Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1120.2025.2.JK3

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 22 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Od roku 2015 sprawuje Pan pieczę nad małoletnim synem urodzonym w 2012 r., w ramach ustalonego pomiędzy stronami (tj. Panem oraz matką dziecka) porozumienia o wykonywaniu władzy rodzicielskiej w systemie tzw. opieki naprzemiennej. Ustalenie to nie zostało sformalizowane orzeczeniem sądu, lecz funkcjonuje w sposób ciągły i niezakłócony od momentu rozstania rodziców. Małoletni przebywa pod bezpośrednią opieką Pana przeciętnie 2–3 noce tygodniowo, zaś Pan ponosi koszty związane z utrzymaniem, edukacją, opieką zdrowotną oraz uczestnictwem dziecka w zajęciach dodatkowych. W okresie objętym wnioskiem (tj. lata podatkowe 2020–2024) nie pobierał Pan świadczenia wychowawczego (tzw. 800+) na rzecz dziecka – świadczenie to wypłacane było wyłącznie matce dziecka.

Pozostaje Pan w związku partnerskim, w ramach którego wspólnie z partnerką wychowuje Pan dwoje małoletnich dzieci urodzonych odpowiednio w 2020 r. oraz 2023 r. Partnerzy nie zawarli związku małżeńskiego.

W latach 2020–2024 posiadał Pan status rezydenta podatkowego Rzeczypospolitej Polskiej. Uzyskiwał Pan dochody ze stosunku pracy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W analizowanym okresie nie prowadził Pan działalności gospodarczej.

Uzupełnienie stanu faktycznego

W okresie będącym przedmiotem zapytania mieszkał Pan w Polsce, był Pan polskim rezydentem podatkowym i posiadał Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.

W okresie podatkowym, którego dotyczy wniosek, był Pan kawalerem.

W okresie będącym przedmiotem zapytania nie prowadził Pan działalności gospodarczej i nie stosował Pan opodatkowania na podstawie art. 30c ustawy o PIT. Osiągał Pan natomiast przychody z najmu prywatnego, które rozliczał Pan ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Pana syn nie osiągał w tym okresie żadnych dochodów.

Ani Pan, ani Pana syn nie podlegaliście w okresie będącym przedmiotem zapytania opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W okresie będącym przedmiotem zapytania wykonywał Pan władzę rodzicielską wobec Pana dziecka. Uczestniczył Pan w jego wychowaniu i ponosił Pan koszty utrzymania. Dbał Pan o prawidłowy rozwój dziecka, kształtując jego właściwe zachowania oraz rozwijając jego zainteresowania. Sprawował Pan nad nim pieczę i opiekę, troszczył się Pan o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosił Pan wydatki związane z wypoczynkiem, zabezpieczał Pan potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne – poza alimentami. Pomagał Pan w edukacji szkolnej oraz brał Pan czynny udział w sprawach dotyczących dziecka, w tym w kwestiach związanych z jego kształceniem i zajęciami dodatkowymi.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, przysługiwało Panu w latach podatkowych 2020–2024 uprawnienie do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów, przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Stoi Pan na stanowisku, że w analizowanym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z wykładnią literalną, systemową oraz celowościową powołanych przepisów, brak formalnego orzeczenia sądowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej nie wyłącza możliwości uznania danego rodzica za osobę samotnie wychowującą dziecko. Decydujące znaczenie ma bowiem rzeczywiste, samodzielne pełnienie funkcji wychowawczo-opiekuńczych oraz fakt, że drugi z rodziców nie współuczestniczy w wychowaniu dziecka w tym samym czasie.

W szczególności, art. 6 ust. 4f ustawy PIT nie wyklucza opieki naprzemiennej jako podstawy do zastosowania ulgi – wyłączenie to dotyczy jedynie sytuacji, w której oboje rodzice uzyskali prawo do pobierania świadczenia wychowawczego (800+), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w szczególności w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II FSK 573/15) oraz z dnia 23 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II FSK 1822/24).

W świetle powyższego, wnosi Pan o potwierdzenie prawidłowości stanowiska, zgodnie z którym w latach podatkowych 2020–2024 był uprawniony do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r.:

Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:

Art. 6 ust. 4e ww. ustawy stanowi, że:

W myśl art. 6 ust. 4f ww. ustawy:

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.) – wynika, że:

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Brzmienie art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione, (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci.

Z uwagi na to, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.

Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do „jego utrzymania” czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim, lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej i psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju.

Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest więc samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. według postanowień porozumienia rodzicielskiego), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan kawalerem- ojcem wychowującym małoletniego syna. Od roku 2015 sprawuje Pan pieczę nad małoletnim synem urodzonym w 2012 r., w ramach ustalonego pomiędzy stronami (tj. Panem oraz matką dziecka) porozumienia o wykonywaniu władzy rodzicielskiej w systemie tzw. opieki naprzemiennej. Ustalenie to nie zostało sformalizowane orzeczeniem sądu, lecz funkcjonuje w sposób ciągły i niezakłócony od momentu rozstania rodziców. Małoletni przebywa pod bezpośrednią opieką Pana przeciętnie 2–3 noce tygodniowo, zaś Pan ponosi koszty związane z utrzymaniem, edukacją, opieką zdrowotną oraz uczestnictwem dziecka w zajęciach dodatkowych. W okresie objętym wnioskiem (tj. lata podatkowe 2020–2024) nie pobierał Pan świadczenia wychowawczego (tzw. 800+) na rzecz dziecka – świadczenie to wypłacane było wyłącznie matce dziecka. W okresie będącym przedmiotem zapytania wykonywał Pan władzę rodzicielską wobec Pana dziecka. Uczestniczył Pan w jego wychowaniu i ponosił Pan koszty utrzymania. Dbał Pan o prawidłowy rozwój dziecka, kształtując jego właściwe zachowania oraz rozwijając jego zainteresowania. Sprawował Pan nad nim pieczę i opiekę, troszczył się Pan o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosił Pan wydatki związane z wypoczynkiem, zabezpieczał Pan potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne – poza alimentami. Pomagał Pan w edukacji szkolnej oraz brał Pan czynny udział w sprawach dotyczących dziecka, w tym w kwestiach związanych z jego kształceniem i zajęciami dodatkowymi.

Dla zastosowania rozliczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 4 i art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dziecko. Preferencja ta uzależniona jest nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka. Jak już wskazano, wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie jego osobowości, światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo i pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Nie sposób zatem uznać, że w przedstawionym przez Pana opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka dziecka w swoim czasie, gdy syn z nią zamieszkuje i przebywa z nią, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy syn przebywa z Panem. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców. Dlatego też okoliczność, że wychowaniem dzieci zajmuje się zarówno Pan, jak i matka dziecka wyklucza możliwość uznania Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci.

Należy podkreślić, że samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielne i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.

Wskazać także należy, że rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach) tylko jeden z rodziców zajmuje się dzieckiem. Jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Tym samym, nie kwestionując faktu, że Pan – bierze udział w wychowywaniu swojego syna– nie sposób uznać Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym konkretnym przypadku, współdziałanie Pana w wychowywaniu dziecka, poprzez opiekę nad dzieckiem przez oboje rodziców, nie oznacza, że proces wychowawczy dziecka prowadzony jest tylko i wyłącznie przez Pana. Fakt, że w przedstawionej sytuacji każdy z rodziców zajmuje się synem w ustalonym czasie, czyli samodzielne, i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza, że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci. Należy podkreślić, że samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Zatem nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy syna, nie można uznać, że posiadał Pan w latach 2020-2024 status osoby samotnie wychowującej dziecko.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2020-2021, oraz stosownie do art. 6 ust. 4c i ust. 4d tej ustawy za lata 2022-2024.

Należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c (a wcześniej w art. 6 ust. 4) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu zaś do przywołanych przez Pana wyroków wskazać należy, że wydane zostały one w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.