Wnioskodawca jest pracownikiem spółki z o.o. będącym rezydentem podatkowym w Polsce. Spółka planuje wprowadzić program motywacyjny oparty na udziałach fantomowych dla kluczowych menedżerów. Udziały fantomowe stanowią pochodne instrumenty finansowe nabywane przez pracowników odpłatnie w cenie 50-100 zł za udział. Nie dają one praw korporacyjnych, lecz warunkowe…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 23 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 5 września 2025 r. (data wpływu 10 września 2025 r.).Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest rezydentem podatkowym w Polsce. Wnioskodawca jest zatrudniony w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: „Spółka") na podstawie umowy o pracę na stanowisku Kierownik ds. Marketingu (…).
Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest działalność w zakresie (…).
W celu zapewnienia długoterminowego rozwoju prowadzonej działalności gospodarczej Spółka zamierza wprowadzić program motywacyjny (dalej jako: „Program") w celu powiązania interesów strategicznych Spółki z interesami jej udziałowców oraz kluczowej kadry pracowniczej, wzrostu wartości Spółki oraz osiągnięcia planowanych wyników finansowych, jak również zapewnienia stabilności kluczowej kadry menadżerskiej.
Program skierowany będzie do menadżerów najwyższego szczebla Spółki wskazanych przez Zarząd Spółki (dalej jako „Osoba Uprawniona"), którego celem ma być motywowanie i nagradzanie najwyższej kadry kierowniczej w celu osiągnięcia finansowych i strategicznych celów biznesowych.
W związku z powyższym, celami Programy są w szczególności:
a) Stworzenie mechanizmu nawiązania i wzmocnienia długoterminowej więzi pomiędzy Spółką i jej pracownikami.
b) Stabilizację kadry menedżerskiej (zespołu kluczowych pracowników) Spółki.
c) Stworzenie mechanizmu motywującego do działań służących długoterminowemu wzrostowi wartości Spółki.
d) Wprowadzenie mechanizmu udziału kluczowych pracowników we wzroście wartości Spółki.
Zasady wdrażania i funkcjonowania Programu, zawarte zostaną w przyjętym przez Wnioskodawcę regulaminie programu motywacyjnego (dalej jako: „Regulamin").
Prawo do uczestnictwa w Programie nie będzie wynikało bezpośrednio z łączącego Osobę Uprawnioną ze Spółką stosunku pracy, lecz odrębnej umowy zawartej pomiędzy Osobą Uprawnioną a Spółką. W ramach Programu Spółka będzie dokonywała emisji udziałów fantomowych, które następnie będą za określoną odpłatnością przyznawane Osobom Uprawnionym.
Udziały fantomowe przyznawane w ramach programu będą stanowiły pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 Ustawy o PIT. Zgodnie z założeniami Programu, Spółka co 3 lata będzie zapraszać wyznaczonych menedżerów do przystąpienia do Programu poprzez przekazanie im Indywidualnego Listu Uczestnictwa oraz do nabycia udziałów fantomowych.
Sam fakt przystąpienia do Programu nie będzie powodował powstania żadnych korzyści po stronie Osób Uprawnionych, jak również nie będzie dawał gwarancji uzyskania takich korzyści później w przyszłości.
W szczególności Osoby Uprawnione posiadające udziały fantomowe nie będą stawały się współwłaścicielami Spółki (udziałowcami) i nie będą miały prawa do dywidendy. Natomiast udziały fantomowe będą dawały prawo do uczestniczenia w sukcesie finansowym Spółki, poprzez nabywanie prawa do otrzymania świadczenia pieniężnego kalkulowanego w oparciu o wyniki finansowe osiągane przez Spółkę. Innymi słowy udziały fantomowe nie będą dawały prawa do faktycznego objęcia lub nabycia udziałów Spółki, natomiast po spełnieniu określonych warunków (w tym osiągnięciu przez Spółkę określonych wskaźników finansowych) wskazanych w Regulaminie Programu oraz w indywidualnych umowach zawartych przez Spółkę z Osobami Uprawnionymi będą dawały prawo do otrzymania świadczenia pieniężnego, które będzie zależało od wyników finansowych Wnioskodawcy.
Zgodnie z założeniami Programu, okresami rozliczeniowymi dla których zostaną wskazane określone warunki i cele będą kwartały oraz lata obrotowe Spółki. Warunki oraz cele dla każdego okresu rozliczeniowego zostaną wyznaczone biorąc pod uwagę strategie rozwoju działalności gospodarczej Spółki oraz jej specyfikę.
Osoba Uprawniona będzie miała prawo do odpłatnego nabycia określonej liczby udziałów fantomowych przed rozpoczęciem danego okresu rozliczeniowego, dla uproszczenia procesu przewidywane jest nabywanie przez Osoby Uprawnione udziałów fantomowych na początku każdego roku trwania Programu.
Ilość udziałów fantomowych, jaką Osoba Uprawniona będzie mogła nabyć w ramach Programu będzie wynikała ze znaczenia i wartości danej Osoby Uprawnionej z perspektywy osiągnięcia celów finansowych Spółki oraz będzie wynikać z indywidualnej umowy zawartej przez Spółkę z daną Osobą Uprawnioną. Im dłużej Osoba Uprawniona będzie pozostawała w relacji zatrudnienia a ze Spółką, to będzie zdobywała prawo do nabycia coraz większej liczby udziałów fantomowych, a tym samym zwiększy swoje szanse na uzyskanie wyższego świadczenia z tych udziałów. Taki mechanizm ma służyć dwóm głównym celom: po pierwsze, zabezpiecza interesy Spółki, redukując ryzyko, że Osoba Uprawniona zakończy przedwcześnie współpracę ze Spółką, a po drugie, motywuje Osobę Uprawnioną do długoterminowego zaangażowania się w realizację celów Spółki.
Zgodnie z założeniami programu, 50% udziałów fantomowych nabywanych przez daną Osobę Uprawnioną w ramach danej serii udziałów fantomowych będzie podlegało automatycznemu zablokowaniu możliwości realizacji praw wynikających z tych udziałów do czasu zakończenia trwania Programu (tzw. lock-up). Lock-up 50% nabywanych udziałów fantomowych ma na celu wzmocnienie długoterminowej więzi pomiędzy Spółką i jej pracownikami, stabilizację kadry menedżerskiej (zespołu kluczowych pracowników) Spółki oraz realizację długoterminowych planów finansowych Spółki.
Założenia Programu przewidują, iż przystępując do programu Osoba Uprawniona nabędzie prawo do odpłatnego nabycia udziałów fantomowych następujących serii:
1) Seria A - udziały fantomowe dotyczące danych kwartalnych okresów rozliczeniowych;
2) Seria B - udziały fantomowe dotyczące danych kwartalnych okresów rozliczeniowych, podlegających automatycznemu zablokowaniu możliwości ich realizacji do czasu zakończenia Programu (lock-up);
3) Seria C - udziały fantomowe dotyczące danych rocznych okresów rozliczeniowych;
4) Seria D - udziały fantomowe dotyczące danych rocznych okresów rozliczeniowych, podlegających automatycznemu zablokowaniu możliwości ich realizacji do czasu zakończenia Programu (lock-up);
Możliwość realizacji praw z udziałów fantomowych nabywanych przez Osobę Uprawnioną, a dotyczących danego okresu rozliczeniowego wystąpi w przypadku spełnienia się celów finansowych Spółki oraz określonych warunków przewidzianych w indywidualnych umowach zawartych przez Spółkę z Osobami Uprawnionymi.
W związku z powyższym, nabycie przez Osoby Uprawnione udziałów fantomowych wiąże się z ponoszeniem przez nie określonych ryzyk, tj. mogą nie zostać spełnione określone cele i warunki przewidziane w Regulaminie oraz indywidualnej umowie zawartej przez Spółkę z daną Osobą Uprawnioną, co będzie skutkować niemożnością realizacji praw z nabytych udziałów fantomowych, oraz ryzykiem nieosiągnięcia satysfakcjonującego zwrotu z inwestycji w udziały fantomowe, który będzie uzależniony od wyników i wskaźników finansowych Spółki w przyszłości.
Dodatkowo, w przypadku udziałów fantomowych Serii B i D, realizacja praw z nich wynikających przez Osobę Uprawnioną będzie również uzależniona od zrealizowania przez Spółkę określonego celu lub celów finansowych Spółki w ujęciu kumulatywnym przez cały okres trwania Programu.
W przypadku udziałów fantomowych Serii A i C, realizacja praw z takich udziałów fantomowych nabywanych przez Osobę Uprawnioną, a dotyczących danego okresu rozliczeniowego wystąpi w przypadku spełnienia się celów finansowych Spółki oraz określonych warunków przewidzianych w indywidualnych umowach zawartych przez Spółkę z Osobami Uprawnionymi. Po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, Spółka dokona weryfikacji czy ww. cele oraz warunki zostały spełnione. W przypadku pozytywnej weryfikacji Osoba Uprawniona będzie zobowiązana do podjęcia określonej decyzji w oparciu o własną ocenę ryzyka oraz potencjalnego zwrotu z inwestycji w udziały fantomowe, tj.
1) Opcja A - Osoba Uprawniona będzie miała możliwość realizacji praw wynikających z posiadanych udziałów fantomowych poprzez zgłoszenie do Spółki w określonym okresie czasu żądania wykupu tych udziałów (całości lub części);
2) Opcja B - Osoba Uprawniona będzie miała możliwość zgłoszenia Spółce woli zmiany charakterystyki posiadanych udziałów Serii A lub C (całości lub części) na udziały podlegające automatycznemu zablokowaniu możliwości ich realizacji do czasu zakończenia Programu (lock-up), tak jak w przypadku udziałów fantomowych Serii B i D. W takim przypadku te udziały fantomowe będą określane jako Seria AB lub CD. Decyzja taka będzie w wyłącznej gestii Osoby Uprawnionej i będzie podejmowana na podstawie jej osobistej oceny ryzyka oraz potencjalnego zwrotu z inwestycji. Jeżeli Osoba Uprawniona nie dokona we wskazanym okresie czasu zgłoszenia do Spółki żądania wykupu udziałów fantomowych zgodnie z Opcją A wskazaną powyżej, to jej udziały fantomowe będą podlegały automatycznej zmianie charakterystyki na udziały fantomowe podlegające tzw. lock-up, zgodnie z procedurą wskazaną powyżej.
Spółka przewiduje, iż z powodów biznesowych, ekonomicznych oraz finansowych może wystąpić sytuacja, w której zwiększanie się liczby udziałów fantomowych posiadanych przez Osoby Uprawnione podlegających tzw. lock-up wskutek korzystania przez Osoby Uprawnione z ww. Opcji B może nie być dla Spółki ekonomicznie oraz finansowo korzystne, biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową Spółki oraz perspektywę rozliczenia takich udziałów po zakończeniu Programu.
Dlatego też - zgodnie z założeniami Programu - w przypadku wystąpienia Opcji B wskazanej powyżej, Spółka będzie miała prawo wystąpić do Osoby Uprawnionej z propozycją wykupu tych udziałów fantomowych (całości lub części) po określonej wartości (dalej jako: „Opcja wykupu"), która to wartość zostanie skalkulowana biorąc pod uwagę wskaźniki finansowe Spółki według których kalkulowany byłby wykup w przypadku Opcji A, z uwzględnieniem odpowiednich korekt.
Możliwość skorzystania przez Spółkę z Opcji wykupu może wystąpić tylko w przypadku skorzystania przez Osobę Uprawnioną z Opcji B powyżej i zależy wyłącznie od decyzji samej Spółki. Jednakże, skorzystanie przez Spółkę z Opcji wykupu i złożenie propozycji do Osoby Uprawnionej nie będzie automatycznie oznaczać wykupu udziałów fantomowych posiadanych przez Osobę Uprawnioną.
W takim przypadku Osoba Uprawniona, ponownie będzie mogła podjąć decyzję na podstawie jej osobistej oceny ryzyka oraz potencjalnego zwrotu z inwestycji, czy pozostać przy wybranej Opcji B, czy też skorzystać z Opcji wykupu.
Nabyte przez Osobę Uprawnioną udziały fantomowe będą rejestrowane na jej indywidualnym koncie prowadzonym przez Spółkę, które będzie wskazywać w szczególności: ilość nabytych udziałów fantomowych, ich serie, daty nabycia, daty wykupów (o ile wystąpią), oraz inne niezbędne informacje i dane.
Zgodnie z założeniami Programu, metodologia kalkulacji potencjalnych wypłat związanych z wykupem przez Spółkę udziałów fantomowych od Osób Uprawnionych będzie opierała się i będzie uzależniona od danych bazowych, którymi będą wyniki i wskaźniki finansowe Spółki dotyczących danego okresu rozliczeniowego oraz całego Programu.
Zgodnie z założeniami Programu, udziały fantomowe nie będą przedmiotem obrotu tj. Osoby Uprawnione nie będą miały prawa ich zbycia, ani zbycia praw z nich wynikających na rzecz osób trzecich.
Z przyczyn wskazanych powyżej, wartość udziałów fantomowych na dzień ich nabycia przez Osoby Uprawnione nie będzie znana, zaś świadczenie pieniężne wynikające z realizacji udziałów fantomowych będzie przyszłe i niepewne, ponieważ zgodnie z zasadami Programu, jeśli nie zostaną spełnione warunki określone w Regulaminie Programu oraz w indywidualnej umowie zawartej między Spółką a Osobą Uprawnioną, Osoba Uprawniona w zależności od sytuacji, może utracić możliwość zrealizowania udziałów fantomowych. Ponadto, zgodnie z założeniami Programu Osoby Uprawnione co do zasady, utracą prawo realizacji praw z udziałów fantomowych, jeśli utracą status kluczowego pracownika Spółki z przyczyn leżących po stronie Osób Uprawnionych (np. na skutek złożenia wypowiedzenia umowy o pracę czy zwolnienia dyscyplinarnego). Zatem realizacja praw wynikających z udziałów fantomowych będzie miała charakter warunkowy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w przypadku utraty prawa do realizacji udziałów fantomowych, Osobie Uprawionej nie będzie przysługiwał zwrot zapłaconej ceny ani żadna inna refundacja za nabyte w ramach Programu udziały fantomowe.
Wnioskodawca jako Osoba Uprawniona zamierza przystąpić do Programu na zasadach wyżej opisanych. W związku z powyższym Wnioskodawca zainteresowany jest uzyskaniem interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych przystąpienia do Programu i realizacji praw wynikających z nabytych w ramach Programu udziałów fantomowych.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Na chwilę obecną cena, po jakiej Wnioskodawca będzie nabywał udziały fantomowe w ramach programu motywacyjnego, nie została jeszcze ostatecznie ustalona. Kwestia ta pozostaje przedmiotem wewnętrznych uzgodnień oraz analiz prowadzonych przez Spółkę, z uwagi na konieczność uwzględnienia szeregu czynników, takich jak aktualna kondycja finansowa Spółki, zakładane cele motywacyjne oraz długofalowe założenia właścicielskie. Niemniej jednak, na obecnym etapie przewiduje się, że cena nabycia udziałów fantomowych w ramach realizacji Programu będzie kształtować się w przedziale 50 zł -100 zł za jeden udział fantomowy.
W momencie nabycia udziału fantomowego nie będzie możliwe ustalenie jego wartości w sposób obiektywny, na podstawie cen stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku - również z uwzględnieniem czasu i miejsca ich uzyskania. Udziały fantomowe nabywane przez Wnioskodawcę w ramach realizacji Programu nie będą bowiem stanowić rzeczy ani praw, które będą podlegały obrotowi na rynku w tradycyjnym rozumieniu, a ich charakter jest czysto umowny i wewnętrzny - powiązany wyłącznie z relacją między Osobą Uprawnioną a Spółką przyznającą prawo do rozliczenia pieniężnego. Nie są one zbywalne ani nie istnieje dla nich rynek porównawczy, na podstawie którego można byłoby określić ich wartość. Ich wartość zależy od indywidualnych parametrów programu motywacyjnego, przyjętej formuły rozliczenia oraz przyszłych, niepewnych zdarzeń gospodarczych, takich jak np. poziom zysku Spółki, wzrost jej wartości czy osiągnięcie określonych wskaźników.
Z tego względu nie istnieje możliwość ustalenia obiektywnej wartości udziału fantomowego w momencie jego nabycia, ani też jednoznacznego porównania tej wartości z odpłatnością ponoszoną przez Wnioskodawcę z tytułu nabycia udziału fantomowego.
Jak wskazano powyżej, na dzień nabycia przez Osoby Uprawnione nie jest możliwe ustalenie wartości udziałów fantomowych - ich wartość jest bowiem uzależniona od wystąpienia przyszłych, nieznanych w momencie nabycia zdarzeń oraz spełniania określonych parametrów (np. wyników finansowych Spółki, wyceny rynkowej udziałów Spółki).
Na potrzeby nabycia udziałów fantomowych przez Osoby Uprawione nie będzie ustalana ich wartość, lecz jedynie cena, po której Osoba Uprawniona będzie mogła je nabyć. Cena ta jest określana arbitralnie przez Spółkę w regulaminie Programu i nie pozostaje w związku z potencjalną i przyszłą wartością udziałów fantomowych, ponieważ - jak to zostało wskazane powyżej oraz we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej - wartość ta będzie znana dopiero w przyszłości.
Na powyższy sposób ustalenia ceny nabycia udziału fantomowego Wnioskodawca wskazywał w uzasadnieniu do pytania nr 1 do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazując, że „Ich cena - ze względu na brak punktu odniesienia oraz kompletnie nieprzewidywalną wysokość ewentualnego przyszłego przysporzenia z tytułu ich realizacji będzie określana bezpośrednio przez Spółkę."
Cele finansowe Spółki, od których osiągnięcia uzależniona będzie realizacja praw z udziałów fantomowych, będą określone w sposób jednolity dla wszystkich udziałów fantomowych przyznawanych w danym okresie. Wskaźniki finansowe stanowiące podstawę ustalenia wartości rozliczenia będą ustalane w odniesieniu do wyników całej Spółki (np. poziomu EBITDA, przychodów, wartości rynkowej Spółki).
Tym samym realizacja praw z udziałów fantomowych będzie uzależniona wyłącznie od spełnienia ogólnych, obiektywnych kryteriów odnoszących się do sytuacji finansowej Spółki jako całości, wspólnych dla wszystkich Osób Uprawnionych uczestniczących w Programie w danym okresie.
Indywidualne warunki określane w umowie dotyczącej udziałów fantomowych będą dotyczyły kwestii formalnych związanych z uczestnictwem w Programie, takich jak liczba przyznanych udziałów fantomowych, harmonogram ich nabywania czy zasady utraty praw w przypadku zakończenia uczestnictwa w Programie.
Warunki te nie będą powiązane z wynikami pracy, efektywnością czy oceną indywidualnych osiągnięć Wnioskodawcy. Realizacja praw z udziałów fantomowych będzie w każdym przypadku uzależniona wyłącznie od spełnienia jednolitych dla wszystkich Osób Uprawnionych kryteriów odnoszących się do wyników finansowych Spółki jako całości, określonych w regulaminie Programu.
Udziały fantomowe nie będą podlegały dziedziczeniu.
Pytania
1) Czy przyznanie za odpłatnością Wnioskodawcy jako Osobie Uprawnionej w ramach Programu udziałów fantomowych spowoduje po jego stronie powstanie przychodu podatkowego?
2) Czy otrzymanie środków pieniężnych w wyniku realizacji praw wynikających z udziałów fantomowych oznaczać będzie dla Wnioskodawcy jako Osoby Uprawnionej powstanie przychodu podatkowego ze źródła kapitały pieniężne w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT, podlegającego opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 Ustawy o PIT, a w konsekwencji Wnioskodawca zobowiązany będzie do samodzielnego rozliczenia PIT na podstawie informacji PIT-8C wystawionych przez Spółkę?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy
1) Zdaniem Wnioskodawcy przyznanie mu za odpłatnością jako Osobie Uprawnionej w ramach Programu udziałów fantomowych nie spowoduje po jego stronie powstanie przychodu podatkowego.
2) Zdaniem Wnioskodawcy otrzymanie środków pieniężnych w wyniku realizacji praw wynikających z udziałów fantomowych oznaczać będzie dla Wnioskodawcy jako Osoby Uprawnionej powstanie przychodu podatkowego ze źródła kapitały pieniężne w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT, podlegającego opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 Ustawy o PIT, a w konsekwencji Wnioskodawca zobowiązany będzie do samodzielnego rozliczenia PIT na podstawie informacji PIT-8C wystawionych przez Spółkę.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad. 1
Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powyższy przepis wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega całość dochodów ze wszystkich źródeł przychodów, z wyjątkiem tych, które podlegają opodatkowaniu ryczałtowemu lub też podlegają wyłączeniu z opodatkowania lub zastosowano w stosunku do nich określone zwolnienia.
Jednocześnie ust. 2 powyższego przepisu zawiera definicję legalną dochodu, stanowiąc, iż co do zasady dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Katalog źródeł przychodów zawiera art. 10 Ustawy o PIT. W art. 10 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PIT jako źródło przychodu wymieniono m.in. stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę; działalność wykonywana osobiście; kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych; inne źródła.
Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Przepis wprowadza definicję przychodów, z której wynika, iż obok pieniędzy i wartości pieniężnych ustawodawca za przychody uważa również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Świadczenia w naturze to wszelkie takie świadczenia, w przypadku których przedmiot świadczenia jest inny niż pieniądz lub wartość pieniężna. Będą to w szczególności różnego rodzaju świadczenia rzeczowe, chociaż przedmiotem świadczenia mogą być również prawa.
Jednocześnie ustawodawca w art. 11 ust. 2a Ustawy o PIT wskazał, że wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b Ustawy o PIT).
Na podstawie powyższych przepisów nie ulega zatem wątpliwości, że aby powstał przychód (opodatkowanie) muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:
1) świadczenie musi mieć wymierną korzyść dla podatnika (zatem przychód musi mieć określoną wartość) oraz
2) podatnik musi tę korzyść (świadczenie) "otrzymać".
W ocenie Wnioskodawcy zważywszy, że:
- nabycie udziału fantomowego nie spełnia definicji przychodu podatkowego (z uwagi na brak możliwości określenia realnej wartości przysporzenia). Tym samym, po stronie Wnioskodawcy na moment nabycia udziałów fantomowych nie powstanie przychód podatkowy.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach podatkowych, w których organy podatkowe potwierdzają, że w momencie nabycia przez uczestników programu motywacyjnego akcji fantomowych po stronie uczestników nie powstanie przychód podatkowy.
Przykładowo takie stanowisko w zbliżonym stanie faktycznym potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: „Dyrektor KIS") w:
„Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że z uwagi na to, że udziały fantomowe, stanowiące pochodne instrumenty finansowe, są niezbywalne, warunkowe, a ich otrzymanie nie wiązało się z przyznaniem Panu praw korporacyjnych, tym samym nie jest możliwe ustalenie ich wartości rynkowej. Są one jedynie obietnicą wypłaty wynagrodzenia po spełnieniu warunków określonych w Regulaminie. W konsekwencji w przedstawionym stanie faktycznym niemożliwe jest ustalenie przychodu zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W rezultacie, w momencie nabycia udziałów fantomowych, stanowiących pochodne instrumenty finansowe, po Pana stronie nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych."
„(...) Jak wynika z opisu sprawy, przyznane Panu akcje fantomowe i jednostki RSU/SOP stanowią pochodne instrumenty finansowe. Instrumenty te były przyznawane nieodpłatnie. Prawa wynikające z Planów, przekładające się na możliwość otrzymania akcji X lub Y, mogą ulec redukcji, odwołaniu lub przepadkowi w przypadku zaistnienia określonych sytuacji. Wartość akcji fantomowych i RSU/SOP nie jest znana, zaś przysporzenie wynikające z ich otrzymania jest niepewne i zależy od czynników niezależnych od Pana i Pracodawcy. Jedyne uprawnienia wynikające z przyznania Panu tych instrumentów finansowych to możliwość nabycia akcji rzeczywistych pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.
Wobec tego samo przyznanie Panu ww. instrumentów w ramach Planów nie skutkuje dla Pana powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych."
„(...) w momencie przyznania Udziałów Fantomowych, stanowiących pochodne instrumenty finansowe, po stronie Uczestników nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód podlegający opodatkowaniu powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z Udziałów Fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu."
„(...) w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym niemożliwe jest ustalenie przychodu zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle powyższego przyznanie akcji fantomowych Uczestnikom w ramach Programu motywacyjnego stanowiących pochodne instrumenty finansowe, nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Wnioskodawcy obowiązków płatnika."
„Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe oraz nadesłane uzupełnienie należy uznać, że przyznanie akcji fantomowych Uczestnikom Programu motywacyjnego stanowiących pochodne instrumenty finansowe stanowi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże z uwagi na to, że akcje fantomowe, stanowiące pochodne instrumenty finansowe są niezbywalne, warunkowe, tym samym nie jest możliwe ustalenie ich wartości rynkowej. W konsekwencji w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym niemożliwe jest ustalenie przychodu zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W świetle powyższego przyznanie akcji fantomowych Uczestnikom w ramach Programu motywacyjnego stanowiących pochodne instrumenty finansowe, nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Wnioskodawcy obowiązków płatnika."
Reasumując w przedstawionym zdarzeniu przyszłym samo nabycie niezbywalnego na rzecz osób trzecich oraz niemającego odrębnej wartości udziału fantomowego nie będzie skutkowało uzyskaniem przez Wnioskodawcę przychodu podatkowego. Natomiast po stronie Wnioskodawcy przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie ewentualnej realizacji praw z udziałów fantomowych tj. w momencie wypłaty świadczenia pieniężnego.
Ad. Pytanie nr 2
Jak wskazano w uzasadnieniu do pytania nr 1 niniejszego wniosku źródłami przychodów są m.in.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 Ustawy o PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Z kolei zgodnie z art. 13 pkt 7 Ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.
Natomiast przepis art. 13 pkt 8 Ustawy o PIT wymienia przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, które nie są uzyskiwane w ramach prowadzonych przez te osoby pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jednakowoż przepis art. 13 pkt 9 Ustawy o PIT odnosi się do przychodów uzyskanych na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.
Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT „Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17"
Z kolei do kategorii przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 Ustawy o PIT ustawodawca zaliczył m.in. wskazane w pkt 10 przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Stosownie do art. 5a pkt 13 Ustawy o PIT przez pochodne instrumenty finansowe należy rozumieć instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym realizowany Program ma na celu motywowanie najwyższej kadry kierowniczej Spółki do osiągania celów strategicznych Spółki, jak również zapewnienia w przyszłości wzrostu wartości Spółki. Program ten jako dodatkowy element wynagradzania Wnioskodawcy jako Osoby Uprawnionej przyczyniać się ma do sprawniejszego zarządzania i wzrostu wartości Spółki, a także zmniejszenia odpływu wykwalifikowanej kadry ze Spółki, co pozytywnie wpłynie na jej wartość.
Przyznawane odpłatnie w ramach Programu udziały fantomowe będą kwalifikowały się jako pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, dla którego instrumentem bazowym będą wyniki oraz wskaźniki finansowe Spółki i który będzie wykonywany przez rozliczenie pieniężne.
Udziały fantomowe Wnioskodawca będzie obejmował odpłatnie, na podstawie odrębnej umowy aniżeli łączącej Wnioskodawcę ze Spółką umowy o pracę. Dlatego też w ocenie Wnioskodawcy przychód uzyskany w wyniku realizacji udziału fantomowego należy kwalifikować na gruncie przepisów Ustawy o PIT do źródła kapitały pieniężne.
Niemniej należy mieć na uwadze, że w przypadku m.in. realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, ustawodawca przewidział w art. 10 ust. 4 Ustawy o PIT szczególną sytuację przypisania przychodu do odpowiedniego źródła. Dlatego też, w celu prawidłowej kwalifikacji uzyskanego przez Wnioskodawcę przychodu, ocenie należy poddać czy do przedstawionego zdarzenia przyszłego przepis ten znajdzie zastosowanie.
Zgodnie z art. 10 ust. 4 Ustawy o PIT przychody z realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub z pochodnych instrumentów finansowych, uzyskane w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, są zaliczane do tego źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie zostało uzyskane.
Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2175).
Jak wskazano w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ww. ustaw (druk sejmowy nr 18789):
„Obecnie częstą praktyką jest tworzenie mechanizmu wynagradzania pracowników lub innych osób powiązanych ze świadczeniodawcą poprzez realizację praw z pochodnych instrumentów finansowych, lub innych praw pochodnych, które obejmuję te osoby od spółki jako nieodpłatne świadczenie. W związku z tym przychody takie kwalifikowane są do źródła z kapitałów pieniężnych i dochód z nich uzyskany podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym. Faktycznie jednak przychody takie stanowią wynagrodzenie tych osób od podmiotu i powinny stanowić przychód ze stosunku pracy albo przychód z działalności wykonywanej osobiście, albo przychód z innych źródeł i dochody te powinny być opodatkowane wg skali podatkowej 18% i 32%.
Wprowadzona regulacja w art. 10 ust. 4 ustawy PIT wyłącza w takich przypadkach przychody z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub z innych praw pochodnych ze źródła z kapitałów pieniężnych i więżę zaliczenie źródła przychodów z realizacji takich praw ze źródłem przychodów, w ramach którego zostały uzyskane te pochodne instrumenty finansowe lub prawa pochodne, jako nieodpłatne świadczenie."
Zatem przepis ten wskazuje, że kwalifikacji źródła przychodu uzyskanego w wyniku realizacji praw ze wskazanych w nim papierów wartościowych/z pochodnych instrumentów finansowych objętych lub nabytych jako nieodpłatne świadczenie należy dokonać na podstawie rodzaju stosunku prawnego łączącego uczestnika programu motywacyjnego z organizatorem tego programu tj. odpowiednio do źródła:
Przy czym podkreślenia wymaga, że jak wynika z art. 10 ust. 4 Ustawy o PIT dla jego zastosowania niezbędne jest, żeby:
W ocenie Wnioskodawcy w przedstawionym stanie faktycznym choć udziały fantomowe przyznawane w ramach Programu będą stanowiły pochodny instrument finansowy to z uwagi na to, że Wnioskodawca będzie obejmował je odpłatnie, art. 10 ust. 4 Ustawy o PIT nie znajdzie zastosowania.
W konsekwencji otrzymane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie będzie stanowiło przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 Ustawy o PIT, podlegający opodatkowaniu według zasad określonych w art. 30b Ustawy o PIT, według stawki 19% PIT.
Zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 Ustawy o PIT opodatkowaniu według stawki 19% PIT będzie podlegał dochód rozumiany jako różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a tej ustawy.
W art. 23 ust. 1 pkt 38a Ustawy o PIT ustawodawca wskazał, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.
A contrario oznacza to, że podatnik PIT w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych ma prawo rozliczenia w kosztach uzyskania przychodów wydatki poniesione na objęcie lub nabycie pochodnych instrumentów finansowych.
Tym samym, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym po stronie Wnioskodawcy w momencie otrzymania świadczenia pieniężnego na skutek realizacji praw z udziałów fantomowych otrzymanych w ramach Programu powstanie dochód rozumiany jako wartość otrzymanego świadczenia pieniężnego pomniejszonego o wydatki poniesione na nabycie udziałów fantomowych tj. wydatki w postaci zapłaconej ceny za udziały fantomowe. Dochód ten będzie podlegał opodatkowaniu PIT według stawki 19%. Rozliczenia tego dochodu Wnioskodawca, na mocy art. 45 ust. 1a pkt 1 Ustawy o PIT dokona samodzielnie w rocznym zeznaniu PIT-38 składanym w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym uzyskano przychód.
Rozliczenia podatku Wnioskodawca dokona na podstawie - imiennej informacji o wysokości osiągniętego przychodu (informacji PIT-8C) do sporządzenia której na podstawie art. 39 ust. 3 Ustawy o PIT będzie Spółka i przekazania-Wnioskodawcy oraz właściwemu urzędowi skarbowemu w terminie:
Podsumowując, przychód po stronie Wnioskodawcy powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z udziałów fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu. Przychód ten należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 Ustawy o PIT. Rozliczenia podatku z tytułu uzyskania ww. przychodu Wnioskodawca dokona samodzielnie na podstawie informacji PIT-8C sporządzonej przez Spółkę.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w szeregu interpretacji podatkowych wydawanych przez Dyrektora KIS w zbliżonych stanach faktycznych, przykładowo w:
„Przechodząc do kwalifikacji przychodu uzyskanego przez Pana jako uczestnika programu motywacyjnego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że zacytowany wyżej przepis art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nakazujący zaliczenie wypłaty z realizacji pochodnych instrumentów finansowanych do tego źródła przychodów, w ramach którego podatnik uzyskał pochodne instrumenty finansowe, nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Jak Pan bowiem wskazał, udziały fantomowe stanowiące pochodne instrumenty finansowe nabył Pan odpłatnie po cenie sprzedaży ustalonej na podstawie aktualnej wyceny wartości godziwej udziałów Spółki.
W związku z powyższym, przychody z tytułu otrzymania przez Pana świadczenia pieniężnego wynikającego z realizacji praw z udziałów fantomowych nabytych odpłatnie w ramach Programu, należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy."
„(...) w momencie nabycia Akcji Fantomowych, stanowiących pochodne instrumenty finansowe, po stronie Uczestników nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na Spółce nie będą ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa odpowiednio w art. 32 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (...) przychód po stronie Uczestników powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z Akcji Fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu. Przychód ten należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na Państwu natomiast nie będą ciążyć obowiązki płatnika, ale będzie na Państwu ciążył obowiązek informacyjny wynikający z art. 39 ust. 3 tej ustawy."
Przychód podlegający opodatkowaniu powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z Akcji Fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu.
„(...) w momencie nabycia Udziałów Fantomowych, stanowiących pochodne instrumenty finansowe, po stronie Uczestników nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód podlegający opodatkowaniu powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z Udziałów Fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu. (...) przychody z tytułu otrzymania przez Uczestników (zarówno będących Państwa pracownikami jak i współpracownikami prowadzącymi działalność gospodarczą) świadczenia pieniężnego wynikającego z realizacji Udziałów Fantomowych nabytych odpłatnie w ramach Programu, należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy."
„(...) przychód po stronie Uczestników powstanie dopiero w momencie realizacji praw wynikających z Udziałów Fantomowych, tj. wypłaty środków w ramach Programu. Przychód ten należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na Państwu natomiast nie będą ciążyć obowiązki płatnika, ale obowiązek informacyjny wynikający z art. 39 ust. 3 tej ustawy."
„Mając na uwadze powyższe, nabycie przez Pana Akcji Fantomowych stanowiących pochodne instrumenty finansowe nie stanowi dla Pana źródła przychodów w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Akcje te były bowiem niezbywalne a uprawnienia z nich nie mogły być przenoszone w jakikolwiek sposób na inne osoby. Ponadto Akcje nie miały ceny rynkowej, a ich wartość nie mogła zostać ustalona.
W odniesieniu natomiast do skutków podatkowych wypłaty wynagrodzenia z tytułu "rozliczenia" posiadanych Akcji Fantomowych, niewątpliwie stanowi ono dla Pana przysporzenie majątkowe, które należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 10 analizowanej ustawy."
Podobne stanowisko Dyrektor KIS zaprezentował także m.in. w:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do jego treści:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
„Przychód” w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Ustawodawca odróżnia przy tym przysporzenia, które mają charakter:
Zasady ustalania wartości świadczeń w naturze, innych nieodpłatnych świadczeń i świadczeń częściowo odpłatnych reguluje przy tym art. 11 ust. 2-2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Źródła przychodów
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 pkt 1-9 tej ustawy. Katalog zawarty w tym przepisie ma charakter rozłączny. To oznacza, że dany przychód osoby fizycznej jest przypisywany tylko i wyłącznie do jednego określonego źródła przychodów. Aby prawidłowo zakwalifikować przychód do konkretnego źródła przychodów należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z jego powstaniem (uzyskaniem).
Odrębnymi źródłami przychodów są m.in.:
Przychody ze stosunku pracy
O tym, co jest przychodem ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, stanowi art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
O tym czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy decyduje okoliczność czy może je otrzymać wyłącznie pracownik, czy także inna osoba, niezwiązana z pracodawcą. Istotne jest także to czy istnieje związek prawny lub faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy.
Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika (pracownika) powstaniem przysporzenia majątkowego, uzyskane bezpośrednio lub pośrednio od pracodawcy i mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
Kapitały pieniężne
Do kategorii przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 omawianej ustawy, ustawodawca zaliczył m.in. wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 10:
Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Przy czym, stosownie do art. 5a pkt 13 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Szczególna regulacja art. 10 ust. 4 ustawy
Ustawodawca przewidział również szczególną sytuację przypisania przychodu do odpowiedniego źródła. Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychody z realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub z pochodnych instrumentów finansowych, uzyskane w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, są zaliczane do tego źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie zostało uzyskane.
Przepis ten ma na celu powiązanie zrealizowania przychodów ze wskazanych w nim papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych z ich uzyskaniem w następstwie objęcia lub nabycia praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie - celem przypisania do właściwego źródła przychodów.
Ocena Pana sytuacji
Świadczeniami, które będzie Pan uzyskiwał w ramach Programu są:
1) udziały fantomowe nabywane za określoną odpłatnością;
2) świadczenie pieniężne wynikające z realizacji praw z udziałów fantomowych.
Aby stwierdzić, czy na moment nabycia przez Pana udziałów fantomowych powstaje przychód należy przeanalizować elementy stanu faktycznego.
Jak wskazuje Pan w opisie okoliczności faktycznych sprawy:
Na gruncie tych okoliczności faktycznych, należy uznać, że nabycie przez Pana jako uczestnika Programu udziałów fantomowych nie będzie skutkować po Pana stronie uzyskaniem nieodpłatnego świadczenia, ani też świadczenia częściowo odpłatnego. Tak więc na pierwszym etapie uczestnictwa w opisanym Programie nie powstanie po Pana stronie przychód w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kolejnym elementem do rozstrzygnięcia jest kwestia opodatkowania otrzymanych środków pieniężnych w wyniku realizacji praw wynikających z udziałów fantomowych.
Oceniając to zagadnienie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w opisanej przez Pana sytuacji nie znajdzie zastosowania art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wskazał Pan w opisie okoliczności sprawy, udziały fantomowe będą pochodnymi instrumentami finansowymi. Skoro jednak ich nabycie nie będzie nieodpłatnym ani częściowo odpłatnym świadczeniem, to nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu - a tym samym do zaliczenia wypłaty z realizacji pochodnych instrumentów finansowych do źródła przychodów: stosunek pracy.
Przychody, które będą wynikały z otrzymania przez Pana świadczenia pieniężnego z tytułu realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, nabytych odpłatnie w ramach tego Programu, należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy.
Dochód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych podlega opodatkowaniu według 19% stawki, co wynika z art. 30b ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który stanowi, że:
Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
W myśl art. 30b ust. 6 ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 i ust. 1a pkt 1 ustawy:
1.Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. (…)
1a. W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.
Na Panu ciąży obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku dochodowego od uzyskanego świadczenia. Przychody powinien Pan rozliczyć samodzielnie w oparciu o otrzymaną od Spółki informację PIT-8C w stosownym zeznaniu rocznym, składanym za rok podatkowy, w którym uzyska Pan przychód.
Dodatkowe informacje
Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo