Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1013.2025.3.JM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 17 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – na wezwania – pismem z 22 grudnia 2025 r. (data wpływu 22 grudnia 2025 r.) oraz pismem z 22 grudnia 2025 r. (data wpływu 2 stycznia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Na mocy zawartej ugody sądowej przed Sądem Okręgowym w (...) w dniu 6 czerwca 2025 r., w sprawie o sygn. akt (…), w której jako powódka żądała Pani m.in. zasądzenia odszkodowania, pozwany (…) zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz kwoty 85.000 zł „tytułem odszkodowania za wydanie zarządzenia z (...) czerwca 2016 r. w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko (…), co do którego stwierdzono nieważność, w terminie 40 dni od dnia zawarcia niniejszej ugody na rachunek bankowy powódki (…)”. Kwotę tę Pani otrzymała na Pani rachunek bankowy 11 lipca 2025 r. Nadto, na mocy tej samej ugody otrzymała Pani również zwrot kosztów procesu w kwocie łącznej 14.000 zł (kwota 10.800 zł koszty zastępstwa procesowego, 3.200 zł tytułem zwrotu części opłaty od pozwu). Tę kwotę także otrzymała Pani przelewem na Pani rachunek bankowy. Obie ww. kwoty otrzymała Pani jednym ww. przelewem w dniu 11 lipca 2025 r. na kwotę łączną 99.000 zł. W tytule przelewu zostało wpisane: „odszkodowanie dot. (…)”. Nadawcą przelewu była: (…). Wskazuje Pani, że w złożonym przez Panią pozwie, następnie zmodyfikowanym, żądała Pani zapłaty odszkodowania tytułem: płatności za benzynę, opłaty za remont lokalu mieszkalnego w (…), opłaty za materiały do remontu lokalu mieszkalnego w (…), w tym mebli, opłaty za czynsz i podatek od nieruchomości i opłatę za użytkowanie wieczyste lokalu mieszkalnego, opłaty za miejsce postojowe, za ubezpieczenie lokalu mieszkalnego, za bilety miesięczne w kwocie, opłaty częściowej za Dom Pomocy Społecznej dla teściowej, opłaty za przewóz mebli, zakup pralki. Roszczenie o odszkodowanie oparła Pani na art. 417 § 1 k.c. Nadto, wniosła Pani o zasądzenie również kwoty zadośćuczynienia. To zaś roszczenie oparła Pani na art. 445 § 1 k.c. Nadmienia Pani, że (…) zarządzeniem nr (…) z dnia (...) czerwca 2016 r. unieważnił konkurs, który Pani wygrała, na stanowisko (…). Po złożonej przez Panią skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w (…) uznał, że zaskarżone przez Panią zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisu § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie wskazuje Pani, że nie prowadzi i nie prowadziła Pani działalności gospodarczej. W czasie, w którym odbywał się w czerwcu 2016 r. konkurs na stanowisko (…), pełniła Pani w tej szkole funkcję (…). Była Pani powołana do 31 sierpnia 2016 r. Powołał Panią (…), który reprezentował (…).

Uzupełnienie stanu faktycznego

Funkcję (…) pełniła Pani na podstawie powierzenia stanowiska przez organ prowadzący (…) po wygraniu konkursu, z jednoczesnym zatrudnieniem w jednostce oświatowej. W (…) zatrudniona była Pani przez mianowanie (przeniesienie zgodnie z art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela jako nauczyciel (…) od 1 września 2006 r.). Organem prowadzącym (…) była (…) reprezentowana przez (…).

Ugoda sądowa z dnia 6 czerwca 2025 r. nie zawiera odwołań do konkretnych przepisów prawa cywilnego. Określa jedynie zobowiązanie (…) do zapłaty kwoty 85.000 zł oraz zwrotu kosztów procesu (zastępstwa procesowego i sądowych) i stwierdza, że ugoda wyczerpuje roszczenia dochodzone w sprawie.

W treści pozwu Pani pełnomocnik wskazał, że wnosi Pani:

• „na zasadzie art. 417 § 1 k.c., Powódka wnosi o zasądzenie od (…) na jej rzecz kwoty 105.000 zł tytułem szkody wyrządzonej przez bezprawne unieważnienie zarządzeniem z czerwca 2016 r. konkursu na stanowisko (…), który Powódka wygrała, a co potwierdziły wyroki WSA oraz NSA załączone do niniejszego pozwu”,
• „na zasadzie art. 445 § 1 k.c., Powódka wnosi o zasądzenie od (…) na jej rzecz kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za straty wizerunkowe związane z naruszeniem dóbr osobistych Powódki polegające na naruszeniu dobrego imienia Powódki oraz jej nieskazitelnego wizerunku, które mają związek przyczynowo – skutkowy z unieważnieniem przez (…) konkursu na stanowisko (…) jak również poprzez uznanie przez (…), że wyrok WSA jak również NSA nie są słuszne”.

W modyfikacji powództwa nie zmieniała Pani ww. podstaw prawnych.

Kwota 85.000 zł została ustalona wyłącznie w ramach wzajemnych ustępstw stron w celu polubownego zakończenia sporu sądowego.

Nie wynikała wprost z przepisu ustawowego, aktu wykonawczego, aktu administracyjnego ani regulaminu. Świadczenie wypłacono w dniu 11 lipca 2025 r. na podstawie ugody sądowej zawartej przed Sądem Okręgowym w (…) (sygn. (…)). Ugoda przewidywała także zwrot kosztów procesu: 10.800 zł (koszty zastępstwa procesowego) i 3.200 zł (część opłaty sądowej).

Szkoda rzeczywista polegała na poniesieniu strat majątkowych związanych z bezprawnym unieważnieniem konkursu na stanowisko (…) w czerwcu 2016 r., co spowodowało konieczność zmiany miejsca zatrudnienia i miejsca zamieszkania oraz poniesienia dodatkowych kosztów z tym związanych. Gdyby (…) nie dokonał bezprawnego unieważnienia konkursu (bezprawność tę potwierdzono wyrokami WSA w (…) i wyrokiem NSA w Warszawie), nie musiałaby Pani szukać innej pracy. Na tamten czas jedyna dostępna oferta pracy na (...) była w (…). To była dla Pani ogromna zmiana (miejsce zamieszkania, miejsce pracy, miejsce do życia).

Na szkodę tę składały się kwoty związane z: płatnościami za benzynę z miejsca nowego zamieszkania i zatrudnienia do (…) (miejscowości, w której Pani mieszkała do czasu gdy „została Pani zmuszona” do poszukiwania nowego zatrudnienia). W (…) mieszkała Pani wraz z mężem w domu. Musieli Państwo doglądać tego domu, nadto odwiedzać Pani schorowaną teściową. Później udało się Państwu znaleźć dla teściowej miejsce w Domu Pomocy Społecznej. Kwota roszczenia obejmuje także opłatę za remont mieszkania, materiały budowlane, meble, by przystosować je do zamieszkania. Mieszkanie było Pani córki. Było to mieszkanie w (…). Musiała Pani dojeżdżać do pracy do (…). Nie miało mebli, nie było zamieszkałe. Następnie, córce udało się udostępnić Państwu mieszkanie w (…). Dlatego też pozwem objęła Pani roszczenie związane z opłatami za czynsz oraz podatek mieszkania w (…), czynsz mieszkania w (…), nadto podatek i opłatę za użytkowanie wieczyste mieszkania w (…), miejsce postojowe w (…), ubezpieczenie mieszkania w (…), bilety miesięczne. Pozwem objęła Pani także roszczenie o dopłatę do Domu Pomocy Społecznej dla teściowej oraz przewóz mebli, zakup pralki. Pani teściowa nie mogła mieszkać sama. Dlatego musiała Pani z mężem umieścić ją w Domu Pomocy Społecznej.

W pozwie kwota ta obejmowała 105.000 zł (słownie: sto pięć tysięcy złotych) z odsetkami. W związku z inflacją, Pani pełnomocnik złożył modyfikację powództwa i finalnie Pani roszczenie w tym zakresie obejmowało kwotę 158.000 zł (sto pięćdziesiąt osiem tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od ww. kwoty za opóźnienie liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.

Nadto, dochodziła Pani pozwem kwoty 50.000 zł wraz z odsetkami tytułem zadośćuczynienia za straty wizerunkowe związane z naruszeniem Pani dóbr osobistych, polegające na naruszeniu Pani dobrego imienia oraz nieskazitelnego wizerunku, które mają związek przyczynowo – skutkowy z unieważnieniem przez (…) konkursu na stanowisko (…), jak również poprzez uznanie przez (…), że wyrok WSA jak również NSA nie są słuszne.

Powyższe polegało na wręcz ostracyzmie ze strony części mieszkańców, jak również przesyłaniu anonimów – e-maili do Pani nowej pracy. (...) publicznie na (...) zanegował prawomocny wyrok sądu WSA i NSA, które to sądy potwierdziły bezprawność działań (...). Część mieszkańców wierzyła (...), przez co Pani spotkała się z negatywnymi słowami. Nadto, do Pani nowego miejsca zatrudnienia przychodziły anonimy szkalujące Panią, które zostały wysłane na e-mail ogólny. Odbiór Pani osoby był negatywny. Pani zaś czuła się poszkodowana. Wpływało to na Pani stan psychiczny, wizerunkowy. Finalnie odczuwała Pani nerwobóle kręgosłupa.

W pozwie w tym zakresie wniosła Pani o zasądzenie kwoty 50.000 zł z odsetkami. Zaś w modyfikacji powództwa, z uwagi na inflację, kwota ta została zmieniona na 75.000 zł (słownie: siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych).

Świadczenie wskazane we wniosku dotyczy szkody rzeczywistej.

Dominujący charakter świadczenia to szkoda rzeczywista obejmująca straty finansowe i koszty wynikające z bezprawnego działania (…). Szczegółowo szkoda rzeczywista wraz ze związkiem przyczynowo – skutkowym została opisana powyżej.

Wypłacone świadczenie nie dotyczyło korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby konkurs nie został unieważniony. Roszczenie nie obejmowało bowiem np. „utraconego dochodu”. W nowym miejscu zatrudnienia zarabiała Pani bowiem więcej niż w (…).

Pytania

Czy od kwoty 85.000 zł tytułem otrzymanego odszkodowania ma Pani uiścić podatek dochodowy od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ugoda sądowa zawarta między Panią jako powódką a (…), jako pozwaną, przewiduje wypłatę odszkodowania za wydanie zarządzenia unieważniającego konkurs na stanowisko (...). Konkurs, który Pani wygrała. W pozwie nie żądała Pani zwrotu równowartości wynagrodzenia, ani poniesionej straty w wynagrodzeniu z uwagi na fakt, że musiała Pani zmienić miejsce zatrudnienia.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w ww. ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są m.in. stosunek służbowy, stosunek pracy. Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy, stanowi, że: „Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”. W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy: „Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych”. Ww. stanowią katalog otwarty.

Tak więc mając na uwadze powyższe uznać należy, że podstawą nabycia prawa m.in. do odszkodowania wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, a zatem odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.

Jednakże, w myśl art. 12 ust. 4 ww. ustawy: za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.

W chwili bezprawnego unieważnienia konkursu na stanowisko (…), była Pani jeszcze (...) tej (...). Kadencja kończyła się bowiem 31 sierpnia 2016 r. W chwili zaś wypłaty należnych Pani środków w lipcu 2025 r. oraz w dacie ich przyznania ugodą, (...) tej (...) już Pani nie była. W związku z unieważnionym konkursem i finalnym wybraniem innej osoby przez (…) na (...), znalazła Pani zatrudnienie w województwie mazowieckim. Zgodnie z Ustawą o samorządzie gminnym, gmina jest odpowiedzialna za prowadzenie szkół publicznych. W ramach tej odpowiedzialności, gmina, reprezentowana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, pełni rolę organu prowadzącego szkołę. To organ prowadzący powołuje i odwołuje dyrektora szkoły, a także sprawuje nadzór nad jego działalnością w zakresie administracyjnym i finansowym.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: „Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965 ), z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe”.

Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Natomiast w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy: „Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono”.

W niniejszej sprawie należy podkreślić, że nie została Pani zwolniona. Podstawa żądanego przez Panią odszkodowania dotyczy bowiem sytuacji prawnej, czyli unieważnienia konkursu na stanowisko (...), który Pani wygrała i zwrotu kosztów, które musiała Pani ponieść w związku ze zmianą miejsca zatrudnienia. W czasie, w którym szukała Pani zatrudnienia jako (...), był już tylko jeden konkurs, do którego mogła Pani przystąpić i który wygrała. Niestety był on w województwie mazowieckim. Dotychczas zaś mieszkała Pani w województwie pomorskim.

Z racji tego, że odszkodowania i zadośćuczynienia mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, zaś zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, możliwość skorzystania przedmiotowego odszkodowania ze zwolnienia należy rozpatrywać we wskazanej wyżej kolejności.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Należy zatem zastosować wykładnię systemową i odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071). Według ww. ustawy, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. W treści pozwu wniosła Pani o zapłatę odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 ww. Kodeksu cywilnego, który stanowi, że: „Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa”. Relacja art. 417 Kodeksu cywilnego do pozostałych przepisów dotyczących odpowiedzialności za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej jest podobna do relacji art. 415 k.c. do innych przepisów dotyczących odpowiedzialności deliktowej. Artykuł 417 k.c. stanowi generalną podstawę odpowiedzialności za wszystkie niezgodne z prawem działania i zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Artykuł 417 k.c. wyraża także ogólną formułę deliktu władzy publicznej. Pozostałe przepisy dotyczące odpowiedzialności za bezprawne działania lub zaniechania w sferze imperium mają charakter lex specialis, określając szczególne, odmienne od art. 417 k.c. przesłanki odpowiedzialności za bezprawne wydanie albo niewydanie aktu normatywnego (bezprawie legislacyjne), orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej. Odpowiedzialność państwa za akty ustawodawcze lub sądowe również oparta jest na zasadzie niezgodności z prawem, niezgodność ta ma jednak charakter kwalifikowany: musi być stwierdzona przez wydanie we właściwym, odrębnym od postępowania o odszkodowanie, postępowaniu prejudykatu. Nadmienia Pani, że punktem wyjścia wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy jest podział odszkodowania na odszkodowanie za rzeczywiste straty (damnum emergens) i odszkodowanie za utracone korzyści (lucrum cessans). Za stratę uważa się każde pogorszenie się sytuacji majątkowej (zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pasywów) poszkodowanego, w wyniku czego poszkodowany staje się uboższy niż był przed doznaniem szkody. Chodzi w tym przypadku o rzeczywisty uszczerbek w majątku należącym do poszkodowanego spowodowany zniszczeniem, utratą lub uszkodzeniem określonych składników majątkowych albo obniżeniem ich wartości, a także powstanie nowych zobowiązań albo ich zwiększenie. Z kolei szkoda związana z utraconymi korzyściami (lucrum cessans) polega na tym, że majątek poszkodowanego nie wzrósł tak, jakby się stało, gdyby nie nastąpiło zdarzenie, z którym połączona jest czyjaś odpowiedzialność. Szkodą jest więc to, co nie weszło do majątku poszkodowanego na skutek zdarzenia wyrządzającego szkodę. Zakres zwolnienia określony w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Otrzymane przez Panią odszkodowanie dotyczy naruszenia prawa (tj. unieważnienia konkursu). Nadto, zostało zawarte w ugodzie sądowej. Kwoty przyznanej Pani tą ugodą sądową nie otrzymała Pani w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie prowadzi Pani bowiem działalności gospodarczej i nie prowadziła. W tym stanie rzeczy, w Pani ocenie kwota 85.000 zł wypłacona Pani tytułem odszkodowania jest zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:

Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Pani wątpliwości budzi kwestia, czy uzyskana przez Panią na podstawie ugody sądowej kwota jako odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na mocy powołanych wyżej przepisów opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy. Przy czym, zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

1. otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

2. odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:

a. ustawy,

b. przepisów wykonawczych do ustawy,

c. układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,

3. wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,

4. nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a)-g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia nie wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas należy przeanalizować zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

W przywołanym przepisie ustawodawca używa sformułowania „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia”. Należy przez to rozumieć te odszkodowania i zadośćuczynienia, które nie zostały wprost wymienione w katalogu zwolnień podatkowych, a więc inne niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie przytoczonych powyżej przepisów jest jego odszkodowawczy charakter.

Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, tym nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia, które ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.

Odszkodowanie według przepisów prawa cywilnego jest świadczeniem, które ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Z pojęciem szkody mamy do czynienia na gruncie zobowiązań umownych, bowiem w myśl art. 47¹ Kodeksu cywilnego:

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 417 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Zgodnie z art. 361 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

W świetle § 2 tego przepisu:

Stosownie do treści art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego:

Art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Według art. 415 i 417 § 1 Kodeksu cywilnego:

Szkodą jest uszczerbek majątkowy powstały wskutek pewnego zdarzenia – z wyłączeniem przypadków, gdy zmniejszenie się majątku następuje wskutek woli właściciela tego majątku (darowizna, zbycie rzeczy).

Uszczerbek w majątku może polegać na:

• zmniejszeniu się aktywów majątku (poprzez ubytek, zniszczenie lub utratę np. praw rzeczowych – w tym własności lub obniżenie ich wartości),
• zwiększeniu się pasywów (długów),
• udaremnieniu zwiększenia się majątku poprzez utratę korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Należy mieć na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

Szkoda rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym może mieć – jak wyżej wskazano – w świetle przepisów Kodeksu cywilnego postać dwojaką. Może obejmować stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, tzw. szkoda rzeczywista. Ponadto może obejmować utratę korzyści, jakiej poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wskutek doznania tej postaci uszczerbku poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

We wniosku i jego uzupełnieniu wskazała Pani, że w ugodzie, pozwana (...) zobowiązała się do zapłaty na Pani rzecz kwoty 85.000 zł „tytułem odszkodowania za wydanie zarządzenia z (...) czerwca 2016 r. w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko (…), co do którego stwierdzono nieważność, w terminie 40 dni od dnia zawarcia niniejszej ugody na rachunek bankowy powódki (…)”. Ugoda sądowa z dnia 6 czerwca 2025 r. nie zawiera odwołań do konkretnych przepisów prawa cywilnego. Określa jedynie zobowiązanie (...) do zapłaty kwoty 85.000 zł oraz zwrotu kosztów procesu (zastępstwa procesowego i sądowych) i stwierdza, że ugoda wyczerpuje roszczenia dochodzone w sprawie. Kwota 85.000 zł została ustalona wyłącznie w ramach wzajemnych ustępstw stron w celu polubownego zakończenia sporu sądowego. Nie wynikała wprost z przepisu ustawowego, aktu wykonawczego, aktu administracyjnego ani regulaminu. Świadczenie wypłacono w dniu 11 lipca 2025 r. na podstawie ugody sądowej zawartej przed Sądem Okręgowym w (…) (sygn. (…)).

Zatem, z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w ugodzie nie stwierdzono naruszenia konkretnych przepisów prawa cywilnego oraz że wysokość wypłaconego Pani świadczenia nie wynikała z postanowień układów zbiorowych pracy, czy innych porozumień, regulaminów, czy też statutów. W treści przedmiotowej ugody nie dokonano kwalifikacji prawnej.

Tym samym, świadczenie takie nie może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie negocjacji.

Zawarta między Panią a (...) ugoda stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

Pomimo, że wskazała Pani, że w nowym miejscu zatrudnienia zarabia Pani więcej, to kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody, której wysokość uwzględnia interesy obu stron, ma rekompensować utracone przez Panią, w wyniku unieważnienia konkursu na (…), spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia, dodatku funkcyjnego, itp.

Trudno uznać, że odszkodowanie jest rekompensatą za szkodę z tytułu (krzywdzącego) unieważnienia konkursu na (…), skoro w ugodzie nie wskazano naruszenia przez (…) przepisów prawa cywilnego, nie stwierdzono, że unieważnienie konkursu zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa cywilnego ani też nie wskazano takich przepisów. Odszkodowanie to ma więc zrekompensować zarobek, jaki mogłaby Pani otrzymać, gdyby do unieważnienia konkursu nie doszło.

Ponadto, zwrócić należy uwagę, że powołany art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego reguluje jedynie możliwość wystąpienia strony o odszkodowanie, nie określa jednak wprost jego wysokości, a także nie wskazuje zasad ustalania odszkodowania.

Zatem, do tego świadczenia nie znajduje również zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b powyższej ustawy, który dotyczy rekompensaty utraconego zarobku (spodziewanej korzyści).

Skoro więc świadczenie wynikające z zawartej przez Panią ugody nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ani art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ustawodawca nie przewidział żadnego innego zwolnienia dla tego typu świadczeń, to podlega ono opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze stosunku pracy. Świadczenie to powinno zostać wykazane w zeznaniu podatkowym za 2025 r.

Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.