Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.1135.2025.2.MJ

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m. in. podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

Pan A.A.

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Pani B.B.

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowani nabyli 21 września 2010 roku, każde z nich po 1/2 udziału w nieruchomości (lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość). Na moment nabycia Zainteresowani nie byli małżeństwem. Każde z nich nabyło ww. udział do swojego majątku osobistego/odrębnego.

Ww. nabycie Zainteresowani sfinansowali kredytem bankowym w (…) Bank(…). Zainteresowani zaciągnęli kredyt na podstawie umowy z dnia 20 września 2010 r. (dalej „Kredyt”), gdzie każde z nich stało się współkredytobiorcą i każde z nich było solidarnie odpowiedzialne za spłatę Kredytu.

Zainteresowani zawarli w 2011 r. związek małżeński. Zainteresowani w trakcie trwania małżeństwa nie zawierali majątkowych umów małżeńskich jak również nie rozszerzali wspólności majątkowej o jakiekolwiek składniki majątkowe, w rezultacie nieruchomość stanowiła u każdego z Zainteresowanych - nieprzerwanie - składnik majątku odrębnego/osobistego. Zainteresowani w trakcie trwania małżeństwa spłacali kredyt wspólnie z majątku dorobkowego.

W 2017 roku małżeństwo Zainteresowanych zostało zakończone w wyniku orzeczenia rozwodowego. Po rozwodzie jedynie Zainteresowany będący stroną postępowania spłacał Kredyt ze swojego majątku osobistego.

Od stycznia 2019 r. do listopada 2025 r. Zainteresowany będący stroną postępowania spłacił z majątku osobistego kwotę 133.713,40 EUR na poczet spłaty Kredytu ((…) Bank ).

Kapitał pozostały do spłaty na rzecz (…) Bank (…) S.A. wynosił na dzień 22 października 2025 r. 131.511,54 EUR i 247,89 EUR odsetek wyliczonych na dzień 22 października 2025 r.

Zainteresowani zamierzają znieść współwłasność nieruchomości, w ten sposób, że Zainteresowana niebędąca stroną postępowania ma przenieść na Zainteresowanego będącego stroną postępowania własność przysługującej jej 1/2 części nieruchomości, w wyniku czego Zainteresowany będący stroną postępowania zostanie jedynym właścicielem nieruchomości, a Zainteresowana niebędąca stroną postępowania zostanie zwolniona z długu wynikającego z ww. umowy Kredytu, tj. ze wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy kredytu. Zainteresowany będący stroną postępowania nabędzie zatem 1/2 udziału Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w zamian za zwolnienie Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania z Kredytu, który Zainteresowany będący stroną postępowania refinansuje w innym banku i zwalniając Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania z długu względem banku weźmie odpowiedzialność w całym zakresie na siebie.

Zgodnie z zawartą przedwstępną umową zniesienia współwłasności Zainteresowany będący stroną postępowania nabędzie nieruchomość w całości bez spłat i dopłat.

Na moment sporządzania niniejszego wniosku Zainteresowani wskazują, że wartość rynkowa całej nieruchomości wynosi ok. 850.000,00 zł.

Zainteresowani oświadczą, że wartość udziału wynoszącego 1/2 część we współwłasności nieruchomość, który zostanie nabyty przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania ponad udział który mu przysługuje przed dokonaniem zniesienia współwłasności wynosi 425.000,00 zł, przy czym czysta wartość nabytego udziału będzie stanowić wartość ujemną wobec hipotek obciążających nieruchomość.

Zgodnie z przedwstępną umową zniesienia współwłasności, Zainteresowany będący stroną postępowania wobec nieustalenia spłaty z tytułu przedmiotowego zniesienia współwłasności, zobowiązał się wobec Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania do spłaty kredytu udzielonego Zainteresowanym przez (…) Bank (…) (wierzytelność zabezpieczona hipoteką na nieruchomości) najpóźniej do dnia 31 marca 2026 r. i zwolnić Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania od obowiązku świadczenia z tytułu tej umowy kredytu stosownie do art. 392 Kodeksu cywilnego, postanawiając, że Zainteresowany będący stroną postępowania jest odpowiedzialny względem Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania za to, że (…) Bank (…). nie będzie od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania żądał spełnienia świadczenia, na co Zainteresowana niebędąca stroną postępowania wyraziła zgodę.

Zainteresowany będący stroną postępowania zamierza ubiegać się o kredyt bankowy z przeznaczeniem na spłatę kredytu wobec (…) Bank (…)

Zniesienie współwłasności planowane jest na pierwszy kwartał 2026 r. na mocy aktu notarialnego.

Przejęcie przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania długu odbędzie się w drodze zawarcia umowy kredytu refinansowego, którym dokona on spłaty całego kredytu w (…) Bank (…) i zaciągnie w tym zakresie nowy kredyt w innym banku jako jedyny kredytobiorca.

Podsumowując Zainteresowani planują dokonać zniesienia współwłasności, w ten sposób, że Zainteresowana niebędąca stroną postępowania ma przenieść na rzecz Zainteresowanego będącego stroną postępowania własność przysługującej jej części nieruchomości, w wyniku czego Zainteresowany będący stroną postępowania ma zostać jedynym właścicielem nieruchomości, Zainteresowana niebędąca stroną postępowania zaś ma zostać zwolniona z długu wynikającego z umowy Kredytu, tj. ze wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy kredytu.

Pytania

1)  Czy zniesienie współwłasności nieruchomości w sposób wskazany w opisie zdarzenia przyszłego, tj. w zamian za zwolnienie Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu hipotecznego co do zasady stanowiłoby dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania czynność prawną generującą po jej stronie przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy czym z uwagi na fakt, że będzie następować po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w nieruchomości przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania, to taka czynność nie będzie stanowić dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu i będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania zdarzeniem neutralnym na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych (zarówno w zakresie zniesienia współwłasności i przeniesienia na Zainteresowanego będącego stroną postępowania własności udziału w nieruchomości, jak również w zakresie uzyskania przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania zwolnienia z długu)?

2)  Czy w sytuacji gdy dojdzie do nabycia przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania udziału 1/2 w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany w zdarzeniu przyszłym sposób, to czy prawidłowym jest stanowisko Zainteresowanego będącego stroną postępowania, że w sytuacji gdyby dokonał odpłatnego zbycia całości nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania 1/2 udziału w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, to taka czynność nie będzie stanowić dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu w odniesieniu do 1/2 nieruchomości, którą nabył w 2010 r., zaś w odniesieniu do udziału 1/2 nieruchomości nabytej od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany sposób i będzie dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na fakt, że takie odpłatne zbycie tej 1/2 udziału w nieruchomości nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie tego udziału?

3)  Czy w sytuacji opisanej w pytaniu nr 2 prawidłowym jest stanowisko Zainteresowanego będącego stroną postępowania, że w przypadku gdy Zainteresowany będący stroną postępowania dokona odpłatnego zbycia udziału 1/2 nieruchomości nabytej od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany sposób i taka czynność będzie dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowić w odniesieniu do tego udziału w nieruchomości źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na fakt, że takie odpłatne zbycie tej 1/2 udziału w nieruchomości nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie tego udziału, to Zainteresowany będący stroną postępowania będzie mógł rozpoznać jako koszt uzyskania tego przychodu całą kwotę odpowiadającą zwolnieniu z długu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania?

4)  Czy prawidłowe jest stanowisko Zainteresowanych, że opisane zdarzenie przyszłe będzie zarówno dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania jak i dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania zdarzeniem neutralnym podatkowo na gruncie podatku od spadków i darowizn?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytania oznaczone we wniosku Nr 1, 2 oraz 3 dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie pytania Nr 4 dotyczącego podatku od spadków i darowizn zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), dalej ustawa o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści ww. przepisu art. 9 ust. 1 ww. ustawy wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Powyższa definicja przychodów ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie, o ile w przepisach szczególnych ustawodawca nie uregulował tej kwestii odmiennie. Zatem zgodnie z tą definicją, do przychodów zalicza się wszelkie przysporzenia o charakterze pieniężnym, jak i niepieniężnym, w tym wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Również, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 1), są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia „nie wymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne”. Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

Z kolei w treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy, zostały określone źródła przychodów, gdzie m.in. wymienia się inne źródła (pkt 9).

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Należy podkreślić, że użyte w konstrukcji art. 20 ust. 1 ww. ustawy sformułowanie „w szczególności” świadczy o przykładowym katalogu przychodów z innych źródeł. Oznacza to, że przychodami z innych źródeł są także inne przychody, niewymienione wprost w tym przepisie. Tym samym uznaje się, że katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Analizując wystąpienie ewentualnego obowiązku podatkowego w opisanym zdarzeniu przyszłym należy rozważyć, czy przeniesienie prawa własności udziału w nieruchomości - lokalu mieszkalnym w drodze zniesienia współwłasności, w zamian za zwolnienie z długu, stanowi odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl bowiem przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, co do zasady decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W rezultacie, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, to takie zbycie nie będzie stanowić podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu i będzie dla zbywającego zdarzeniem neutralnym na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zauważyć jednocześnie należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również inne akty prawne, nie zawierają definicji „odpłatnego zbycia” rzeczy lub praw. W celu ustalenia znaczenia tych terminów należy więc posłużyć się wykładnią językową.

Charakterystyczną cechą odpłatnego zbycia jest ekwiwalentność świadczeń stron, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Wskazać należy, że odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego. Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku. Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu z długu.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycia”; należy zatem odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), a w szczególności do art. 155 § 1, który stanowi, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Tym samym określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży, czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału. Pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem. Przy czym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności. Zatem pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej), a więc co do zasady również zniesienie współwłasności, w następstwie którego współwłaściciel nieruchomości w zamian za nabycie udziału w tej nieruchomości przejmuje dług czy dokonuje spłaty.

Oceniając pod kątem podatkowym odpłatne zniesienia współwłasności zauważyć należy, że celem postępowania o zniesienie współwłasności, w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.

W świetle art. 195 ww. Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

W myśl art. 196 § 1 ww. Kodeksu współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.

Stosownie do art. 211 ww. Kodeksu każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Zatem, przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.

Art. 212 § 1 i § 3 Kodeksu cywilnego stanowią, że:

§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

§ 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.

Niewątpliwie, w opisanym zdarzeniu przyszłym mamy do czynienia z przykładem ekwiwalentności świadczeń. Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca (Zainteresowana niebędąca stroną postępowania) dokonując przysporzenia, nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania ze spłacania kolejnych rat kredytu (zwolnieniu z zobowiązania kredytowego wobec banku).

Zatem, planowane przeniesienie przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania w 2026 r. udziału w nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności na rzecz drugiego współwłaściciela (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) - będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania odpłatnym zbyciem tego udziału (odpłatnym zniesieniem współwłasności), które wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednocześnie z uwagi na fakt, że zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 2010 r.) nie będzie stanowić dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu i w konsekwencji będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania zdarzeniem neutralnym podatkowo (zarówno w zakresie skutków podatkowych zniesienia w opisany sposób współwłasności nieruchomości jak i związanego z tym faktem zwolnienia z długu wobec (…) Bank (…).

Konsekwencją takiego zbycia udziału w ww. lokalu mieszkalnym w drodze zniesienia współwłasności, będzie przejęcie przez drugiego współwłaściciela w całości kredytu hipotecznego zaciągniętego pierwotnie przez Zainteresowanych. Zwolnienie z długu będzie miało - w opisanym przypadku - określoną wartość majątkową, gdyż w jego wyniku Zainteresowana niebędąca stroną postępowania przestanie być zobowiązana wobec wierzyciela (banku) do zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Przejęcie kredytu przez drugiego współwłaściciela stanowi formę odpłatności za przeniesienie własności udziału w nieruchomości.

Ad. 1

Reasumując, planowane przeniesienie przez Zainteresowaną niebędącą w 2026 r. udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość w drodze opisanego zniesienia współwłasności na drugiego współwłaściciela Zainteresowanego będącego stroną postępowania co do zasady stanowiłoby dla Zainteresowanej niebędącej strona postępowania źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy czym z uwagi na fakt, że dokonane zostanie po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 2010 r.), to nie będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu i w rezultacie będzie dla Zainteresowanej niebędącej strona postępowania zdarzeniem neutralnym podatkowo (zarówno w zakresie skutków podatkowych zniesienia w opisany sposób współwłasności nieruchomości jak i związanego z tym faktem zwolnienia z długu wobec (…) Bank (…).

Ad. 2

Uwzględniając opis zdarzenia przyszłego, jak również wskazane wyżej uzasadnienie, w ocenie Zainteresowanego będącego stroną postępowania, w sytuacji gdy dojdzie do nabycia przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania udziału 1/2 w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany w zdarzeniu przyszłym sposób, to prawidłowym jest stanowisko Zainteresowanego będącego stroną postępowania, że w sytuacji gdy dokona odpłatnego zbycia całości nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania 1/2 udziału w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, to taka czynność nie będzie stanowić dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu w odniesieniu do 1/2 nieruchomości, którą nabył w 2010 r., zaś w odniesieniu do udziału 1/2 nieruchomości nabytej od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany sposób będzie dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na fakt, że takie odpłatne zbycie tej 1/2 udziału w nieruchomości nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie tego udziału.

Ad. 3

W przypadku gdy Zainteresowany niebędący stroną postępowania dokona odpłatnego zbycia udziału 1/2 nieruchomości nabytej od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w opisany sposób i taka czynność będzie dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowić w odniesieniu do tego udziału w nieruchomości źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na fakt, że takie odpłatne zbycie tej 1/2 udziału w nieruchomości nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie tego udziału, to Zainteresowany będący stroną postępowania będzie mógł rozpoznać jako koszt uzyskania tego przychodu całą kwotę odpowiadającą zwolnieniu z długu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania.

Podstawą obliczenia podatku dochodowego będzie dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia tego udziału, a kosztami uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli poniesioną planowo w 2026 r. przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania ceną nabycia przedmiotowego udziału w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania poprzez zwolnienie Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania z długu wobec banku.

Zwolnienie z długu będzie miało - w opisanym przypadku - określoną wartość majątkową, gdyż w jego wyniku Zainteresowana niebędąca stroną postępowania przestanie być zobowiązana wobec wierzyciela (banku) do zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Wartość kredytu z dnia dokonania zniesienia współwłasności, z którego Zainteresowana niebędąca stroną postępowania zostanie zwolniona będzie de facto wynagrodzeniem za przeniesienie prawa własności udziału w nieruchomości - odpowiednikiem ceny.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu.

Z kolei w treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy, zostały określone źródła przychodów, gdzie m.in. wymienia się inne źródła (pkt 9).

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Powyższa definicja przychodów ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie, o ile w przepisach szczególnych ustawodawca nie uregulował tej kwestii odmiennie. Zatem zgodnie z tą definicją, do przychodów zalicza się wszelkie przysporzenia o charakterze pieniężnym, jak i niepieniężnym, w tym wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Również, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 1), są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia „nie wymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne”. Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że przychodem z innych źródeł będzie każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne, czy częściowo odpłatne.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami prawa bankowego. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 38 ze zm.):

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Zainteresowani nabyli 21 września 2010 roku, każde z nich po 1/2 udziału w nieruchomości (lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość). Na moment nabycia Zainteresowani nie byli małżeństwem. Każde z nich nabyło ww. udział do swojego majątku osobistego/odrębnego. Ww. nabycie Zainteresowani sfinansowali kredytem bankowym, za którego spłatę każde z nich było solidarnie odpowiedzialne. Zainteresowani zawarli w 2011 r. związek małżeński. Zainteresowani w trakcie trwania małżeństwa nie zawierali majątkowych umów małżeńskich jak również nie rozszerzali wspólności majątkowej o jakiekolwiek składniki majątkowe, w rezultacie nieruchomość stanowiła u każdego z Zainteresowanych - nieprzerwanie - składnik majątku odrębnego/osobistego. Zainteresowani w trakcie trwania małżeństwa spłacali kredyt wspólnie z majątku dorobkowego. W 2017 roku małżeństwo Zainteresowanych zostało zakończone w wyniku orzeczenia rozwodowego. Zainteresowani zamierzają znieść współwłasność nieruchomości, w ten sposób, że Zainteresowana niebędąca stroną postępowania ma przenieść na Zainteresowanego będącego stroną postępowania własność przysługującej jej 1/2 części nieruchomości, w wyniku czego Zainteresowany będący stroną postępowania zostanie jedynym właścicielem nieruchomości, a Zainteresowana niebędąca stroną postępowania zostanie zwolniona z długu wynikającego z ww. umowy Kredytu, tj. ze wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy kredytu. Zgodnie z zawartą przedwstępną umową zniesienia współwłasności Zainteresowany będący stroną postępowania nabędzie nieruchomość w całości bez spłat i dopłat. Zgodnie z przedwstępną umową zniesienia współwłasności, Zainteresowany będący stroną postępowania wobec nieustalenia spłaty z tytułu przedmiotowego zniesienia współwłasności, zobowiązał się wobec Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania do spłaty kredytu udzielonego i zwolnić Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania od obowiązku świadczenia z tytułu tej umowy kredytu stosownie do art. 392 Kodeksu cywilnego. Zniesienie współwłasności planowane jest na pierwszy kwartał 2026 r. na mocy aktu notarialnego.

Analizując wystąpienie ewentualnego obowiązku podatkowego w opisanym zdarzeniu przyszłym należy rozważyć, czy przeniesienie prawa własności 1/2 udziału w nieruchomości - lokalu mieszkalnym w drodze zniesienia współwłasności, w zamian za zwolnienie z długu, stanowi odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Instytucję zniesienia współwłasności, a także zwolnienia z długu regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.).

Stosownie do art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Według art. 196 § 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 210 § 1 ww. Kodeksu:

W myśl art. 211 tej ustawy:

Zatem, przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.

Stosownie do art. 212 § 1 ww. ustawy:

Natomiast art. 523 ww. ustawy stanowi, że:

Ponadto zgodnie z art. 392 tej ustawy:

Jak wskazuje art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Tym samym określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży, czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału.

Zauważyć należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również inne akty prawne nie zawierają definicji „odpłatnego zbycia” rzeczy lub praw. W celu ustalenia znaczenia tych terminów, należy więc posłużyć się wykładnią językową. Do stwierdzenia powstania przychodu warunkiem koniecznym jest uzyskanie przysporzenia majątkowego. Wskazać należy w tym miejscu na definicję przywołaną w komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl której odpłatne zbycie stanowi przeniesienie prawa własności rzeczy lub praw na inną osobę za wynagrodzeniem. Podstawową formą odpłatnego zbycia będzie sprzedaż oraz zamiana. Zgodnie z zasadą swobody umów, odpłatne zbycie może nastąpić także w innej formie.

Zaznaczyć również należy, że:

Tym samym, wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności.

Zatem, pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej), a więc co do zasady również zniesienie współwłasności, w następstwie którego współwłaściciel nieruchomości w zamian za nabycie udziału w tej nieruchomości przejmuje dług czy dokonuje spłaty.

Przeniesienie na rzecz jednego ze współwłaścicieli udziału w nieruchomości w zamian za przejęcie całkowitej spłaty kredytu wskazuje bezsprzecznie, że czynność taka ma charakter odpłatny.

Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. I tak, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 697/11, wskazał, że:

Niewątpliwie, w przypadku opisanego w rozpatrywanej sprawie zbycia mamy do czynienia z klasycznym przykładem ekwiwalentności świadczeń. Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca (Zainteresowana niebędąca stroną postępowania) dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania ze spłacania kolejnych rat kredytu.

W rozpatrywanej sprawie przeniesienie przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania udziału w nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności na rzecz Zainteresowanego będącego stroną postępowania (drugiego współwłaściciela) - będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania odpłatnym zbyciem tego udziału (odpłatnym zniesieniem współwłasności), które wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Konsekwencją zbycia udziału w nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności będzie przejęcie przez drugiego współwłaściciela w całości kredytu hipotecznego zaciągniętego pierwotnie przez współwłaścicieli. Przejęcie kredytu przez drugiego współwłaściciela stanowi formę odpłatności za przeniesienie własności udziału w nieruchomości.

Reasumując, planowane przeniesienie przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania w 2026 r. udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość w drodze opisanego zniesienia współwłasności na drugiego współwłaściciela (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) nie będzie stanowiło dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż dokonane zostanie po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału przez Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania (tj. od końca 2010 r.) i w rezultacie będzie dla Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania zdarzeniem neutralnym podatkowo (zarówno w zakresie skutków podatkowych zniesienia w opisany sposób współwłasności nieruchomości jak i związanego z tym faktem zwolnienia z długu wobec banku).

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 1 jest prawidłowe.

Przedmiotem Państwa dalszych wątpliwości są skutki podatkowe planowanej sprzedaży przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania lokalu mieszkalnego, którego po zniesieniu współwłasności będzie jedynym właścicielem.

Skutki podatkowe planowanej sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego, należy ocenić w kontekście przesłanek wynikających z ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma ustalenie daty ich nabycia.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw. Zatem, poprzez „nabycie”, należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika.

Interpretacja pojęcia „nabycie” została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według Kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem, aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Zdaniem Sądu, przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć, każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

Jak wskazano powyżej, moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określany jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Zatem ustalenie daty nabycia nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości i ww. praw majątkowych ma istotne znaczenie dla określenia skutków podatkowych ich odpłatnego zbycia.

Aby zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie planowana sprzedaż przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie, czy jego odpłatne zbycie będzie miało miejsce po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Z opisu sprawy wynika, że 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym Zainteresowany będący stroną postępowania nabył w 2010 roku, natomiast pozostały udział w lokalu mieszkalnym Zainteresowany będący stroną postępowania planuje nabyć w I kwartale 2026 r. w wyniku zniesienie współwłasności w zamian za zwolnienie z długu.

Zatem, w sytuacji gdy Zainteresowany będący stroną postępowania dokona odpłatnego zbycia całości nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania 1/2 udziału w nieruchomości od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, to taka sprzedaż nie będzie stanowić dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do 1/2 udziału w nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego, który Zainteresowany będący stroną postępowania nabył w 2010 r. Sprzedaż ta zostanie dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w lokalu mieszkalnym. Oznacza to, że przychód z tego tytułu nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast, w odniesieniu do planowanej sprzedaży 1/2 udziału w przedmiotowej nieruchomości, tj. w lokalu mieszkalnym nabytym od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w wyniku zniesienia współwłasności w zamian za zwolnienie z długu będzie dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na fakt, że odpłatne zbycie tego udziału w nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnym nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpi nabycie tego udziału. Dochód z tego tytułu będzie podlegać opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 ww. ustawy.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 2 również jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także tego, czy kosztem uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia 1/2 udziału w nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnym, który Zainteresowany będący stroną postępowania nabędzie od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, w wyniku zniesienia współwłasności w zamian za zwolnienie długu, będzie cała kwota odpowiadająca zwolnieniu z długu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości ponownie wskazuję, że odpłatne zbycie nieruchomości następujące przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 30e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem przychodem z odpłatnego zbycia własności nieruchomości, będzie wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Podkreślenia równocześnie wymaga, że wartość ta nie może odbiegać znacznie od ceny rynkowej.

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe (potoczne) rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).

Do wydatków takich można zaliczyć przykładowo koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie, koszty biura pośrednictwa obrotu nieruchomościami, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, koszt uzyskania wypisu z ksiąg wieczystych itp. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód.

Nie należy ich jednak utożsamiać z kosztami uzyskania przychodu, których zasady ustalania określone zostały w sposób szczególny w art. 22 ust. 6c i ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.

W związku z tym, że do nabycia 1/2 udziału w nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnym przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania dojdzie na podstawie umowy zniesienia współwłasności w zamian za przejęcie długu, koszty uzyskania przychodów ustalane zostaną na podstawie art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wedle art. 30e ust. 4 przywołanej ustawy:

Na mocy art. 30e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 30e ust. 6 ww. ustawy:

Odnosząc się do kwestii kosztów uzyskania przychodów, wskazać należy, że z treści przytoczonego przepisu art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości zaliczyć można jedynie wydatki, które podatnik poniósł na nabycie (wytworzenie) nieruchomości, bądź też ewentualnie nakłady, które poniósł w trakcie posiadania nieruchomości, a które zwiększą jej wartość.

Koszty nabycia, co do zasady, określa notarialna umowa sprzedaży, na podstawie której podatnik staje się właścicielem nieruchomości.

Skoro zniesienie współwłasności w zamian za zwolnienie z długu jest formą odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części, to wartość długu z dnia dokonania zniesienia współwłasności, będzie wynagrodzeniem za przeniesienie prawa własności udziału w nieruchomości - odpowiednikiem ceny.

Zatem, dla Zainteresowanego będącego stroną postępowania kosztem uzyskania przychodu z tytułu planowanej sprzedaży 1/2 udziału w nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnym, który nabędzie od Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania w wyniku zniesienia współwłasności w zamian za przejęcie długu będzie cała kwota odpowiadająca zwolnieniu z długu Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania.

Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 3 również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.