W sytuacji odpracowania przez dłużnika zaległości w opłatach eksploatacyjnych, mediach i funduszu remontowym - dłużnik ten nie uzyskuje od Wspólnoty Mieszkaniowej żadnego przychodu, a zatem na Wspólnocie Mieszkaniowej nie ciążą obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Oznacza to, że Wnioskodawca nie będzie również zobowiązany do sporządzenia informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach podatkowych.
Wspólnota Mieszkaniowa składająca się z 18 lokali ma członka, który z powodu narodzin dziecka nie będzie w stanie regularnie opłacać miesięcznych zaliczek (ok. 700 zł) na opłaty eksploatacyjne, media i fundusz remontowy. Aby uniknąć zadłużenia i windykacji sądowej, Wspólnota rozważa zastosowanie instytucji datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania) na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego. Dłużnik, za zgodą Wspólnoty, zamiast zapłaty pieniężnej będzie świadczył usługi sprzątania…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Opis zdarzenia przyszłego
Wspólnota Mieszkaniowa (...) to 18 lokali mieszkaniowych. Jeden z członków Wspólnoty zgłosił, że ze względu na narodziny dziecka i wzrost kosztów utrzymania nie będzie mógł wnosić regularnie zaliczek z tytułu opłat eksploatacyjnych, na media i fundusz remontowy. Wysokość miesięcznej zaliczki to ok. 700 zł. Wspólnota nie chciałaby aby właściciel zadłużał się i w dalszym etapie aby prowadzona była windykacja poprzez postępowanie sądowe. W wyniku analizy możliwości rozwiązań wytypowano zastosowanie instytucji świadczenia w miejsce wykonania (dato in solutum), o którym mowa w art. 453 Kodeksu Cywilnego. Rozwiązanie to polegałoby na tym, że:
1. Dłużnik za zgodą Wspólnoty zamiast zapłaty pieniężnej, spełni świadczenie niepieniężne wobec Wspólnoty - usługi sprzątania części wspólnych tj. klatek schodowych i piwnic.
2. Wartość wykonanych prac będzie odpowiadać wysokości zaległości pieniężnych.
3. W wyniku wyrównania świadczenia zobowiązanie pieniężne dłużnika wygaśnie w całości lub części.
Dłużnik nie będzie zawierał ze Wspólnotą umowy o pracę, umowy zlecenia ani umowy o dzieło. Nie otrzyma żadnego wynagrodzenia pieniężnego, ani innego świadczenia o charakterze przysporzenia majątkowego. Wykona świadczenie wyłącznie w celu zwolnienia się z istniejącego długu.
Wspólnota Mieszkaniowa powzięła wątpliwości, czy opisane zdarzenie będzie skutkować powstaniem przychodu po stronie dłużnika oraz czy spowoduje to po stronie Wspólnoty obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pytania
1) Czy na gruncie ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w szczególności art. 10 ust. 1 tej ustawy, odpracowanie zaległości wobec Wspólnoty Mieszkaniowej poprzez spełnienie świadczenia niepieniężnego w ramach instytucji datio in solutum stanowi źródło przychodu po stronie dłużnika ?
2) Czy w opisanym stanie faktycznym po stronie dłużnika powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3) Czy w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytania nr 1 i 2, po stronie Wspólnoty Mieszkaniowej nie powstają obowiązki podatnika w szczególności:
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym po stronie dłużnika nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie jakie będzie realizowane przez dłużnika stanowi świadczenie w miejscu wykonania (datio in solutum), o którym mowa w art. 453 Kodeksu cywilnego i prowadzi wyłącznie do wygaśnięcia zobowiązania pieniężnego wobec Wspólnoty Mieszkaniowej. Dłużnik nie uzyska żadnego realnego definitywnego przysporzenia majątkowego. Efektem ekonomicznym zdarzenia jest jedynie zmniejszenie jego pasywów, a nie zwiększenie aktywów.
W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że po stronie dłużnika powstanie przychód podatkowy.
Stanowisko to jest zgodne z utrwaloną linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zgodnie z którą przychód podatkowy występuje wyłącznie w przypadku powstania rzeczywistego i definitywnego przysporzenia majątkowego. Samo wygaśnięcie zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia niepieniężnego nie stanowi przychodu. Zaś datio in solutum należy odróżnić od umorzenia długu, które co do zasady prowadzi do powstania przychodu.
W analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z umorzeniem wierzytelności ani z nieodpłatnym świadczeniem, lecz z wykonaniem zobowiązania w innej formie za zgodą wierzyciela.
Brak jest również podstaw do zakwalifikowania opisanego zdarzenia jako przychodu ze stosunku pracy, z działalności wykonywanej osobiście lub innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT.
Skoro po stronie dłużnika nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu Wspólnota Mieszkaniowa nie działa w charakterze płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i nie jest zobowiązana do:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która została wyrażona w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 , 52 , 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł mówi się w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
W świetle art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Z opisu sprawy wynika, że jeden z członków Wspólnoty Mieszkaniowej ze względu na narodziny dziecka i wzrost kosztów utrzymania nie będzie mógł wnosić regularnie zaliczek z tytułu opłat eksploatacyjnych, na media i fundusz remontowy. Wspólnota nie chciałaby aby właściciel zadłużał się i w dalszym etapie aby prowadzona była windykacja poprzez postępowanie sądowe. Dłużnik za zgodą Wspólnoty zamiast zapłaty pieniężnej, spełni świadczenie niepieniężne wobec Wspólnoty - usługi sprzątania części wspólnych tj. klatek schodowych i piwnic. Wartość wykonanych prac będzie odpowiadać wysokości zaległości pieniężnych .W wyniku wyrównania świadczenia zobowiązanie pieniężne dłużnika wygaśnie w całości lub części. Dłużnik nie będzie zawierał ze Wspólnotą umowy o pracę, umowy zlecenia ani umowy o dzieło. Nie otrzyma żadnego wynagrodzenia pieniężnego, ani innego świadczenia o charakterze przysporzenia majątkowego. Wykona świadczenie wyłącznie w celu zwolnienia się z istniejącego długu.
W myśl postanowień art. 659 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju.
Z powyższego wynika, że wynajmujący jest zobowiązany do zapłaty czynszu najemcy, przy czym zapłata może być oznaczona w świadczeniach innego rodzaju niż pieniądze.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023, poz. 725, ze zm.):
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie.
Stosownie do art. 18 ust. 2 ww. ustawy:
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.
Natomiast w myśl art. 18 ust. 3 ww. ustawy:
Osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.
Zgodnie z brzmieniem art. 453 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.
Ma tu zastosowanie instytucja prawna zwana datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania).
Celem datio in solutum jest wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań (w tym przypadku z tytułu zaległości czynszowych) poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy czy łączącego strony stosunku prawnego wynikającego z art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania - poza umową stron - jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.
Przechodząc do podatkowych aspektów opisanych czynności stwierdzić należy, że wszelkie spłaty długów - w tym w formie odpracowania - są dla dłużnika obojętne podatkowo, nie można bowiem z faktu świadczenia pracy w zamian za wygaśnięcie ciążącego na dłużniku zobowiązania wywieść, że dłużnik uzyskuje przychody, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem w sytuacji osobistego odpracowania przez dłużnika zobowiązania na zasadzie datio in solutum po stronie dłużnika nie powstanie przychód, a tym samym na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika.
Stwierdzam, że w okolicznościach niniejszej sprawy w sytuacji odpracowania przez dłużnika zaległości w opłatach eksploatacyjnych, mediach i funduszu remontowym - dłużnik ten nie uzyskuje od Wnioskodawcy (Wspólnoty Mieszkaniowej) żadnego przychodu, a zatem na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Oznacza to, że Wnioskodawca nie będzie również zobowiązany do sporządzenia informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach podatkowych.
Stanowisko Wnioskodawcy uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwo i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo