Interpretacja 0114-KDIP2-2.4010.505.2025.2.AS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych (pytania nr 10-14) − jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych związanych z rozliczeniami wynikającymi z Ugody między Wykonawcą a Zamawiającym. Uzupełnili go Państwo pismem z 12 listopada 2025 r. (data wpływu 12 listopada 2025  r.) oraz − w odpowiedzi na wezwanie − pismem z 8 grudnia 2025 r. (wpływ 8 grudnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest spółką jawną w upadłości likwidacyjnej, zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny. Umowa spółki jawnej podlega prawu polskiemu. Rok podatkowy Wnioskodawcy jest tożsamy z rokiem kalendarzowym.

Wspólnikami Wnioskodawcy są wyłącznie osoby prawne. Wnioskodawca do tej pory nie składał do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a Ustawy o CIT (tzw. formularza CIT-15J). W konsekwencji, Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego w Polsce, a zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy o CIT Wykonawca podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Wnioskodawca ani w poprzednim roku podatkowym (w 2024 r.), ani w bieżącym roku podatkowym, (od 1 stycznia 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku), nie uzyskiwał przychodów podatkowych przekraczających równowartość 2.000.000 euro (brutto, tj. z podatkiem VAT), według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (trwa postępowanie upadłościowe Wykonawcy). Ponadto Wnioskodawca spełnia wszystkie pozostałe warunki do zastosowania stawki, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT (tj. nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1a-1c Ustawy o CIT).

Kontrakt

Wykonawca oraz zamawiający publiczny („Zamawiający”) (dalej kolektywnie: „Strony”) w październiku (...) zawarli umowę dotyczącą budowy odcinka drogi (dalej: „Kontrakt” lub „Umowa”). Umowa została zawarta w trybie zamówienia publicznego w wyniku ogłoszonego przetargu na roboty budowlane.

Zamawiający określił szczegółowo przedmiot oraz treść Umowy, jak i swoje wymagania w dokumencie – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). W skład tego dokumentu przygotowanego przez Zamawiającego wchodziła m.in. dokumentacja projektowa, do której przygotowania Zamawiający był zobowiązany jako inwestor, oraz wzór umowy, zawierający postanowienia, jakich wymagał Zamawiający.

Odstąpienie

W toku realizacji Umowy między Wykonawcą a Zamawiającym pojawiły się sporne kwestie, dotyczące w szczególności wadliwości dokumentacji projektowej, przekazania placu budowy, opóźnień w realizacji oraz wzajemnego współdziałania Stron. W konsekwencji, Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu („Oświadczenie o Odstąpieniu Zamawiającego od Kontraktu”). Następnie, Wykonawca złożył oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu („Oświadczenie o Odstąpieniu Wykonawcy od Kontraktu”). W związku ze złożonym Oświadczeniem o Odstąpieniu Zamawiającego od Kontraktu, Zamawiający naliczył kary umowne za odstąpienie („Kara umowna za odstąpienie”), a następnie – w konsekwencji powyższego − skorzystał z gwarancji należytego wykonania w celu zaspokojenia części roszczenia z tytułu Kary umownej za odstąpienie. Pozostała kwota wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, która przekroczyła kwotę zabezpieczoną przez gwarancję należytego wykonania, stanowi przedmiot Postępowania o zapłatę kary umownej (zdefiniowanego poniżej) oraz wierzytelności zgłoszonych w ramach postępowań upadłościowych, opisanych szczegółowo w dalszej części wniosku. W złożonych oświadczeniach o odstąpieniu Strony wskazały, że odstępują od Umowy ze skutkiem ex tunc. Tym samym nie występuje między nimi spór co do rodzaju skutku odstąpienia. Nie jest sporne, że do odstąpienia doszło (dalej: „Odstąpienie”), sporne pozostaje natomiast zagadnienie, która ze Stron jako pierwsza skutecznie złożyła oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu, co jest m.in. przedmiotem Postępowań sądowych (zdefiniowane poniżej).

Postępowanie upadłościowe Wnioskodawcy

W dniu (…) r. Sąd Handlowy (…) ogłosił upadłość likwidacyjną Wykonawcy w ramach głównego postępowania upadłościowego i ustanowił syndyka w głównym postępowaniu upadłościowym. W dniu (…) r. Sąd Rejonowy (…) ogłosił upadłość likwidacyjną Wykonawcy w ramach wtórnego postępowania upadłościowego i ustanowił syndyka we wtórnym postępowaniu upadłościowym. Obydwa postępowania upadłościowe likwidacyjne dotyczące majątku Wykonawcy są w toku od (…). i będą w toku w dniu zawarcia i wykonania Ugody (o czym szerzej poniżej). Do prowadzenia wtórnego postępowania upadłościowego likwidacyjnego stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 października 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, w brzmieniu z 31 grudnia 2015 r., oraz treść Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego. 

Postępowanie sądowe pomiędzy Wykonawcą a Zamawiającym

W następstwie odstąpienia od Kontraktu zarówno Wykonawca, jak i Zamawiający wszczęli postępowania sądowe w celu dochodzenia roszczeń, które w ocenie każdej ze Strony przysługiwały jej w związku z odstąpieniem od Kontraktu. Dotychczas powstałych między Stronami sporów nie udało się rozwiązać w sposób polubowny. W konsekwencji, w związku z realizacją Umowy toczą lub toczyły się następujące postępowania sądowe:

(i) postępowanie z powództwa Wykonawcy przeciwko Zamawiającemu toczące się obecnie przed Sądem (…) („Postępowanie główne”), którego przedmiot stanowią roszczenia, których podstawą jest art. 494 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm., dalej: „KC”) w zw. z art. 471 KC, szczegółowo opisane w dalszej części wniosku; w Postępowaniu głównym Wykonawca poniósł w całości koszty opinii biegłych („Koszty Biegłych”), koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę sądową od pozwu („Opłata sądowa”);

(ii) postępowanie z powództwa Zamawiającego przeciwko Wykonawcy toczące się obecnie przed Sądem (…) w przedmiocie zapłaty kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie („Postępowanie o zapłatę kary umownej”);

(iii) postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania na liście wierzytelności, wierzytelności Zamawiającego w przedmiocie: zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców, zgłoszonej wobec A. jako wspólnika Wykonawcy, toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego A. (głównego) przed Sądem (…) („Postępowanie główne upadłościowe A.”);

(iv) postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania na liście wierzytelności, wierzytelności Zamawiającego w przedmiocie: zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców, zgłoszonej wobec A. jako wspólnika Wykonawcy, toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego A. (wtórnego) przed Sądem (…) („Postępowanie wtórne upadłościowe A.”);

(v) umorzone postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania wierzytelności w przedmiocie: zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców na liście wierzytelności toczące się w ramach postępowania upadłościowego Wykonawcy (głównego) przed Sądem (…) („Postępowanie główne upadłościowe Wykonawcy”);

(vi) postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania wierzytelności w przedmiocie kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu oraz kosztów wypłaconych na rzecz podwykonawców (…) na liście wierzytelności toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego Wykonawcy (wtórnego) przed Sądem (…) („Postępowanie wtórne upadłościowe Wykonawcy”);

-        Postępowanie główne oraz Postępowanie o zapłatę kary umownej łącznie określane są jako „Postępowania o zapłatę”;

-        Postępowanie główne upadłościowe A., Postępowanie wtórne upadłościowe A., Postępowanie główne upadłościowe Wykonawcy, Postępowanie wtórne upadłościowe Wykonawcy łącznie określane są jako „Postępowania upadłościowe ze sprzeciwu Zamawiającego”;

-        Postępowania o zapłatę oraz Postępowania upadłościowe ze sprzeciwu Zamawiającego łącznie określane są jako „Postępowania sądowe”.

Ponadto, Syndyk Wykonawcy uznał na głównej liście wierzytelności w kategorii czwartej wierzytelność Zamawiającego w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom z tytułu wykonanych przez nich robót budowlanych („Wierzytelność uznana”), przy czym uznanie to nie jest prawomocne (tj. niniejsza lista wierzytelności nie została prawomocnie zatwierdzona przez sędziego-komisarza).

Roszczenia zgłoszone przez Wykonawcę

Zasadnicza część roszczeń pomiędzy stronami jest przedmiotem Postępowania głównego. Wykonawca w Postępowaniu głównym zgłosił roszczenia, które zostały szczegółowo opisane poniżej:

1. Roszczenie o zwrot kwoty w związku z bezprawnym skorzystaniem przez  Zamawiającego z gwarancji ubezpieczeniowej – (dalej: „Roszczenie z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej”);

Roszczenia zgłoszone przez Wykonawcę

Zasadnicza część roszczeń pomiędzy stronami jest przedmiotem Postępowania głównego. Wykonawca w Postępowaniu głównym zgłosił roszczenia, które zostały szczegółowo opisane poniżej:

1. Roszczenie o zwrot kwoty w związku z bezprawnym skorzystaniem przez Zamawiającego z gwarancji ubezpieczeniowej – (dalej: „Roszczenie z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej”);

2. Roszczenia odszkodowawcze:

2.1 Koszty prac saperskich, rekompensata dodatkowych kosztów pośrednich (utrzymanie biura centralnego i biura budowy), koszty wynikające z opóźnień i utrudnień w realizacji robót budowlanych, odsetki ustawowe za opóźnienie w płatności należnych kwot;

2.2 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością zabezpieczenia istniejącego wodociągu magistralnego, przebiegającego pod drogą na placu budowy, kosztów transportu gruntu po wydłużonej trasie, wynikających z ograniczeń w dostępie do terenu w rejonie wodociągu;

2.3 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością wykonania objazdu drogi technologicznej na placu budowy, która to sytuacja powstała wskutek robót prowadzonych przez podmiot trzeci realizujący instalację kanalizacji sanitarnej przecinającą projektowaną drogę oraz drogi technologiczne;

2.4 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przestojem ludzi i sprzętu na placu budowy, spowodowanym koniecznością ochrony środowiska, w szczególności ochrony gniazd lęgowych ptaków oraz przeniesienia płazów z terenu budowy;

2.5 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością aktualizacji rysunków projektowych oraz dokumentacji technicznej, wynikającej z wpływu działalności górniczej na teren budowy;

2.6 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przestojem sprzętu budowlanego oraz operatorów, spowodowanym niemożnością prowadzenia robót na budowie z powodu niesprzyjających warunków pogodowych, w tym okresie Wykonawca nie mógł prowadzić zaplanowanych prac przygotowawczych, koniecznych do wykonania po okresie przerwy zimowej 2008/2009 (wg. harmonogramu do 12.03.2009) oraz zasadniczych robót ziemnych (wg. harmonogramu od 16.03.2009);

2.7 Koszty wykonania dodatkowej palisady pod obiektem mostowym na budowie;

2.8 Koszty poniesione przez Wykonawcę na skutek wadliwej dokumentacji projektowej obiektu mostowego na budowie w postaci kosztów przestoju rusztowań, sprzętu i ludzi, kosztów dodatkowych prac projektowych oraz kosztów ekspertyz technicznych, które powstały w wyniku niemożności kontynuowania robót z powodu błędów w dokumentacji dostarczonej przez Zamawiającego;

2.9 Koszty poniesione przez Wykonawcę na skutek opóźnień w dostarczeniu przez Zamawiającego kompletnej i wolnej od wad dokumentacji projektowej dla Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) na budowie;

2.10 Koszty ogólne (koszty biura centralnego oraz biura budowy), które nie zostały pokryte w pierwotnym okresie realizacji kontraktu na budowę z powodu opóźnień i utrudnień, za które odpowiadał Zamawiający;

2.11 Koszty ogólne (koszty biura centralnego oraz biura budowy), które nie zostały pokryte w wyniku przedwczesnego rozwiązania kontraktu na budowę, roszczenie obejmuje okres po odstąpieniu od umowy;

2.12 Koszty biura budowy okresie po odstąpieniu od Kontraktu, poniesionych przez Wykonawcę w związku z przedwczesnym rozwiązaniem Kontraktu i koniecznością przeprowadzenia szczegółowej inwentaryzacji robót w celu przekazania placu budowy Zamawiającemu oraz w celu ustalenia wartości świadczeń spełnionych przez Wykonawcę przed odstąpieniem od Kontraktu;

2.13 Kwota utraconego zysku, który Wykonawca miał osiągnąć w ramach realizacji Kontraktu na budowę, a którego nie uzyskał wskutek przedwczesnego rozwiązania umowy (odstąpienia od Kontraktu);

2.14 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością wykonania dodatkowego wzmocnienia podłoża pod fundamentem filara wiaduktu, będącego częścią budowy, m.in. pompowania wody z rowu opaskowego wokół podpory oraz dzierżawa szalunków filara;

2.15 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością wykonania dodatkowego wzmocnienia podłoża pod nasypem łącznicy, będącego częścią budowy;

2.16 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przestojem sprzętu na budowie, wynikającym z konieczności zmiany technologii wykonania kolumn kamiennych pod obiektami mostowymi; przestój był efektem oczekiwania na wydanie przez Inżyniera Kontraktu rysunków zamiennych i wytycznych do dalszego postępowania w zakresie wzmocnienia podłoża;

2.17 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z realizacją dodatkowych prac projektowych oraz ekspertyz technicznych, które wykraczały poza zakres obowiązków kontraktowych Wykonawcy wynikających z Kontraktu;

2.18 Koszty obsługi prawnej poniesione przez Wykonawcę w związku z odstąpieniem od umowy na budowę;

2.19 Koszty wykonania dodatkowej warstwy pospółki (kruszywa) na georuszcie, która nie była przewidziana w Specyfikacji Technicznej ani w dokumentacji projektowej przekazanej przez Zamawiającego, a jej wykonanie okazało się konieczne w trakcie realizacji robót budowlanych;

2.20 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przestojem sprzętu budowlanego oraz operatorów, co wynikało z niemożności prowadzenia robót budowlanych wobec wyjątkowo niesprzyjających warunków pogodowych, które uniemożliwiły kontynuowanie prac ziemnych;

2.21 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku ze zmianą wymagań technicznych dotyczących nośności warstwy podbudowy pomocniczej z kruszywa stabilizowanego mechanicznie na budowie, wobec tego, że w trakcie realizacji kontraktu Zamawiający podniósł wymagany parametr nośności podbudowy, co spowodowało konieczność wykonania przez Wykonawcę dodatkowych prac zagęszczających;

2.22 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z utrzymaniem wytwórni mas bitumicznych oraz sprzętu do robót bitumicznych, które nie zostały pokryte w ramach rozliczenia wykonanych robót po przedwczesnym rozwiązaniu Kontraktu na budowę;

2.23 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością wstrzymania prac budowlanych na placu budowy, w następstwie odkrycia niewybuchów i niewypałów;

2.24 Koszty na utrzymanie biura budowy podczas realizacji kontraktu na budowę, które powstały w wyniku opóźnień i zakłóceń w realizacji inwestycji, za które odpowiadał Zamawiający (brak zapewnienia nadzoru autorskiego, błędy w dokumentacji projektowej, odmienne warunki gruntowe, zagrożenie odstąpieniem przez Zamawiającego);

2.25 Koszty powstałe w związku z wymuszonym przez Zamawiającego usunięciem z placu budowy kluczowego pracownika Wykonawcy;

2.26 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przeprowadzeniem dodatkowych laboratoryjnych badań polowych betonu podczas realizacji Kontraktu;

2.27 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku ze zmianą stanu prawnego, tj. ze wzrostem opłat za przejazd po drogach krajowych podczas realizacji Kontraktu;

2.28 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przestojem sprzętu budowlanego oraz operatorów, który był spowodowany brakiem możliwości prowadzenia robót budowlanych na placu budowy z powodu wyjątkowo niesprzyjających warunków klimatycznych;

2.29 Koszty utraty wartości pieniądza w czasie (inflacja) na skutek opóźnień w uzyskiwaniu przez Wykonawcę poszczególnych płatności, co z kolei było związane z opóźnieniem wynikających z rozminowywania placu budowy oraz pozostałymi okolicznościami opóźniającymi obciążającymi Zamawiającego – opóźnienia te powodowały mniejszy przerób i w rezultacie niższe płatności;

2.30 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością naprawy uszkodzonych skarp wykopu na odcinku drogi, które powstały w wyniku osuwisk podczas realizacji Kontraktu;

2.31 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością naprawy uszkodzonych skarp wykopu na odcinku drogi, które powstały w wyniku osuwisk podczas realizacji Kontraktu;

2.32 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z odstąpieniem Wykonawcy od Kontraktu, w tym wysokości kosztów dodatkowego przestoju sprzętu;

2.33 Koszty finansowania, które zostały poniesione podczas realizacji Kontraktu na budowę, a nie zostały pokryte w ramach płatności otrzymanych od Zamawiającego; koszty te obejmują różnicę pomiędzy rzeczywistymi kosztami finansowania robót a kosztami planowanymi (założonymi w ofercie), które powstały w wyniku opóźnień w płatnościach, wystąpienia okoliczności i zakłóceń w realizacji Kontraktu leżących po stronie Zamawiającego;

2.34 Koszty poniesione przez Wykonawcę na demobilizację zaplecza budowy oraz sprzętu budowlanego w związku z przedwczesnym rozwiązaniem Kontraktu, które obejmują m.in. wydatki związane z usunięciem tymczasowych obiektów budowy (biura, laboratoria, warsztaty, magazyny, wytwórnie mas bitumicznych) oraz przemieszczeniem sprzętu budowlanego do macierzystych baz w Czechach, Niemczech i Austrii;

2.35 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przyspieszeniem prac związanych z wycinką drzew na placu budowy, które to prace wykraczały poza standardowy harmonogram, w tym były prowadzone w trybie przyspieszonym, w weekendy oraz w godzinach nadliczbowych wobec zwiększenia ilości drzew w stosunku do SIWZ oraz zakazu wycinki w okresie lęgowym;

2.36 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z przyspieszeniem prac polegających na usunięciu (odhumusowaniu) większej niż pierwotnie przewidziana ilości warstwy humusu (ziemi urodzajnej) na placu budowy, które to prace wykraczały poza standardowe godziny pracy, w tym prowadzone były w godzinach nadliczbowych oraz zaangażowano dodatkowe zespoły robocze;

2.37 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z opóźnieniami i utrudnieniami w realizacji robót ziemnych, które były spowodowane działaniami lub zaniechaniami Zamawiającego, w szczególności w zakresie braku dostępu do placu budowy, opóźnienia w przekazaniu dokumentacji, czy innych okoliczności leżących po stronie Zamawiającego;

2.38 Koszty poniesione przez Wykonawcę w związku z koniecznością demobilizacji zaplecza budowy oraz wykonania prac zabezpieczających po przedwczesnym rozwiązaniu Kontraktu (np. demobilizacja sprzętu po zakończeniu robót, wykonanie prac zabezpieczających, usunięcie materiałów z placu budowy);

3. Roszczenia o zwrot;

3.1 Roszczenie o zwrot równowartości robót ukończonych i odebranych (np. prace mostowe i drogowe, elementy zabezpieczające, roboty przygotowawcze i montażowe);

3.2 Roszczenie o zwrot równowartości robót ukończonych i nieodebranych (np. odwóz humusu, nasypy z wykopów, odwodnienia, ulepszanie i umacnianie gruntu i skarp, rozbiórki nawierzchni, koszty ogólne związane z utrzymaniem zaplecza budowy, nadzorem archeologicznym, utrzymaniem czystości dróg);

3.3 Roszczenie o zwrot równowartości robót częściowo ukończonych (i nieodebranych) (np. podbudowa z kruszywa łamanego, odwodnienia, roboty wykończeniowe, umocnienie skarp nasypu przez humusowanie, warstwa ścieralna z betonu asfaltowego, kanalizacja, wykonanie pali Wolfscholtza);

3.4 Roszczenie o zwrot równowartości robót tymczasowych i pomocniczych (np. przepusty tymczasowe, bramy zabezpieczające, platformy robocze dla palownic, oznakowanie tymczasowe, drogi dojazdowe tymczasowe, profilowanie osuwisk, bypasy, bariery energochłonne, uzupełnianie skarp, patrole interwencyjne, usługi ochrony, pompowanie wody);

3.5 Roszczenie o zwrot równowartości straty z uwagi na składowane materiały związane z Kontraktem (np. geokraty, rury drenarskie, rury z betonu sprężonego, stożki betonowe, studzienki drenarskie, balustrady, deski gzymsowe, bariery ochronne, wpusty żeliwne, krawężniki mostowe i inne materiały budowlane).

Obok powyższych roszczeń przedmiotem żądania są także odsetki za opóźnienie.

Powyższy opis roszczeń ilustruje, że w Postępowaniu głównym występują zasadniczo trzy kategorie roszczeń. W przypadku Roszczenia z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej strony nie kwestionowały nigdy jego wysokości, w związku z tym nie była ona przedmiotem opinii biegłego. Natomiast pozostałe roszczenia, zarówno odszkodowawcze, jak i o zwrot określonych kwot, są przedmiotem sporu zarówno co do zasady, jak i co do wysokości oraz były poddane ocenie biegłego. W konsekwencji, strony są zgodne jedynie co do wysokości Roszczenia z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej.

Przebieg Postępowań sądowych i ich aktualny status

Reasumując, przedmiotem Postępowań sądowych są: (i) roszczenia Wykonawcy dochodzone w ramach Postępowania głównego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, (ii) roszczenia Zamawiającego na które składa się: kara umowna za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, koszty związane z zabezpieczeniem placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu oraz wynagrodzenia wypłacone na rzecz podwykonawców.

4. Przebieg dotychczasowych Postępowań sądowych i ich aktualny status wskazują, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wzajemnych roszczeń Stron ma Postępowanie główne. To w ramach tego postępowania rozstrzygnięta zostanie kluczowa kwestia, tj. która ze strony skutecznie odstąpiła od Kontraktu. Postępowanie główne toczy się od 2009 r. i znajduje się na końcowym etapie rozpoznawania przez Sąd I instancji: przesłuchano wszystkich świadków, wydano opinie biegłych w dwóch kluczowych obszarach, a postępowanie zmierza ku wydaniu wyroku. Postępowanie o zapłatę kary umownej pozostaje zawieszone w związku z trwającym Postępowaniem głównym. Postępowania upadłościowe ze sprzeciwu Zamawiającego uzależnione są analogicznie od treści rozstrzygnięcia w Postępowaniu głównym.

Działania Stron w kierunku zawarcia ugody sądowej

Na tym tle Strony podjęły negocjacje zmierzające do polubownego zakończenia Postępowań sądowych. Obecnie pomiędzy Wykonawcą (którego reprezentuje Syndyk Wykonawcy − zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze wg stanu prawnego z dnia 31 grudnia 2015 r. - (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.), a Zamawiającym trwają negocjacje ugody sądowej, mającej na celu usunięcie niepewności co do potencjalnych rozstrzygnięć w zakresie Postępowań sądowych, ostateczne uregulowanie Wierzytelności uznanej oraz uchylenie sporu istniejącego między Stronami, poprzez wzajemne ustępstwa w zakresie dochodzonych roszczeń (dalej: „Ugoda”).

Planowane postanowienia Ugody

Strony w treści Ugody planują wskazać, że celem Ugody jest polubowne i ostateczne zakończenie Postępowań sądowych oraz postępowania w przedmiocie Wierzytelności uznanej, w tym rozliczenia wszelkich roszczeń Stron w zakresie w jakim związane są one z Umową i powstałych w trakcie jej wykonywania oraz w związku ze złożonymi Oświadczeniami o Odstąpieniach Zamawiającego i Wykonawcy, w szczególności roszczeń zgłoszonych w Postępowaniach sądowych oraz związanych z Wierzytelnością uznaną.

Strony zamierzają również uzgodnić, że wobec niedających się uchylić wątpliwości co do skuteczności złożonych przez każdą ze Stron oświadczeń o odstąpieniu od Kontraktu, Strony zgodnie uznają, że doszło do odstąpienia od Umowy ze skutkiem ex tunc.

Na mocy Ugody Strony planują, aby w związku z okolicznościami opisanymi w tej Ugodzie, Zamawiający zapłacił na rzecz Syndyka Wykonawcy kwotę ugody ustaloną przez Strony w toku rozmów negocjacyjnych (dalej: „Kwota Ugody”).

Niezależnie od powyższej Kwoty Ugody, Strony zamierzają dodać, że Zamawiający zobowiąże się również do zapłaty na rzecz Syndyka Wykonawcy kwoty, tytułem zwrotu Kosztów Biegłych oraz tytułem zwrotu połowy Opłaty sądowej poniesionych przez Syndyka Wykonawcy (dalej: „Opłaty i Koszty”) (drugą połowę Opłaty sądowej zwróci Wykonawcy sąd na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1228 ze zm.), natomiast każda ze Stron poniesie swoje koszty zastępstwa procesowego. Strony zamierzają ustalić, że znoszą między sobą koszty wszelkich Postępowań sądowych, za wyjątkiem Kosztów Biegłych i Opłaty sądowej.

Strony planują również wskazać, że Zamawiający zwróci Wykonawcy środki wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej przedłożonej przez Wykonawcę w momencie zawierania umowy o roboty budowlane z Zamawiającym jako zabezpieczenie wykonania przedmiotu umowy o roboty budowlane (dalej: „Zwrot Gwarancji”). Planowane uzgodnienie wynika z tego, że Zwrot Gwarancji ani kwota tego zwrotu nie jest sporna między Stronami.

Kwota Zwrotu Gwarancji – oprócz samej kwoty środków wypłaconych przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej (dalej: „Pobrane Środki”), obejmie również kwotę ustawowych odsetek za opóźnienie, naliczonych od dnia realizacji przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej, do dnia zapłaty kwoty Zwrotu Gwarancji (dalej: „Odsetki”). Na potrzeby niniejszego wniosku, Pobrane Środki oraz Odsetki zwane będą dalej jako „Kwota Zwrotu Gwarancji”. Strony planują ustalić w treści Ugody, że zapłata wszystkich kwot wynikających z treści Ugody, tj. Kwota Ugody, Kwota Zwrotu Gwarancji, kwota Opłat i Kosztów, stanowi warunek powstania skutków prawnych Oświadczeń (zdefiniowane poniżej) złożonych przez Strony.

Strony planują, że Zamawiający zapłaci Syndykowi B. Kwotę Ugody oraz zwróci Kwotę Zwrotu Gwarancji, kwotę Kosztów Biegłych i kwotę połowy Opłaty sądowej do dnia 31 grudnia 2025 r., choć data ta jest uzależniona m.in. od zatwierdzenie przez sąd Ugody i może się zmienić (tj. np. część Kwoty Ugody może stać się wymagalna dopiero w styczniu 2026 r.). Realizacja płatności nastąpi za pośrednictwem przelewu zgodnie z danymi, wskazanymi w Ugodzie, bez jakichkolwiek potrąceń i zatrzymań. Za dzień zapłaty powyższych kwot uważany będzie dzień obciążenia rachunku bankowego Zamawiającego.

Strony planują uzgodnić w Ugodzie, że pod warunkiem zapłaty Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji, oraz kwoty Opłat i Kosztów, każda ze Stron z chwilą tej zapłaty nieodwołalnie oświadcza, że powyższe wyczerpuje roszczenia każdej ze Stron i Strony nie mają wobec siebie żadnych roszczeń – istniejących, powstałych w przeszłości, obecnych bądź mogących powstać w przyszłości, które wynikają z, pozostają w związku z lub w jakikolwiek sposób odnoszą się do Kontraktu – w szczególności roszczeń będących przedmiotem Postępowań sądowych, w tym kar umownych, odszkodowań, szkód, utraconych korzyści, kosztów lub wydatków jakiegokolwiek rodzaju oraz Wierzytelności uznanej. Każda ze Stron oświadcza, że jej roszczenia, odnoszące się do Kontraktu, o ile nie zostało to wyraźnie przyznane w Ugodzie sądowej, nie istnieją co do zasady i co do kwoty, a druga ze Stron to oświadczenie przyjmuje. Dla uniknięcia wątpliwości, oświadczenie, złożone w zdaniu poprzednim nie stanowi zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 KC.

Strony planują uzgodnić w Ugodzie, że pod warunkiem zapłaty Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, kwoty Opłat i Kosztów w ustalonym terminie i formie, każda ze Stron, działając indywidualnie i odrębnie, zobowiązuje się nie występować wobec drugiej Strony z jakimikolwiek roszczeniami wynikającymi z Kontraktu ani w jakikolwiek sposób z nim związanymi oraz nie dochodzić ani nie zgłaszać takich roszczeń lub wierzytelności przed sądem powszechnym, sądem arbitrażowym ani jakimkolwiek innym właściwym organem sądowym lub administracyjnym (pactum de non petendo).

Ponadto, w związku z powyższymi postanowieniami strony zamierzają również zawrzeć w treści Ugody, że w jej wykonaniu w dniu jej podpisania, Strony zobowiązują się do podjęcia następujących czynności:

a) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pismo, w którym cofnie pozew ze zrzeczeniem się roszczeń w Postępowaniu o zapłatę kary umownej, a Syndyk B. złoży następnie pismo wyrażające zgodę na cofnięcie pozwu i zrzeknie się żądania zwrotu kosztów postępowania;

b) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pisma w celu ich złożenia w Postępowaniach upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego, które będą zawierać wycofanie złożonych sprzeciwów w Postępowaniach upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego, wycofania żądania uznania wierzytelności na liście wierzytelności oraz zrzeczenie się wierzytelności będących przedmiotem Postępowań upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego;

c) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pismo, w którym Zamawiający wycofa zgłoszenie w zakresie Wierzytelności uznanej i zrzeknie się Wierzytelności uznanej.

d) w każdym z ww. opisanych przypadków Syndyk B. pokwituje odbiór ww. pism.

Strony mając na uwadze powyższe planowane postanowienia postanowią jednocześnie, że znoszą między sobą koszty wszelkich Postępowań sądowych, z wyjątkiem Kosztów Biegłych i Opłaty sądowej.

Strony mając na uwadze powyższe planowane postanowienia postanowią jednocześnie, że znoszą między sobą koszty wszelkich Postępowań sądowych, z wyjątkiem Kosztów Biegłych i Opłaty sądowej.

Ponadto, Strony nie planują, aby Ugoda stanowiła odnowienia w rozumieniu art. 506 KC.

Strony zamierzają uzgodnić, że z chwilą zawarcia Ugody sądowej stanie się ona wobec nich wiążąca, z zastrzeżeniem, że niektóre skutki Ugody sądowej nastąpią dopiero pod warunkiem zapłaty.

Wnioskodawca wskazuje, że Kwota Ugody będzie kwotą ryczałtową, co oznacza, że Wykonawca i Zamawiający nie uzgodnili wspólnie szczegółowego zestawienia kosztorysowego wszelkich wydatków, kosztów, strat poniesionych przez Wykonawcę oraz Zamawiającego na skutek Odstąpienia, a uzgodnią ich (ryczałtową) wartość Kwoty Ugody w oparciu o wspólne porozumienie oraz warunki rynkowe. Wobec tego, żadne obustronnie uzgodnione i zaakceptowane zestawienie, wskazujące, co składa się na Kwotę Ugody, nie istnieje.

Strony nie wykluczają, że Kwota Ugody, Kwota Zwrotu Kosztów Gwarancji oraz kwota Opłat i Kosztów zostanie zapłacona Wykonawcy w dwóch transzach, przy czym pierwsza z nich zostanie zapłacona w IV kwartale 2025 r., a druga z nich zostanie zapłacona Wykonawcy w styczniu 2026 r.

Kwota Ugody nie jest jeszcze przez Zamawiającego i Wykonawcę finalnie uzgodniona (trwają negocjacje w tym zakresie), ale na potrzeby niniejszego wniosku zakłada się, że suma otrzymanej Kwoty Ugody oraz przychodów podatkowych Wykonawcy osiągniętych w 2025 r. przekroczy równowartość 2.000.000 euro netto (tj. bez podatku VAT – przy założeniu, że taki podatek byłby od Kwoty Ugody naliczany), przeliczonych według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł.

Koszty Opłat i Kosztów nie stanowiły wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (przed 1 stycznia 2021 r. część Opłat i Kosztów rozpoznali jako koszt uzyskania przychodów wspólnicy Wykonawcy zgodnie z art. 5 Ustawy o CIT, a pozostałą część Opłat i Kosztów rozpoznał jako koszt uzyskania przychodów Wykonawca – w zakresie wydatków dokonanych po 1 stycznia 2021 r.).

Pobrane Środki stanowiły dla wspólników Wykonawcy wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów (Zamawiający otrzymał środki z gwarancji w 2010 r., kiedy to wspólnicy Wykonawcy byli podatnikami CIT, a nie Wykonawca, tym samym Pobrane Środki nie stanowiły wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodów Wykonawcy), bowiem z perspektywy Wykonawcy (i jego wspólników), Pobrane Środki to środki, które zostały wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z bezpodstawnym wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej.

Strony zamierzają zawrzeć Ugodę zgodnie z powyższymi planowanymi kierunkami i postanowieniami. Nie można jednak wykluczyć, że ostateczna treść Ugody będzie się w nieznaczny sposób różnić się od treści przedstawionej powyżej, m.in. z uwagi na ingerencję Sądu zatwierdzającego ugodę.

Zamiar Wykonawcy odnośnie do udokumentowania zawarcia i wykonania Ugody

Zamiarem Wykonawcy jest potraktowanie − z punktu widzenia podatku VAT − Kwoty Ugody jako kwoty niebędącej wynagrodzeniem za jakiekolwiek świadczenie Wykonawcy na rzecz Zamawiającego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, a będącym świadczeniem jednostronnym, niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT i wystawienie noty obciążeniowej na Kwotę Ugody.

Zamiarem Wnioskodawcy jest również potraktowanie kwoty Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji jako kwot nieopodatkowanych podatkiem VAT, tj. by były traktowane jako kwoty niebędące wynagrodzeniem za jakiekolwiek świadczenie Wykonawcy na rzecz Zamawiającego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, ani nie stanowiły części podstawy opodatkowania VAT, a były zwrotem jednostronnym, niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT i podlegającym udokumentowaniu poprzez wystawienie noty obciążeniowej (not obciążeniowych) (innymi słowy, zamiarem Wykonawcy jest, by od kwot Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji nie był naliczany należny podatek VAT – czy to w ramach włączenia ich jako części podstawy opodatkowania VAT w odniesieniu do Kwoty Ugody, czy też jako stanowiące samodzielne świadczenie lub świadczenia, za które kwota Opłat i Kosztów oraz Kwota Zwrotu Gwarancji stanowią wynagrodzenie odrębne od Kwoty Ugody).

Jednakże w przypadku uznania przez tutejszy Organ, że Kwota Ugody jest wynagrodzeniem za jakiekolwiek świadczenie Wykonawcy na rzecz Zamawiającego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, Wnioskodawca przewiduje cztery warianty w zakresie wystawienia faktury, opisane poniżej w scenariuszach, opisanych jako Przypadek 1, Przypadek 2, Przypadek 3 oraz Przypadek 4. W przykładach liczbowych we wskazanych poniżej scenariuszach, przykładowa Kwota Ugody wynosi 1.000.000 złotych, przykładowa Kwota Opłat i Kosztów wynosi 100.000 złotych, a przykładowa Kwota Zwrotu Gwarancji wynosi 500.000 złotych.

Przypadek nr 1

Jak wskazano powyżej, Wykonawca zamierza wystawić na kwotę Opłat i Kosztów oraz Kwotę Zwrotu Gwarancji noty obciążeniowe. W przypadku uznania przez tut. Organ, iż kwota Opłaty i Koszty oraz Kwota Zwrotu Gwarancji nie będą stanowić części podstawy opodatkowania VAT w odniesieniu do Kwoty Ugody, ani nie będą stanowić samodzielnego świadczenia, w związku z czym, nie będzie od nich naliczany podatek VAT, wówczas zamiarem Wykonawcy jest wystawienie faktury na rzecz Zamawiającego, w której wskaże on:

a)  jako kwotę należności ogółem, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 15 Ustawy o VAT – Kwotę Ugody,

b)  jako kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 14 Ustawy o VAT − kwotę podatku VAT, naliczonego od Kwoty Ugody według stawki podstawowej VAT metodą „w stu”,

c)  jako wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług na rzecz Zamawiającego, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto), o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 11 Ustawy o VAT − Kwotę Ugody, pomniejszoną o kwotę podatku, o której mowa w art. 29a ust. 6 pkt 1 Ustawy o VAT (tj. podatku VAT).

Wartość ta odpowiadać będzie różnicy pomiędzy Kwotą Ugody, o której mowa w pkt a) powyżej oraz kwotą podatku, o której mowa w pkt b) powyżej.

Kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, obliczona będzie według wzoru, o którym mowa w art. 106e ust. 7 Ustawy o VAT:

Kwota podatku = (wartość brutto x stawka podatku) / (100 + stawka podatku).

Zatem, przykładowo, jeżeli Kwota Ugody wyniesie 1.000.000 złotych, wówczas, kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, wyniesie:

(1.000.000 x 23) / (100 + 23) = 186.991,87 złotych.

Natomiast kwota netto, o której mowa w punkcie c) powyżej wyniesie 813.008,13 złotych (1.000.000 - 186.991,87 = 813.008,13).

Przypadek nr 2

Jak wskazano powyżej, Wykonawca zamierza wystawić na kwotę Opłat i Kosztów notę obciążeniową. Jednakże w przypadku uznania przez tut. Organ, że kwota Opłat i Kosztów będzie stanowić element podstawy opodatkowania VAT, wskazanej w Przypadku nr 1 (podczas gdy Kwota Zwrotu Gwarancji nie będzie stanowić części podstawy opodatkowania VAT, o której mowa w Przypadku nr 1 ani też Zwrot Gwarancji nie będzie stanowić samodzielnego świadczenia, w związku z czym, nie będzie od Kwoty Zwrotu Gwarancji naliczany podatek VAT i Zwrot Gwarancji będzie dokumentowany notą obciążeniową), i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w Przypadku nr 1, wówczas Wykonawca w tej fakturze wykaże:

a)  jako kwotę należności ogółem, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 15 Ustawy o VAT − w jednej, wspólnej pozycji faktury − sumę Kwoty Ugody oraz kwoty Opłat i Kosztów,

b)  jako kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 14 Ustawy o VAT − kwotę podatku VAT, naliczonego od sumy Kwoty Ugody oraz kwoty Opłat i Kosztów według stawki podstawowej VAT metodą „w stu”,

c)  jako wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług na rzecz Zamawiającego, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto), o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 11 Ustawy o VAT – sumę Kwoty Ugody oraz kwoty Opłat i Kosztów, pomniejszoną o kwotę podatku, o którym mowa w art. 29a ust. 6 pkt 1 Ustawy o VAT (tj. podatku VAT). Wartość ta odpowiadać będzie różnicy pomiędzy sumą Kwoty Ugody oraz kwoty Opłat i Kosztów, o której mowa w pkt a) powyżej oraz kwotą podatku, o której mowa w pkt b) powyżej.

Kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, obliczona będzie według wzoru, o którym mowa w art. 106e ust. 7 Ustawy o VAT:

Kwota podatku = (wartość brutto x stawka podatku) / (100 + stawka podatku).

Zatem, przykładowo, jeżeli suma Kwoty Ugody oraz Opłat i Kosztów wyniesie 1.100.000 złotych, wówczas, kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, wyniesie:

(1.100.000 x 23) / (100 + 23) = 205.691,06 złotych.

Natomiast kwota netto, o której mowa w punkcie c) powyżej wyniesie 894.308,94 złotych (1.100.000 - 205.691,06 = 894.308,94).

Przypadek nr 3

Ponadto, jak wskazano powyżej, Wykonawca zamierza wystawić na Kwotę Zwrotu Gwarancji notę obciążeniową. Jednakże w przypadku uznania przez tut. Organ, że Kwota Zwrotu Gwarancji będzie stanowić element podstawy opodatkowania VAT, wskazanej w Przypadku nr 2, i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w Przypadku nr 2, wówczas Wykonawca w tej fakturze wykaże:

a)  jako kwotę należności ogółem, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 15 Ustawy o VAT − w jednej, wspólnej pozycji faktury – sumę Kwoty Ugody, kwoty Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji,

b)  jako kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 14 Ustawy o VAT – kwotę podatku VAT, naliczonego od sumy Kwoty Ugody, kwoty Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji według stawki podstawowej VAT metodą „w stu”,

c)  jako wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług na rzecz Zamawiającego, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto), o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 11 Ustawy o VAT – sumę Kwoty Ugody, kwoty Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, pomniejszoną o kwotę podatku, o którym mowa w art. 29a ust. 6 pkt 1 Ustawy o VAT (tj. podatku VAT). Wartość ta odpowiadać będzie różnicy pomiędzy sumą Kwoty Ugody, kwoty Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, o której mowa w pkt a) powyżej oraz kwotą podatku, o której mowa w pkt b) powyżej.

Kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, obliczona będzie według wzoru, o którym mowa w art. 106e ust. 7 Ustawy o VAT:

Kwota podatku = (wartość brutto x stawka podatku) / (100 + stawka podatku).

Zatem, przykładowo, jeżeli suma Kwoty Ugody, Opłat i Kosztów oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji wyniesie 1.600.000 złotych, wówczas, kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, wyniesie:

(1.600.000 x 23) / (100 + 23) = 299.186,99 złotych. Natomiast kwota netto, o której mowa w punkcie c) powyżej wyniesie 1.300.813,01 złotych (1.600.000 - 299.186,99 = 1.300.813,01).

Przypadek nr 4

W przypadku uznania przez tut. Organ, że Kwota Zwrotu Gwarancji będzie stanowić element podstawy opodatkowania VAT, wskazanej w Przypadku nr 1 VAT (podczas gdy kwota Opłat i Kosztów nie będzie stanowić części podstawy opodatkowania VAT, o której mowa w Przypadku nr 1 ani nie będzie stanowić samodzielnego świadczenia, w związku z czym, od kwoty Opłat i Kosztów nie będzie naliczany podatek VAT, a zwrot Opłat i Kosztów będzie dokumentowany notą obciążeniową), w konsekwencji czego Zwrot Gwarancji powinien zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w Przypadku nr 1, wówczas Wykonawca w tej fakturze wykaże:

a)  jako kwotę należności ogółem, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 15 Ustawy o VAT – w jednej, wspólnej pozycji faktury – sumę Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji,

b)  jako kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 14 Ustawy o VAT – kwotę podatku VAT, naliczonego od sumy Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji według stawki podstawowej VAT metodą „w stu”,

c)  jako wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług na rzecz Zamawiającego, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto), o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 11 Ustawy o VAT – sumę Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, pomniejszoną o kwotę podatku, o którym mowa w art. 29a ust. 6 pkt 1 Ustawy o VAT (tj. podatku VAT). Wartość ta odpowiadać będzie różnicy pomiędzy sumą Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, o której mowa w pkt A) powyżej oraz kwotą podatku, o której mowa w pkt B) powyżej.

Kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, obliczona będzie według wzoru, o którym mowa w art. 106e ust. 7 Ustawy o VAT:

Kwota podatku = (wartość brutto x stawka podatku) / (100 + stawka podatku).

Zatem, przykładowo, jeżeli suma Kwoty Ugody oraz Opłat i Kosztów wyniesie 1.500.000 złotych, wówczas, kwota podatku, o której mowa w punkcie b) powyżej, wyniesie:

(1.500.000 x 23) / (100 + 23) = 280.487,80 złotych. Natomiast kwota netto, o której mowa w punkcie c) powyżej wyniesie 1.219.512,20 złotych (1.500.000 - 280.487,80 = 1.219.512,20).

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Wskazali Państwo, że terminy pisane wielką literą, a niezdefiniowane inaczej w niniejszej Odpowiedzi mają znaczenie nadane im we wniosku Wykonawcy z dnia 14 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego (“Wniosek o interpretację indywidualną prawa podatkowego”) oraz w uzupełnieniu wniosku z dnia 12 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.

W przesłanym uzupełnieniu, na poniższe pytania udzielili Państwo następujących odpowiedzi:

1)    Z opisu sprawy wynika, że w (…) r. zawarli Państwo umowę dot. budowy odcinka drogi. Proszę o wskazanie, na jaki okres umowa ta została zawarta, tj. do kiedy mieli Państwo zrealizować budowę?

Pierwotnie Kontrakt zakładał wykonanie robót w ciągu 26 miesięcy od daty rozpoczęcia robót. Nastąpiło jednak opóźnienie w przekazaniu placu budowy. Aneks zmieniający termin wykonania prac oraz przyznający należne wynagrodzenie Wykonawcy nie został zawarty. W związku z tym, termin w jakim miały zostać ukończone prace pozostaje sporny między Wykonawcą a Zamawiającym.

2)    Czy zgodnie z umową prace miały być wykonane i odebrane w całości czy też miały być wykonywane, odbierane, fakturowane i płacone np. etapami?

Umowa była oparta na Warunkach FIDIC (1999, „czerwony FIDIC”), częściowo zmodyfikowanych za pomocą postanowień uzgodnionych w Szczególnych Warunkach. Odpowiednio, Umowa przewidywała, że prace miały być „wykonywane” i „przyjmowane” zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, których wykonywanie potwierdzało Świadectwo Przejęcia wystawione dla danego momentu rozliczenia, ale co do zasady podstawą rozliczenia był miesięczny przerób (roboty przyjęte w danym miesiącu przez Inżyniera, działającego z ramienia Zamawiającego), potwierdzony przez Inżyniera w ramach wystawianych przez niego każdego miesiąca Przejściowych Świadectw Płatności („PŚP”). Niezależnie od „wykonywania” i „przyjmowania”, miało mieć miejsce również „wykonanie” i „odebranie” prac w momencie ukończenia całości Robót zgodnie z Kontraktem, w drodze mechanizmu Przejęcia (Taking Over).

3)    Jakie postanowienia umowne dotyczące momentu wykonania usług wynikały z umowy zawartej pomiędzy Państwem a Zamawiającym, w szczególności jaki moment strony uzgodniły w umowie za moment wykonania:

a)    danej części usług/etapu usługi;

b)    całości robót, na które została zawarta umowa?

Jak wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie nr 2 (zob. powyżej), Umowa była oparta na Warunkach FIDIC (1999, „czerwony FIDIC”), częściowo zmodyfikowanych za pomocą postanowień uzgodnionych w Szczególnych Warunkach. Odpowiednio, Umowa przewidywała, że prace miały być „wykonywane” i „przyjmowane” zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, których wykonywanie potwierdzało Świadectwo Przejęcia wystawione dla danego momentu rozliczenia, ale co do zasady podstawą rozliczenia był miesięczny przerób (roboty przyjęte w danym miesiącu przez Inżyniera, działającego z ramienia Zamawiającego), potwierdzony przez Inżyniera w ramach wystawianych przez niego każdego miesiąca PŚP. Niezależnie od „wykonywania” i „przyjmowania”, miało mieć miejsce również „wykonanie” i „odebranie” prac w momencie ukończenia całości Robót zgodnie z Kontraktem, w drodze mechanizmu Przejęcia (Taking Over).

4)    Czy Zamawiający przekazywał Państwu zaliczki na wykonanie robót? Jeśli tak to czy i w jaki sposób zostały rozliczone?

Zamawiający nie przekazywał zaliczek.

5)    Czy i jaki zakres prac (proszę o wskazanie np. wielkości procentowej wykonanych robót z całości Kontraktu) został wykonany w latach (…) i odebrany przez Zamawiającego?

Pod względem kubaturowym większość robót drogowych została przyjęta przez Zamawiającego, przy czym do wykonania pozostawały jeszcze m.in. warstwy nośne i bitumiczne oraz prace wykończeniowe.

W zakresie robót inżynierskich, spośród (…) obiektów inżynierskich (…) obiektów zostało przekazanych do użytkowania, (…) obiektów było w stanie zawansowania prac w 90%, (…) kolejnych obiektów wymagało drobnych robót. Jeden z obiektów wymagał dokończenia konstrukcji stalowej. Na części obiektów pozostały do wykonania zabezpieczenia antykorozyjne, natomiast na niektórych obiektach pozostał jeszcze do wykonania duży zakres prac.

6)    Czy wszystkie wykonane w latach (…) prace zostały udokumentowane fakturami? Jeśli nie wszystkie, to dlaczego?

W przypadku, gdy doszło do powstania obowiązku podatkowego dla danych prac, Wykonawca wystawił fakturę oraz rozliczył podatek należny w deklaracjach VAT-7 za odpowiednie okresy rozliczeniowe (zgodnie z przepisami Ustawy o VAT w stanie prawnym obowiązującym w latach (…)).

7)    Czy otrzymali Państwo zapłatę za prace wykonane w latach (…)? Jeśli tak, czy wynagrodzenie obejmowało wszystkie prace, czy tylko część z nich i jakich prac nie obejmowało?

Wykonawca nie otrzymał zapłaty za całość prac wykonywanych w latach (…). Rozliczenie wynagrodzenia należnego Spółce z tytułu prac realizowanych w toku Umowy ma charakter sporny. Spór dotyczy wynagrodzenia za roboty ukończone i nieodebrane według stanu na dzień (…) r., roboty częściowo ukończone (i nieodebrane) według stanu na dzień (…) r. oraz roboty tymczasowe i pomocnicze według stanu na dzień (…) r. Wnioskodawca nie otrzymał płatności m.in. z tytułu prac i kosztów, o których mowa w pkt 2.1-2.38 Wniosku o interpretację indywidualną prawa podatkowego.

8)    Czy dokonali Państwo opodatkowania usług wykonanych w okresie od października (…) r. do (…) r., zgodnie z momentem powstania obowiązku podatkowego dla tych usług i rozliczyli podatek należny w deklaracjach VAT-7 za odpowiednie okresy rozliczeniowe? Jeśli nie, to dlaczego?

W przypadku, gdy wg przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu z lat (…) doszło do powstania obowiązku podatkowego dla danych usług wykonywanych w tym okresie lub ich stanu zawansowania, Wnioskodawca rozliczył podatek należny w deklaracjach VAT-7 za odpowiednie okresy rozliczeniowe.

9)    W jaki sposób Zamawiający potwierdzał odbiór prac? Czy wykonane prace były potwierdzane protokołami odbiorów po ich wykonaniu/częściowym wykonaniu?

Umowa była oparta na Warunkach FIDIC (1999, „czerwony FIDIC”), częściowo zmodyfikowanych za pomocą postanowień uzgodnionych w Szczególnych Warunkach. Odpowiednio, Umowa przewidywała, że prace miały być „wykonywane” i „przyjmowane” wg stanu ich zaawansowania, których wykonywanie potwierdzało Świadectwo Przejęcia wystawione dla danego momentu rozliczenia, ale co do zasady podstawą rozliczenia był miesięczny przerób (roboty przyjmowane w danym miesiącu przez Inżyniera, działającego z ramienia Zamawiającego), potwierdzony przez Inżyniera w ramach wystawianych przez niego każdego miesiąca PŚP. Niezależnie od „wykonywania” i „przyjmowania”, miało mieć miejsce również „wykonanie” i „odebranie” prac w momencie ukończenia całości Robót zgodnie z Kontraktem, w drodze mechanizmu Przejęcia (Taking Over).

10) Czy, a jeśli tak to kiedy, były zawierane przez Strony umowy aneksy na dodatkowe prace do zawartego Kontraktu? Co było przedmiotem tych aneksów? Czy dla czynności wskazanych w aneksach określono odrębne wynagrodzenie i czy było ono zapłacone?

Strony prowadziły rozmowy w przedmiocie Aneksu, ale ostatecznie nie zawarto żadnego aneksu do Umowy.

11) Jeśli nie były zawierane aneksy, ani inne uzgodnienia na dodatkowe prace nieobjęte pierwotnym Kontraktem to czy i na jakiej podstawie Państwo takie prace wykonywali?

Prace dodatkowe były wykonywane przede wszystkim na podstawie:

• poleceń Inżyniera;
• wystąpienia nieprzewidywalnych warunków fizycznych oraz wad / braków dokumentacji (przy jednoczesnym dochowaniu obowiązku notyfikacji);
• wezwań/żądań Zamawiającego i Inżyniera do wykonywania czynności zabezpieczających i utrzymaniowych (również po odstąpieniu), których celem było zabezpieczenie placu budowy i osób trzecich.

12) Czy Kontrakt przewidywał możliwość odstąpienia od umowy, jej rozwiązania, jeśli tak to w jakich okolicznościach i przez którą ze stron?

Kontrakt przewidywał możliwość odstąpienia od niego przez Zamawiającego i Wykonawcę.

Zamawiający był uprawniony do odstąpienia od Kontraktu, jeżeli Wykonawca:

(a) nie zastosował się do postanowień Kontraktu dotyczących zabezpieczenia wykonania lub do wezwania do poprawienia,

(b) porzucił Roboty lub w inny sposób otwarcie okazał swój zamiar niekontynuowania wykonywania swoich zobowiązań według Kontraktu,

(c) bez rozsądnego usprawiedliwienia uchylał się od:

(i) prowadzenia Robót lub

(ii) zastosowania się do powiadomienia dotyczącego odrzucenia lub Prac zabezpieczających w ciągu 28 dni od otrzymania go,

(d) podzlecił całość Robót lub dokonał cesji Kontraktu, bez wymaganego uzgodnienia,

(e) zbankrutował lub stał się niewypłacalny, przechodził w stan likwidacji, miał ustanowionego administratora lub syndyka masy upadłości, układał się ze swoimi wierzycielami lub prowadził przedsiębiorstwo z likwidatorem, kuratorem lub zarządcą w celu zabezpieczenia należności kredytodawców, lub jeżeli prowadzone byłoby jakiekolwiek działanie lub miało miejsce jakiekolwiek wydarzenie, które (według mających zastosowanie Praw) miałoby podobny skutek, do któregokolwiek z wyżej wymienionych czynów lub wydarzeń, lub

(f) dawał lub proponował (bezpośrednio lub pośrednio) jakiejkolwiek osobie, jakąkolwiek łapówkę, prezent, gratyfikację, prowizję lub inną wartościową rzecz, jako zachętę lub nagrodę:

(i) za jakiekolwiek działanie lub wstrzymanie się od jakiegokolwiek działania związanego z Kontraktem, lub

(ii) za okazywanie lub wstrzymanie się od okazywania przychylności lub nieprzychylności jakiejkolwiek osobie związanej z Kontraktem, lub jeśli ktokolwiek z Personelu Wykonawcy, jego agentów lub Podwykonawców, dawał lub proponował (bezpośrednio lub pośrednio) komukolwiek jakąkolwiek taką zachętę lub nagrodę.

W każdym z tych wypadków lub okoliczności Zamawiający mógł, po daniu Wykonawcy powiadomienia z 14-dniowym wyprzedzeniem, odstąpić od Kontraktu i usunąć Wykonawcę z Placu Budowy. Jednakże, w przypadkach opisanych w podpunktach (e) lub (f) powyżej, Zamawiający mógł za pomocą powiadomienia odstąpić od Kontraktu ze skutkiem natychmiastowym.

Z kolei Wykonawca był uprawniony do odstąpienia od Kontraktu m.in. w sytuacji, gdy

(i) Inżynier nie wystawił Świadectwa Płatności w terminie umownym liczonym od otrzymania rozliczenia i dokumentów,

(ii) kwota należna z Przejściowego Świadectwa Płatności nie została zapłacona w terminie umownym,

(iii) Zamawiający „w istocie” nie wykonywał swoich zobowiązań według Kontraktu,

(iv) całość robót została objęta „przedłużonym zawieszeniem” w rozumieniu Kontraktu,

(v) doszło do upadłości, niewypłacalności lub likwidacji Zamawiającego.

W każdym z tych wypadków lub okoliczności Wykonawca mógł, po daniu Wykonawcy powiadomienia z 14-dniowym wyprzedzeniem, odstąpić od Kontraktu. Jednakże, w przypadku opisanym w podpunktach (iv) i (v) Zamawiający mógł za pomocą powiadomienia odstąpić od Kontraktu ze skutkiem natychmiastowym.

13) Kiedy, proszę wskazać datę, i dlaczego Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy?

Wykonawca stoi na stanowisku, że Zamawiający nie złożył oświadczenia o odstąpieniu od Kontraktu.

Pismem z dnia (…) r. Zamawiający powiadomił Wykonawcę z 14-dniowym wyprzedzeniem, iż z dniem (…) roku odstępuje od Kontraktu z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy. Wykonawca twierdzi, że odstąpienie Zamawiającego od Kontraktu na podstawie powyższego pisma było nieskuteczne z następujących powodów:

(i) sygnatariusz wspomnianego powiadomienia nie był prawidłowo umocowany do reprezentowania Zamawiającego,

(ii) brak było podstaw do odstąpienia od Kontraktu przez Zamawiającego z uwagi na nieważność odpowiedniej klauzuli Kontraktu,

(iii) brak było złożenia osobnego oświadczenia o odstąpieniu przez Zamawiającego, tj. oświadczenia niezależnego od złożonego przez Zamawiającego w dniu (…) r. powiadomienia o odstąpieniu,

(iv) uprzedniego odstąpienia od Kontraktu przez Wykonawcę (zanim nastąpił skutek odstąpienia Zamawiającego w dniu (…) r.), oraz

(v) brak było uzasadnionych podstaw faktycznych do odstąpienia.

Zamawiający twierdzi natomiast, że skutecznie odstąpił od Kontraktu. Kwestia skuteczności odstąpienia Zamawiającego od Kontraktu pozostaje kwestią sporną pomiędzy Wykonawcą a Zamawiającym.

14) Kiedy, proszę wskazać datę, i dlaczego Państwo złożyli oświadczenie o odstąpieniu od umowy?

Pismem z dnia (…) roku, doręczonym Zamawiającemu w dniu (…) r., Wykonawca złożył oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego. Główną przyczyną odstąpienia wskazaną przez Wykonawcę we wspomnianym piśmie jest brak zadośćuczynienia przez Zamawiającego wezwaniu Wykonawcy z dnia (…) r. do dostarczenia wolnego od wad projektu budowlanego obiektu mostowego i zawarcia aneksu związanego ze zmianą dokumentacji projektowej w tym zakresie. Zamawiający twierdzi, że odstąpienie przez Wykonawcę od Kontraktu było nieskuteczne. Zamawiający opiera swoje stanowisko na następujących twierdzeniach:

(i) dokumentacja projektowa nie była wadliwa,

(ii) brak było podstawy prawnej do odstąpienia Zamawiającego od Kontraktu,

(iii) Wykonawca nie mógł odstąpić od Kontraktu, gdyż Zamawiający dokonał wcześniejszego odstąpienia od Kontraktu,

(iv) terminu wskazanego w piśmie Wykonawcy do Zamawiającego z dnia (…) r. do dostarczenia wolnej od wad dokumentacji projektowej (14 dni), nie można uznać za „odpowiedni”, w rozumieniu art. 491 § 1 k.c.,

(v) Wykonawcy nie przysługiwało uprawnienie do odstąpienia od Kontraktu w całości, a jedynie w części dotyczącej obiektu mostowego. Kwestia skuteczności odstąpienia Wykonawcy od Kontraktu pozostaje kwestią sporną pomiędzy Wykonawcą a Zamawiającym.

15) Z wniosku wynika, że Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy i że następnie Wykonawca złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Dalej z opisu wynika, że nie jest sporne, że do odstąpienia doszło, ale sporne pozostaje zagadnienie, która ze Stron jako pierwsza skutecznie złożyła oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu. W dalszej części opisu wskazano, że wobec niedających się uchylić wątpliwości co do skuteczności złożonych przez każdą ze Stron oświadczeń o odstąpieniu od Kontraktu, Strony zgodnie uznają, że doszło do odstąpienia od Umowy ze skutkiem ex tunc.

Proszę zatem o wyjaśnienie:

a)    dlaczego sporna/wątpliwa jest skuteczność złożonych przez każdą ze Stron oświadczeń o odstąpieniu od Kontraktu?

b)    czy zatem na skutek Ugody uprzednio złożone oświadczenia o odstąpieniu od Kontraktu przez każdą ze stron uznane zostaną za nie wywołujące skutków prawnych (za wycofane)?

c)    czy na skutek ugody sama umowa (Kontrakt) pomiędzy Stronami zostanie uznana za niezawartą?

Ad (a)

Wykonawca kwestionuje twierdzenia Zamawiającego o tym, jakoby Zamawiający odstąpił skutecznie od Kontraktu (por. odpowiedź na pytanie nr 13), natomiast Zamawiający kwestionuje stanowisko Wykonawcy w przedmiocie skuteczności odstąpienia przez Wykonawcę od Kontraktu (por. odpowiedź na pytanie nr 14). Każda ze Stron przedstawia zatem argumentację podważającą stanowisko drugiej Strony w przedmiocie istnienia podstaw do odstąpienia od Kontraktu, dlatego zagadnienie skuteczności złożonych przez każdą ze Stron oświadczeń o odstąpieniu od Kontraktu ma charakter sporny.

Ad (b)

Nie. Ugoda nie ma na celu prowadzić do sytuacji, w której oświadczenia Stron o odstąpieniu od Kontraktu zostaną uznane za niewywołujące skutków prawnych ani jako wycofane.

Ad (c)

Tak. W ramach Ugody, Strony postanowiły uznać, że doszło do odstąpienia od Kontraktu ze skutkiem ex tunc, a w konsekwencji Kontrakt powinien być traktowany tak, jakby nigdy nie został zawarty.

16)  Czy po złożeniu oświadczeń o odstąpieniu od umowy jakiejś roboty były jeszcze kontynuowane? Jeśli tak to jakie, do kiedy i dlaczego?

Po odstąpieniu od Kontraktu, roboty budowlane nie były kontynuowane. Po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od Kontraktu, Wykonawca dokonał inwentaryzacji robót, a następnie Wykonawca zabezpieczył i likwidował plac budowy.

17)  Kiedy zostały wszczęte poszczególne postępowania sądowe?

1. Postępowanie z powództwa Wykonawcy przeciwko Zamawiającemu toczące się obecnie przed Sądem (…) (Postępowanie główne) – data wszczęcia: 12 stycznia 2010 r.;

2. Postępowanie z powództwa Zamawiającego przeciwko Wykonawcy toczące się obecnie przed Sądem (…) w przedmiocie zapłaty kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (Postępowanie o zapłatę kary umownej) – 19 lutego 2010 r.;

3. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania na liście wierzytelności, wierzytelności Zamawiającego w przedmiocie zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców, zgłoszonej wobec A. jako wspólnika Wykonawcy, toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego A. (głównego) przed Sądem (…) (Postępowanie główne upadłościowe A.) – 16 sierpnia 2013 r.

4. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania na liście wierzytelności, wierzytelności Zamawiającego w przedmiocie: zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców, zgłoszonej wobec A. jako wspólnika Wykonawcy, toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego A. (wtórnego) przed Sądem (…) (Postępowanie wtórne upadłościowe A.) – 16 maja 2014 r.;

5. Umorzone postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania wierzytelności w przedmiocie: zapłaty pozostałej części kary umownej za odstąpienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu i wynagrodzeń podwykonawców na liście wierzytelności toczące się w ramach postępowania upadłościowego Wykonawcy (głównego) przed Sądem (…) (Postępowanie główne upadłościowe Wykonawcy) – 4 września 2013 r.

6. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu Zamawiającego wobec odmowy uznania wierzytelności w przedmiocie kosztów zabezpieczenia placu budowy, przeprowadzenia inwentaryzacji oraz przygotowania kolejnego przetargu oraz kosztów wypłaconych na rzecz podwykonawców B. na liście wierzytelności toczące się obecnie w ramach postępowania upadłościowego Wykonawcy (wtórnego) przed Sądem (…) (Postępowanie wtórne upadłościowe Wykonawcy) – 29 października 2013 r.

18) Czy roszczenia odszkodowawcze wymienione we wniosku w punktach 2.1-2.38 oraz roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 dotyczą czynności, które były w jakiś sposób przewidziane w Kontrakcie lub aneksie do Kontraktu i koszty te miały stanowić element kalkulacyjny ceny za wykonane roboty budowlane w związku z budową drogi? Jeśli nie, to na jakiej podstawie Państwo je wykonali i czy ich wykonanie było uzgodnione z Zamawiającym? Czy zapłata za te prace została w jakiś sposób uzgodniona pomiędzy Stronami i zafakturowana przez Państwa np. jako częściowe wykonanie prac, jeśli tak to kiedy taka faktura została wystawiona i czy została ujęta w deklaracji VAT-7? Czy koszty te poniesiono przed odstąpieniem przez Strony od umowy czy po odstąpieniu? Czy za te czynności otrzymali Państwo wynagrodzenie, jeśli nie, to dlaczego?

W ocenie Wnioskodawcy, roszczenia wymienione w pkt 2.1-2.38 Wniosku o interpretację indywidualną prawa podatkowego mają charakter odszkodowawczy. Koszty, których te roszczenia dotyczą, nie stanowiły elementu kalkulacyjnego ceny za wykonane roboty budowlane w związku z budową drogi. Wnioskodawca poniósł je jako koszty dodatkowe, tj. wcześniej nieprzewidziane i nieuwzględnione w składanej ofercie. Wnioskodawca nie musiałby ponosić tych kosztów, gdyby Zamawiający poprzez swoje działania i zaniechania nie spowodował konieczności ich poniesienia. Jako że roszczenia te mają, zdaniem Wykonawcy, charakter odszkodowawczy, Wykonawca nie udokumentował ich fakturami. Koszty te poniesiono przed i po odstąpieniu.

Roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 dotyczą czynności, które były przewidziane w Kontrakcie i koszty te miały stanowić element kalkulacyjny ceny za wykonane roboty budowlane w związku z budową drogi. W przypadku, gdy doszło do powstania obowiązku podatkowego dla danych usług lub ich stanu zaawansowania, Wykonawca zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług w brzmieniu z lat (…) wystawił faktury i rozliczył podatek należny w deklaracjach VAT-7 za odpowiednie okresy rozliczeniowe. Wykonawca otrzymał część wynagrodzenia za te prace. Zasadniczo, koszty te poniesiono przed odstąpieniem, jedynie ich część została poniesiona po odstąpieniu.

19) Czy w związku ze złożonymi oświadczeniami o odstąpieniu od umowy zostały dokonane spisy, inwentaryzacja robót zakończonych jak i robót w toku, zaczętych, niezakończonych i ich wycena, jeśli nie, to dlaczego?

Spis inwentaryzacji robót został wykonany. Jak wskazano we Wniosku o interpretację indywidualną prawa podatkowego, jednym z kosztów jakie poniósł Wykonawca był koszt związany z przedwczesnym rozwiązaniem Kontraktu i koniecznością przeprowadzenia szczegółowej inwentaryzacji robót.

20) Z opisu sprawy wynika, że Strony podjęły negocjacje zmierzające do polubownego zakończenia Postępowań sądowych i trwają negocjacje ugody sądowej. Strony zamierzają uzgodnić, że doszło do odstąpienia od Umowy ze skutkiem ex tunc. Proszę zatem o wyjaśnienie, czy i która ze Stron Kontraktu, zgodnie z treścią Ugody, zostanie uznana za skutecznie odstępującą od umowy?

W treści Ugody Strony nie określają która ze Stron skutecznie odstąpiła od Ugody (zagadnienie to ma charakter sporny między Stronami). Strony stwierdzają w Ugodzie, że doszło do rozwiązania Kontraktu w następstwie oświadczeń Stron o odstąpieniu Stron, bez przesądzania o tym, które z tych oświadczeń wywarło skutek w postaci przedwczesnego zakończenia Kontraktu. Z całokształtu treści Ugody wynika jednak, że w celu uchylenia niepewności prawnych oświadczenie o odstąpieniu złożone przez Wykonawcę zostanie uznane za wywierające skutki prawne.

21) Co dla Stron Ugody w rzeczywistości będzie oznaczało odstąpienie od umowy ze skutkiem ex tunc? Innymi słowy, proszę o wyjaśnienie czy odstąpienie od umowy będzie dotyczyło jej w całości czy jednak w części – jakiej? Czy w przypadku, gdy w latach (…) na podstawie Kontraktu pewne prace zostały wykonane, zafakturowane, zapłacone, rozliczone w deklaracjach dla podatku VAT, to w wyniku zawartej Ugody zostaną wystawione faktury korygujące, zostanie zwrócone wynagrodzenie/zaliczka, skorygowane deklaracje VAT? Jeśli nie, to dlaczego?

Odstąpienie ze skutkiem ex tunc oznacza dla Stron odstąpienie od całości Umowy ze skutkiem wstecznym, co oznacza, że Strony przyjmują, że Kontrakt nigdy nie został zawarty.

Zgodnie z art. 106j ust. 1 Ustawy o VAT fakturę korygująca wystawia się w przypadku gdy:
(i) podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie; (ii) dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań; (iii) dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT; (iv) stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury.

Zdaniem Wnioskodawcy, w wyniku zawartej Ugody nie zostanie spełniona żadna z przesłanek do wystawienia faktur korygujących. Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że powyższa kwestia nie jest elementem stanu faktycznego i stanowi element „wyjaśnienie zakresu oraz sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia” o którym mowa w art. 14a §1a pkt 2 Ordynacji podatkowej.

22) Jeśli za prace wykonane w latach (…), zafakturowane i rozliczone w deklaracjach dla podatku VAT nie otrzymali Państwo wynagrodzenia to czy skorzystali Państwo z tzw. ulgi na złe długi tj. dokonali korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w trybie art. 89a ust. 1 i nast. ustawy o podatku od towarów i usług?

Zastosowanie tzw. ulgi na złe długi w podatku od towarów i usług nie jest związane z zawarciem Ugody. Wpływ zawarcia Ugody na zastosowanie art. 89a ust. 1 i nast. Ustawy o VAT będzie uzależniony od tego czy w ramach Ugody dojdzie do zapłaty faktur wystawionych przez Wykonawcę a nie opłaconych przez Zamawiającego.

23) W jaki sposób kalkulowana jest Kwota Ugody? Jakie elementy wpływają na tę Kwotę?

Kwota Ugody stanowi wynik złożonych negocjacji Stron oraz czynienia sobie przez Strony wzajemnych ustępstw, uwzględniający m.in. wartość roszczeń dochodzonych przez Wykonawcę od Zamawiającego oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ich subiektywną ocenę szans na wydanie przez sąd orzeczenia o określonej treści.

24) Z opisu sprawy wynika, że Kwota Ugody zostanie ustalona przez Strony w wyniku rozmów negocjacyjnych, w oparciu o wspólne porozumienie oraz warunki rynkowe. Proszę zatem o wskazanie czego konkretnie dotyczą te negocjacje, jakich kwestii dotyczy porozumienie oraz o jakie warunki rynkowe chodzi?

Negocjacje dotyczą polubownego zakończenia postępowań sądowych toczących się z udziałem Wykonawcy i Zamawiającego. W ramach tych negocjacji Strony dążą do wspólnego porozumienia, które będzie polegało na osiągnięciu kompromisu pomiędzy interesami Wykonawcy i Zamawiającego. Strony uwzględniają w toku tych negocjacji oraz w dążeniu do wspólnego porozumienia m.in. warunki rynkowe dotyczące cen materiałów i robót w celu zapewnienia akceptowalnego dla obu Stron rozliczenia wzajemnych należności.

25) Czy roszczenia odszkodowawcze wymienione w punktach 2.1-2.38 wniosku oraz roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 wniosku stanowią podstawę do kalkulacji Kwoty Ugody? Jeżeli tak, to czy w całości, czy w części – jakiej części?

Roszczenia odszkodowawcze wskazane w punktach 2.1-2.38 wniosku oraz roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 wniosku zostały wzięte pod uwagę w toku kalkulacji Kwoty Ugody. Każda ze Stron inaczej ocenia zasadność i wysokość poszczególnych roszczeń zgłaszanych przez drugą stronę i globalna Kwota Ugodowa jest kompromisem.

26) Czy roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 wniosku dotyczą robót i czynności wymienionych w punktach 2.1-2.38 wniosku czy też są to odrębne roboty, które zostały wykonane?

Roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 wniosku nie dotyczą robót i czynności wymienionych w punktach 2.1-2.38 wniosku. Roszczenia o zwrot wymienione w punktach 3.1-3.5 wniosku dotyczą odrębnych robót, które były wykonywane przez Wykonawcę.

27) Czy, a jeśli tak to co dokładnie będzie rekompensować zryczałtowana kwota ugody? Czy ugoda będzie miała charakter odszkodowawczy wobec Państwa roszczeń (jakich?)? Czy ugoda będzie miała związek z karą umowną, jaką naliczył Zamawiający za odstąpienie od kontraktu, jeśli tak to jaki?

Tak jak wskazano powyżej, każda ze Stron dokonuje na własne potrzeby kalkulacje kwoty ugodowej, którą jest skłonna zaakceptować, a która później jest negocjowana między Stronami, jednakże te kalkulacje nigdy nie są w pełni jawne dla drugiej ze stron. Wynika to ze strategii procesowej oraz – w przypadku rozmów ugodowych - strategii negocjacyjnej, gdyż każda ze stron wie, w zakresie jakich roszczeń i w jakich kwotach może godzić się na ustępstwa. W związku z tymi realiami procesowymi i negocjacyjnymi, nie istnieje żadne ustalone przez Strony szczegółowe zestawienie poszczególnych roszczeń uznanych ani uznanych kwot tych roszczeń. Żadna ze stron nie ujawni drugiej ze stron swoich wewnętrznych kalkulacji, bowiem druga ze stron mogłaby próbować wykorzystać taką kalkulację jako dowód w postępowaniu sądowym, gdyby negocjacje ugodowe zostały przerwane. Z tego też powodu, nie istnieje żadna szczegółowa kalkulacja Kwoty Ugodowej, która byłaby zaakceptowana przez obie Strony – kalkulacje, którymi dysponują Strony różnią się między sobą, nie tylko co do wartości ale również w zakresie listy roszczeń. Każda ze Stron inaczej ocenia zasadność i wysokość poszczególnych roszczeń zgłaszanych przez drugą stronę i globalna Kwota Ugodowa jest swojego rodzaju kompromisem.

28) Z wniosku wynika, że w wyniku Ugody każda ze Stron zrzeknie się wszelkich roszczeń odnoszących się do Kontraktu. Następnie wymieniono do czego zobowiązuje się Zamawiający (str. 14 wniosku), natomiast nie wskazano do czego (oprócz wyrażenia zgody na cofnięcie pozwu i zrzeczenia się żądania zwrotu kosztów postępowania) zobowiązują się Państwo. Proszę zatem o wskazanie:

a)    Czy, a jeśli tak to do czego, (oprócz wyrażenia zgody na cofnięcie pozwu i zrzeczenia się żądania zwrotu kosztów postępowania) zobowiązują się Państwo w Ugodzie?

b)    dlaczego Państwo muszą wyrazić zgodę na cofnięcie pozwu (skoro wskazują, że się do tego zobowiązują to z czego taka powinność wynika)?

Ad (a)

Oprócz wyrażenia zgody na cofnięcie pozwu i zrzeczenia się żądania zwrotu kosztów postępowania w Postępowaniu o zapłatę kary umownej, Wykonawca zobowiązuje się w Ugodzie do następujących czynności:

(i) pod warunkiem zapłaty Kwoty Ugody oraz innych kwot wskazanych w Ugodzie, Strony, w tym Wykonawca, zobowiązały się do niewystępowania wobec drugiej Strony z jakimikolwiek roszczeniami wynikającymi z Kontraktu ani w jakikolwiek sposób z nim związanymi oraz nie dochodzić ani nie zgłaszać takich roszczeń lub wierzytelności przed sądem powszechnym, sądem arbitrażowym ani jakimkolwiek innym właściwym organem (pactum de non petendo) (por. akapit drugi str. 14 Wniosku o interpretację indywidualną prawa podatkowego),

(ii) Strony, w tym Wykonawca, zobowiązały się do naprawienia szkody wynikłej z zapewnień i oświadczeń zawartych w Ugodzie,

(iii) Strony, w tym Wykonawca, zobowiązały się do zachowania poufności w zakresie warunków Ugody oraz wszelkich negocjacji związanych z Ugodą i Postępowaniami sądowymi.

Ad (b)

Cofnięcie pozwu przez Zamawiającego w Postępowaniu o zapłatę kary umownej będzie połączone ze zrzeczeniem się roszczenia, co biorąc pod uwagę art. 203 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oznacza, że zgoda Wykonawcy na takie cofnięcie pozwu nie jest formalnie konieczna. Niemniej, kierując się potrzebą zapewnienia możliwie jak największej transparentności stanowisk Stron, Wykonawca zobowiązał się do tego, że przedstawi pismo zawierające zgodę na cofnięcie pozwu przez Zamawiającego.

29) Jakie konkretnie korzyści uzyska każda ze Stron w wyniku zawartej Ugody?

Wykonawca uzyska następujące korzyści w wyniku zawarcia Ugody:

(i) Wykonawca otrzyma płatność bez oczekiwania na prawomocny wyrok,

(ii) Wykonawca zaoszczędzi koszty związane z prowadzeniem postępowań sądowych do prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy (m.in. koszty obsługi prawnej).

Zamawiający uzyska następujące korzyści w wyniku zawarcia Ugody:

(i) Zamawiający uniknie zasądzenia dalszych odsetek za opóźnienie, które narosną do dnia prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy,

(ii) zaoszczędzi koszty związane z prowadzeniem postępowań sądowych do prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy (m.in. koszty obsługi prawnej).

30)  Z wniosku wynika, że na podstawie zawartej Ugody Zamawiający ma zwrócić Państwu Koszty Biegłych. Proszę zatem o wskazanie:

a)    co było przedmiotem opinii Biegłych?

b)    czego dotyczyły Koszty Biegłych?

c)    czy Biegli analizowali i potwierdzili zakres wykonanych prac, które stanowią podstawę do ustalenia Kwoty Ugody?

d)    czy Biegli działali na Państwa zlecenie czy też byli powołani przez Sąd, a Państwo zostali obciążeni przez Sąd np. zaliczką na poczet kosztów opinii Biegłych, z czego zatem wynika kwota określona przez Państwa jako „koszty Biegłych”?

Ad (a)

Przedmiotem opinii Biegłych była prawidłowość dokumentacji projektowej dostarczonej przez Zamawiającego, zakres i wartość świadczeń spełnionych przez Wykonawcę na gruncie Kontraktu oraz wysokość dodatkowych kosztów poniesionych przez Wykonawcę w toku realizacji Kontraktu.

Ad (b)

Koszty Biegłych dotyczyły wynagrodzenia należnego Biegłym z tytułu przygotowania opinii na potrzeby Postępowania głównego na okoliczności, o których mowa w lit. (a) powyżej.

Ad (c)

Biegli analizowali i potwierdzili zakres prac wykonanych przez Wykonawcę. Ustalenia poczynione przez Biegłych zostały uwzględnione przez Strony w toku negocjacji dotyczących Kwoty Ugody.

Ad (d)

Biegli działali na zlecenie Sądu. Sąd kilkukrotnie zobowiązywał Wykonawcę do uiszczania zaliczek na poczet wynagrodzenia dla Biegłych. Ostateczna wysokość wynagrodzenia Biegłych (Koszty Biegłych) została ustalona w postanowieniach Sądu w Postępowaniu głównym.

31) Dlaczego uzgodniono, że Zamawiający zobowiąże się do zwrotu Kosztów Biegłych i połowy Opłaty sądowej? Z jakiego powodu Zamawiający zobowiązał się do zwrotu tych kwot?

Decyzja o tym, że Zamawiający zwróci Koszty Biegłych i połowę Opłaty sądowej została podjęta w trakcie negocjacji ugodowych, prowadzonych pomiędzy Stronami. W przypadku zawarcia Ugody, połowa opłaty sądowej jest zwracana z urzędu przez Sąd na rzecz powoda (Wykonawcy), dlatego Strony ustaliły, że Zamawiający zwróci Wykonawcy drugą połowę Opłaty sądowej.

32) Czy na skutek zawartej Ugody, Strony definitywnie odstąpią od dochodzenia roszczeń i zakończą wszystkie wszczęte postępowania sądowe?

Tak. Celem i zamierzonym przez Strony skutkiem ugody jest polubowne i ostateczne zakończenie postępowań sądowych.

33) Z wniosku wynika, że Zamawiający w związku ze złożonym oświadczeniem o odstąpieniu od umowy naliczył kary umowne za odstąpienie a następnie skorzystał z gwarancji należytego wykonania w celu zaspokojenia części roszczenia z tytułu kary umownej za odstąpienie. Jednocześnie z wniosku wynika, że zgłosili Państwo roszczenie o zwrot kwoty w związku z bezprawnym skorzystaniem przez Zamawiającego z gwarancji ubezpieczeniowej. Proszę zatem o wyjaśnienie, czy Zamawiający zasadnie czy bezpodstawnie z tej gwarancji skorzystał. Fakt wypłaty przez ubezpieczyciela kwoty gwarancji wskazywałby na zasadność tej wypłaty, dlaczego zatem było to skorzystanie bezpodstawne?

Wykonawca stoi na stanowisku, że Zamawiający skorzystał z gwarancji ubezpieczeniowej w sposób bezprawny (bezpodstawny), tj. wystąpił o wypłatę środków z gwarancji, pomimo że nie przysługiwało mu roszczenie przeciwko Wykonawcy, na poczet którego zażądał wypłaty. Sam fakt wypłaty środków przez ubezpieczyciela (gwaranta) na rzecz Zamawiającego nie przesądza o tym, że Zamawiającemu przysługiwało wspomniane roszczenie. Zgodnie bowiem z treścią gwarancji ubezpieczyciel (gwarant) nie weryfikował podstawy faktycznej (dowodowej) ani podstawy prawnej roszczenia, na które wskazał Zamawiający, występując o wypłatę środków z gwarancji.

Zamawiający prezentuje w Postępowaniu głównym stanowisko przeciwne, tj, twierdzi, że miał podstawy do wystąpienia z żądaniem wypłaty środków z gwarancji ubezpieczeniowej. Niemniej, na tym polega jedno z ustępstw w ramach Ugody, że Zamawiający zwróci Wykonawcy równowartość środków, jakie pobrał z gwarancji ubezpieczeniowej.

34) W wyniku ugody Zamawiający ma przekazać na Państwa rzecz kwotę tej gwarancji. Proszę zatem o wyjaśnienie w jaki sposób uregulowano w umowie możliwość naliczenia przez Zamawiającego kary umownej i przy spełnieniu jakich okoliczności Zamawiający miał możliwość skorzystania z gwarancji? Czy kontrakt przewiduje zwrot wypłaconej gwarancji, jeśli tak, w jakich sytuacjach? Czy Zwrot Gwarancji po otrzymaniu przez Państwa zostanie przekazany (zwrócony) do ubezpieczyciela? Jeśli Ubezpieczyciel wypłacił kwotę gwarancji czy zaspokoił się ze środków Wykonawcy i w jaki sposób? (wprawdzie niektóre z tych informacji zostały ujęte w uzupełnieniu Państwa własnego stanowiska, jednakże wszelkie istotne fakty powinny wynikać z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego a nie wyłącznie z własnego stanowiska)

Możliwość naliczenia przez Zamawiającego kary umownej za odstąpienie jest uregulowana w Kontrakcie w ten sposób, że w razie odstąpienia przez Zamawiającego od Kontraktu z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, Zamawiający mógł naliczyć wobec Wykonawcy karę umowną za odstąpienie w wysokości 15% zaakceptowanej kwoty kontraktowej.

Kontrakt nie reguluje zagadnienia Zwrotu Gwarancji. Podstawa dla obowiązku Zwrotu Gwarancji wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów regulujących reżim odpowiedzialności odszkodowawczej oraz zwrotu świadczenia nienależnego/bezpodstawnego wzbogacenia.

Zwrot Gwarancji nie zostanie przekazany ubezpieczycielowi, gdyż ubezpieczyciel już wcześniej uzyskał równowartość środków, które wypłacił na rzecz Zamawiającego - po tym, jak na żądanie Zamawiającego ubezpieczyciel wypłacił środki z gwarancji na rachunek Zamawiającego, następnie ubezpieczyciel zażądał od Wykonawcy pokrycia tej kwoty.

35) Od jakich jeszcze innych okoliczności niż zatwierdzenie przez sąd Ugody, uzależniana jest realizacja płatności w dacie do 31 grudnia 2025 r. Kwoty Ugody oraz zwrot Kwoty Zwrotu Gwarancji, kwoty Kosztów Biegłych i kwoty połowy Opłaty sądowej?

Realizacja płatności w dacie do 31 grudnia 2025 r. jest uzależniona od zawarcia przez Strony i zatwierdzenia Ugody przez sąd.

36) Które skutki Ugody sądowej nastąpią dopiero pod warunkiem zapłaty i dlaczego?

Wszystkie skutki wskazane w Ugodzie sądowej nastąpią dopiero pod warunkiem zapłaty kwot w niej wskazanych, ponieważ każda ze Stron planowanej Ugody chce mieć pewność, że w przypadku zapłaty całości tych kwot, spory między Stronami zostaną definitywnie zakończone ani żadne inne spory nie będą miały miejsca w przyszłości.

37) Czy w odniesieniu do usług, co do których obowiązek podatkowy powstał w okresie od października (…) r., wystąpiła którakolwiek z przesłanek określonych w art. 70 § 2-7 Ordynacji podatkowej zawieszająca lub przerywająca bieg przedawnienia zobowiązania? Jeśli tak, proszę wskazać które przesłanki zaistniały oraz wskazać daty ich zaistnienia?

W odniesieniu do części zobowiązań podatkowych zaistniała przesłanka przerywająca bieg terminu przedawnienia w postaci ogłoszenia upadłości. Przesłanka ta zaistniała w dacie ogłoszenia upadłości, a dniem tym jest dzień wydania postanowienia sądu uwzględniającego wniosek o ogłoszenie upadłości, tj. odpowiednio w dniu 29 października 2013 r. (Postępowanie wtórne upadłościowe Wykonawcy) oraz w dniu 4 września 2013 r. (Postępowanie główne upadłościowe Wykonawcy).

Pytania:

1.  Czy Kwota Ugody, która ma być wypłacona przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, nie stanowi wynagrodzenia za jakąkolwiek z czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, wykonaną przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego, a w rezultacie po stronie Wykonawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT z tego tytułu?

2.  Czy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody Wykonawca jest zobowiązany wystawić fakturę, o której mowa w art. 106b oraz art. 106e Ustawy o VAT?

3.  Czy kwota Opłat i Kosztów będzie stanowić element podstawy opodatkowania podatkiem VAT i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w pytaniu nr 2, czy też może być udokumentowana notą obciążeniową?

4.  Czy Kwota Zwrotu Gwarancji będzie stanowić element podstawy opodatkowania podatkiem VAT i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w pytaniu nr 2, czy też może być udokumentowana notą obciążeniową?

5.  W przypadku uznania za nieprawidłowe stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w zakresie pytania nr 1 – która część zapłaty na rzecz Wykonawcy, wynikająca z realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będzie stanowić podstawę opodatkowania podatkiem VAT?

6.  W przypadku uznania przez tut. Organ, że kwota Opłat i Kosztów będzie stanowić element podstawy opodatkowania VAT i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w pytaniu nr 2 – czy w odniesieniu do kwoty Opłat i Kosztów, Wykonawca zobowiązany jest do zastosowania takich samych zasad opodatkowania podatkiem VAT jak w przypadku Kwoty Ugody, tj. do zastosowania tej samej stawki podatku VAT?

7.  W przypadku uznania przez tut. Organ, że Kwota Zwrotu Gwarancji będzie stanowić element podstawy opodatkowania VAT i w konsekwencji powinna zostać udokumentowana przez Wykonawcę poprzez uwzględnienie na fakturze, o której mowa w pytaniu nr 2 – czy w odniesieniu do Kwoty Zwrotu Gwarancji, Wykonawca zobowiązany jest do zastosowania takich samych zasad opodatkowania podatkiem VAT jak w przypadku Kwoty Ugody, tj. do zastosowania tej samej stawki podatku VAT?

8.  W przypadku uznania przez tut. Organ za nieprawidłowe stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w zakresie pytania nr 2 – w którym momencie powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT w związku z zawarciem i wykonaniem postanowień Ugody?

9.  W przypadku uznania przez tut. Organ za nieprawidłowe stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w zakresie pytania nr 2 – czy wystawiona przez Wykonawcę na Zamawiającego faktura, wskazana w opisie zdarzenia przyszłego, uczyni zadość wymaganiom stawianym prawidłowo wystawionej fakturze, o których mowa w art. 106e ust. 1 pkt 11, pkt 14 oraz pkt 15 Ustawy o VAT?

10. Czy Kwota Ugody, Kwota Zwrotu Gwarancji (Pobrane Środki, Odsetki) lub kwota Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy?

11. W przypadku uznania przez tut. Organ, że którekolwiek z kwot, wskazanych w pytaniu numer 10, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy – w którym momencie po stronie Wykonawcy powstanie przychód z tytułu tych kwot?

12. Czy po stronie Wykonawcy, w związku z zawarciem i realizacja postanowień Ugody, dojdzie do powstania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT? Jeżeli tut. Organ uzna stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe w zakresie pytania, wskazanego w zdaniu poprzednim, to w którym momencie po stronie Wykonawcy powstanie przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT oraz w jaki sposób Wykonawca jest obowiązany ustalić wysokość tego przychodu?

13. W przypadku uznania przez tut. Organ, że w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, dojdzie do powstania przychodu podatkowego po stronie Wykonawcy − przy założeniu, że w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w rozdziale trzecim Ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT – to czy w takim wypadku cała Kwota Ugody, Kwota Zwrotu Gwarancji (Pobrane Środki, Odsetki) oraz kwota Opłat i Kosztów będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 Ustawy o CIT, będącym zarazem podstawą opodatkowania podatkiem CIT w rozumieniu art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT?

14. W przypadku uznania przez tut. Organ, że w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, dojdzie do powstania przychodu podatkowego po stronie Wykonawcy – czy dochód Wnioskodawcy, osiągnięty z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, będzie podlegał opodatkowaniu stawką podatku CIT w wysokości 19%, zarówno w 2025 r. jak i w 2026 r.?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych i stanowi rozstrzygnięcie w zakresie pytań nr 10-14. W zakresie podatku od towarów i usług (pytania nr 1-9) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko

Ad 10.

Kwota Ugody oraz kwota Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy, natomiast w odniesieniu do Kwoty Zwrotu Gwarancji, wyłącznie otrzymane przez Wykonawcę Odsetki będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy, natomiast zwrócone przez Zamawiającego Pobrane Środki nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy, gdyż nie będą stanowić przychodu podatkowego Wykonawcy.

Ad 11.

Po stronie Wykonawcy, przychód powstanie w momencie faktycznego otrzymania przez Wykonawcę całości Kwoty Ugody, całości kwoty Odsetek oraz całości kwoty Opłat i Kosztów (a w przypadku zapłaty przez Zamawiającego części tych kwot – w odniesieniu do faktycznie wypłaconych Wykonawcy kwot).

Ad 12.

Po stronie Wykonawcy, w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, nie dojdzie do powstania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT, w związku z czym, bezprzedmiotowe jest pytanie o to, w którym momencie po stronie Wykonawcy powstanie przychód z tego tytułu oraz w jaki sposób Wykonawca jest obowiązany ustalić wysokość tego przychodu.

Ad 13.

Przy założeniu, że w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w rozdziale trzecim Ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT – w takim wypadku suma Kwoty Ugody, kwota Odsetek oraz Kwoty Opłat i Kosztów, stanowiąca przychód podatkowy w tym roku podatkowym, będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 Ustawy o CIT, będącym zarazem podstawą opodatkowania podatkiem CIT, w rozumieniu art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT.

Ad 14.

W przypadku uznania przez tut. Organ, że w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, dojdzie do powstania przychodu podatkowego po stronie Wykonawcy, dochód Wnioskodawcy, osiągnięty z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, będzie podlegał opodatkowaniu stawką podatku CIT w wysokości 19%, zarówno w 2025 r. jak i w 2026 r.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 10:

Analizując kwestię skutków podatkowych po stronie Wykonawcy z tytułu zawarcia i realizowania postanowień Ugody, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 3 Ustawy o CIT, przepisy ustawy stosuje się m.in. do spółek jawnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że do oceny skutków podatkowych po stronie Wykonawcy z tytułu zawarcia i realizowania postanowień Ugody, należy stosować przepisy ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 1 ust. 1-3 Ustawy o CIT, reguluje ona:

‒    opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji (art. 1 ust. 1 Ustawy o CIT),

‒    jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej (z wyjątkiem przedsiębiorstw w spadku i spółek niemających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3) (art. 1 ust. 2 Ustawy o CIT),

‒    podmiotów wskazanych w art. 1 ust. 3 Ustawy o CIT, tj. spółek komandytowych i spółek komandytowo-akcyjnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1); spółek niemających osobowości prawnej mających siedzibę lub zarząd w innym państwie (jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania) (pkt 2); fundacji rodzinnych (pkt 3); a także spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1a), jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka jawna nie złoży:

a)    przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, według ustalonego wzoru, o podatnikach podatku dochodowego od osób prawnych oraz o podatnikach podatku dochodowego od osób fizycznych, posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku tej spółki, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 1 Ustawy o CIT albo o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), lub

b)    aktualizacji informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, lub,

c)    informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zarejestrowania spółki jawnej – w przypadku nowo utworzonej spółki jawnej oraz spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki,

d)    do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody z takiej spółki.

Zgodnie z art. 1 ust. 4 Ustawy o CIT, informacja, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a Ustawy o CIT, zawiera:

1)  imię i nazwisko albo firmę (nazwę), adres miejsca zamieszkania albo adres siedziby, numer identyfikacji podatkowej oraz wielkość prawa do udziału w zysku spółki jawnej:

a)    wspólnika będącego podatnikiem osiągającym dochody ze spółki jawnej,

b)    podatnika niebędącego wspólnikiem spółki jawnej osiągającego dochody z tej spółki;

2)  nazwę, adres oraz numer identyfikacji podatkowej podmiotu niebędącego podatnikiem podatku dochodowego, za pośrednictwem, którego podatnik osiąga dochody ze spółki jawnej, oraz wielkość posiadanego przez podatnika prawa do udziału w zysku tego podmiotu.

Zgodnie z art. 1 ust. 4a Ustawy o CIT, w przypadku zmiany w składzie podatników podatku dochodowego od osób prawnych lub podatników podatku dochodowego od osób fizycznych posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku spółki jawnej, aktualizację informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 1a lit. b, składają również spółki jawne, które wcześniej nie składały informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 1a lit. a i c Ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 1 ust. 5 Ustawy o CIT, spółka jawna posiada status podatnika odpowiednio od pierwszego dnia roku obrotowego, o którym mowa w ust. 3 pkt 1a lit. a, albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, o których mowa w ust. 3 pkt 1a lit. b, do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru.

Zgodnie z art. 1 ust. 7 Ustawy o CIT, niezależnie od postanowień ust. 3 pkt 1a, przepisy Ustawy o CIT mają zastosowanie do spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których wspólnikiem jest co najmniej jedna fundacja rodzinna.

Zgodnie z art. 4a pkt 14 Ustawy o CIT, przez „spółkę niebędącą osobą prawną” rozumie się spółkę inną niż określona w pkt 21 tego artykułu.

Stosownie do art. 4a pkt 21 Ustawy o CIT, przez „spółkę” rozumie się:

a)  spółkę posiadającą osobowość prawną, w tym także spółkę zawiązaną na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (Dz. Urz. WE L 294 z 10.11.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 251)

b)  spółkę kapitałową w organizacji,

c)  spółki, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 1a, mające siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d)  spółkę niemającą osobowości prawnej mającą siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa jest traktowana jak osoba prawna i podlega w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Zgodnie z przedstawionym zdarzeniem przyszłym, Wnioskodawca wskazał, że jego wspólnikami są wyłącznie osoby prawne i Wnioskodawca do tej pory nie składał do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a Ustawy o CIT (tzw. Formularz CIT-15J).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że obecnie (w roku 2025) to Wykonawca, a nie wspólnicy Wykonawcy, jest podatnikiem podatku CIT.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Przepisy Ustawy o CIT nie zawierają definicji „przychodu”, jednak z analizy przytoczonych powyżej przepisów wynika, że przychodem dla celów podatkowych są wszelkiego rodzaju przysporzenia majątkowe, w wyniku których dochodzi do zwiększenia aktywów podatnika.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT, do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, koszty Opłat i Kosztów nie stanowiły wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (przed 1 stycznia 2021 r. część Opłat i Kosztów rozpoznali jako koszt uzyskania przychodów wspólnicy Wykonawcy, a pozostałą część Opłat i Kosztów rozpoznał jako koszt uzyskania przychodów Wykonawca – w zakresie wydatków dokonanych po 1 stycznia 2021 r.), w związku z czym art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT nie znajduje zastosowania w odniesieniu do Opłat i Kosztów na gruncie zdarzenia przyszłego, opisanego w niniejszym wniosku.

Natomiast w zakresie Kwoty Zwrotu Gwarancji, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Pobrane Środki stanowiły dla wspólników Wykonawcy wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów (Zamawiający otrzymał środki z gwarancji w 2010 r., kiedy to wspólnicy Wykonawcy byli podatnikami CIT, a nie Wykonawca, tym samym Pobrane Środki nie stanowiły wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodów Wykonawcy), bowiem z perspektywy Wykonawcy (i jego wspólników), Pobrane Środki to środki, które zostały wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z bezpodstawnym wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej.

Wobec powyższego, stosując przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT, należy mieć na uwadze cel, któremu przepis ten ma służyć, a którym jest zachowanie spójności systemu podatkowego i uniknięcie podwójnego opodatkowania. Do podwójnego opodatkowania może dojść wówczas, gdy podatnik z jednej strony ponosi wydatki, których zgodnie z przepisami ustawy nie zaliczył do kosztów podatkowych, a z drugiej strony otrzymuje zwrot całości lub części tych wydatków. W związku z powyższym, Pobrane Środki nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT, gdyż nie będą stanowić przychodu podatkowego Wykonawcy, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT, natomiast Odsetki będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy.

Reasumując, Kwota Ugody oraz Kwota Opłat i Kosztów, która ma być wypłacona przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będzie stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy, natomiast w odniesieniu do Kwoty Zwrotu Gwarancji, wyłącznie Odsetki będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy, natomiast Pobrane Środki nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT, gdyż nie będą stanowić przychodu podatkowego Wykonawcy.

W uzupełnieniu stanowiska z 12 listopada 2025 r. wskazali Państwo dodatkowo, że:

Jak wskazuje się w orzecznictwie, aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków”, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT, konieczne jest, by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” w takim rozumieniu, że wydatek ten obiektywnie, zgodnie z przepisami ustawy, nie mógł stanowić kosztu uzyskania przychodu. Potwierdza to m.in.:

‒    interpretacja indywidualna z dnia 17 lipca 2017 r., nr: 0111-KDIB1-2.4010.111.2017.1.BD, zgodnie z którą „(…) przez brak zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów należy rozumieć decyzję ustawodawcy w przedmiocie możliwości zaliczenia danego rodzaju wydatków do kategorii kosztów podatkowych, a nie decyzję podatnika o faktycznym ujęciu albo braku ujęcia danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów w jego rozliczeniach podatkowych”;

‒    interpretacja z dnia 9 stycznia 2018 r., nr: 0111-KDIB1-1.4010.165.2017.1.BK, zgodnie z którą „zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym wtedy, gdy zwrot będzie dotyczyć wydatków, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Nie dotyczy to natomiast sytuacji, gdy dany wydatek nie został zaliczony do kosztów podatkowych na podstawie decyzji podatnika”;

‒    interpretacja indywidualna z dnia 3 czerwca 2020 r., nr: 0111-KDIB1-1.4010.92.2020.2.BK, zgodnie z którą „Aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków”, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., konieczne jest, by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” w rozumieniu przepisu art. 16 tej ustawy oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi. Przy czym wydatek zwrócony powinien być odpowiednikiem wydatku poniesionego”;

‒    interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2020 r., nr: 0114-KDIP2-1.4010.95.2020.3.JF, w której organ stwierdził, że „w zakresie, w jakim Wnioskodawca nie będzie uprawniony do zaliczenia Kosztów Wykupu do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, otrzymany zwrot Kosztów Wykupu nie będzie stanowił dla Spółki przychodu, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Wyżej wymienione stanowisko jest podzielane przez organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo, w Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 września 2019 r., znak: 0114-KDIP2-2.4010.288.2019.1.AZ, organ stwierdził, iż z powyższych regulacji można więc wywieść, że skutki podatkowe związane ze zwrotem kosztów są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które są zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast w sytuacji, gdy zwrot poniesionych wydatków dotyczy kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ww. ustawy, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Treść przepisu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT poprzez użyte sformułowanie „innych wydatków” nawiązuje wyraźnie do treści poprzedzającego go pkt 6 ust. 4 art. 12 ustawy o CIT, w którym ustawodawca wymienił wydatki, których zwrot nie powoduje zaliczenia do przychodów ich wartości, jeżeli zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów”.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie, m.in. w niżej przytoczonych wyrokach:

‒    wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. II FSK 1400/21, na kanwie którego sąd ten przyznał rację organowi, że błędne niezaliczenie przez podatnika danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów wydatku, który zgodnie z ustawą powinien był zostać potraktowany jako koszt uzyskania przychodu, nie ma wpływu na ocenę sprawy i w konsekwencji, skoro zgodnie z Ustawą o CIT dany wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu, to jego zwrot stanowi przychód: „(…) aby ocenić, czy mamy do czynienia z innym wydatkiem, niezaliczanym do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a PDOPrU, należy przede wszystkim przeanalizować czy nie może on zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 PDOPrU. Jeżeli bowiem dany wydatek, zgodnie z przepisami PDOPrU, może stanowić koszt uzyskania przychodów, to wyłączenie zawarte w art. 12 ust. 4 pkt 6a PDOPrU nie znajdzie zastosowania. Tę ocenę powinno jednak poprzedzić ustalenie czy ten podlegający zwrotowi wydatek w ogóle spełnia definicję ogólną kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 PDOPrU”;

‒    „Zgodzić się należy jednak ze stanowiskiem organu wyrażonym w skarżonej interpretacji, że możliwość ta (wyłączenie wydatku jako kosztu podatkowego) dotyczy tylko takich wydatków, które nie są kosztami podatkowymi obiektywnie, w świetle regulacji ustawy podatkowej, a nie − jak chce tego skarżąca − tych, których podatnik nie uwzględnił w rachunku podatkowym mocą swej indywidualnej decyzji, a więc nie zostały zarachowane subiektywnie jako koszty podatkowe. (…) Bez znaczenia pozostaje, czy podatnik dany koszt rzeczywiście ujął w swoich rozliczeniach podatkowych jako koszt uzyskania przychodów, ponieważ to ustawa podatkowa określa, które wydatki tworzą katalog dopuszczalnych kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli dany wydatek zgodnie z przepisami ustawy może stanowić koszt uzyskania przychodów to wyłączenie z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. nie znajdzie zastosowania” − wyrok WSA w Krakowie z 7 października 2022 r., I SA/Kr 64/22;

‒    „(…) aby ocenić, czy mamy do czynienia z innym wydatkiem, niezaliczanym do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., należy przede wszystkim przeanalizować czy nie może on zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 u.p.d.o.p. Jeżeli bowiem dany wydatek, zgodnie z przepisami u.p.d.o.p., może stanowić koszt uzyskania przychodów, to wyłączenie zawarte w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. nie znajdzie zastosowania. Tę ocenę powinno jednak poprzedzić ustalenie czy ten podlegający zwrotowi wydatek w ogóle spełnia definicję ogólną kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.” - wyrok NSA z 26 listopada 2024 r., II FSK 291/22;

‒    „Jeżeli dany wydatek zgodnie z przepisami ustawy może stanowić koszt uzyskania przychodów, to wyłączenie z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. nie znajdzie zastosowania” - wyrok WSA w Poznaniu z 15 września 2022 r., I SA/Po 164/22. Powyższe zostało potwierdzone wyrokiem NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. II FSK 1528/22 wydanym w sprawie ze skargi na ww. wyrok WSA. NSA podkreślił, że art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT ma zastosowanie do wydatków, które zgodnie z przepisami Ustawy o CIT nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;

‒    „Zgodzić się należy jednak ze stanowiskiem organu wyrażonym w skarżonej interpretacji, że możliwość ta (wyłączenie wydatku jako kosztu podatkowego) dotyczy tylko takich wydatków, które nie są kosztami podatkowymi obiektywnie, w świetle regulacji ustawy podatkowej, a nie − jak chce tego Skarżąca − tych, których podatnik nie uwzględnił w rachunku podatkowym mocą swej indywidualnej decyzji, a więc nie zostały zarachowane subiektywnie jako koszty podatkowe. W ocenie Sądu, aby ustalić, czy mamy do czynienia z innym wydatkiem niezaliczonym do kosztów uzyskania przychodów, w świetle art. 12 ust. 4 pkt 6a PDOPrU, należy przede wszystkim przeanalizować czy nie może on zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 komentowanej ustawy. Jeżeli dany wydatek zgodnie z przepisami ustawy może stanowić koszt uzyskania przychodów, to wyłączenie z art. 12 ust. 4 pkt 6a PDOPrU nie znajdzie zastosowania. Jest oczywistym, że tę analizę winno poprzedzać stwierdzenie, czy ten podlegający zwrotowi wydatek w ogóle spełnia definicję ogólną kosztu uzyskania przychodu zawartą w art. 15 ust. 1 PDOPrU” - wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Rz 865/21.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego: „Pobrane Środki stanowiły dla wspólników Wykonawcy wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów (Zamawiający otrzymał środki z gwarancji w 2010 r., kiedy to wspólnicy Wykonawcy byli podatnikami CIT, a nie Wykonawca, tym samym Pobrane Środki nie stanowiły wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodów Wykonawcy), bowiem z perspektywy Wykonawcy (i jego wspólników), Pobrane Środki to środki, które zostały wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z bezpodstawnym wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej”. Jako, że Wykonawca stoi na stanowisku, że Pobrane Środki zostały przez Zamawiającego otrzymane od gwaranta bezpodstawnie (nie zaszły okoliczności uprawiające do skorzystania przez Zamawiającego z gwarancji), następcza zapłata tej kwoty przez Wykonawcę na rzecz gwaranta w wyniku realizacji przez niego roszczenia regresowego w stosunku do Wykonawcy (innymi słowy, na żądanie Zamawiającego, gwarant wypłacił kwotę gwarancji na rachunek Zamawiającego, a następnie gwarant zażądał od Wykonawcy zapłaty tej kwoty na rzecz gwaranta) nie mogły stanowić dla Wykonawcy (ani jego wspólników) kosztu uzyskania przychodu bowiem wydatek ten nie miał – z perspektywy Wykonawcy oraz jego wspólników – związku z żadnym przychodem ani zabezpieczeniem źródła przychodów, przez co nie spełnia definicji ogólnej kosztu uzyskania przychodu zawartą w art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

W związku z powyższym, Pobrane Środki nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT, gdyż nie będą stanowić przychodu podatkowego Wykonawcy, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT, znajduje odzwierciedlenie m.in. w wydanych interpretacjach prawa podatkowego.

Przykładowo, w interpretacji z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.910.2016.1.KB wskazano, że:

„Wśród kategorii przychodów tzw. neutralnych podatkowo, a więc niestanowiących podstawy ustalania dochodu podatnika podlegającego opodatkowaniu, wymienia się m.in. wyłączenia systemowe, mające na celu zachowanie spójności systemu podatkowego lub uniknięcie podwójnego opodatkowania. Do tej kategorii jest zaliczany również art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Wobec powyższego, stosując przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, należy mieć na uwadze cel, któremu przepis ten ma służyć, a którym jest zachowanie spójności systemu podatkowego i uniknięcie podwójnego opodatkowania. Do podwójnego opodatkowania może dojść wówczas, gdy podatnik z jednej strony ponosi wydatki, których zgodnie z przepisami ustawy nie zaliczył do kosztów podatkowych, a z drugiej strony otrzymuje zwrot całości lub części tych wydatków.

Przy czym, niezaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów winno jednakże wynikać bądź z ustawowego wyłączenia tego wydatku z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, bądź z braku związku poniesionego wydatku z przychodami (art. 15 ust. 1). Nie może ono zatem być wynikiem dobrowolnego działania podmiotu, nie znajdującego oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Ponadto, aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków”, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, konieczne jest by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi, przy czym wydatek poniesiony jest odpowiednikiem wydatku zwróconego. Tak więc „wydatek zwrócony” to ten sam, a nie taki sam, wydatek, który został poniesiony. Zwróconym wydatkiem nie jest bowiem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku lecz nie stanowi jego zwrotu.

Zatem, w świetle cytowanych powyżej przepisów oraz w oparciu o przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że zasądzona od Miasta w wyroku Sądu Arbitrażowego, a następnie potwierdzona w ugodzie kwota 2.888.888,88 zł wynikająca ze zwrotu bezprawnie zrealizowanej gwarancji bankowej (w związku z którą Wnioskodawca dokonał zapłaty roszczenia regresowego na rzecz gwaranta, której nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów), nie będzie dla Wnioskodawcy stanowiła przychodu podatkowego” (podkreślenia Wnioskodawcy).

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 11:

Zasady określające moment uzyskania przychodu dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych regulują przepisy Ustawy o CIT.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Przepis ten wskazuje, że przychód podatkowy u podatnika rozpoznawany jest według zasady kasowej.

Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 12 ust. 3 ww. ustawy, który stanowi, że za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku

podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Z treści art. 12 ust. 3a cytowanej ustawy wynika z kolei, że za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1.  wystawienia faktury albo

2.  uregulowania należności.

W myśl art. 12 ust. 3e ww. ustawy, w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Tak więc regulacje art. 12 tej ustawy wskazują na dwa możliwe momenty wystąpienia u podatnika przychodu podatkowego. Pierwszy, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy to moment otrzymania zapłaty, gdy przychodem są, np. otrzymane pieniądze oraz drugi, gdy zgodnie z art. 12 ust. 3, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane.

Zdaniem Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie Kwota Ugody, kwota Odsetek oraz kwota Opłat i Kosztów powinny zostać rozpoznane jako przychód podatkowy niezwiązany z działalnością gospodarczą, a więc z chwilą faktycznego otrzymania zapłaty, w oparciu o przepis art. 12 ust. 3e Ustawy o CIT.

Reasumując, po stronie Wykonawcy, przychód powstanie w momencie faktycznego otrzymania przez Wykonawcę całości Kwoty Ugody, całości kwoty Odsetek oraz całości kwoty Opłat i Kosztów (a w przypadku zapłaty przez Zamawiającego części tych kwot – w odniesieniu do faktycznie wypłaconych Wykonawcy kwot).

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 12:

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit a Ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności (...) wartość, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych:

a) zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy, (...).

Dokonując analizy przedstawionego w niniejszym wniosku zagadnienia należy stwierdzić, że prawo cywilne nie zna pojęcia „umorzenie zobowiązania”, którym posługują się przepisy Ustawy o CIT. Do umarzania zobowiązań w rozumieniu CIT dochodzi najczęściej na skutek zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 KC. Przepis ten stanowi, że zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Bezsprzecznie zwolnienie z długu w rozumieniu cywilistycznym należy uznać za umorzenie zobowiązania w rozumieniu CIT, w konsekwencji czego należy wskazać, iż umorzenie zobowiązania w rozumieniu CIT jest czynnością dwustronną, która wymaga zgody dłużnika, nieskuteczne jest zwolnienie z długu (umorzenie zobowiązania) dłużnika bez jego zgody.

Powyższe zostało potwierdzone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu z 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 761/07, tu cyt: „do zwolnienia z długu może dojść tylko przez umowę między wierzycielem a dłużnikiem. Samo oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu dłużnika z długu nie wystarcza. Choć bowiem zwolnienie z długu jest korzystne dla dłużnika, dłużnik ma interes w tym, aby współdecydować o umorzeniu jego długu (...).

Oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu z długu musi więc być akceptowane przez dłużnika. By natomiast zostało zaakceptowane, to wpierw musi dotrzeć do jego wiadomości (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2001 r., SA/Bk 113/01). Wygaśnięcie zobowiązania wskutek zwolnienia z długu następuje z chwilą zawarcia umowy o zwolnienie z długu lub w terminie późniejszym określonym przez strony”.

Istotne dla niniejszej sprawy jest także stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w imieniu Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 19 stycznia 2010 r., znak: ITPB1/415-850/09/AD, w której wskazano, że: „wierzytelność jest prawem podatnika i nie ma przeszkód, aby mógł się zrzec w każdej chwili tego prawa. Zrzeczenie się, polega na umorzeniu zobowiązania bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. W oparciu o art. 508 k.c., zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik przyjmuje zwolnienie. Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu czy też poprzez oświadczenie). Wierzytelność będzie umorzona dopiero wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on zwolnienie z długu”.

Należy wskazać, iż pojęcie umorzenia zobowiązań na gruncie CIT jest pojęciem szerszym niż jedynie pojęcie zwolnienia z długu w rozumieniu cywilistycznym. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 345/09, tu cyt.: „gdyby wolą ustawodawcy było objęcie normą z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (...) tylko i wyłącznie zwolnienie z długu, regulowane treścią art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (...), to nie posługiwałby się on znacznie szerszym pojęciem, znanym prawu cywilnemu, a mianowicie „umorzonych zobowiązań”, które to pojęcie mieści w sobie zarówno zwolnienie z długu, odnowienie, jak i potrącenie”.

Zbieżny z powyższym pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 253/16 tu cyt.: „przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.d.o.p., w istotnym dla sprawy zakresie stanowi bowiem, że przychodami są w szczególności wartości umorzonych zobowiązań. W kontekście językowej wykładni tego przepisu jako przychód podatkowy należy kwalifikować każdą umorzoną wierzytelności, a więc także odsetkową, bez względu na sposób jej umorzenia (np. potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu)”.

Poparcie powyższego znajdziemy także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 648/19 tu cyt.: „Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało jednak zdefiniowane w u.p.d.o.p., dlatego, jak trafnie stwierdza DKIS, zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej; „umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: "zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność". Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania”.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Zamawiający zapłaci Syndykowi B. Kwotę Ugody oraz zwróci kwotę Kosztów Biegłych i kwotę połowy Opłaty sądowej do dnia 31 grudnia 2025 r., choć data ta jest uzależniona m.in. od zatwierdzenie przez sąd Ugody i może się zmienić, przelewem zgodnie z danymi, wskazanymi w Ugodzie, bez jakichkolwiek potrąceń i zatrzymań. Za dzień zapłaty powyższych kwot uważany będzie dzień obciążenia rachunku bankowego Zamawiającego.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Strony planują uzgodnić, że pod warunkiem zapłaty Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, kwoty Opłat i Kosztów, każda ze Stron z chwilą tej zapłaty nieodwołalnie oświadcza, że powyższe wyczerpuje roszczenia każdej ze Stron i Strony nie mają wobec siebie żadnych roszczeń – istniejących, powstałych w przeszłości, obecnych bądź mogących powstać w przyszłości, które wynikają z, pozostają w związku z lub w jakikolwiek sposób odnoszą się do Kontraktu – w szczególności roszczeń będących przedmiotem Postępowań sądowych, w tym kar umownych, odszkodowań, szkód, utraconych korzyści, kosztów lub wydatków jakiegokolwiek rodzaju oraz Wierzytelności uznanej. Każda ze Stron oświadcza, że jej roszczenia, odnoszące się do Kontraktu, o ile nie zostało to wyraźnie przyznane w Ugodzie sądowej, nie istnieją co do zasady i co do kwoty, a druga ze Stron to oświadczenie przyjmuje. Dla uniknięcia wątpliwości, oświadczenie, złożone w zdaniu poprzednim nie stanowi zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 KC.

Strony planują również uzgodnić, że pod warunkiem zapłaty Kwoty Ugody oraz Kwoty Zwrotu Gwarancji, kwoty Opłat i Kosztów w ustalonym terminie i formie, każda ze Stron, działając indywidualnie i odrębnie, zobowiązuje się nie występować wobec drugiej Strony z jakimikolwiek roszczeniami wynikającymi z Kontraktu ani w jakikolwiek sposób z nim związanymi oraz nie dochodzić ani nie zgłaszać takich roszczeń lub wierzytelności przed sądem powszechnym, sądem arbitrażowym ani jakimkolwiek innym właściwym organem sądowym lub administracyjnym (pactum de non petendo).

Ponadto, zgodnie z planowaną treścią Ugody, Strony zamierzają wskazać, że w wykonaniu niniejszej Ugody sądowej, w dniu jej podpisania, Strony zobowiązują się do podjęcia następujących czynności:

a) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pismo, w którym cofnie pozew ze zrzeczeniem się roszczeń w Postępowaniu o zapłatę kary umownej, a Syndyk B. złoży następnie pismo wyrażające zgodę na cofnięcie pozwu i zrzeknie się żądania zwrotu kosztów postępowania;

b) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pisma w celu ich złożenia w Postępowaniach upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego, które będą zawierać wycofanie złożonych sprzeciwów w Postępowaniach upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego, wycofania żądania uznania wierzytelności na liście wierzytelności oraz zrzeczenie się wierzytelności będących przedmiotem Postępowań upadłościowych ze sprzeciwu Zamawiającego;

c) Zamawiający przekaże Syndykowi B. podpisane pismo, w którym Zamawiający wycofa zgłoszenie w zakresie Wierzytelności uznanej i zrzeknie się Wierzytelności uznanej.

d) w każdym z ww. opisanych przypadków Syndyk B. pokwituje odbiór ww. pism.

Strony mając na uwadze powyższe planowane postanowienia postanowią jednocześnie, że znoszą między sobą koszty wszelkich Postępowań sądowych, z wyjątkiem Kosztów Biegłych i Opłaty sądowej.

Strony zamierzają postanowić, że znoszą między sobą koszty wszelkich Postępowań sądowych, z wyjątkiem Kosztów Biegłych i Opłaty sądowej.

Mając na uwadze powyższy opis zdarzenia przyszłego, należy zauważyć, że przywołane kierunki postanowień Ugody nie dają podstaw do uznania, że w wyniku zawarcia i realizacji Ugody, dojdzie do umorzenia należności, czyli spełnienia hipotezy art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT. Jak wskazano w niniejszym Wniosku, Strony zamierzają oświadczyć w treści Ugody, że nie mają wobec siebie żadnych roszczeń – istniejących, powstałych w przeszłości, obecnych bądź mogących powstać w przyszłości, które wynikają z, pozostają w związku z lub w jakikolwiek sposób odnoszą się do Kontraktu – w szczególności roszczeń będących przedmiotem Postępowań sądowych, w tym kar umownych, odszkodowań, szkód, utraconych korzyści, kosztów lub wydatków jakiegokolwiek rodzaju oraz Wierzytelności uznanej. Każda ze Stron planuje oświadczyć, że jej roszczenia, odnoszące się do Kontraktu, o ile nie zostało to wyraźnie przyznane w Ugodzie sądowej, nie istnieją co do zasady i co do kwoty, a druga ze Stron to oświadczenie przyjmuje. Dla uniknięcia wątpliwości, oświadczenie, złożone w zdaniu poprzednim nie stanowi zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 KC.

Oświadczenia złożone przez obie ze Stron, są oświadczeniami, będącymi tzw. uznaniem niewłaściwym długu, czyli oświadczeniem wiedzy, jednostronnym przyznaniem faktów. Tym samym nie jest czynnością prawną. Zwolnienie z długu, jak wskazano wyżej, reguluje art. 508 KC, który stanowi, że zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje, w konsekwencji czego należy wskazać, iż zwolnienie z długu (a więc i umorzenie zobowiązania w rozumieniu CIT) jest czynnością dwustronną, która wymaga zgody dłużnika, nieskuteczne jest zwolnienie z długu (umorzenie zobowiązania) dłużnika bez jego zgody.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa stanowisko, zgodnie z którym uznanie niewłaściwe jest oświadczeniem wiedzy, jednostronnym przyznaniem faktów. Znalazło ono wyraz w uchwale 7 sędziów z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64.

Odnosząc się do planowanych postanowień Ugody, przytoczonych powyżej – są one również oświadczeniami jednostronnymi, składanymi przez powoda do właściwego na potrzeby i w związku z wymogami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm., dalej: „KPC”), w celu cofnięcia wniesionych pozwów. Takie oświadczenie powód może złożyć ustnie przed sądem lub w piśmie procesowym. Cofnięcie pozwu jest więc jednostronną czynnością procesową powoda, dającą wyraz jego rezygnacji z dochodzenia roszczenia objętego pozwem.

Cofnięcie pozwu wraz z zrzeczeniem się roszczenia, nie wymaga zgody strony pozwanej i jest możliwe na każdym etapie postępowania, aż do wydania wyroku. Zgodnie bowiem z art. 203 § 1 KPC, „pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia − aż do wydania wyroku”.

Mając na uwadze powyższe, należy dojść do wniosku, że w wyniku zawarcia i realizacji Ugody, nie dojdzie do powstania przychodu Wykonawcy w drodze umorzenia zobowiązania Wykonawcy, czyli spełnienia hipotezy art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT.

Jednocześnie należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że do umorzenia zobowiązania Wykonawcy doszło w wyniku zawarcia i realizacji Ugody, to należy wskazać, że art. 12 ust. 4 pkt 8 lit. b Ustawy o CIT wyłącza z przychodów kwoty stanowiące równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także z tytułu pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane postępowaniem restrukturyzacyjnym i postępowaniem upadłościowym. Na pierwszorzędne zastosowanie treści art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT przed brzmieniem art. 12 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o CIT wskazuje wprost treść przepisu art. 12 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o CIT.

Jak zacytowano powyżej za art. 12 ust. 1 pkt 3 lit a Ustawy o CIT: Przychodami są w szczególności (...) wartość, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych:

a) zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy, (...).

Jak wskazano bowiem w opisie zdarzenia przyszłego, w stosunku do Wykonawcy, toczy się od 4 września 2013 r. postępowanie upadłościowe likwidacyjne, które będzie się toczyło również w dniu podpisania i wykonania Ugody, w związku z czym planowana Ugoda ma być zawarta w toku i w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym.

Reasumując, po stronie Wykonawcy, w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, nie dojdzie do powstania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT, w związku z czym, bezprzedmiotowe jest pytanie o to, w którym momencie po stronie Wykonawcy powstanie przychód z tego tytułu oraz w jaki sposób Wykonawca jest obowiązany ustalić wysokość tego przychodu.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 13:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT, dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zgodnie z art. 7 ust. 5 Ustawy o CIT, o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:

1)  obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo

2)  obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT, podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24aa, art. 24b, art. 24ca, art. 24d, art. 24f i art. 28h, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu kwot, wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 1-8 Ustawy o CIT.

Zatem, przy założeniu, że w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w rozdziale trzecim Ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT - to w takim wypadku cała Kwota Ugody, kwota Odsetek oraz Opłat i Kosztów będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 Ustawy o CIT, będącym zarazem podstawę opodatkowania podatkiem CIT, w rozumieniu art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT.

Reasumując, przy założeniu, że w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w rozdziale trzecim Ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT – w takim wypadku suma Kwoty Ugody, kwota Odsetek oraz Kwoty Opłat i Kosztów, stanowiąca przychód podatkowy w tym roku podatkowym, będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 Ustawy o CIT, będącym zarazem podstawą opodatkowania podatkiem CIT w rozumieniu art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 14:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7 ust. 2 Ustawy o CIT, dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 Ustawy o CIT, podatek, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, wynosi:

1)  19 % podstawy opodatkowania;

2)  9 % podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł.

Stawka 9% podstawy opodatkowania ma zatem zastosowanie wyłącznie do podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2.000.000 euro netto (tj. bez podatku VAT). Po przekroczeniu tego limitu podatnik traci prawo do obniżonej stawki podatku.

Regulacje wyłączające możliwość korzystania z preferencyjnej – 9% stawki podatkowej zostały określone w Ustawie o CIT (warunki wyłączające możliwość skorzystania z preferencyjnej stawki nie są przedmiotem złożonego wniosku).

Istotny w niniejszej sprawie jest natomiast art. 19 ust. 1d Ustawy o CIT, zgodnie z którym, podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosują stawkę podatku, o której mowa w tym przepisie, jeżeli posiadają status małego podatnika.

W myśl art. 19 ust. 1e Ustawy o CIT, warunek, o którym mowa w ust. 1d, nie dotyczy podatników rozpoczynających prowadzenie działalności, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1c, w roku rozpoczęcia tej działalności.

Definicja „małego podatnika” została zawarta w art. 4a pkt 10 Ustawy o CIT, zgodnie z którym:

„Ilekroć w ustawie jest mowa o małym podatniku - oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł”.

Wskazane w art. 4a pkt 10 Ustawy o CIT, sformułowanie „wartość przychodu ze sprzedaży” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie należy jednak tego pojęcia utożsamiać z pojęciem przychodu podatkowego. W związku z tym należy dokonać literalnej wykładni tego pojęcia. Przy obliczaniu powyższego limitu należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż, np. uzyskane odszkodowania, odsetki od środków finansowych na rachunku bankowym, dotacje, dopłaty lub refundacje kosztów.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego:

Kwota Ugody nie jest jeszcze przez Zamawiającego i Wykonawcę finalnie uzgodniona (trwają negocjacje w tym zakresie) ale na potrzeby niniejszego wniosku zakłada się, że:

1.  Suma Kwoty Ugody oraz przychodów podatkowych Wnioskodawcy osiągniętych w 2025 r. przekroczy równowartość 2.000.000 euro (netto, tj. bez podatku VAT – przy założeniu, że taki podatek byłby od Kwoty Ugody naliczany), przeliczonych według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł.

2.  Wykonawca w poprzednim roku podatkowym (w 2024 r.) ani w bieżącym roku podatkowym, (od 1 stycznia 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku), nie uzyskiwał przychodów podatkowych przekraczających równowartość 2.000.000 euro (brutto tj. z podatkiem VAT), według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (trwa postępowanie upadłościowe Wykonawcy).

W związku z pkt 1 powyżej, Wykonawca w 2026 r. nie będzie spełniał definicji małego podatnika, o której mowa w definicji zawartej w art. 4a pkt 10 Ustawy o CIT (z uwagi na przekroczenie przychodów w kwocie odpowiadającej 2.000.000 euro).

Ponadto Wykonawca spełnia wszystkie pozostałe warunki do zastosowania stawki, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT (tj. nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1a-1c Ustawy o CIT).

W świetle powyższego, Wnioskodawca aktualnie spełnia definicję małego podatnika, o którym mowa w definicji zawartej w art. 4a pkt 10 Ustawy o CIT, jednakże z racji tego, że suma zakładanej Kwoty Ugody oraz innych przychodów podatkowych Wnioskodawcy w 2025 r. będzie kwotą przekraczającą równowartość 2.000.000 euro (netto, tj. bez podatku VAT – przy założeniu, że taki podatek byłby od Kwoty Ugody naliczany), przeliczoną według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł, Wykonawca zobowiązany będzie do opodatkowania Kwoty Ugody, kwoty Odsetek oraz kwoty Opłat i Kosztów według stawki podatku CIT w wysokości 19%, zarówno w odniesieniu do dochodów osiągniętych w 2025 r. jak i w 2026 r.

Reasumując, w przypadku uznania przez tut. Organ, że w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, dojdzie do powstania przychodu podatkowego po stronie Wykonawcy, dochód Wnioskodawcy, osiągnięty z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, będzie podlegał opodatkowaniu stawką podatku CIT w wysokości 19%, zarówno w 2025 r. jak i w 2026 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych (pytania nr 10-14), jest prawidłowe. 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm. dalej: „ustawa o CIT”):

Stosownie z art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:

Na podstawie treści art. 12 ustawy o CIT można określić przychód jako wszelkie trwałe, bezzwrotne i definitywne przysporzenia majątkowe w postaci środków pieniężnych, dóbr majątkowych oraz świadczeń w naturze, niezależnie od tytułu prawnego ich uzyskania przez podatnika. W przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą, przychodem są również kwoty należne, nawet gdy nie zostały faktycznie otrzymane, pod warunkiem że kwoty te spełniają warunki wymienione powyżej (trwały, bezzwrotny i definitywny charakter).

Literalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. W konsekwencji, do przychodów podatkowych, podatnik powinien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe. Co do zasady więc, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, a więc takie którymi może on rozporządzać jako właściciel.

Jednocześnie należy stwierdzić, że podatek dochodowy od osób prawnych posiada cechy podatku powszechnego, tj. podatku, który jest ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem – jako źródłem dochodu – jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa. Poza tym musi ona mieć charakter definitywny (dokonany) i mierzalny. Ponadto, użyty w art. 12 ustawy zwrot „w szczególności” oznacza, że wykaz przychodów stanowi katalog otwarty, natomiast zawarte w tym przepisie okoliczności określające przychody mają charakter przykładowy.

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Wystąpienie każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez podatnika. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy o CIT niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.

Konkludując, przychodem są zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, których rzeczywiste otrzymanie, a w niektórych przypadkach już sam fakt, że są należne, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Objęte ww. regulacją przychody muszą być następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, stąd też między przychodem a działalnością gospodarczą musi istnieć związek skutkujący powstaniem przychodu. Określenie „związane z działalnością gospodarczą” pojmuje się dość szeroko uznając tym samym, że przychodami z tego źródła są nie tylko przychody będące bezpośrednim wynikiem tej działalności, ale także przychody z każdej innej działalności z nią związanej, w tym w szczególności z tytułu niektórych operacji finansowych.

Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia.

Ustawodawca nie zastrzega, że przychodem są tylko wymienione w art. 12 ustawy o CIT przysporzenia, które są wprost wynikiem realizacji celu działalności gospodarczej osoby prawnej. Wszelkie wpłaty pieniężne, o ile spełniają inne wymagania podane w Rozdziale 2 ustawy o CIT, mogą być uznane za przychód osoby prawnej zwłaszcza, że listę przysporzeń – stanowiącą katalog zamknięty, którego zakres nie podlega rozszerzeniu czy też zawężeniu – które nie mogą być zaliczone do przychodów zawarto w ust. 4 cytowanego przepisu.

Przykładowo, stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT:

Dla ustalenia przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych istotnym zagadnieniem jest określenie daty uzyskania przychodu, z którą ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych łączy moment powstania obowiązku podatkowego.

Podstawowa zasada określania daty powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej została uregulowana przez ustawodawcę w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT:

Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy dojdzie do wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi przed dniem wystawienia faktury albo uregulowania należności, wówczas należy uznać, że przychód powstanie w dniu wykonania usługi lub częściowego wykonania usługi.

Mając na uwadze treść art. 12 ust. 3a ustawy o CIT należy stwierdzić, że moment, w którym podatnik powinien rozpoznać przychód podatkowy, będzie określony na dzień najwcześniejszego zdarzenia opisanego w tym przepisie. Wymienione w tym przepisie zdarzenia określające datę powstania przychodu są od siebie niezależne, nie warunkują się wzajemnie, a po spełnieniu jednego z nich, pozostałe nie mają wpływu na datę powstania przychodu.

Należy nadmienić, że w myśl art. 12 ust. 3e ustawy o CIT:

Przychody są – obok kosztów uzyskania przychodów – podstawowym elementem mającym wpływ na dochód jako przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, co zostało określone w art. 7 ust. 1 ustawy o CIT.

Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o CIT:

Na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o CIT:

Jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, są Państwo spółką jawną w upadłości likwidacyjnej, zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny. Umowa spółki jawnej podlega prawu polskiemu. Państwa rok podatkowy jest tożsamy z rokiem kalendarzowym. Państwa wspólnikami są wyłącznie osoby prawne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy o CIT podlegają Państwo nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Wskazali Państwo, że ani w poprzednim roku podatkowym (w 2024 r.), ani w bieżącym roku podatkowym (od 1 stycznia 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku), nie uzyskiwali Państwo przychodów podatkowych przekraczających równowartość 2.000.000 euro (brutto, tj. z podatkiem VAT), według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (trwa postępowanie upadłościowe Wykonawcy).

Spółka w (...) r. zawarła z zamawiającym publicznym („Zamawiający”) umowę dotyczącą budowy odcinka drogi (dalej: „Kontrakt” lub „Umowa”). Umowa została zawarta w trybie zamówienia publicznego w wyniku ogłoszonego przetargu na roboty budowlane. Podczas realizacji Umowy między Wykonawcą a Zamawiającym pojawiły się sporne kwestie, dotyczące w szczególności wadliwości dokumentacji projektowej, przekazania placu budowy, opóźnień w realizacji oraz wzajemnego współdziałania Stron. W konsekwencji, Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu („Oświadczenie o Odstąpieniu Zamawiającego od Kontraktu”). Następnie, Wykonawca złożył oświadczenie o odstąpieniu od Kontraktu („Oświadczenie o Odstąpieniu Wykonawcy od Kontraktu”). W złożonych oświadczeniach o odstąpieniu Strony wskazały, że odstępują od Umowy ze skutkiem ex tunc.

Wyjaśnili Państwo, ze Wykonawca kwestionuje twierdzenia Zamawiającego o tym, jakoby Zamawiający odstąpił skutecznie od Kontraktu (por. odpowiedź na pytanie nr 13), natomiast Zamawiający kwestionuje stanowisko Wykonawcy w przedmiocie skuteczności odstąpienia przez Wykonawcę od Kontraktu (por. odpowiedź na pytanie nr 14). Każda ze Stron przedstawia zatem argumentację podważającą stanowisko drugiej Strony w przedmiocie istnienia podstaw do odstąpienia od Kontraktu, dlatego zagadnienie skuteczności złożonych przez każdą ze Stron oświadczeń o odstąpieniu od Kontraktu ma charakter sporny.

W związku ze złożonym Oświadczeniem o Odstąpieniu Zamawiającego od Kontraktu, Zamawiający naliczył kary umowne za odstąpienie („Kara umowna za odstąpienie”), a następnie  skorzystał z gwarancji należytego wykonania w celu zaspokojenia części roszczenia z tytułu Kary umownej za odstąpienie. Pozostała kwota wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, która przekroczyła kwotę zabezpieczoną przez gwarancję należytego wykonania, stanowi przedmiot Postępowania o zapłatę kary umownej (zdefiniowanego poniżej) oraz wierzytelności zgłoszonych w ramach postępowań upadłościowych, opisanych szczegółowo we wniosku.

W uzupełnieniu doprecyzowali Państwo, że możliwość naliczenia przez Zamawiającego kary umownej za odstąpienie jest uregulowana w Kontrakcie w ten sposób, że w razie odstąpienia przez Zamawiającego od Kontraktu z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, Zamawiający mógł naliczyć wobec Wykonawcy karę umowną za odstąpienie w wysokości 15% zaakceptowanej kwoty kontraktowej.

Kontrakt nie reguluje zagadnienia Zwrotu Gwarancji. Podstawa dla obowiązku Zwrotu Gwarancji wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów regulujących reżim odpowiedzialności odszkodowawczej oraz zwrotu świadczenia nienależnego/bezpodstawnego wzbogacenia.

Zwrot Gwarancji nie zostanie przekazany ubezpieczycielowi, gdyż ubezpieczyciel już wcześniej uzyskał równowartość środków, które wypłacił na rzecz Zamawiającego − po tym, jak na żądanie Zamawiającego ubezpieczyciel wypłacił środki z gwarancji na rachunek Zamawiającego, następnie ubezpieczyciel zażądał od Wykonawcy pokrycia tej kwoty.

(…) września (…) r. Sąd Handlowy (…) ogłosił upadłość likwidacyjną Wykonawcy w ramach głównego postępowania upadłościowego i ustanowił syndyka w głównym postępowaniu upadłościowym. (…) października (…) r. Sąd Rejonowy (…) ogłosił upadłość likwidacyjną Wykonawcy w ramach wtórnego postępowania upadłościowego i ustanowił syndyka we wtórnym postępowaniu upadłościowym. Obydwa postępowania upadłościowe likwidacyjne dotyczące majątku Wykonawcy są w toku od (…) października (…) r.. i będą w toku w dniu zawarcia i wykonania Ugody.

W następstwie odstąpienia od Kontraktu zarówno Państwo jako Wykonawca, jak i Zamawiający wszczęli postępowania sądowe w celu dochodzenia roszczeń, które w ocenie każdej ze Strony przysługiwały jej w związku z odstąpieniem od Kontraktu. Dotychczas powstałych między Stronami sporów nie udało się rozwiązać w sposób polubowny.

Strony podjęły negocjacje zmierzające do polubownego zakończenia Postępowań sądowych i zawarcia Ugody. Ugoda nie ma na celu prowadzić do sytuacji, w której oświadczenia Stron o odstąpieniu od Kontraktu zostaną uznane za niewywołujące skutków prawnych ani jako wycofane.

W ramach Ugody, Strony postanowiły uznać, że doszło do odstąpienia od Kontraktu ze skutkiem ex tunc, a w konsekwencji Kontrakt powinien być traktowany tak, jakby nigdy nie został zawarty.

Na mocy Ugody Strony planują, aby Zamawiający zapłacił na rzecz Syndyka Wykonawcy kwotę ugody ustaloną przez Strony w negocjacji (dalej: „Kwota Ugody”).

Wyjaśnili Państwo, że kwota Ugody stanowi wynik złożonych negocjacji Stron oraz czynienia sobie przez Strony wzajemnych ustępstw, uwzględniający m.in. wartość roszczeń dochodzonych przez Wykonawcę od Zamawiającego oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ich subiektywną ocenę szans na wydanie przez sąd orzeczenia o określonej treści.

Niezależnie od powyższej Kwoty Ugody, Zamawiający zobowiąże się również do zapłaty na rzecz Syndyka Wykonawcy kwoty, tytułem zwrotu Kosztów Biegłych oraz tytułem zwrotu połowy Opłaty sądowej poniesionych przez Syndyka Wykonawcy (dalej: „Opłaty i Koszty”)

Wskazali Państwo, że przedmiotem opinii Biegłych była prawidłowość dokumentacji projektowej dostarczonej przez Zamawiającego, zakres i wartość świadczeń spełnionych przez Wykonawcę na gruncie Kontraktu oraz wysokość dodatkowych kosztów poniesionych przez Wykonawcę w toku realizacji Kontraktu.

Koszty Biegłych dotyczyły wynagrodzenia należnego Biegłym z tytułu przygotowania opinii na potrzeby Postępowania głównego. Biegli analizowali i potwierdzili zakres prac wykonanych przez Wykonawcę. Ustalenia poczynione przez Biegłych zostały uwzględnione przez Strony w toku negocjacji dotyczących Kwoty Ugody. Biegli działali na zlecenie Sądu. Sąd kilkukrotnie zobowiązywał Wykonawcę do uiszczania zaliczek na poczet wynagrodzenia dla Biegłych. Ostateczna wysokość wynagrodzenia Biegłych (Koszty Biegłych) została ustalona w postanowieniach Sądu w Postępowaniu głównym.

Decyzja o tym, że Zamawiający zwróci Koszty Biegłych i połowę Opłaty sądowej została podjęta w trakcie negocjacji ugodowych, prowadzonych pomiędzy Stronami. W przypadku zawarcia Ugody, połowa opłaty sądowej jest zwracana z urzędu przez Sąd na rzecz powoda (Wykonawcy), dlatego Strony ustaliły, że Zamawiający zwróci Wykonawcy drugą połowę Opłaty sądowej.

Planowane jest także, że w ramach Ugody Zamawiający zwróci Wykonawcy środki wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej przedłożonej przez Wykonawcę w momencie zawierania umowy o roboty budowlane z Zamawiającym jako zabezpieczenie wykonania przedmiotu umowy o roboty budowlane (dalej: „Zwrot Gwarancji”). Planowane uzgodnienie wynika z tego, że Zwrot Gwarancji ani kwota tego zwrotu nie jest sporna między Stronami. Jak wynika z Państwa wyjaśnień, Kwota Zwrotu Gwarancji – oprócz samej kwoty środków wypłaconych przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej (dalej: „Pobrane Środki”), obejmie również kwotę ustawowych odsetek za opóźnienie, naliczonych od dnia realizacji przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej, do dnia zapłaty kwoty Zwrotu Gwarancji (dalej: „Odsetki”).

Strony w treści Ugody planują ustalić, że zapłata wszystkich kwot wynikających z treści Ugody, tj. Kwota Ugody, Kwota Zwrotu Gwarancji, kwota Opłat i Kosztów, stanowi warunek powstania skutków prawnych Oświadczeń złożonych przez Strony. Strony planują, że Zamawiający zapłaci Syndykowi B. Kwotę Ugody oraz zwróci Kwotę Zwrotu Gwarancji, kwotę Kosztów Biegłych i kwotę połowy Opłaty sądowej do dnia 31 grudnia 2025 r., choć data ta jest uzależniona m.in. od zatwierdzenie przez sąd Ugody i może się zmienić (tj. np. część Kwoty Ugody może stać się wymagalna dopiero w styczniu 2026 r.). Realizacja płatności nastąpi za pośrednictwem przelewu zgodnie z danymi, wskazanymi w Ugodzie, bez jakichkolwiek potrąceń i zatrzymań. Za dzień zapłaty powyższych kwot uważany będzie dzień obciążenia rachunku bankowego Zamawiającego.

W związku z tym, że trwają negocjacje, Kwota Ugody nie jest jeszcze finalnie uzgodniona. Jednak na potrzeby złożonego wniosku zakładają Państwo, że suma otrzymanej Kwoty Ugody oraz przychodów podatkowych Wykonawcy osiągniętych w 2025 r. przekroczy równowartość 2.000.000 euro netto, przeliczonych według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł.

Wyjaśnili Państwo, że koszty Opłat i Kosztów nie stanowiły wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ przed 1 stycznia 2021 r. część Opłat i Kosztów rozpoznali jako koszt uzyskania przychodów wspólnicy Wykonawcy zgodnie z art. 5 Ustawy o CIT, a pozostałą część Opłat i Kosztów rozpoznał jako koszt uzyskania przychodów Wykonawca – w zakresie wydatków dokonanych po 1 stycznia 2021 r.). Pobrane Środki stanowiły dla wspólników Wykonawcy wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów (Zamawiający otrzymał środki z gwarancji w 2010 r., kiedy to wspólnicy Wykonawcy byli podatnikami CIT, a nie Wykonawca, tym samym Pobrane Środki nie stanowiły wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodów Wykonawcy), bowiem z perspektywy Wykonawcy (i jego wspólników), Pobrane Środki to środki, które zostały wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z bezpodstawnym wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej.

Wskazali Państwo, że Strony zamierzają zawrzeć Ugodę zgodnie z planowanymi kierunkami i postanowieniami. Nie można jednak wykluczyć, że ostateczna treść Ugody będzie się w nieznaczny sposób różnić się od treści przedstawionej powyżej, m.in. z uwagi na ingerencję Sądu zatwierdzającego ugodę.

Realizacja płatności w dacie do 31 grudnia 2025 r. jest uzależniona od zawarcia przez Strony i zatwierdzenia Ugody przez sąd.

Wszystkie skutki wskazane w Ugodzie sądowej nastąpią dopiero pod warunkiem zapłaty kwot w niej wskazanych, ponieważ każda ze Stron planowanej Ugody chce mieć pewność, że w przypadku zapłaty całości tych kwot, spory między Stronami zostanę definitywnie zakończone ani żadne inne spory nie będą miały miejsca w przyszłości.

W odniesieniu do części zobowiązań podatkowych zaistniała przesłanka przerywająca bieg terminu przedawnienia w postaci ogłoszenia upadłości. Przesłanka ta zaistniała w dacie ogłoszenia upadłości, a dniem tym jest dzień wydania postanowienia sądu uwzględniającego wniosek o ogłoszenie upadłości, tj. odpowiednio w dniu 29 października 2013 r. (Postępowanie wtórne upadłościowe Wykonawcy) oraz w dniu 4 września 2013 r. (Postępowanie główne upadłościowe Wykonawcy).

W odniesieniu do opisanego zdarzenia przyszłego Państwa wątpliwości w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, sformułowane w pytaniu nr 10, dotyczą powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji (Pobranych Środków, Odsetek) lub kwoty Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody.

W myśl art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilnego: (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Istotą ugody jest czynienie sobie wzajemnie ustępstw w zakresie oczekiwanych rezultatów stosunku prawnego, które należy zaliczyć do przedmiotowo istotnych elementów ugody. Zawarcie ugody stanowi polubowne zakończenie sporu na skutek poczynienia przez każdą stronę wzajemnych ustępstw. Ugoda nie ma charakteru jednolitego i może dotyczyć różnych stosunków prawnych oraz przybierać różną formę, w tym formę prawną.

Określenie skutków podatkowych na gruncie ustawy o CIT związanych z otrzymaniem przez Państwa Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji (Pobranych Środków, Odsetek) lub kwoty Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, należy oceniać w kontekście definitywności tego przysporzenia.

Na co wskazano na wstępie i co warto raz jeszcze podkreślić − w przypadku identyfikowania przychodu na gruncie ustawy o CIT chodzi o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Uwzględnić przy tym należy wyłączenia z art. 12 ust. 4 ustawy o CIT.

Przypomnieć należy, że aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków” nie zaliczanych do przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, konieczne jest by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi, przy czym wydatek poniesiony jest odpowiednikiem wydatku zwróconego. Tak więc „wydatek zwrócony” to ten sam, a nie taki sam, wydatek, który został poniesiony. Zwróconym wydatkiem nie jest bowiem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku, lecz nie stanowi jego zwrotu.

Jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, koszty Opłat i Kosztów nie stanowiły wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (przed 1 stycznia 2021 r. część Opłat i Kosztów rozpoznali jako koszt uzyskania przychodów wspólnicy Wykonawcy, a pozostałą część Opłat i Kosztów rozpoznał jako koszt uzyskania przychodów Wykonawca – w zakresie wydatków dokonanych po 1 stycznia 2021 r.).

W związku z tym art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT nie znajduje zastosowania w odniesieniu do Opłat i Kosztów na gruncie zdarzenia przyszłego, opisanego w niniejszym wniosku.

Natomiast, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w zakresie Kwoty Zwrotu Gwarancji pobrane Środki stanowiły dla wspólników Wykonawcy wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów − Zamawiający otrzymał środki z gwarancji w 2010 r., kiedy to wspólnicy Wykonawcy byli podatnikami CIT, a nie Wykonawca. Tym samym Pobrane Środki nie stanowiły wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodów Wykonawcy, bowiem z perspektywy Wykonawcy (i jego wspólników), Pobrane Środki to środki, które zostały wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego w związku z bezpodstawnym wykonaniem przez Zamawiającego prawa z gwarancji ubezpieczeniowej.

Stosując art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT należy mieć na uwadze cel, któremu przepis ten ma służyć, a którym jest zachowanie spójności systemu podatkowego i uniknięcie podwójnego opodatkowania. Do podwójnego opodatkowania może dojść wówczas, gdy podatnik z jednej strony ponosi wydatki, których zgodnie z przepisami ustawy nie zaliczył do kosztów podatkowych, a z drugiej strony otrzymuje zwrot całości lub części tych wydatków.

W związku z powyższym, Pobrane Środki wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT, gdyż nie będą stanowić przychodu podatkowego Wykonawcy na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a Ustawy o CIT.

Natomiast Odsetki naliczone od kwoty zwrotu Gwarancji nie podlegają pod ww. wyłączenie, przez co będą stanowić Państwa przychód podatkowy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT.

Podsumowując, Kwota Ugody stanowi przysporzenie dla wnioskodawcy wynikające z zawartej ugody, a więc należy ją rozpatrywać jak przychód podatkowy. Kwota opłat i kosztów stanowi zwrot wydatków rozpoznanych wcześniej jako koszty uzyskania przychodów, co uzasadnia jej zaliczenie do przychodów. Kwota zwrotu Gwarancji jedynie w zakresie odsetek może stanowić przychód, gdyż w części tzw. pobranych środków stanowi zwrot wydatku niezaliczonego wcześniej do kosztów uzyskania przychodów.

Biorąc pod uwagę opis zdarzenia przyszłego i przywołane przepisy prawa, w analizowanej sprawie należy zatem stwierdzić, że Kwota Ugody oraz Kwota Opłat i Kosztów, która ma być wypłacona przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, będzie stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy.

W odniesieniu do Kwoty Zwrotu Gwarancji, wyłącznie Odsetki będą stanowić przychód podatkowy Wykonawcy, polegający opodatkowaniu podatkiem CIT po stronie Wykonawcy.

Natomiast Pobrane Środki wypłacone przez gwaranta (ubezpieczyciela) na rzecz Zamawiającego, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem CIT, gdyż nie będą stanowić Państwa przychodu podatkowego.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji (Pobranych Środków, Odsetek) lub kwoty Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody (pytanie nr 10), należało uznać za prawidłowe.

Przechodząc do Państwa wątpliwości sformułowanych w pytaniu nr 11 w zakresie określenia momentu powstania przychodu z tytułu Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji (Pobranych Środków, Odsetek) lub kwoty Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody należy przypomnieć treść przywołanego na wstępie art. 12 ust. 3e ustawy o CIT, który odnosi się do momentu powstania przychodów, o których mowa w ust. 3, tj. przychodów z działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej, a także z pewnymi wyjątkami do przychodów z zysków kapitałowych. Zgodnie z jego brzmieniem za datę powstania przychodu uważa się zasadniczo dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi.

Jak wynika z opisanej przez Państwa sprawy, otrzymanie przez Państwa Kwoty Ugody oraz Kwoty Opłat i Kosztów oraz Odsetek naliczonych od Kwoty Zwrotu Gwarancji będzie związane z polubownym zakończeniem sporu z Zamawiającym wynikającym z odstąpienia od umowy dotyczącej budowy odcinka drogi („Kontraktu”).

Biorąc pod uwagę przywołane powyżej uregulowania prawne oraz okoliczności przedstawione w opisie sprawy stwierdzić należy, że do przychodów z tytułu Kwoty Ugody, Kwoty Zwrotu Gwarancji (Pobranych Środków, Odsetek) lub kwoty Opłat i Kosztów, które mają być wypłacone przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy w wyniku realizacji i w związku z treścią zapisów Ugody, zastosowanie będzie miał art. 12 ust. 3e ustawy o CIT.

Oznacza to, że przychody z tego tytułu należy zakwalifikować jako „pozostałe świadczenia”, o których mowa w art. 12 ust. 3e ustawy o CIT, w odniesieniu do których przychód powstaje w dniu otrzymania zapłaty.

Podsumowując, w zakresie momentu rozpoznania przychodów, kwoty wynikające z zawartej ugody należy rozpoznać jako przychód w dacie ich otrzymania (art. 12 ust. 3e ustawy CIT). Kwoty z ugody, jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, związane są z polubownym zakończeniem sporów sądowych pomiędzy stronami, będą wynikać z wspólnego porozumienia, które będzie polegało na osiągnięciu kompromisu pomiędzy interesami obu stron. Jak wynika z uzupełnienia wniosku, skutki wskazane w planowanej ugodzie nastąpią dopiero pod warunkiem zapłaty kwot w niej wskazanych.

Tym samym przychód z tytułu ww. Kwot powstanie w momencie faktycznego otrzymania przez Państwa jako Wykonawcę całości Kwoty Ugody, całości kwoty Odsetek oraz całości kwoty Opłat i Kosztów, a w przypadku zapłaty przez Zamawiającego części tych kwot – w odniesieniu do faktycznie wypłaconych Wykonawcy kwot.

Państwa stanowisko w zakresie określenia momentu powstania przychodu z tytułu ww. Kwot (pytanie nr 11), należało uznać za prawidłowe.

W dalszej kolejności Państwa wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 12 dotyczą powstania przychodu w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody zawartej w toku i w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT:

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało jednak zdefiniowane w ustawie CIT, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej; „umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, wskazuje na objęcie zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym, powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Bez znaczenia jest również to, czy przysporzenie jest wynikiem działania innej osoby, czy też samego podatnika, jak również to, czy korzyść wiąże się z konkretnymi przepływami finansowymi.

Wyjątek od tej zasady wskazano w art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT, zgodnie z którym:

Powyższe przepisy wskazują na to, że aby powstał przychód podatkowy, konieczne jest przede wszystkim to, by po stronie podatnika doszło do faktycznego przysporzenia majątkowego, mającego konkretny wymiar finansowy − wskutek otrzymania czegoś nieodpłatnie (częściowo odpłatnie) albo na skutek umorzenia istniejącego już zobowiązania.

Przyjmując za Wnioskodawcą, że w opisanym zdarzeniu przyszłym w wyniku zawarcia Ugody nie nastąpi umorzenie zobowiązania Wykonawcy, ani zwolnienie z długu − to po Państwa stronie jako Wykonawcy w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody nie dojdzie do powstania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawy o CIT.

Z treści art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT wynika, że przychodem jest wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Natomiast z treści przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego nie wynika, by wskutek zawarcia ugody zaistniały opisane w ww. przepisie okoliczności. Tym samym powołany przepis nie może mieć zastosowania w opisanych we wniosku okolicznościach.

Podsumowując, po Państwa stronie jako Wykonawcy, w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, nie dojdzie do powstania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT.

Z uwagi na zajęte stanowisko, niecelowe staje się dalsze rozstrzyganie, w którym momencie po stronie Wykonawcy powstanie przychód z tego tytułu oraz w jaki sposób Wykonawca jest obowiązany ustalić wysokość tego przychodu.

Państwa stanowisko w zakresie braku powstania przychodu w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody zawartej w toku i w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym (pytanie nr 12), należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 13 dotyczą określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o CIT, podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24aa, art. 24b, art. 24ca, art. 24d, art. 24f i art. 28h, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu kwot, wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt. 1-8 Ustawy o CIT.

Jak wynika z opisanego zdarzenia przyszłego, zakładają Państwo, w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w Rozdziale 3 ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT.

W opisanym przez Państwa przypadku, po spełnieniu ww. przesłanek, cała Kwota Ugody, kwota Odsetek oraz Opłat i Kosztów będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 ustawy o CIT, będącym podstawę opodatkowania podatkiem CIT, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o CIT.

Podsumowując, przy założeniu, że w roku podatkowym, w którym powstanie obowiązek podatkowy w podatku CIT z tytułu zawarcia i wykonania postanowień Ugody, Wykonawca nie skorzysta z prawa do rozpoznania jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w rozdziale trzecim Ustawy o CIT, w tym nie skorzysta z prawa do zaliczenia jakichkolwiek wydatków czy odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nie dokona obniżenia dochodu za ten rok podatkowy o wysokość strat podatkowych ze źródła przychodu, poniesionych w latach poprzednich, ani nie dokona jakichkolwiek odliczeń, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o CIT – w takim przypadku suma Kwoty Ugody, kwota Odsetek oraz Kwoty Opłat i Kosztów, stanowiąca przychód podatkowy w tym roku podatkowym, będzie dochodem, o którym mowa w art. 7 ustawy o CIT, będącym podstawą opodatkowania podatkiem CIT zgodnie art. 18 ust. 1 Ustawy o CIT.

Przedstawione w pytaniu założenie, że w roku podatkowym w którym dojdzie do wykonania postanowień ugody, Wnioskodawca m.in. nie będzie rozliczał jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodów, odpisów amortyzacyjnych, nie będzie dokonywał odliczeń strat lub innych wymienionych w art. 18 ust. 1 ustawy o CIT spowoduje, że stanowiące przychód podatkowy kwoty wynikające z ugody stanowić będą dochód, o którym mowa w art. 7 ustawy CIT i zarazem podstawę opodatkowania podatkiem CIT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody (pytanie nr 13), należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości z pytania nr 14 dotyczą określenia stawki opodatkowania dochodów osiągniętych w 2025 r., jak i w 2026 r. w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody, gdy po Państwa stronie dojdzie do powstania przychodu.

Jak wskazano na wstępie i co należy w kontekście Państwa wątpliwości przypomnieć, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o CIT:

Z ww. przepisu wynika, że stawka 9% podstawy opodatkowania ma zatem zastosowanie wyłącznie do podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2.000.000 euro.

Co istotne, w związku z art. 19 ust. 1d ustawy o CIT:

Na podstawie art. 19 ust. 1e ustawy o CIT:

Definicja „małego podatnika” została natomiast zawarta w art. 4a pkt 10 ustawy o CIT, w myśl którego:

Wskazane w art. 4a pkt 10 ustawy o CIT, sformułowanie „wartość przychodu ze sprzedaży” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie należy jednak tego pojęcia utożsamiać z pojęciem przychodu podatkowego. W związku z tym należy dokonać literalnej wykładni tego pojęcia. Przy obliczaniu powyższego limitu należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż, np. uzyskane odszkodowania, odsetki od środków finansowych na rachunku bankowym, dotacje, dopłaty lub refundacje kosztów.

Jak wynika z opisanego przez Państwa zdarzenia przyszłego, Kwota Ugody nie jest jeszcze przez Zamawiającego i Wykonawcę finalnie uzgodniona, bo trwają negocjacje w tym zakresie. Na potrzeby niniejszego wniosku zakładają Państwo, że:

1.  Suma Kwoty Ugody oraz przychodów podatkowych Wnioskodawcy osiągniętych w 2025 r. przekroczy równowartość 2.000.000 euro (netto, tj. bez podatku VAT – przy założeniu, że taki podatek byłby od Kwoty Ugody naliczany), przeliczonych według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł.

2.  Wykonawca w poprzednim roku podatkowym (w 2024 r.) ani w bieżącym roku podatkowym, (od 1 stycznia 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku), nie uzyskiwał przychodów podatkowych przekraczających równowartość 2.000.000 euro (brutto tj. z podatkiem VAT), według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (trwa postępowanie upadłościowe Wykonawcy).

Z powyższego wynika, że w 2026 r. nie będą Państwo spełniali definicji „małego podatnika” z art. 4a pkt 10 ustawy o CIT, bo Spółka w upadłości likwidacyjnej przekroczy kwotę przychodów w kwocie odpowiadającej 2.000.000 euro).

Choć aktualnie spełniają Państwo definicję małego podatnika, o którym mowa w art. 4a pkt 10 Ustawy o CIT, to jednak z racji tego, że suma zakładanej przez Państwa Kwoty Ugody oraz innych przychodów podatkowych w 2025 r. przekroczy równowartość 2.000.000 euro, przeliczoną według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (2 stycznia 2025 r.), w zaokrągleniu do 1.000 zł. Z tego względu utracą Państwo status „małego podatnika”, przez co będą Państwo zobowiązani do opodatkowania Kwoty Ugody, kwoty Odsetek oraz kwoty Opłat i Kosztów według stawki podatku CIT w wysokości 19%, zarówno w odniesieniu do dochodów osiągniętych w 2025 r., jak i w 2026 r.

Podsumowując, w sytuacji gdy po Państwa stronie dojdzie do powstania przychodu w związku z zawarciem i realizacją postanowień Ugody i przekroczą Państwo kwotę przychodów 2025 r. w kwocie odpowiadającej 2.000.000 euro, to Państwa dochody osiągnięte w 2025 r., jak i w 2026 r. będą podlegały opodatkowaniu stawką podatku CIT w wysokości 19%.

Okoliczność, że jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, w 2025 roku Wnioskodawca zakłada, że suma otrzymanych kwot z ugody oraz przychodów podatkowych wnioskodawcy przekroczy równowartość 2.000.000 euro netto, przeliczonych według kursu wskazanego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT, powoduje, że zarówno w 2025 jak i w 2026 roku Wnioskodawcę będzie obowiązywać podstawowa stawka podatku CIT w wysokości 19%. Powyższe wynika, z tego że w 2025 roku wnioskodawca nie spełni warunku stosowania stawki 9%, określonego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT ze względu na przekroczenie limitu przychodów 2.000.000 euro, z kolei w 2026 roku nie spełni warunku wymienionego w art. 19 ust. 1d ustawy CIT, dotyczącego posiadania statusu małego podatnika.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie określenia stawki opodatkowania dochodów osiągniętych przez spółkę w upadłości likwidacyjnej w 2025 r., jak i w 2026 r. (pytanie nr 14), należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i  stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy lub zmiany stanu prawnego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na  podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, nie prowadzę postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach opisu sprawy podanego przez Państwa. Rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuję wyjaśnienia stanu sprawy, lecz dokonuję oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanych pytań przyporządkowanych do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wydając przedmiotową interpretację przyjąłem jako element przedstawionego zdarzenia przyszłego, że Ugoda będąca przedmiotem wniosku zostanie zatwierdzona przez Sąd. Zatem w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, to oceny faktycznych przyczyn zaniechania transakcji dokona organ podatkowy w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, a interpretacja nie wywoła skutków prawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych należy zwrócić uwagę, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą innych organów wydających interpretacje indywidualne w sprawach innych podatników, co jest tym bardziej zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających interpretacjom. Zatem z uwagi na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw, powołane przez Państwa interpretacje indywidualne nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Z kolei, odnosząc się do powołanych wyroków sądów administracyjnych, wyjaśniam, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w tej interpretacji rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o  postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.