Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1012.2025.2.JK3

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 14 grudnia 2025 r. (wpływ 14 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i jego uzupełnienie

22 lutego 2006 roku zawarł Pan z ówczesnym Bankiem A. z siedzibą w (…), obecnie B. z siedzibą w (…) umowę nr (…) kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, kredyt denominowany we franku szwajcarskim, na zakup lokalu mieszkalnego położonego w (…), przy ulicy (…).

Kredyt w kwocie 43 119,69 CHF został zabezpieczony hipoteką zwykłą w kwocie 43 120,00 CHF oraz hipoteką kaucyjną do wysokości kwoty 21 560, 00 CHF, ubezpieczeniem nieruchomości wraz z cesją praw z polisy na rzecz Banku, ubezpieczeniem spłaty kredytu C., wekslem własnym in blanco wraz z deklaracją wekslową.

Na rzecz dewelopera Bank przekazał bezgotówkowo kwotę 103 000 PLN.

W marcu 2025 r pod wpływem co raz częściej docierających informacji medialnych o stwierdzaniu niezgodnych z prawem zawieranych umów kredytowych denominowanych we franku szwajcarskim postanowiłem skonsultować swoją umowę z kancelaria prawną specjalizującą się w kredytach frankowych. Pana umowa została przeanalizowana pod kątem obecności klauzul abuzywnych. Po przeanalizowaniu umowy - stwierdzono ich obecność.

Kancelaria prawna przedstawiła Panu tok postępowania, a także poinformowała, że w takich przypadkach jak Pana, Sądy I instancji orzekają o nieważności umowy kredytowej, a także o tym, że Banki zazwyczaj wnoszą odwołanie od wyroku, i oczekuje się na kolejne rozstrzygnięcie ok 2-3 lat. Postanowił Pan kontynuować sprawę. Pierwszym krokiem, który miał Pan poczynić według wskazówek Kancelarii, było wystąpienie do Banku z wnioskiem o wydanie dokumentów i udzielenie informacji m. in. historia zmian oprocentowania, historia spłaty kredytu. Parę dni po złożeniu tego wniosku otrzymał Pan od Banku e-mail z proponowanymi przez Bank, ogólnymi warunkami zawarcia ugody, tj. propozycję przewalutowania aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu, a następnie umorzenia tego zadłużenia, na dzień podpisania ugody było to 1549,73 CHF po przewalutowaniu 7059,64 PLN, a także w związku z rozliczeniem kredytu wypłaci Panu kwotę 46500, PLN (na kwotę tę Bank zamierza wystawić PIT11 – informacja zawarta w proponowanych ogólnych warunkach ugody).

Ze względu na trudną sytuację rodzinną, dwoje bardzo schorowanych rodziców mieszkających od Pana 400 km i konieczność co miesięcznych pobytów w ich domu, by zaoszczędzić sobie kolejnych stresów w postaci rozpraw sądowych trwających przez 2-3 lata postanowił Pan zgodzić się na proponowaną przez Bank ugodę, jednocześnie zdając sobie sprawę, że po otrzymaniu wyroków sądowych otrzymałby Pan zdecydowanie więcej łącznie z odsetkami.

W dniu 22 lipca 2025 doszło do podpisania ugody zawartej w wyniku mediacji przeprowadzonych w Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej, zmieniającej umowę nr (…).

W przypadku kwoty umorzonej skorzystał Pan z zaniechania poboru podatku, składając oświadczenie, iż spełnia Pan warunki wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r zmieniające rozporządzenie (Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.) w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów).

Kwota 46.500 PLN, którą Bank wpłacił na Pana konto w ramach rozliczenia umowy kredytowej, jest zwrotem części środków, które zostały wpłacone przez Pana do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych. Raty były opłacane przez Pan z Pana opodatkowanych przychodów, a wyżej wymieniona kwota nie stanowi dla Pana dodatkowego przysporzenia majątkowego.

Pytanie

Czy od kwoty wypłaconej Panu przez Bank w ramach rozliczenia kredytu, która ma być wykazana w PIT - 11 (tj. 46.500,00 PLN) musi Pan zapłacić podatek dochodowy?

Pana stanowisko w sprawie

Wypłacona kwota w związku z podpisaną ugodą nie jest Pana przychodem i nie musi Pan od niej zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych. Uważa Pan, że kwota ta stanowi kompromis między stronami i jest to zwrot części środków uprzednio wpłaconych przeze Pana na rzecz Banku, w związku z wykonaniem umowy kredytowej. Raty były płacone z Pana opodatkowanych dochodów. Kwota 46.500 to około 1/4 wpłaconych przez Pana rat, zatem mieści się w kwocie wpłacanej przez Pana podczas spłaty kredytu hipotecznego i jej otrzymanie, Pana zdaniem nie powoduje dodatkowego przysporzenia majątkowego.

Ponieważ w Pana umowie były zawarte klauzule abuzywne Bank zdawał sobie sprawę, że Sądy w ostatnich miesiącach uznają takie umowy kredytowe za nieważne, co wiąże się z koniecznością zwrotu wszelkich rat odsetkowych kredytobiorcy łącznie z odsetkami. Ponadto jak wskazał sam Bank jest to kwota w związku z rozliczeniem kredytu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazał Pan, że na podstawie ugody bank zwrócił Panu na Pana konto w ramach rozliczenia umowy kredytowej, kwotę która jest zwrotem części środków, które zostały wpłacone przez Pana do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych Powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowe tego zwrotu.

Wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pana skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty

Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie zawartej ugody bank wypłacił Panu kwotę, która jest zwrotem części środków, które zostały wpłacone przez Pana do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych.

W przypadku zwrotu uprzednio wpłaconych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzymał Pan od banku taki zwrot, to otrzymana przez Pana kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu.

Tym samym – nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Zatem Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też nie odniosłem się do kwot wskazanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.