Skutki podatkowe pomniejszenia świadczenia mieszkaniowego o równoważnik z tytułu braku mieszkania dla funkcjonariusza służby więziennej - zwrot nienależnie pobranych świadczeń.
Funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymywał w 2025 roku równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania od stycznia do listopada, a od wypłaty powyżej kwoty 2280 zł pobierano zaliczkę na podatek dochodowy. W dniu 20 grudnia 2025 r. złożył wniosek o nowe świadczenie mieszkaniowe, wprowadzone ustawą z mocą od 1 lipca 2025 r., która zastąpiła poprzednie przepisy. Zgodnie z nowymi przepisami, wyrównanie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko jest nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 5 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Funkcjonariusz Służby Więziennej, w związku ze spełnieniem kryteriów określonych w art. 178 ustawy o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2025 poz. 1750), pobierał w 2025 roku (od stycznia do listopada) równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Z dniem 20 grudnia 2025 r. weszła w życie, z mocą od 1 lipca 2025 r. ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 1823), która uchyliła art. 178 ustawy o Służbie Więziennej oraz wprowadziła w art. 178a nowe świadczenie dla funkcjonariuszy Służby Więziennej – świadczenie mieszkaniowe. Zgodnie z art. 8 tejże ustawy, w przypadku złożenia wniosku o świadczenie mieszkaniowe przez funkcjonariusza pozostającego w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r. wypłaca się je z wyrównaniem od dnia 1 lipca 2025 r. Jeżeli temu funkcjonariuszowi wypłacano równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania za okres od 1 lipca 2025 r., na podstawie przepisów ustawy zmienianej, wypłacane wyrównanie świadczenia mieszkaniowego pomniejsza się o sumę kwot przyznanych mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od dnia 1 lipca 2025 r.
Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025, poz. 1823) nie przewiduje obowiązku zwrotu przyznanego za okres od 1 lipca 2025 r. równoważnika za brak mieszkania w przypadku funkcjonariusza, który nie złoży wniosku o świadczenie mieszkaniowe.
Funkcjonariusz pełniący służbę w służbie stałej w 2025 r. miał wypłacany równoważnik z tytułu braku mieszkania od stycznia do listopada 2025 r. Od wypłaty równoważnika z tytułu braku mieszkania powyżej kwoty 2280 zł pobrano i odprowadzono do Urzędu Skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy. W dniu 20 grudnia 2025 r. funkcjonariusz złożył wniosek o świadczenie mieszkaniowe. W związku z art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej przyznane wyrównanie świadczenia mieszkaniowego pomniejszono o sumę kwot przyznanych (wypłaconych) mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. w kwocie brutto.
Pytanie
Czy pomniejszenie wypłaty wyrównania świadczenia mieszkaniowego o wypłacony za okres od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. równoważnik z tytułu braku mieszkania stanowi zwrot nienależnie pobranego świadczenia przez funkcjonariusza, o którym mowa w art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem wnioskodawcy, zwrot otrzymanego równoważnika z tytułu braku mieszkania za okres od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. (zwrócony poprzez pomniejszenie wypłaty nowego świadczenia) nie stanowi nienależnie pobranego świadczenia. Wypłacony w okresie od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. równoważnik z tytułu braku mieszkania został wypłacony zgodnie z obowiązującymi w tym okresie przepisami i przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w ustawie o Służbie Więziennej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 ze zm;) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2025 r.:
1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli:
1) on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu;
2) funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1.
2. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przeniesionemu z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w ust. 1, jeżeli w nowej miejscowości pełnienia służby:
1) nie przyznano mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego;
2) nie przydzielono mu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej.
W myśl art. 180 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) Funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić przełożonego o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymywania równoważnika z tytułu braku mieszkania.
2) Równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia.
Stosownie do art. 181 ust. 1 ww. ustawy:
W przypadku pobrania nienależnego równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ust. 1 , wydaje się decyzję o jego zwrocie.
Stosownie do art. 187a ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:
Funkcjonariuszowi:
1) któremu nie przydzielono w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,
2) który zwróci albo opróżni przydzielone w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową,
3) wymienionemu w art. 73 ust. 1 pkt 1 albo 2, któremu przydzielono kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej
- przysługuje świadczenie mieszkaniowe.
W myśl art. 187b ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) Wysokość świadczenia mieszkaniowego ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz mnożnika lokalizacyjnego ustalonego dla jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, w której funkcjonariusz pełni służbę, wskazanej w rozkazie personalnym albo decyzji personalnej.
2) Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość stawki podstawowej oraz mnożników lokalizacyjnych mających wpływ na wysokość świadczenia mieszkaniowego przysługującego funkcjonariuszom, mając na uwadze lokalizację jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz uwzględniając ich oddziały położone w innych miejscowościach.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1823):
1) W przypadku złożenia wniosku o świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, przez funkcjonariusza Służby Więziennej pozostającego w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r., wypłaca się je z wyrównaniem od dnia 1 lipca 2025 r.
2) Jeżeli funkcjonariuszowi Służby Więziennej pozostającemu w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r. wypłacono równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, za okres od dnia 1 lipca 2025 r., wyrównanie pomniejsza się o sumę kwot przyznanych mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od dnia 1 lipca 2025 r.
W opisie wniosku wskazali Państwo, że Funkcjonariusz Służby Więziennej, w związku ze spełnieniem kryteriów określonych w art. 178 ustawy o Służbie Więziennej pobierał w 2025 roku (od stycznia do listopada) równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Od wypłaty równoważnika z tytułu braku mieszkania powyżej kwoty 2280 zł pobrano i odprowadzono do Urzędu Skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy. W dniu 20 grudnia 2025 r. funkcjonariusz złożył wniosek o świadczenie mieszkaniowe. W związku z art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej przyznane wyrównanie świadczenia mieszkaniowego pomniejszono o sumę kwot przyznanych (wypłaconych) mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. w kwocie brutto.
Dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych pomniejszenie o sumę kwot przyznanych równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od dnia 1 lipca 2025 r. dla funkcjonariuszy Służby Więziennej na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, należy traktować jako zwrot nienależnie pobranych świadczeń. W momencie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego otrzymany wcześniej równoważnik pieniężny stał się bowiem nienależnym świadczeniem, podlegającym zwrotowi.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają podstawę prawną dla płatnika, aby przy obliczaniu zaliczek na podatek odejmował od dochodu kwotę dokonanego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jak wynika bowiem z postanowień art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, o których mowa w art. 32, 33, 35 i 41, odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką).
Powyższy przepis realizuje zasadę uwzględniania podatnikowi kwot przez niego zwróconych w możliwie najkrótszym czasie, czyli w rozliczeniach związanych z obliczeniem zaliczek na podatek. Zatem, płatnik, któremu podatnik zwrócił na skutek różnych okoliczności kwotę przez niego wcześniej wypłaconą, obowiązany jest pomniejszyć miesięczny dochód ustalany dla celów obliczenia zaliczki, o dokonany przez pracownika zwrot począwszy od miesiąca, w którym on nastąpił. Jeżeli kwota dokonanego zwrotu przekracza dochód danego miesiąca, płatnik może o powstałą różnicę pomniejszyć dochód z miesiąca następnego, aż do pełnego pomniejszenia. Przy czym, powyższe pomniejszenia mogą być stosowane przez płatnika wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym podatnik dokonał zwrotu.
Oprócz procedury polegającej na odejmowaniu przez płatnika od dochodu kwoty zwróconej przez podatnika ustawodawca umożliwia dokonywanie takich odliczeń przez podatnika.
Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot:
5) dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
Z kolei, w myśl art. 26 ust. 7h ustawy:
Kwota, o której mowa w ust. 1 pkt 5, przekraczająca kwotę dochodu, o którym mowa w ust. 1, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych.
Jeżeli więc płatnik nie odliczy dokonanego przez podatnika zwrotu od bieżących dochodów podatnika, na skutek upływu roku podatkowego bądź osiągania przez niego niewielkich dochodów lub ustania źródła przychodu, wówczas odliczenia dokonuje sam podatnik na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dokona tego poprzez odliczenie świadczenia od dochodu w zeznaniu rocznym, składanym za rok podatkowy, w którym dokonał zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W przypadku zaś, gdy kwota odliczenia przekracza kwotę dochodu uzyskanego w danym roku, kwota ta będzie mogła zostać odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno następujących po sobie 5 latach podatkowych.
Z uwagi na powyższe pomniejszenie wypłaty wyrównania świadczenia mieszkaniowego o wypłacony za okres od 1 lipca do 30 listopada 2025 r. równoważnik z tytułu braku mieszkania stanowi zwrot nienależnie pobranego świadczenia przez funkcjonariusza, o którym mowa w art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Państwa stanowisko jest zatem nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo