadzania podwyższenia kapitału zakładowego i emisji nowych udziałów, gdyż zamiast tego może wydać wspólnikom spółki przejmowanej udziały własne nabyte w wyniku połączenia.

Zgodnie bowiem z tym przepisem, w celu wydania udziałów albo akcji wspólnikom spółki przejmowanej spółka przejmująca może nabyć udziały albo akcje własne, których łączna wartość nominalna, wraz z udziałami albo akcjami nabytymi uprzednio przez tę spółkę, spółki lub spółdzielnie od niej zależne lub osoby działające na jej rachunek, nie przekracza 10% kapitału zakładowego.

Jednocześnie, w przypadku połączenia odwrotnego, otrzymany w wyniku połączenia majątek spółki przejmowanej obejmuje udziały posiadane przez spółkę przejmowaną w spółce przejmującej. W wyniku takiej operacji do spółki przejmującej „wracają” zatem jej własne udziały. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że udział w spółce wyznacza zakres praw i obowiązków wspólnika z tytułu uczestnictwa w spółce. Niewątpliwie zakres tych praw może być inny w przypadku spółki przed jej połączeniem z inną spółką i po takim połączeniu. Trudno zatem przyjąć w takiej sytuacji, że spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej „te same” udziały jakie w jej kapitale uprzednio posiadała spółka przejęta.

W związku z tym również bez podwyższania kapitału zakładowego, w przypadku połączenia odwrotnego mówić można o udziałach przydzielonych udziałowcom spółki przejmowanej, a tym samym także o wartości emisyjnej.

Przeciwna wykładnia, w myśl której wartość emisyjna na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT występowałaby wyłącznie w przypadku połączeń, w ramach których dochodzi do podwyższenia kapitału zakładowego, skutkowałaby zagwarantowaniem neutralności podatkowej tylko w stosunku do połączeń z podwyższeniem kapitału zakładowego, co byłoby sprzeczne z celem Dyrektywy i ogólną zasadą neutralności połączeń.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym do połączenia przeprowadzonego bez podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy, powstanie prawo Wnioskodawcy do pomniejszenia przychodu ustalonego na dzień poprzedzający dzień połączenia w wysokości wartości rynkowej majątku B. o wartość emisyjną udziałów w kapitale zakładowym Wnioskodawcy (A.) wydanych na rzecz udziałowca B. (Funduszu).

Przez wartość emisyjną należy zaś rozumieć wartość rynkową wydanych udziałów w spółce przejmującej w momencie dokonania połączenia.

Zgodnie z takim rozumieniem, neutralność połączenia wystąpi, gdy spółka przejmująca przeprowadzi taką emisje udziałów, w ramach której ich wartość emisyjna (po objęciu majątku spółki przejmowanej) będzie równa wartości majątku (tj. wartości rynkowej jej aktywów i pasywów z uwzględnieniem zobowiązań) spółki przejmowanej otrzymanego przez spółkę przejmującą. Wnioskodawca przypomina, iż w jego ocenie wartość emisyjna nie jest bowiem wartością, którą należy przyjąć jako daną - spółka przejmująca ma możliwość dokonania emisji udziałów o odpowiedniej wartości, która umożliwiałaby spełnienie powyższego warunku.

Przekładając powyższe w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego, w ocenie Wnioskodawcy, w przypadku ustalenia wartości emisyjnej udziałów na poziomie wartości majątku (tj. wartości rynkowej jej aktywów i pasywów z uwzględnieniem zobowiązań) Spółki Przejmowanej, przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o CIT po stronie Wnioskodawcy.

Na gruncie przedstawionych argumentów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym do połączenia przeprowadzonego bez podwyższenia kapitału zakładowego, na gruncie art. 12 ust.1 pkt 8d ustawy o CIT, Spółka Przejmująca powinna:

·    ustalić na dzień poprzedzający dzień połączenia wartość rynkową majątku Spółki Przejmowanej - mającą na celu określenie wartości rynkowej majątku B. W szczególności, jeśli dla zastosowania właściwej metody wyceny w celu określenia wartości rynkowej właściwym jest także uwzględnienie wartości zobowiązań Spółki Przejmowanej (a nie samej wartości aktywów), takie zobowiązania powinny odpowiednio obniżać wartość majątku Spółki Przejmowanej w rozumieniu powyższego przepisu ustawy o CIT. Wartość majątku powinna zatem zostać określona na poziomie wartości rynkowej ogółu praw i obowiązków podmiotu nabywanych w drodze sukcesji uniwersalnej. Należy przez to rozumieć wycenę uwzględniającą również zobowiązania, a nie wyłącznie aktywa danego podmiotu,

·    wartość rynkowa majątku Spółki Przejmowanej powinna być pomniejszona o wartość emisyjną udziałów wydanych wspólnikowi Spółki Przejmowanej – wartość emisyjna w przypadku połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmowanej powinna być rozumiana jako wartość rynkowa wydanych udziałów własnych w Spółce Przejmującej w momencie dokonania połączenia.

·    w przypadku ustalenia wartości emisyjnej udziałów na poziomie wartości rynkowej majątku (tj. wartości rynkowej jej aktywów i pasywów z uwzględnieniem zobowiązań) Spółki Przejmowanej, przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o CIT po stronie Wnioskodawcy.

Celem podsumowania, Wnioskodawca pragnie wskazać, że jego zdaniem przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o CIT po stronie Wnioskodawcy, ponieważ zostaną spełnione ww. warunki.

Możliwość powstania przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności ustalona, w części odpowiadającej udziałowi spółki przejmującej w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej, na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału, wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą ponad cenę nabycia udziałów (akcji) tej spółki w podmiocie przejmowanym – w przypadku gdy spółka przejmująca posiada w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej taki udział.

Jednocześnie stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 3f ustawy o CIT, do przychodów nie zalicza się, wartości majątku spółki przejmowanej lub dzielonej, odpowiadającej procentowemu udziałowi spółki przejmującej w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej, określonemu na ostatni dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału, otrzymanego przez spółkę przejmującą posiadającą w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej udział w wysokości nie mniejszej niż 10%.

Jak wynika z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, Spółka Przejmująca nie posiada udziałów w kapitale zakładowym Spółki Przejmowanej – połączenie będzie miało charakter połączenia odwrotnego, w którym spółka córka – Wnioskodawca, będzie Spółką Przejmującą.

Tym samym, uznać należy, że w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego przepis art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT nie znajdzie zastosowania.

Podsumowanie stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1.

Należy uznać, że w wyniku połączenia Wnioskodawcy ze Spółką Przejmowaną, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie:

·      przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 3e,

·      przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT,

·      przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT.

Wobec powyższego, uznać należy, że Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu podatkowego w związku z przejęciem majątku Spółki Przejmowanej w drodze połączenia. Zdaniem Wnioskodawcy, przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej i z wydaniem udziałów własnych Spółki Przejmującej na rzecz wspólnika Spółki Przejmowanej nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT po stronie Wnioskodawcy.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Jak wskazuje się w doktrynie prawa podatkowego, aby dany koszt został uznany na gruncie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT za koszt uzyskania przychodu powinien spełniać następujące kryteria:

1)  koszt został poniesiony w celu uzyskania przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów oraz

2)  poniesiony koszt nie zalicza się do żadnego z kosztów określonych w zamkniętym katalogu kosztów niestanowiących kosztu uzyskania przychodu określonym w art. 16 ust. 1 CIT.

Jednakże w praktyce stosowania prawa podatkowego zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy administracyjne przyjmuje się, że dla wykazania, że dany koszt stanowi koszt uzyskania przychodów konieczne jest, aby dany koszt:

1)  pozostawał w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą;

2)  poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów;

3)  został właściwie udokumentowany;

4)  nie został ujęty w grupie kosztów, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów;

5)  został poniesiony przez podatnika oraz pokryty z zasobów majątkowych podatnika;

6)  miał charakter definitywny, co oznacza, że nie został podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócony.

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka Przejmująca będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków stanowiących koszty związane z obsługą połączenia z tytułu wystawionych na nią faktur i ujętych w jej ewidencji księgowej.

Przedmiotowe koszty połączenia będą spełniały wszelkie warunki, których spełnienie w praktyce organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, jest niezbędne dla wykazania, że dany koszt stanowi koszt uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT, tj.:

1)  koszty pozostają w związku z prowadzoną przez Spółkę Przejmującą działalnością gospodarczą - nie ulega wątpliwości, że koszty ponoszone przez podatników w celu dokonania połączenia wynikającego z racjonalnych przesłanek ekonomicznych i prawnych są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym przypadku nie ma również znaczenia to, czy dany koszt zostanie przypisany do działalności gospodarczej Spółki Przejmowanej, czy Spółki Przejmującej.

2)  koszty poniesione są w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów – ten warunek również zostanie spełniony. Chociaż koszty połączenia wprost nie będą powiązane z konkretnym przychodem to uznać należy, że zostaną one poniesione w celu osiągnięcia przychodów w przyszłości, zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów i będą pozostawać w związku z prowadzoną przez Spółkę Przejmującą działalnością gospodarczą. Należy podkreślić, że zgodnie z przyjętym stanowiskiem organów podatkowych oraz sądów administracyjnych: wystarczające jest, aby dany wydatek został poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w celu osiągnięcia bądź zabezpieczenia źródła przychodów. W konsekwencji, wystarczające dla uznania wydatku za związany z osiągnięciem przychodu jest uznanie go w momencie poniesienia za racjonalny, ekonomicznie uzasadniony oraz związany z działalnością opodatkowaną podatnika;

3)  koszty zostaną właściwie udokumentowane - należy przyjąć, że poniesione przez Spółkę Przejmującą koszty zostaną prawidłowo udokumentowane, ponieważ kontrahenci wystawią w tym celu faktury;

4)  koszty połączenia - jako koszty pozostające w związku przyczynowym z przyszłymi przychodami - nie stanowią kosztów wymienionych w katalogu kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT i nie podlegają wyłączeniu z kosztów podatkowych na podstawie innych przepisów tej ustawy;

5)  koszty połączenia są ponoszone przez podatnika oraz pokryte z zasobów majątkowych podatnika - koszt zostanie ujęty w ewidencji rachunkowej Spółki Przejmującej, a zatem należy uznać, że z chwilą powstania zobowiązania do zapłaty Spółka Przejmująca poniosła przedmiotowy koszt. Powstanie zobowiązania doprowadzi do zwiększenia pasywów powodując obciążenie majątku. W konsekwencji przesłanka poniesienia kosztu w przedstawionym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym zostanie spełniona - nabycie usług spowoduje powstanie po stronie Spółki Przejmującej zobowiązania do zapłaty;

6)  koszty Połączenia będą stanowić dla Spółki Przejmującej koszty o charakterze definitywnym, tj. nie będą one podlegać zwrotowi i Spółka Przejmująca poniesie ich ekonomiczny ciężar.

Dodatkowo, jak wskazano w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, wszystkie koszty zostaną odpowiednio udokumentowane fakturami;

W ocenie Wnioskodawcy, nie ulega zatem wątpliwości, że koszty połączenia to koszty racjonalnie, funkcjonalnie uzasadnione i typowe dla realizacji tego typu operacji restrukturyzacyjnych.

Należy również wyjaśnić, że koszty połączenia nie zostaną poniesione bezpośrednio w celu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 4 Ustawy o CIT do przychodów nie zalicza się w szczególności przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego.

Moment potrącenia kosztów uzyskania przychodów

Jak stanowi z kolei art. 15 ust. 4 ustawy o CIT koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Natomiast zgodnie, z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

W myśl art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczy to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. Klasycznym przykładem bezpośredniego związku kosztów z przychodami jest relacja, w jakiej pozostają wydatki na nabycie lub wytworzenie jednostki towaru i przychód ze zbycia tej jednostki towaru.

Natomiast, do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, a więc takie, którym nie można przypisać konkretnego przychodu, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie, np. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną. Tego rodzaju koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym, nie jest możliwe ustalenie, w którym okresie bądź roku podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów.

Podsumowanie stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2.

Podsumowując, przedmiotowe koszty obejmujące wydatki związane z procesem połączenia, tj. przykładowo koszty doradztwa prawnego, podatkowego, finansowego mogą zostać zaliczone na podstawie art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT do kosztów uzyskania przychodu przez Spółkę Przejmującą w momencie poniesienia.

Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca wnosi o uznanie jego stanowiska za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Ad 1

Zasady organizacji i funkcjonowania spółek prawa handlowego oraz problematyka łączenia spółek została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. ustawy Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”).

Zgodnie z art. 491 § 1 KSH,

Stosownie do art. 492 § 1 tej ustawy,

W myśl art. 493 § 1 i 2 KSH,

Jednocześnie, stosownie do art. 494 § 1 KSH:

W przypadku dokonania połączenia na powyższych zasadach, spółka przejmowana przestaje istnieć, wspólnicy spółki przejmowanej stają się wspólnikami spółki przejmującej oraz wszystkie aktywa i pasywa spółki przejmowanej przechodzą na spółkę przejmującą.

Połączenie odwrotne jest jednym ze szczególnych przypadków łączenia się spółek i polega na przejęciu spółki dominującej przez jej spółkę zależną. KSH nie definiuje więc połączenia odwrotnego, a także nie wskazuje wprost na jego dopuszczalność. Należy jednak zauważyć, iż połączenie odwrotne jest odmianą łączenia się przez przejęcie, w którym niejako dochodzi do odwrócenia uprzednio ustalonych ról spółki dominującej i spółki zależnej. W modelowym rozwiązaniu to spółka dominująca przejmuje majątek spółki zależnej. W przypadku zaś połączenia odwrotnego to spółka zależna przejmuje majątek spółki dominującej, w zamian za co wydaje jej udziałowcom (akcjonariuszom) swoje udziały (akcje), w efekcie czego spółka przejmująca otrzymuje w ramach przejmowanego majątku udziały (akcje) własne.

Zgodnie z art. 200 § 1 KSH:

Natomiast art. 200 § 2 KSH stanowi, że:

Stosownie do art. 514 § 1 KSH,

Zgodnie z art. 515 § 1 i § 2 KSH:

Prawa i obowiązki następców prawnych reguluje także ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622), natomiast kwestie powstania przychodu po stronie spółki przejmującej regulują przepisy ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”).

Stosownie do art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. m ustawy o CIT:

Zgodnie z treścią art. 7b ust. 1 pkt 1a ww. ustawy:

Ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

Literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe.

Przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, o ile nie została wyłączona z przychodów podatkowych, na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o CIT.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT,

Natomiast, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT,

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 4a pkt 16a ustawy o CIT,

W świetle art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT,

W myśl art. 12 ust. 13 ustawy o CIT,

Jak wynika z art. 12 ust. 14 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 12 ust. 15 ustawy o CIT,

Natomiast, zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy o CIT,

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że właścicielem 40% Państwa udziałów (Spółki Przejmującej) jest B. (Spółka Przejmowana) mająca siedzibę na terytorium Republiki Czeskiej. Z perspektywy struktury własnościowej, Spółka Przejmowana pełni zatem rolę tzw. „spółki matki” wobec Wnioskodawcy (Spółki Przejmującej). B. nie posiada udziałów ani praw do udziału w zyskach w innych podmiotach niż Państwo. Właścicielem pozostałych 60% udziałów Wnioskodawcy (Spółki Przejmującej) jest C. (Fundusz), jeden z (...)zarządzany przez D. Firma skupia się przede wszystkim na inwestowaniu w nieruchomości położone w (...). Fundusz jest jednocześnie jedynym udziałowcem Spółki Przejmowanej. W celu dostosowania struktury organizacyjnej Grupy planowane jest przeprowadzenie połączenia Państwa oraz B. Połączenie to nastąpi z uzasadnionych przyczyn prawnych i ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie ani uchylenie się od opodatkowania. Połączenie A. i B. będzie przeprowadzone w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 KSH, tj. przez przeniesienie całego majątku B. na A. w zamian za udziały, które A. wyda na rzecz jedynego wspólnika Spółki Przejmowanej, czyli Funduszu. Planowane połączenie będzie tzw. połączeniem odwrotnym, co oznacza, że Wnioskodawca – jako spółka córka przejmie Spółkę Przejmowaną, tj. spółkę matkę. Z uwagi na to, że B. jest spółką zawiązaną zgodnie z prawem Republiki Czeskiej i posiada siedzibę w tym państwie, jej połączenie z A. będzie stanowiło połączenie transgraniczne w rozumieniu art. 491 § 11 KSH. Połączenie nastąpi jako połączenie bez podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy. W ramach nabytego majątku Spółki Przejmowanej, Spółka Przejmująca obejmie w drodze sukcesji uniwersalnej m.in. udziały własne, które następnie zostaną wydane w ramach połączenia do wspólnika Spółki Przejmowanej (Funduszu). Tym samym, Spółka Przejmująca nie dokona emisji nowych udziałów, natomiast wyda wspólnikowi Spółki Przejmowanej istniejące udziały własne (objęte w wyniku połączenia). W wyniku połączenia:

• dojdzie do ustania bytu prawnego Spółki Przejmowanej, której majątek zostanie przeniesiony na Spółkę Przejmującą,
• wspólnik Spółki Przejmowanej stanie się właścicielem udziałów Wnioskodawcy, należących uprzednio do Spółki Przejmowanej.

Przejęte w ramach połączenia przez A. składniki majątku Spółki Przejmowanej będą przypisane do działalności prowadzonej w Polsce. Wnioskodawca przyjmie dla celów podatkowych te składniki w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Przejmowanej. Dotyczy to składników majątku innych niż udziały własne Wnioskodawcy, gdyż te zostaną wydane wspólnikowi Spółki Przejmowanej. W konsekwencji, ustalona na dzień poprzedzający dzień połączenia wartość rynkowa majątku Spółki Przejmowanej otrzymanego przez Spółkę Przejmującą nie będzie przewyższała wartości przyjętej dla celów podatkowych składników tego majątku.

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 dotyczą ustalenia, czy przeprowadzenie połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej i z wydaniem udziałów własnych Spółki Przejmującej na rzecz wspólnika Spółki Przejmowanej będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT po stronie Spółki Przejmującej.

Z art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT, wynika, że wartość przychodu na skutek połączenia powinna zostać określona jako ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego otrzymanego przez Spółkę Przejmującą w części przewyższającej wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku, nie wyższą od wartości rynkowej tych składników.

Przychodem po Państwa stronie może więc być ewentualna nadwyżka wartości majątku ponad wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku.

Niemniej jednak, art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT, stosuje się z uwzględnieniem przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT, który wskazuje warunki wyłączenia z przychodu. Do przychodów nie zalicza się ewentualnej nadwyżki wartości rynkowej majątku, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wynikające z art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT., tj.

a)  spółka przejmująca przyjęła dla celów podatkowych w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu przejmowanego lub dzielonego oraz

b)  spółka przejmująca przypisała do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym za pośrednictwem zagranicznego zakładu.

W analizowanej sprawie obie ww. przesłanki zostaną spełnione, bowiem wskazali Państwo we wniosku, że Spółka Przejmująca przypisze składniki majątkowe przejęte, w ramach łączenia się, od Spółki Przejmowanej do działalności prowadzonej na terytorium Polski Rzeczypospolitej Polskiej. Wartość majątku Spółki Przejmowanej, Spółka Przejmującą przyjmie dla celów podatkowych w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Przejmowanej.

Zatem, biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w analizowanej sytuacji połączenie odwrotne nie będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Państwa Spółki, jako Spółki Przejmującej na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8c w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT.

Odnosząc się natomiast do powstania przychodu dla Spółki Przejmującej na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, zgodzić się również należy z Państwem, że po Państwa stronie nie powstanie przychód na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, w sytuacji połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego.

Z powyższego przepisu wynika, że przychodem dla spółki przejmującej może być ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego otrzymanego przez spółkę przejmującą w części przewyższającej wartość emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych.

Ustalając wartość emisyjną należy odnieść się do (właściwych dla połączeń i podziałów) warunków „obejmowania” udziałów (akcji). Warunki te ustalane są zgodnie z obowiązującą procedurą wskazaną w przepisach Kodeksu spółek handlowych. W ramach tej procedury powinien zostać określony plan połączenia, w tym szczegółowy parytet wymiany udziałów (akcji). Wskazywana zatem jest wartość obejmowanego majątku spółki przejmowanej w przeliczeniu na udziały (akcje). Nie można uznać, aby przypadek połączenia odwrotnego był wyłączony z ww. obowiązków, zatem także w tej sytuacji wymagane będzie wskazanie planu połączenia i parytetu wymiany, który będzie wskazywał również wycenę obejmowanych składników majątku. Wobec powyższego, w sytuacji połączenia odwrotnego strony transakcji również powinny ustalić „wycenę rynkową”, pomimo braku faktycznego emitowania nowych udziałów (akcji). Stąd, w przypadku wskazywanego połączenia odwrotnego, wartością w jakiej obejmowane są udziały (akcje) będzie wartość majątku spółki przejmowanej, co należy odczytać właśnie jako wartość emisyjną.

W związku z powyższym, skoro - jak wskazano wyżej, w przypadku wskazywanego Połączenia odwrotnego, wartością, w jakiej obejmowane są udziały, będzie wartość majątku Spółki Przejmowanej, co należy odczytywać właśnie jako wartość emisyjną, to ustalenie wartości emisyjnej udziałów następuje na poziomie wartości rynkowej majątku Spółki Przejmowanej.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, w ramach planowanego Połączenia Spółka Przejmująca obejmie udziały własne, które następnie zostaną wydane w ramach połączenia do wspólnikowi spółki przejmowanej. Ponadto, ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia wartość rynkowa majątku Spółki Przejmowanej otrzymanego przez Spółkę Przejmującą nie przewyższy wartości emisyjnej udziałów przydzielonych udziałowcowi Spółki Przejmowanej. Tym samym, w przypadku połączenia odwrotnego bez podwyższenia kapitału zakładowego, Spółka Przejmująca nie dokona emisji nowych udziałów, natomiast wyda wspólnikowi Spółki Przejmowanej istniejące udziały własne (objęte w wyniku połączenia).

Zatem skoro w związku z powyższym połączeniem odwrotnym, ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia wartość rynkowa majątku Spółki Przejmującej nie będzie przewyższała wartości emisyjnej udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych, to przeprowadzenie ww. połączenia nie będzie skutkować koniecznością rozpoznania przychodu podatkowego po Państwa stronie jako Spółki Przejmującej na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT.

Zatem, przeprowadzenie Połączenia nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, ponieważ wartość emisyjna udziałów przyznanych wspólnikowi Spółki Przejmowanej będzie równa wartości rynkowej majątku Spółki Przejmowanej otrzymanego przez Spółkę Przejmującą.

Zatem, w wyniku opisanego Połączenia po Państwa stronie (Spółki Przejmującej) nie powstanie przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT.

Ponadto, ze względu na fakt, iż Państwa Spółka nie posiada udziałów w kapitale zakładowym Spółki Przejmowanej, to w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 8f ustawy o CIT.

Zatem, biorąc pod uwagę powyższe, po Państwa stronie jako Spółki Przejmującej w wyniku połączenia odwrotnego ze Spółką Przejmowaną nie powstanie przychód na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8c, 8d oraz 8f ustawy o CIT.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Ad 2

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 2 dotyczą ustalenia, czy Spółka Przejmująca, uprawniona będzie do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków stanowiących koszty związane z połączeniem w dacie poniesienia.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

Podatnik, oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą, winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu. Nie może być to jednak każdy wydatek. Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści, ponieważ o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
• poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
• został właściwie udokumentowany,
• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodu.

Kierując się kryterium charakteru powiązania istniejącego pomiędzy kosztem a celem, jakiemu ma służyć, ustawodawca wyróżnia:

·     koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, tj. takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów – w ich przypadku możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód (np. wydatki na nabycie lub wytworzenie jednostki towaru handlowego);

·     koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami (tzw. koszty pośrednie), tj. takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia – są to wydatki związane z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczyniające się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów, w przypadku których nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy (np. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną).

Innymi słowy – posługując się językowym znaczeniem – przez koszty bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie określonego przychodu.

Kosztami zaś innymi niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są wszelkie inne koszty, w tym koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika związane z jego funkcjonowaniem. W stosunku do tego rodzaju kosztów doszukiwanie się ich bezpośredniości w relacji z przychodami nie wchodzi w rachubę. Takie bowiem koszty, chociaż niewątpliwie związane z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami.

Koszty te jednak są związane z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczyniają się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów. Nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy.

Mając na uwadze zróżnicowany charakter ww. kategorii kosztów ustawodawca zróżnicował zasady ich potrącalności. Regulacje dotyczące potrącalności kosztów bezpośrednio związanych z przychodami zawarte zostały w art. 15 ust. 4, 4b i 4c ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT:

Stosownie zaś do art. 15 ust. 4b ustawy o CIT:

Zgodnie z art. 15 ust. 4c ustawy o CIT:

Natomiast, art. 15 ust. 4d oraz art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, regulują zasady potrącalności kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami.

W myśl art. 15 ust. 4d ustawy o CIT:

Stosownie do art. 15 ust. 4e ustawy o CIT:

W art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, ustawodawca określił katalog wydatków, które nawet mimo poniesienia ich przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów, bądź zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów, w rozumieniu przepisów podatkowych nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów.

W związku z procesem połączenia, Spółka Przejmująca ponosi oraz będzie ponosić wydatki związane z przygotowaniem do połączenia. Są to wydatki bezpośrednio lub pośrednio związane z tym połączeniem, takie jak m.in.:

• koszty doradztwa prawnego, podatkowego związane z opracowaniem połączenia oraz inne koszty związane z procesem przygotowania połączenia,
• koszty analiz finansowych (m.in. związane z określeniem prognozowanych wskaźników finansowych Wnioskodawcy po połączeniu w kontekście zabezpieczeń kredytowych),
• opłaty notarialne, skarbowe i sądowe, za aktualny wypis z KRS,
• inne koszty doradztwa związanego z procesem restrukturyzacji.

Spółka Przejmująca jest / będzie stroną umów z wykonawcami ww. usług oraz faktury dokumentujące poniesienie kosztów połączenia będą wystawiane na Spółkę Przejmującą oraz ujęte przez Spółkę Przejmującą w jej księgach rachunkowych.

W świetle powyższego, koszty obejmujące wydatki związane z procesem Połączenia, mogą zostać zaliczone na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT do kosztów uzyskania przychodu przez Spółkę Przejmowaną. Koszty te, ponoszone są w celu dokonania połączenia wynikającego z racjonalnych przesłanek ekonomicznych, nie zostały ujęte w grupie kosztów o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Oznacza to tym samym, że przesłanki do zaliczenia ww. wydatków do kosztów uzyskania przychodów zostały spełnione.

Jednakże wskazać należy, że są to niewątpliwie wydatki pośrednio związane z osiąganiem przychodów, bowiem nie mają one bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach. Zatem przedmiotowe koszty obejmujące wydatki związane z procesem połączenia mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie poniesienia stosownie do art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Tym samym koszty obejmujące wydatki związane z procesem połączenia (wskazane we wniosku), tj. przykładowo koszty doradztwa prawnego, podatkowego, finansowego mogą zostać zaliczone na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT do kosztów uzyskania przychodu przez Spółkę Przejmującą w momencie poniesienia.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Jednocześnie zauważyć należy, że w opisanym zdarzeniu przyszłym wskazali Państwo, że celem połączenia nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, a jego przeprowadzenie ma nastąpić z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Jednak zbadanie przesłanek i celów dokonywanego połączenia spółek jest w pełni możliwe dopiero w ramach ewentualnego postępowania kontrolnego lub podatkowego. Tym samym stwierdzenie, że przedstawione w zdarzeniu przyszłym połączenie zostało przeprowadzone z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, nie może podlegać ocenie organu w trybie i na zasadach przewidzianych dla instytucji interpretacji indywidualnej. Ww. okoliczności zostały przyjęte jako nie podlegający ocenie prawnej opis sprawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.