Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1027.2025.1.JM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Jest Pan osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej zamieszkałą przy ul. (…), (...) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Kredytobiorca”). Zawarł Pan 12 maja 2008 roku umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(…)" waloryzowany kursem CHF z (…) w (...), dalej: „Bank”, który został udzielony we frankach szwajcarskich. Kredyt został zaciągnięty w celu sfinansowania kosztów nabycia odrębnej własności lokalu niemieszkalnego (użytkowego) oznaczonego numerem (…) położonego w (…) przy ul. (…), a więc nieruchomości położonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz refinansowanie poniesionych nakładów tytułem wniesionego wkładu własnego.

Kwota udzielonego kredytu – 520.000,00 zł (kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec 25 kwietnia 2008 r. – 250.481,69 CHF).

Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną wpisaną na pierwszym miejscu do kwoty 780.000 zł na nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…).

Kredyt w całości został sfinansowany na cele związane z zakupem Nieruchomości, przy czym Nieruchomość finansowana z kredytu nie była wykorzystywana dla zaspokajania celów mieszkaniowych. Niemniej, kredytobiorcą była osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Kredyt został spłacony w całości (ostatnia rata została uiszczona 1 lutego 2019 roku). W związku z tym, w opisanym stanie faktycznym, żadna część zobowiązania Kredytobiorcy nie została umorzona. Wypłacona Kredytobiorcy kwota tytułem „nadpłaty” (nadpłaconej ponad kapitał kwoty) nie stanowi również odsetek.

SPÓR SĄDOWY ORAZ UGODA:

Z uwagi na zawarty w umowie niedozwolony charakter postanowień umowy – klauzule abuzywne (art. 385¹ Kodeksu cywilnego), jak również niezgodność umowy z zasadami współżycia społecznego Kredytobiorca 11 kwietnia 2025 roku złożył pozew o ustalenie nieważności umowy kredytowej i zapłatę. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w (…).

Mając na uwadze, długoletnie okresy trwania tego rodzaju sporów sądowych oraz fakt, że Kredytobiorca jest (...) ponadto jego stan zdrowia jest zły (m.in. (...)), przyjmuje i będzie przyjmował silne leki przeciwbólowe do końca życia w związku z wypadkiem z 2018 r., a jego sytuacja finansowa od 2018 r. nie jest dobra Kredytobiorca podjął negocjacje mające na celu wypracowanie warunków ugody z Bankiem. Bank podjął rozmowy zainicjowane przez Kredytobiorcę dopiero po złożeniu przez Kredytobiorcę pozwu i zawiśnięciem sprawy przed Sądem.

Strony na mocy Ugody nr (…) z dnia 22 października 2025 roku do Umowy nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (…) waloryzowany kursem CHF (dalej „Ugoda”) zawartej poza Sądem ustaliły, że:

• Bank stoi na stanowisku, że Umowa była ważna;
• zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu kredytu zgodnie z Umową zostało w całości spłacone;
• Kredytobiorca wykonując Umowę spłacił tytułem rat kapitałowo – odsetkowych kwotę 11.974,51 CHF i 980.134,14 PLN, a tytułem innych świadczeń pieniężnych 22.055,29 PLN;
• w celu ugodowego zakończenia sporu Bank zobowiązał się zwrócić na rzecz Kredytobiorcy kwotę 510.000,00 PLN oraz zasądzone koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego nie więcej jednak niż do kwoty 11.300,00 zł.

Finalnie, w związku z zobowiązaniem Banku do zwrotu na rzecz Kredytobiorcy tzw. „nadpłaty” w stosunku do kapitału (choć kwota zwrócona Kredytobiorcy jest niższa od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą spłaconą a wysokością kapitału kredytu udostępnionego Kredytobiorcy), Strony zrzekły się względem siebie wzajemnych roszczeń z tytułu Umowy kredytu.

W § 1 ust. 5 Ugody wskazano:

„W celu ugodowego zakończenia sporu, Bank zobowiązuje się zwrócić na rzecz Kredytobiorcy ustaloną przez Strony Kwotę 510.000,00 PLN.”

W § 1 ust. 12 Ugody wskazano:

„Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwrotu, w odniesieniu do kwoty wskazanej w ugodzie, po jego stronie nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11 dla kwoty zwrotu”.

W § 1 ust. 13 Ugody natomiast podano:

„Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej Ugody, co do tego, czy po stronie kredytobiorcy powstaje przychód w związku ze zwrotem wskazanym w ugodzie, a tym samym na Banku nie ciąży wyżej wskazany obowiązek informacyjny. Bank otrzymał interpretację indywidualną i zamieścił o niej komunikat na stronie internetowej (...).

Dowód: Ugoda z 22 października 2025 roku.

W wyniku zawartej Ugody przed Sądem Okręgowym w (…) Postanowieniem z dnia 31 października 2025 roku postępowanie zostało umorzone (zakończone).

Nadto pracownicy Banku zapewniali wielokrotnie Kredytobiorcę przed podpisaniem Ugody i w trakcie jej podpisania, zarówno osobiście jak i telefonicznie, że z tytułu podpisania Ugody i otrzymanych środków Kredytobiorca nie będzie musiał zapłacić żadnych podatków.

Niestety w ugodzie nie ma wprost postanowienia mówiącego o braku powstania obowiązków podatkowych po stronie Kredytobiorcy z tytułu zawarcia Ugody, a ponadto Bank odmówił udostępnienia posiadanej interpretacji podatkowej Kredytobiorcy pomimo licznych próśb – dlatego z daleko idącej ostrożności jako Kredytobiorca wystąpił Pan z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej.

PODSUMOWANIE:

1.     Kredytobiorcy wypłacono: 520.000,00 zł;

2.     W trakcie realizacji Umowy spłacono: 980.126,60 zł oraz 11.974,51 CHF (tj. po kursie NBP z dnia 22 października 2025 r. czyli daty zawarcia Ugody - 4,5963, tj. 55.038,44 zł) i tytułem innych świadczeń pieniężnych 22.055,29 zł, co stanowi łącznie kwotę w wysokości 1.057.220,33 zł;

3.     W wyniku Ugody Kredytobiorcy/Panu zwrócono:

a)     zwrócone środki w (niepełnej wysokości nadpłaconego kapitału) w wysokości: 510.000,00 PLN

b)     zwrot niepełnych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 11.300 zł;

Reasumując Kredytobiorca:

a.     miał wypłacone z Banku z tytułu kredytu: 520.000,00 PLN,

b.     spłacił 1.057.220,33 zł,

c.      w wyniku Ugody, zwrócono Kredytobiorcy łączną kwotę 510.000,00 PLN,

d.     zwrócono mu niepełne koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego w wysokości 11.300,00 zł

tj. z tytułu kredytu spłacono 1.057.220,33 zł a suma kwot, które uzyskał od Banku z tytułu Ugody oraz wypłaty kredytu jest mniejsza bo wynosi jedynie 1.030.000, zł (520.000,00 zł z tytułu kredytu i 510.000,00 zł z tytułu Ugody),

• Kredytobiorca poniósł już większe koszty procesu niż zastępstwa procesowego (tj. zastępstwo procesowe 10.800 zł oraz koszty opłaty sądowej 1.000 zł, koszty opłaty od pełnomocnictwa 17 zł, koszty korespondencji itp.

e.     Bank nie wypłacił Kredytobiorcy żadnych odsetek.

Pytania

Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym, w związku z tym, że:

a.      Kredytobiorca otrzymał zwrot swoich własnych pieniędzy, które de facto nienależnie pobrał (…), tj. mniej środków niż były wpłacone do (…) (mniej nawet po odjęciu kapitału, który Bank mu wypłacił),

b.      kredyt w momencie zawierania Ugody, a nawet wystąpienia do Sądu z powództwem nie był aktywny z uwagi na jego całkowitą spłatę 1 lutego 2019 roku,

c.      w wyniku zawarcia Ugody nie doszło do umorzenia żadnej zaległości (kredyt był spłacony w całości od wielu lat przed zawarciem Ugody),

d.      Umowa kredytu, jak i Ugoda była zawarta z konsumentem, osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (był jedynym kredytobiorcą) i był to jedyny kredyt walutowy zawarty przez niego jako konsumenta, tj. osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej,

e.      zgodnie z postanowieniami Ugody, na Banku nie ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11), a otrzymane przez Kredytobiorcę środki nie stanowią przychodu podatkowego na co Bank posiada interpretacje podatkową (interpretację Panu nieznaną)

I.       Czy istnieje jakikolwiek obowiązek podatkowy po stronie kredytobiorcy z tytułu zawarcia i wykonania ugody z (…)?

II.     Czy istnieje jakakolwiek podstawa opodatkowania z tytułu zawarcia i wykonania ugody z (…) skoro brak przychodu podatkowego?

III.    Czy istnieje jakikolwiek obowiązek zgłoszeniowy/deklaracyjny np. w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-37 ?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. I

Uważa Pan, że z tytułu zawarcia Ugody i wykonania Ugody z (…) nie powstał żaden obowiązek podatkowy.

Ad. II

Uważa Pan, że z tytułu zawarcia Ugody i wykonania Ugody z (…) nie istnieje podstawa do opodatkowania, ponieważ nie ma przychodu podatkowego.

Ad. III

Uważa Pan, że skoro brak jest (nie istnieje) podstawy do opodatkowania, ponieważ nie ma przychodu podatkowego, nie istnieje żaden obowiązek zgłoszeniowy/deklaracyjny w tym w szczególności nie trzeba otrzymanej kwoty wykazywać w żadnych dokumentach, w tym szczególności w PIT-37.

Bez wątpienia w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie nie osiągnął Pan przychodu/dochodu i nie powstał przychód podatkowy bowiem (…) wypłacił Kredytobiorcy kwotę 520.000,00 PLN i zwrócił Panu jedynie jego własne pieniądze (tj. Pana pieniądze, które wcześniej nienależnie od Pana pobrał) i niepełne uzasadnione koszty dochodzonych przez niego roszczeń (tj. niepełne koszty procesowe), w trakcie realizacji zakończonej umowy (…) otrzymał spłaty w wysokości 1.057.220,33 zł.

Z uwagi na niedozwolone praktyki Banku w zakresie klauzul abuzywnych w umowie kredytowej zawartej z Panem jako konsumentem – Kredytobiorca zmuszony był złożyć powództwo o ustalenie nieważności umowy kredytowej i zapłatę. W celu uniknięcia długotrwałego postępowania sądowego, przystał Pan na propozycję Banku. Na skutek powyższego, przed Sądem prowadzącym postępowanie o sygn. akt (…) zawarł Pan Ugodę z Bankiem, co skutkowało cofnięciem powództwa przez Kredytobiorcę a postępowanie sądowe zostało umorzone.

Kredytobiorca spożytkował środki finansowe wypłacone przez Bank w celu zakupu lokalu użytkowego.

W wyniku Ugody Kredytobiorca otrzymał:

• jedynie część nadpłaconych środków w wysokości: 510.000,00 PLN
• częściowy zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego w wysokości 11.300 zł.

Z pewnością wszystkie wypłacone przez Bank środki (określone powyższej) nie mogą być uznane za przysporzenie majątkowe. Powyższe oznacza, że nie można ich zaliczyć do kategorii źródeł przychodów enumeratywnie wymienionych w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 r. Nr 80 poz. 350; t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163), ponieważ zwrot nienależnie pobranych od Pana pieniędzy przez (…) nie mieści się w kategorii jakichkolwiek przychodów wymienionych w ww. ustawie – nie powstaje wobec powyższego żaden przychód podatkowy.

Podkreślenia wymaga także, że nie korzystał Pan dotychczas z żadnej ulgi, w tym w szczególności objętej Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Mając na uwadze, że otrzymane przez Pana kwoty (w wyniku zawarcia Ugody dotyczącej kredytu w walucie obcej – franku szwajcarskim) nie stanowią dla Pana przychodu – nie stanowią również przychodu podatkowego, a tym bardziej dochodu stanowią jedynie zwrot Pana własnych pieniędzy pobranych nienależnie przez (…) to nie ma również podstaw by uznać je za dochód podlegający opodatkowaniu.

KWOTA ZWROTU W WYSOKOŚCI: 510.000,00 ZŁ:

Kwota zwrotu w wysokości 510.000,00 zł stanowi formę jedynie częściowego zwrotu Kredytobiorcy wpłat uprzednio z tytułu umowy kredytu (które były dokonywane w tracie trwania umowy z tytułu odsetek i spłaty kapitału) i nie może być uznana za przysporzenie majątkowe. Zwrot de facto własnych pieniędzy ich właścicielowi (tj. zwrot Panu pieniędzy należących do Pana), które (…) nienależnie pobrał jest, w Pana ocenie, neutralny podatkowo (tj. nie stanowi przychodu podatkowego, ani dochodu, ani podstawy do opodatkowania). Powyższe jest analogiczne do sytuacji jakoby Bank przez pomyłkę pobrał/otrzymał więcej pieniędzy niż mu się należało po czym zwrócił różnicę, którą omyłkowo pobrał – w Pana sytuacji (…) zwrócił nienależnie pobrane środki co de facto potwierdził w Ugodzie. W swoisty sposób strony Ugody zmieniły warunki umowy kredytowej pomiędzy nimi.

Mając powyższe na uwadze, w sytuacji gdy Strony zmieniają warunki w wyniku przeprowadzonych rozmów kontraktu, taka zmiana nie stanowi dla żadnej ze Stron przychodu podatkowego, podstawy opodatkowania ani tym bardziej dochodu.

W wykonaniu Ugody przez Bank otrzymał Pan jedynie niepełne środki wcześniej wpłacone Bankowi (bez żadnego umorzenia ani żadnych odsetek) oraz zwrot części poniesionych kosztów sądowych. Bank wprost w Ugodzie odwołuje się do pojęcia zwrotu pieniędzy, tj. (…) dokonał zwrotu części środków finansowych wpłaconych nienależnie przez Pana – wykonując w ten sposób Ugodę oddał Panu Pana środki, których od Pana nie powinien pobrać. Podkreślenia wymaga, że dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.

Otrzymany przez Pana zwrot nie będzie stanowił żadnej dodatkowej korzyści, przysporzenia majątkowego czy wartości dodatniej wchodzącej w skład majątku. Nienależne świadczenie, o którym mowa w art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego nie zostało wymienione jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani żadnym innym przychodem wskazanym w ww. ustawie.

KWOTA UMORZONA PRZEZ BANK I ODSETKI

Żadna część zobowiązania nie została przez Bank Panu umorzona, tj. 0 zł.

Bank nie wypłacił Panu żadnych odsetek, tj. 0 zł.

UZASADNIENIE PRAWNE PANA STANOWISKA:

Zgodnie z art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1.     Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

1a. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

2.     Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów (art. 10 ustawy) oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Odrębnym źródłem przychodów są – inne źródła.

Stosownie do art. 20 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa wart. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Zgodnie z art. 69 ustawy Prawo bankowe (Dz. U. 1997 r. Nr 140 poz. 939; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata są obojętne podatkowo, co zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych w tym: 0115-KDIT3.4011.39.2025.2.DP oraz 0115-KDIT1.4011.679.2024.1.MST. Bez względu w jakiej wysokości są świadczenia dodatkowe Banku. W stanie faktycznym Bank otrzymał zwrot kapitału i świadczenia dodatkowe, a zarazem zwrócił Panu Pana środki, które nienależnie pobrał.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Mając na uwadze treść Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 592; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102):

§ 1 ust. 1 Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)     umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)     kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)     osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)     otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.     Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)     kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)     odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)     opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Należy podkreślić, że w wykonaniu Ugody nie miał Pan nic umorzonego przez Bank, nie otrzymał Pan ujemnego oprocentowania, nie otrzymał Pan żadnych odsetek ani innego żadnego świadczenia, z tytułu którego powstaje przychód podatkowy, przychód wymieniony w ww. ustawie (tj. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Powyższe potwierdziła pisemnie i ustnie instytucja zaufania publicznego, wskazując, że posiada stosowną interpretację podatkową, a Ugoda i jej wykonanie jest neutralne podatkowo, bo przecież zwraca Panu jedynie jego własne środki.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu nadpłaconej kwoty kredytu

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy Prawo bankowe:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. W ugodzie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Jednakże ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Z informacji przedstawionych w opisie sprawy wynika, że 22 października 2025 r. zawarł Pan ugodę z Bankiem, na mocy której uznano, że wykonując Umowę spłacił Pan tytułem rat kapitałowo – odsetkowych kwotę 11.974,51 CHF i 980.134,14 PLN, a tytułem innych świadczeń pieniężnych 22.055,29 PLN (ostatnia rata została uiszczona 1 lutego 2019 roku). W celu ugodowego zakończenia sporu Bank zobowiązał się zwrócić na rzecz Pana kwotę 510.000,00 PLN (kwota nadpłacona ponad kapitał) oraz zasądzone koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego nie więcej jednak niż do kwoty 11.300,00 zł. W opisanym stanie faktycznym, żadna część zobowiązania nie została Panu umorzona. Wypłacona Panu kwota tytułem „nadpłaty” nie stanowi również odsetek. Poniósł Pan większe koszty procesu niż zastępstwa procesowego (tj. zastępstwo procesowe 10.800 zł oraz koszty opłaty sądowej 1.000 zł, koszty opłaty od pełnomocnictwa 17 zł, koszty korespondencji itp.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

W Pana przypadku – jak wskazał Pan w opisie sprawy – zwrócona kwota stanowi nadpłacone kwoty ponad kapitał. Otrzyma Pan od banku zwrot nadpłaconych przez Pana rat kapitałowo – odsetkowych kredytu.

W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.

Zatem, jeśli faktycznie na podstawie opisanej ugody dotyczącej opisanego kredytu otrzymał Pan zwrot kwoty, która to kwota – na co wskazują okoliczności sprawy – mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu, to uznać trzeba, że nie uzyskał Pan faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pana majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w związku z zwrotem przez bank na podstawie ugody kwoty stanowiącej nadpłaconą kwotę ponad kapitał tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie spowoduje po Pana stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, zwrot ten nie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i wykazaniu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-37.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu

W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do art. 98 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Z treści wniosku wynika, że Bank dodatkowo w ramach ugody zgodził się zwrócić na Pana rzecz koszty procesu w kwocie mniejszej niż poniesionych przez Pana kosztów związanych z trwającym procesem sądowym.

Zatem, zwrot kosztów procesu przez Bank na Pana rzecz, w ramach zawartej Ugody, nie spowoduje powstania u Pana przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Środki te nie będą stanowiły przysporzenia po Pana stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów procesowych będzie obojętna podatkowo.

W związku z powyższym, otrzymany przez Pana na podstawie ugody zwrot kosztów procesu nie stanowił dla Pana przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowanie

Skoro wypłacona Panu kwota stanowi nadpłatę ponad kwotę kapitału, żadna część Pana zobowiązania nie została umorzona, wypłacona Panu kwota tytułem „nadpłaty” nie stanowi odsetek oraz zwrócono Panu koszty procesu w kwocie niższej niż Pan poniósł, to po Pana stronie nie istnieje obowiązek podatkowy z tytułu zawarcia i wykonania ugody z (…) Jak wyżej wskazałem uzyskane przez Pana kwoty nie będą stanowiły przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu. Nie ma Pan obowiązku wykazywania ww. kwot w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-37.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, 
• zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będzie Pan mógł skorzystać jeżeli zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.