Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1086.2025.2.JK3

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 5 stycznia 2026 r. (wpływ 5 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Ogólne informacje

Jest Pani osobą fizyczną podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy PIT. Pani centrum interesów życiowych oraz gospodarczych znajduje się w Polsce.

Pani ojcem był Pan (AA), który zmarł w dniu 26 marca 2017 roku w (…). Na mocy pozostawionego testamentu cały spadek po Panu (AA) nabyła jego wieloletnia partnerka życiowa, Pani (CC) (postanowienie Sądu Rejonowego w (…) z 23 września 2020 r., sygn.(...)). W testamencie Pan (AA) (Pani ojciec) wydziedziczył Panią (pozbawił Panią prawa do zachowku).

Pani (córka spadkodawcy) oraz Pani (CC) w 2025 roku zawarłyście ugodę pozasądową dotyczącą roszczenia o zachowek (Ugoda). Strony zgodnie oświadczyły, że:

a) Pani na podstawie art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego przysługuje prawo do zachowku po zmarłym ojcu (AA),

b) na mocy testamentu sporządzonego przez (DD), notariusza w (…), w dniu 2 grudnia 2013 roku, za Rep. A nr (…), została Pani wydziedziczona, przy czym wydziedziczenie jest bezskuteczne,

c) prawo do zachowku jest wymagalne i nie uległo przedawnieniu,

d) nie zawarła Pani umowy ze spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia ani nie zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia wobec Pani.

Na mocy Ugody z 14 maja 2025 r. Pani (…) zobowiązała się zapłacić Pani określoną kwotę tytułem zachowku. Ustalono wysokość zachowku na kwotę 848.350,00 zł oraz termin płatności do dnia 21 maja 2025 r. (…), z powodu braku środków pieniężnych, w celu wykonania określonego powyżej zobowiązania, zobowiązała się do:

a) przeniesienia na Panią własności działek gruntu oznaczonych numerami ewidencyjnymi:

·      1/1 (, identyfikator działki: 1, o obszarze 0,2398 ha (dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt osiem metrów kwadratowych),

·      1/2 , identyfikator działki: 2, o obszarze 0,2788 ha (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt osiem metrów kwadratowych),

·      1/3 , identyfikator działki: 3, o obszarze 0,3000 ha (trzy tysiące metrów kwadratowych),

·      1/4, identyfikator działki: 4, o obszarze 0,1601 ha (jeden tysiąc sześćset jeden metrów kwadratowych),

·      1/5 , identyfikator działki: 5, o obszarze 0,1275 ha (jeden tysiąc dwieście siedemdziesiąt pięć metrów kwadratowych),

·      1/6 , identyfikator działki: 6, o obszarze 0,1800 ha (jeden tysiąc osiemset metrów kwadratowych),

·      1/7, identyfikator działki: 7, o obszarze 0,1931 ha (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści jeden metrów kwadratowych),

·      1/8 , identyfikator działki: 8, o obszarze 0,1000 ha (jeden tysiąc metrów kwadratowych),

·      1/9 , identyfikator działki: 9, o obszarze 0,1146 ha (jeden tysiąc sto czterdzieści sześć metrów kwadratowych),

·      1/10, identyfikator działki 10, o obszarze 0,1140 ha (jeden tysiąc sto czterdzieści metrów kwadratowych), z obrębu (…), położone w miejscowości (…), gminie (…), powiecie (…), województwie (…), opisane w księdze wieczystej KW nr (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (….), V Wydział Ksiąg Wieczystych oraz

·      udziału wynoszącego 4/11 (cztery łamane przez jedenaście) części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym 1/1, identyfikator działki 1, o obszarze 0,3075 ha (trzy tysiące siedemdziesiąt pięć metrów kwadratowych), z obrębu (…), położonej w miejscowości (…), gminie (…), powiecie (…), województwie (…), opisanej w księdze wieczystej KW nr (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (…), V Wydział Ksiąg Wieczystych [wszystkie ww. nieruchomości dalej zwane są dalej jako Nieruchomości],

b) przekazania Pani kwoty 60.000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych), w ten sposób że, kwota 60.000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) zostanie zapłacona pod warunkiem zawieszającym uzyskania przez (CC) zwrotu podatku od spadków i darowizn po zmarłym (AA) z Urzędu Skarbowego, w terminie 14 (czternastu) dni od dnia otrzymania zwrotu, jednakże w przypadku braku uzyskania prawomocnej decyzji o zwrocie lub zwrotu ww. podatku do dnia 30 listopada 2025 roku, warunek ten upada i (CC) zobowiązana jest do zapłaty kwoty 60.000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) w 20 (dwudziestu) równych miesięcznych ratach płatnych comiesięcznie do dnia 10 (dziesiątego) każdego miesiąca w wysokości począwszy od dnia 10 grudnia 2025 roku, 3.000,00 zł (trzy tysiące złotych), przy czym kwota 60.000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) zostanie zapłacona najpóźniej do dnia 31 lipca 2027 roku na wskazany przez Panią rachunek bankowy, na co Pani wyraziła zgodę.

W drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 14 maja 2025 r. – (CC) wykonała swoje zobowiązanie poprzez świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum). W ramach tej umowy przeniosła na Pani rzecz własność nieruchomości wskazanych powyżej tytułem zapłaty części wspomnianego zachowku. Przeniesienie własności nastąpiło w maju 2025 r. (data sporządzenia aktu notarialnego). W ten sposób Pani wierzytelność z tytułu zachowku w wysokości 788.350,00 zł (siedemset osiemdziesiąt osiem tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych), została zaspokojona poprzez przeniesienie własności nieruchomości zamiast zapłaty gotówkowej.

Zgłosiła Pani nabycie tych nieruchomości do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2, jako nabycie tytułem zachowku po zmarłym ojcu. Tym samym skorzystała Pani ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn przysługującego zstępnym (grupa zerowa), zgłaszając nabycie majątku po ojcu w ustawowym terminie.

Obecnie rozważa Pani sprzedaż części lub wszystkich otrzymanych Nieruchomości. Bierze Pani pod uwagę dokonanie sprzedaży zarówno przed upływem 5 lat od daty ich nabycia (tj. przed końcem 2030 r., licząc 5 lat od końca 2025 r.), jak i ewentualnie po upływie 5 lat.

Zakłada Pani ponadto, że środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży tych nieruchomości przeznaczy Pani na własne cele mieszkaniowe – przede wszystkim na remont posiadanego mieszkania (w którym Pani mieszka) lub na zakup innej nieruchomości mieszkalnej na potrzeby własne. Pani zamiarem jest skorzystanie z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w ustawie, poprzez wydatkowanie przychodu ze sprzedaży na cele mieszkaniowe w ustawowym terminie.

Pani ojciec nabył przedmiotowe nieruchomości (wchodzące następnie do spadku) wiele lat przed śmiercią – na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 kwietnia 1987 r.

Pytania

1.  Czy sprzedaż Nieruchomości otrzymanych przez Panią w ramach zaspokojenia roszczenia o zachowek (w drodze datio in solutum) przed upływem 5 lat od ich nabycia będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych? Jeśli tak, to czy podstawą opodatkowania (dochodem do opodatkowania) będzie różnica między ceną sprzedaży a wartością poszczególnych nieruchomości przyjętą w akcie notarialnym ich przeniesienia?

2.  Czy w przypadku sprzedaży ww. Nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia i przeznaczenia uzyskanych środków na własne cele mieszkaniowe (takie jak remont własnego mieszkania lub zakup nowego lokalu/budynku mieszkalnego), będzie mogła Pani skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT (tzw. ulgi mieszkaniowej)?

Pani stanowisko w sprawie

W zakresie pytania nr 1 – skutki sprzedaży nieruchomości nabytych tytułem zachowku:

Pani zdaniem, planowana sprzedaż nieruchomości otrzymanych w ramach zaspokojenia roszczenia o zachowek nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ należy traktować tę sprzedaż – w świetle przepisów ustawy PIT – tak samo, jak sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze spadku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, odpłatne zbycie nieruchomości (lub udziału w nieruchomości) stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej oraz zostało dokonane przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Natomiast art. 10 ust. 5 ustawy PIT przewiduje szczególną zasadę dla nieruchomości nabytych w drodze spadku – w takim przypadku pięcioletni okres, o którym mowa, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości przez spadkodawcę (osobę, po której dziedziczymy). Innymi słowy, jeśli nieruchomość została nabyta w drodze dziedziczenia, przy ocenie 5-letniego okresu uwzględnia się datę nabycia (lub wybudowania) przez zmarłego, a nie przez spadkobiercę.

W opisanym stanie faktycznym Pani wprawdzie nie nabyła nieruchomości bezpośrednio w spadku (została pominięta w dziedziczeniu - bezskutecznie wydziedziczona w testamencie), jednak otrzymała je w wyniku zwolnienia się spadkobierczyni z obowiązku zapłaty zachowku poprzez przeniesienie własności nieruchomości. Taka forma nabycia – Pani zdaniem – mieści się w pojęciu „nabycia w drodze spadku” w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy PIT. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w najnowszej interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 29 kwietnia 2025 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.206.2025.2.AK), w której organ jednoznacznie stwierdził, że określenie „nabycie w drodze spadku” obejmuje także sytuację, gdy spadkobierca testamentowy zwalnia się z obowiązku zapłaty zachowku poprzez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz osoby pominiętej w testamencie. W konsekwencji, nabycie przez omawianych nieruchomości – dokonane na podstawie ugody i aktu notarialnego w celu zaspokojenia roszczenia o zachowek – należy traktować na równi z nabyciem tych nieruchomości w spadku po ojcu.

Biorąc pod uwagę powyższe, pięcioletni okres, po upływie którego sprzedaż nieruchomości nie podlega opodatkowaniu, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło nabycie tych nieruchomości przez Pani ojca (spadkodawcę). Jak wynika z opisu stanu faktycznego, Pani ojciec nabył przedmiotowe nieruchomości (wchodzące następnie do spadku) wiele lat przed śmiercią – na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 kwietnia 1987 r. W rezultacie nawet sprzedaż w roku 2025 (lub później) odbędzie się po upływie pięciu lat od końca roku nabycia tych nieruchomości przez spadkodawcę, co oznacza, że taka sprzedaż nie będzie stanowić dla Pani źródła przychodu w rozumieniu ustawy PIT. Mówiąc inaczej – przychód ze sprzedaży w ogóle nie powstanie (zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT), a zatem nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu tej sprzedaży.

Na marginesie, pragnie Pani zauważyć, że nawet gdyby uznać odmiennie – tj. przyjąć, że pięcioletni okres powinien być liczony od końca 2025 roku (czyli roku, w którym nastąpiło przeniesienie własności na Panią w drodze datio in solutum) – to sprzedaż przed upływem 5 lat skutkowałaby koniecznością rozliczenia podatku dochodowego wyłącznie od ewentualnego dochodu ze sprzedaży, rozumianego jako różnica między przychodem ze zbycia a kosztami uzyskania przychodu. W takiej hipotetycznej sytuacji (tj. zakładając liczenie terminu od daty nabycia przez Panią) sprzedaż przed końcem 2030 r. byłaby traktowana jako odpłatne zbycie przed upływem 5 lat, a więc jako źródło przychodu podlegające 19% podatkowi dochodowemu

Podstawą opodatkowania byłby jednak dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty nabycia (zgodnie z art. 30e ust. 2 ustawy PIT). Koszty uzyskania przychodu z tytułu zbycia przedmiotowych nieruchomości odpowiadałyby udokumentowanym wydatkom poniesionym na ich nabycie. W Pani ocenie, w okolicznościach niniejszej sprawy za taki wydatek należy uznać wartość spełnionej wierzytelności o zachowek, która wygasła w zamian za przeniesienie własności nieruchomości. Innymi słowy, kosztem nabycia dla Pani jest nominalna kwota należnego zachowku (848.350 zł), jaką miała Pani otrzymać od spadkobierczyni. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych – przykładowo Dyrektor KIS w interpretacji z 26 września 2018 r. stwierdził, iż przy sprzedaży nieruchomości przejętej za dług kosztem uzyskania przychodu jest wartość wierzytelności, w zamian za którą nieruchomość została przejęta. Zatem gdyby nawet wystąpił podlegający opodatkowaniu dochód, to podstawę opodatkowania stanowiłaby różnica między ceną uzyskaną ze sprzedaży danej nieruchomości a przypisaną jej w akcie notarialnym wartością (częścią kwoty zachowku).

Podsumowując, sprzedaż nieruchomości nabytych tytułem zachowku nie powinna skutkować powstaniem obowiązku zapłaty PIT. W analizowanym przypadku zastosowanie znajduje art. 10 ust. 5 ustawy PIT – skoro nieruchomości te były uprzednio własnością spadkodawcy (Pani ojca) i od ich nabycia przez spadkodawcę upłynęło ponad 5 lat, to odpłatne zbycie dokonane przez Panią nie stanowi przychodu podatkowego. Ewentualny obowiązek podatkowy mógłby powstać tylko, gdyby pięcioletni okres nie upłynął; wtedy jednak dochód do opodatkowania liczony byłby jako różnica między ceną sprzedaży a wartością zachowku otrzymanego w naturze (wartością nieruchomości z dnia nabycia). Stoi Pani na stanowisku, że opisane stanowisko jest prawidłowe i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach oraz ich interpretacjach. W konsekwencji prosi Pani o potwierdzenie, że sprzedaż nieruchomości otrzymanych w ramach zaspokojenia roszczenia o zachowek przed upływem 5 lat od ich nabycia nie będzie podlegała opodatkowaniu PIT, a gdyby nawet podlegała – podstawą opodatkowania byłaby różnica między ceną sprzedaży a wartością nabycia tych nieruchomości wynikającą z aktu notarialnego datio in solutum.

W zakresie Pytania nr 2 – możliwość zwolnienia z PIT przy przeznaczeniu środków na cele mieszkaniowe:

Pani zdaniem, w przypadku sprzedaży którejkolwiek z omawianych nieruchomości przed upływem 5 lat (a więc w sytuacji, gdy sprzedaż podlegałaby opodatkowaniu na zasadach opisanych powyżej), będzie ona mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, pod warunkiem, że spełni wymogi określone w tym przepisie. Przepis ten stanowi, że wolne od podatku są dochody ze zbycia nieruchomości podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, jeżeli podatnik w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło to odpłatne zbycie, wydatkuje uzyskane przychody na własne cele mieszkaniowe. Innymi słowy, nawet jeśli podatnik sprzeda nieruchomość przed upływem pięciu lat od nabycia i w przypadku uznania, że nabycie nie nastąpiło w ramach spadku, to może w ogóle nie zapłacić tego podatku, jeżeli kwota uzyskana ze sprzedaży zostanie w odpowiednim terminie przeznaczona na wskazane w ustawie cele mieszkaniowe.

Zamierza Pani właśnie w ten sposób postąpić – planuje przeznaczyć środki uzyskane ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, takie jak remont posiadanego mieszkania lub zakup nowej nieruchomości mieszkalnej z zamiarem zamieszkania w niej (zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych). Tego rodzaju wydatki mieszczą się w katalogu celów mieszkaniowych, o których mowa w art. 21 ust. 25 ustawy PIT. Zgodnie z tym przepisem oraz jego interpretacją dokonaną m.in. przez Ministra Finansów, za wydatki na własne cele mieszkaniowe uważa się m.in. wydatki poniesione na nabycie budynku lub lokalu mieszkalnego służącego własnym celom oraz na remont, przebudowę, rozbudowę czy budowę własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. W omawianym przypadku planowane przez Panią przeznaczenie środków obejmuje właśnie zakup nieruchomości mieszkalnej na własne potrzeby albo remont własnego mieszkania, co niewątpliwie kwalifikuje się jako realizacja własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu ustawy.

Pragnie Pani podkreślić, że będzie przestrzegać ustawowego 3-letniego terminu na wydatkowanie środków ze sprzedaży. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131, czas ten liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano sprzedaży – dołoży Pani starań, aby cała kwota uzyskana ze zbycia została wydatkowana na cele mieszkaniowe przed upływem tego terminu (np. jeśli sprzedaż nastąpi w 2025 r., pieniądze zostaną wydane do końca 2028 r.). W efekcie dochód ze sprzedaży będzie podlegał zwolnieniu z PIT na podstawie powołanego przepisu. Należy przy tym zaznaczyć, że zwolnieniu temu podlega taka część dochodu ze sprzedaży, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi wydatkowanych środków mieszkaniowych w przychodzie ze sprzedaży. Innymi słowy, jeśli całość uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczona na własne cele mieszkaniowe, wówczas cały dochód ze sprzedaży będzie zwolniony z podatku. Jeżeli zaś wydatkuje Pani tylko część uzyskanych środków, zwolniona będzie proporcjonalna część dochodu (a pozostała część dochodu podlegałaby opodatkowaniu).

Reasumując, stoi Pani na stanowisku, że przysługuje jej prawo do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej wynikającej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, o ile spełni określone w ustawie warunki (tj. przeznaczy przychód ze sprzedaży nieruchomości w odpowiednim terminie na własne cele mieszkaniowe). W szczególności wydatki na remont własnego mieszkania lub zakup nowego domu/mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych stanowią cele uprawniające do zwolnienia. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat nie będzie dla Pani rodzić obciążeń podatkowych, o ile środki ze sprzedaży zostaną wydatkowane na wskazane cele mieszkaniowe w wymaganym terminie. Prośba Pani dotyczy potwierdzenia prawidłowości takiej interpretacji – tj. uznania, że przysługuje jej zwolnienie z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy, w razie zaistnienia opisanych okoliczności (sprzedaż przed upływem 5 lat i ponowne wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe).

W Pani ocenie:

(i) Sprzedaż nieruchomości otrzymanych w zamian za zachowek nie spowoduje obowiązku zapłaty PIT, ponieważ na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy PIT należy traktować te nieruchomości jako nabyte w drodze spadku – pięcioletni termin liczony od daty nabycia przez spadkodawcę już upłynął, co oznacza brak opodatkowania planowanej sprzedaży. Nawet gdyby termin 5-letni liczony od 2025 r. nie upłynął, dochodem do opodatkowania byłaby jedynie różnica między ceną sprzedaży a wartością otrzymanego zachowku (tj. wartością nieruchomości ustaloną w akcie notarialnym).

(ii) W przypadku sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat, skorzystanie ze zwolnienia z podatku dochodowego jest możliwe pod warunkiem przeznaczenia uzyskanych środków na własne cele mieszkaniowe w terminie 3 lat. Wydatki planowane przez Panią (remont własnego mieszkania lub nabycie nowej nieruchomości mieszkalnej dla zaspokojenia własnych potrzeb) spełniają kryteria ustawy jako własne cele mieszkaniowe, w związku z czym dochód ze sprzedaży będzie zwolniony z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy.

Uprzejmie prosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej potwierdzającej prawidłowość przedstawionego stanowiska w odniesieniu do obu pytań.

W świetle powyższego, wnosi Pani o potwierdzenie, że Pani stanowisko w sprawie jest prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy:

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu.

Zatem, przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części, udziału w nieruchomości bądź praw majątkowych określonych w lit. a-c nie powstanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

·       odpłatne zbycie nieruchomości lub praw majątkowych nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz

·       zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.

Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia.

W myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat - to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ww. ustawy (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.

Powzięła Pani wątpliwość czy w Pani sytuacji 5 letni okres posiadania nieruchomości, o którym mowa powyżej należy liczyć od dnia nabycia nieruchomości przez spadkodawcę - Pani ojca, czy też dopiero od momentu otrzymania nieruchomości w drodze zachowku od partnerki ojca.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Na podstawie art. 924 i art. 925 przywołanej ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie zaś do art. 991 Kodeksu cywilnego:

Zatem, zstępnemu, który byłby powołany do spadku z ustawy należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego zachowku ma prawo wystąpić przeciwko spadkobiercy o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku.

Zgodnie z opisem spadkobierczyni Pani ojca w zamian za kwotę jaka Pani przysługuje tytułem zachowku w celu zwolnienia się z długu, przekazała Pani własność nieruchomości nabytych w spadku po partnerze, a Pani ojcu.

Pojęcie „nabycia w drodze spadku” użyte w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje zarówno nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia ustawowego i testamentowego, jak i nabycie nieruchomości w wyniku zwolnienia się z obowiązku wypłaty zachowku przez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz osoby pominiętej w testamencie.

W konsekwencji, w związku z planowanym odpłatnym zbyciem nieruchomości, których własność została na Pani przeniesiona w związku ze zwolnieniem się przez spadkobierczynię Pani ojca z obowiązku zapłaty zachowku, przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych okres pięciu lat, w myśl art. 10 ust. 5 tej ustawy, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości przez Pani ojca.

Zatem, skoro Pani ojciec nabył prawo własności do przedmiotowych nieruchomości w 1987 r., to pięcioletni okres liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawcę niewątpliwie upłynął (z końcem 1992 r.).

Reasumując, planowane przez Panią zbycie nieruchomości, które nabyła Pani tytułem zaspokojenia roszczenia o zachowek przed upływem 5 lat od daty ich otrzymania, nie będzie stanowiło źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości przez spadkodawcę. W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pani stanowisko w powyższym zakresie jest prawidłowe.

Z uwagi na uznanie za prawidłowe Pani stanowiska w zakresie pytania nr 1 w części dotyczącej braku obowiązku zapłaty podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z brakiem źródła przychodu, odstąpiłem od oceny Pani stanowiska do pytania 1 odnośnie ustalenia podstawy opodatkowania oraz na pytanie nr 2, które dotyczy przeznaczenia przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnej wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.