Wnioskodawczyni jest rozwódką, która po rozwodzie w 2021 r. sprawuje opiekę nad dwiema córkami: jedną na stałe, a drugą w ramach opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd. Ojciec dzieci pobiera całość świadczenia wychowawczego 800+, nie dzieląc go z Wnioskodawczynią. Wnioskodawczyni ponosi znaczące koszty utrzymania dzieci, niezależnie od tego, u którego rodzica w danym czasie przebywają, i nie otrzymuje pomocy finansowej od ojca ani z zewnątrz.…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 2 stycznia 2026 r. (wpływ 2 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
(…) 2010 r. A.A. (dalej „Wnioskodawczyni” lub „Podatniczka”) zawarła związek małżeński z B.B., a dziećmi z tego związku są C.C. urodzona (…) i D.D. urodzona (…).
(…) 2021 roku został orzeczony rozwód, przyznając władzę rodzicielską obojgu rodzicom. Władza rodzicielska została przyznana na zasadzie opieki naprzemiennej, a koszty utrzymania dzieci sąd obciążył oboje rodziców.
Źródło dochodów Wnioskodawczyni od roku 2014 pochodzi z umowy o pracę. Ojciec dziecka nie rozliczał się wspólnie z dziećmi.
Świadczenie wychowawcze 800 plus pobiera ojciec dzieci i nie dzieli go z Wnioskodawczynią.
Córki są zameldowane od urodzenia w miejscu zamieszkania ojca, sytuacja nie uległa zmianie po ogłoszeniu wyroku rozwodowego w roku 2021.
Miejsce zameldowanie nie zmienia faktu, że córki mieszkają co drugi tydzień u Wnioskodawczyni. W roku 2024 córki mieszkały wyłącznie u Wnioskodawczyni cały rok przez remont u ojca, bez jego wsparcia finansowego. Po zakończeniu remontu jedna z córek zdecydowała zostać u Wnioskodawczyni na stale.
W trakcie sprawowania opieki nad dziećmi Wnioskodawczyni nie otrzymuje żadnej pomocy z zewnątrz. Dzieci są utrzymywane ze środków własnych oraz oszczędności. Wnioskodawczyni dba o wyposażenie szkolne, wygląd oraz stan psychiczny dzieci w zakresie środków, którymi dysponuje. Ponosi wszystkie koszty utrzymania dzieci związane z wydatkami szkolnymi, książkami do nauki, przyborami szkolnymi, wycieczkami i koszty korepetycji z matematyki. W każdym miesiącu Wnioskodawczyni pokrywa koszty biletów miesięcznych na transport publiczny i wyżywienia. Powyższe koszty pokrywane są niezależnie od tego, czy w danym momencie dziecko przebywa pod opieką ojca, czy Wnioskodawczyni. Dodatkowymi kosztami utrzymania są koszty na osobiste wydatki córek oraz zakup odzieży. W każdym roku Wnioskodawczyni spędza z córkami wakacje, koszty wspólnych wyjazdów wakacyjne są pokrywane z oszczędności Wnioskodawczyni.
W związku z przekroczeniem II progu Wnioskodawczyni w listopadzie 2025 r. złożyła dokument PIT-2, który należy wypełnić, żeby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania (wspólnego rozliczenia z dzieckiem) jako samotny rodzic.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wyrok rozwodowy został wydany przez Sąd Okręgowy w (…) w 15 lipca 2021 r. i uprawomocnił się z dniem 27 lipca 2021 r.
Wnioskodawczyni nie wstąpiła ponownie w związek małżeński po orzeczeniu rozwodu i pozostaje stanu wolnego.
W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. rok 2025 i lata następne, Wnioskodawczyni podlega i będzie podlegać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o PIT (Wnioskodawczyni przebywa przez większość roku w Polsce, centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce).
Dzieci Wnioskodawczyni nie były, nie są ani nie będą umieszczone na podstawie orzeczenia sądu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wnioskodawczyni nie posiada innych dzieci poza C.C. (ur. …) i D.D. (ur. …). Wnioskodawczyni nie wychowywała ani nie wychowuje innego dziecka wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym.
W okresie objętym wnioskiem w stosunku do Wnioskodawczyni ani Jej dzieci nie miały i nie będą miały zastosowania przepisy:
– art. 30c ustawy o PIT (dotyczący opodatkowania podatkiem liniowym),
– ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyłączeniem art. 6 ust. 1a,
– ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywności przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Żadne z dzieci Wnioskodawczyni nie otrzymuje i nie otrzymywało zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
Dzieci Wnioskodawczyni nie uzyskiwały i nie uzyskują dochodów z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia, działalności gospodarczej ani innych źródeł wskazanych w art. 30b ustawy o PIT, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 lub 152 tej ustawy.
Na podstawie orzeczenia sądu ustalono sprawowanie opieki naprzemiennej nad córkami. W praktyce na podstawie porozumienia ustnego pomiędzy stronami ojciec dzieci pobiera na swoje konto bankowe całość świadczenia 800+ i nie dzieli go z Wnioskodawczynią.
Pytanie
Czy w świetle opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego (odpowiednio rok 2025 i lata następne), w którym Wnioskodawczyni wychowuje jedną córkę na stałe, a drugą w ramach orzeczonej opieki naprzemiennej, lecz jednocześnie w stosunku do Wnioskodawczyni i ojca dzieci nie ma zastosowania art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. 100% świadczenia 800+ pobiera ojciec), Wnioskodawczyni ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, jako osoba samotnie wychowująca dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a jednocześnie nie znajduje do niej zastosowania wyłączenie z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, w roku 2025 jak również i w latach następnych, pomimo częściowego powrotu do faktycznego wykonywania opieki naprzemiennej (wobec jednej z córek), nadal przysługuje jej prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, ponieważ nie zostaje wobec niej spełniona kluczowa przesłanka negatywna (wyłączająca) z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT.
Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że:
1. spełnia przesłankę pozytywną bycia "osobą samotnie wychowującą dzieci" zdefiniowaną w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok II FSK 383/20), ponieważ w czasie sprawowania opieki nad dziećmi (czy to w systemie stałym, czy naprzemiennym) wykonuje czynności wychowawcze bez udziału drugiego rodzica;
2. nie zachodzi wobec niej przesłanka negatywna (wyłączająca) określona w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT.
Przepis ten wyłącza prawo do ulgi tylko w sytuacji łącznego spełnienia dwóch warunków:
(a) sprawowania opieki naprzemiennej ORAZ (b)
(b) ustalenia dla obojga rodziców świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 z późn. zm.) (podział świadczenia).
Skoro Wnioskodawczyni nie pobiera świadczenia "800 plus" (pobiera je w całości ojciec), to koniunkcja warunków z art. 6 ust. 4f nie jest spełniona, co oznacza, że wyłączenie nie ma zastosowania.
Uzasadnienie wniosku o interpretację
Uzasadnienie stanowiska Podatniczki opiera się na dwuetapowej analizie:
1. Wnioskodawczyni spełnia pozytywną definicję "osoby samotnie wychowującej" z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT (zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA).
2. Wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek negatywnych (wyłączających) z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT (zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu i logiką argumentum a contrario).
Ad. 1. Spełnienie przesłanki pozytywnej (Art. 6 ust. 4c ustawy o PIT) – Status osoby samotnie wychowującej przy opiece naprzemiennej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się m.in. rozwódkę (status Wnioskodawczyni), jeżeli samotnie wychowuje dzieci.
Organy podatkowe przez lata stały na stanowisku, że w przypadku opieki naprzemiennej żaden z rodziców nie wychowuje dziecka „samotnie”, lecz „wspólnie”. Pogląd ten został jednak całkowicie i jednolicie obalony przez linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest w pełni aktualna.
Kluczowe w tym zakresie jest rozumienie pojęcia „samotnie”. Jak wskazał NSA m.in. w przełomowym wyroku z 20 maja 2020 r. (sygn. II FSK 383/20), pojęcie to należy rozumieć w opozycji do „wspólności”:
„Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego 'samotność' lub 'samotny' oznacza 'przebywanie, życie w odosobnieniu, bez rodziny, bez towarzystwa', 'niemający w nikim wsparcia...'. Leksykalne znaczenie wyrazu 'samotny' ('samotność') ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania 'rodzic samotnie wychowujący dzieci', jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału... Bezsprzecznie kryterium 'samotności' wyklucza się z kryterium 'wspólności'. (...) Jeśli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem.
Innymi słowy, rodzic, który w danym okresie (np. w danym tygodniu) sprawuje faktyczną, wyłączną pieczę nad dzieckiem i realizuje proces wychowawczy bez udziału drugiego rodzica, jest w tym czasie rodzicem „samotnie” wychowującym.
Stanowisko to było konsekwentnie powtarzane w licznych późniejszych wyrokach, tworząc ugruntowaną linię orzeczniczą (m.in. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; z 6 maja 2021 r., II FSK 412/19; z 14 lipca 2021 r., II FSK 3083/19; z 23 listopada 2021 r., II FSK 1038/21).
Co kluczowe, orzecznictwo to zostało podtrzymane również po zmianach prawnych (tzw. Polski Ład).
W wyroku z 24 stycznia 2024 r. (sygn. II FSK 497/21), NSA potwierdził, że nowelizacja przepisów:
(...) nie modyfikuje ukształtowanego w orzecznictwie rozumienia wyrażenia 'samotnego wychowywania dzieci', zamieszczonego obecnie w art. 6 ust. 4c ww. ustawy.
Najnowszym potwierdzeniem tej linii jest wyrok NSA z 23 sierpnia 2024 r. (sygn. II FSK 182/24), w którym Sąd ponownie stwierdził, że:
(...) w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej można skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rodzica samotnie wychowującego dziecko.
W świetle powyższego, Wnioskodawczyni, sprawując opiekę naprzemienną nad jedną córką (oraz stałą nad drugą) i ponosząc ciężar ekonomiczny ich utrzymania, w okresach, gdy dzieci przebywają z nią, realizuje ten proces wychowawczy samodzielnie i bez udziału ojca. Tym samym spełnia pozytywną definicję osoby samotnie wychowującej dzieci z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Ad. 2. Brak zastosowania przesłanki negatywnej (Art. 6 ust. 4f ustawy o PIT)
W odpowiedzi na ww. linię orzeczniczą NSA, ustawodawca wprowadził przepis art. 6 ust. 4f, mający na celu ograniczenie prawa do preferencji, ale tylko w ściśle określonym przypadku.
Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2022 r.) stanowi:
Art. 6 ust. 4f: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Przepis ten, wyłączający prawo do ulgi, nie jest oparty na jednej przesłance (fakt opieki naprzemiennej), lecz na koniunkcji (logicznym "I") dwóch przesłanek, które muszą wystąpić łącznie, aby wyłączenie miało zastosowanie:
1. Przesłanka 1: Dziecko jest pod opieką naprzemienną.
2. Przesłanka 2: Obojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze (800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o 800+ (tj. w wysokości po 1/2 kwoty).
Stanowisko to potwierdzają same organy podatkowe oraz Ministerstwo Finansów.
W interpretacji indywidualnej (sygn. 0115-KDWT-4011-30-2025-2-AK) Dyrektor KIS wprost przyznał, że:
(...) do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ww. ustawy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek (tj. zarówno wychowywania dziecka w systemie opieki naprzemiennej, jak i ustalenie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a...).
Podobnie w informacji Ministerstwa Finansów z 8 lutego 2024 r., opublikowanej w odpowiedzi na pytanie dziennikarza, potwierdzono literalną wykładnię przepisu, iż:
(…) przy opiece naprzemiennej wyłączenie ma zastosowanie, gdy oboje rodzice korzystają z tego świadczenia.
Zastosowanie w sprawie Wnioskodawczyni:
W opisanym zdarzeniu przyszłym (rok 2025+), Przesłanka 1 (opieka naprzemienna) jest częściowo spełniona (wobec jednej córki).
Jednak Przesłanka 2 (podział 800+ wg art. 5 ust. 2a) nie jest spełniona.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, 100% świadczenia 800+ pobiera ojciec dzieci, a Wnioskodawczyni nie pobiera go w ogóle.
Wniosek (argumentum a contrario): Skoro do zaistnienia wyłączenia konieczne jest łączne spełnienie obu przesłanek, a w przypadku Wnioskodawczyni druga z nich nie zachodzi, to koniunkcja jest fałszywa.
W konsekwencji, przepis wyłączający z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT nie ma do Wnioskodawczyni zastosowania.
Co więcej, stanowisko Wnioskodawczyni znajduje bezpośrednie potwierdzenie w najnowszych interpretacjach indywidualnych wydawanych w analogicznych stanach faktycznych.
W interpretacji indywidualnej z 31 lipca 2025 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.267.2025.3.KC), organ podatkowy rozpatrywał niemal identyczny stan faktyczny. Wnioskodawca (ojciec) wskazał, że sprawuje opiekę naprzemienną nad synem, ale:
Nie pobiera Pan świadczenia wychowawczego 800+, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Świadczenie to pobiera wyłącznie Pana była małżonka.
Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe, potwierdzając, że brak podziału świadczenia „800 plus” chroni prawo do preferencyjnego rozliczenia, mimo orzeczonej opieki naprzemiennej.
Sytuacja Wnioskodawczyni jest prawnie tożsama. Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że jej stanowisko jest prawidłowe.
Powyższe stanowisko potwierdza to również analiza interpretacji negatywnych (np. 0114-KDIP3-2.4011.387.2024.2.JM), gdzie organ odmawiał prawa do ulgi właśnie dlatego, że tamtejszy wnioskodawca spełniał obie przesłanki negatywne (tj. przyznawał, że pobierał 1/2 świadczenia 800+).
Skoro zaistnienie podziału 800+ skutkuje utratą prawa do ulgi, to brak takiego podziału (w sprawie niniejszej Wnioskodawczyni) musi skutkować zachowaniem prawa do ulgi.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
‒ podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e ww. ustawy stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
‒ w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
· w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych – w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.
Z przywołanych wyżej przepisów art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że stanowią odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość ich zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej, ani też zawężającej.
W konsekwencji, aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko.
Do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z opisu sprawy wynika, że:
1. jest Pani rozwódką;
2. na podstawie orzeczenia sądu ma Pani ustaloną opiekę naprzemienną nad córkami;
3. jedna z córek zdecydowała się zamieszkać z Panią na stałe, zaś w stosunku do drugiej nadal sprawuje Pani opiekę naprzemienną.
4. świadczenie wychowawcze pobiera wyłącznie ojciec dzieci.
Powzięła Pani wątpliwość, czy za 2025 rok oraz lata następne może się Pani rozliczyć jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 217/24 wskazuje się, że wykładnia literalna art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”.
Z wydanych w zakresie tego zagadnienia wyroków, np. z wyroku Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt I SA/Go 246/23 wynika również, że samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, niezależnie od tego, że w pewnych okolicznościach dzieckiem tym może opiekować się również drugi z rodziców, którego opieka nie została ograniczona. Istotne jest jednak to, kto sprawuje faktyczną pieczę nad dzieckiem. Jeżeli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje, w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych nad dzieckiem, to nieuzasadnione jest twierdzenie, że dany rodzic czyni to wspólnie z drugim rodzicem i tym samym nie może korzystać z przedmiotowej preferencji rozliczenia dochodów na gruncie regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem sądów wykładnię literalną art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wspiera wykładnia celowościowa i systemowa. W ich ocenie należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia tej ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem.
Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci.
Od 1 stycznia 2022 r. na szczególne uwzględnienie zasługuje zmiana normatywna wynikająca z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na mocy tego przepisu nie przyznaje się preferencji osobie, która wychowuje dziecko z drugim rodzicem w systemie opieki naprzemiennej, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców nie stanowi jednak samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ww. ustawy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek, tj.:
· wychowywania dziecka w systemie opieki naprzemiennej oraz
· ustalenia świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Jedynie w sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost stanowi, że żaden z rodziców nie może zastosować tej preferencji.
W praktyce chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy zgodnie z orzeczeniem sądu sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, oraz każdy z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty tego świadczenia, które przysługuje za dany miesiąc.
W pozostałych przypadkach rodzice (opiekunowie prawni), którzy dzielą się opieką nad dzieckiem z drugim rodzicem (opiekunem prawnym), mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci na takich samych zasadach, jak pozostali podatnicy, pamiętając jednocześnie, że z preferencji tej może skorzystać tylko jeden rodzic (opiekun prawny). Wynika to wprost z przepisów ustawy, która w sposób jednoznaczny i czytelny określa warunki stosowania tej preferencji.
Wykładnia art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaprezentowana przez organ znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 570/2023 wskazał, że:
Zgodnie z art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. preferencyjne opodatkowanie nie przysługuje samotnym rodzicom, którzy wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, rozumiane także jako „naprzemienne” wykonywanie opieki nad dzieckiem w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Należy zauważyć, że taka redakcja przepisu nie modyfikuje rozumienia pojęcia „samotnego wychowywania dzieci”, lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku. Regulacja ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że Skarżący nie pobiera żadnego świadczenia wychowawczego.
Podobne stanowisko zajęte zostało w wyrokach WSA: z 6 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 696/24, z 5 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 961/24, z 28 listopada 2024 r. sygn. akt SA/Po 509/24.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzam, że skoro:
· na mocy prawomocnego wyroku jest Pani osobą rozwiedzioną,
· wychowuje Pani jedną córkę na stałe, a drugą w ramach orzeczonej opieki naprzemiennej,
· nie pobiera Pani świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem świadczenie to w pełnej wysokości pobiera Pani były mąż
- to może rozliczyć się Pani jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2025 i kolejne lata (o ile zmianie nie ulegnie stan faktyczny i prawny).
W Pani sytuacji nie występuje określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych negatywna przesłanka uniemożliwiająca Pani skorzystanie z tej preferencji, bowiem świadczenie wychowawcze nie zostało ustalone zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a wychowywanie dziecka w systemie opieki naprzemiennej nie stanowi samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia prawa do omawianej preferencji.
Pani stanowisko jest więc prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych i wyroków sądu wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
Ponadto wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób, tj. ojca dzieci.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...) Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo