Wnioskodawczyni, osoba fizyczna i polski rezydent podatkowy, zaciągnęła w 2006 r. kredyt hipoteczny w CHF od banku, przeznaczony na zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. W związku z wątpliwościami co do zgodności umowy z prawem, wszczęła postępowanie sądowe przeciwko bankowi. Przed zakończeniem procesu, strony zawarły w 2025 r. pozasądową ugodę, na mocy której dokonano wzajemnego potrącenia roszczeń: roszczenie wnioskodawczyni z tytułu wpłaconych rat,…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 19 stycznia 2026 r. (wpływ 19 stycznia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A.A. będąca osobą fizyczną, jest obywatelem Polski oraz polskim rezydentem podatkowym, którego dochody w całości podlegają opodatkowaniu w Polsce.
28 sierpnia 2006 r. Wnioskodawczyni zawarła jako osoba fizyczna umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (…) waloryzowany kursem franka szwajcarskiego (CHF) (dalej: Umowa lub Umowa kredytu) z bankiem (…) Bank S.A. z siedzibą w (…) (obecna nazwa: (…) Bank S.A. z siedzibą w (…)) (zwany: Bank).
Wnioskodawczyni była jedynym kredytobiorcą.
W dniu zawarcia Umowy kredytu, stan cywilny Wnioskodawczyni był panna. Fakt zmiany nazwiska Wnioskodawczyni potwierdza akt małżeństwa nr (…) wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w (…).
Kwota udzielonego kredytu to 186.800,00 PLN, gdzie waluta waloryzacji kredytu to CHF.
Bank wypłacił Kredytobiorcy 186.800,00 PLN, co stanowiło równowartość 75.777,86 CHF stosując kurs kupna CHF obowiązujący w Banku w chwili uruchomienia kredytu (jedna transza).
Kredyt został udzielony na okres 360 miesięcy, tj. od 28 sierpnia 2006 r. do dnia 28 sierpnia 2036 r. Spłata kredytu miała nastąpić w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, przy wariancie spłaty kredytu: równe raty kapitałowo-odsetkowe. Raty kapitałowo-odsetkowe miały być spłacane w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej Banku obowiązującego na dzień spłaty.
29 stycznia 2013 r. Strony zawarły aneks do Umowy kredytu, pozwalający Kredytobiorcy na spłatę rat kredytu bezpośrednio w CHF. Wszystkie raty były realizowane przez Wnioskodawczynię zgodnie z harmonogramem do momentu podpisania Ugody między Wnioskodawczynią a Bankiem, o której mowa poniżej.
Prawne zabezpieczenia kredytu stanowiły:
1. hipoteka kaucyjna wpisana na pierwszym miejscu do kwoty 280.200,00 PLN ustanowiona na KW Nieruchomości,
2. przelew na rzecz Banku praw z polisy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych Nieruchomości,
3. ubezpieczenie niskiego wkładu własnego kredytu i ubezpieczenie spłaty kredytu.
Kredyt mieszkaniowy został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Kredyt hipoteczny został przeznaczony w całości na nabycie na rynku wtórnym spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr (…) w budynku położonym przy ul. (…) w (…) (dalej: Nieruchomość), dla którego Sąd Rejonowy dla (…) w (…) Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (…).
Wnioskodawczyni przysługuje wyłączne prawo własności do Nieruchomości.
Nieruchomość została nabyta wyłącznie celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni.
Przedmiotowy lokal mieszkalny stanowił i stanowi wyłączną własność Wnioskodawczyni, który zamieszkiwała do czasu wyprowadzenia się do wspólnej Nieruchomości 2 wraz z mężem, co zostało opisane w dalszej części wniosku.
Nieruchomość ta nigdy nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
Od lipca 2023 r. Nieruchomość jest wynajmowana przez Wnioskodawczynię na podstawie umowy najmu okazjonalnego, za co Wnioskodawczyni płaci podatek dochodowy w formie ryczałtu 8,5%.
15 września 2011 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem (pozostając w ustroju wspólności majątkowej - wspólność trwa od 30 kwietnia 2011 r.) zawarli umowę kredytu budowlano-hipotecznego nr (…) indeksowanego do waluty euro (dalej: Umowa 2) z bankiem (…) S.A. (obecna nazwa: (…) S.A. z siedzibą w (…), ul. (…), (…)) (zwany: Bank 2).
Cel kredytu: budowa lokalu mieszkalnego przez inwestora zastępczego.
Zgodnie z Umową 2 przedmiotem kredytowania był: lokal mieszkalny nr (…), (…), ul. (…), nr bud. (…) wraz z przynależną komórką lokatorską nr (…) oraz udział w nieruchomości niemieszkalnej, w ramach którego przysługuje prawo do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr (…), (…), ul. (…), nr bud (…), (dalej: Nieruchomość 2).
Nieruchomość 2 została zakupiona na własne cele mieszkaniowe.
Księga wieczysta dla Nieruchomości 2 utworzona została pod numerem (…).
W ramach akcji pn. „Nadpłaty kredytów hipotecznych z dyskontem” Bank 2 proponował klientom, którzy zaciągnęli walutowy kredyt hipoteczny, umorzenie części zobowiązania, jeśli zdecydują się dokonać nadpłaty.
Wnioskodawczyni wraz z mężem dokonali:
Wnioskodawczyni wraz z mężem - na okoliczność dokonania wyżej wymienionych nadpłat kredytu - złożyli w Banku 2 oświadczenia, że:
a) kredyt mieszkaniowy w Banku 2 został zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe oraz
b) do dnia złożenia „Wniosków-dyspozycji dot. nadpłaty produktu hipotecznego z dyskontem” nie skorzystali z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.
Wnioskodawczyni skorzystała z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.
Okoliczności uzyskania zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzenia wierzytelności Banku 2 wobec Wnioskodawczyni zostały opisane powyżej.
Na pytanie Wnioskodawczyni (zadane poprzez bankowy system Usługi Elektronicznej), dlaczego nie został wystawiony PIT-11, Bank 2 udzielił następującej odpowiedzi:
„Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 2020 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 548) oraz z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 592), zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, które spełniają określone w przedmiotowych rozporządzeniach warunki. W przypadku częściowego umorzenia kwoty kapitału kredytu przez Bank w związku ze spełnieniem warunków określonych przez ustawodawcę, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych wynikające z w/w Rozporządzeń MF (a nie zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych) co oznacza, że Bank nie miał obowiązku wystawienia PIT-11”.
W tym miejscu, dla uniknięcia wątpliwości, Wnioskodawczyni wskazuje, że opis dotyczący Umowy 2 zawartej z Bankiem 2 został przedstawiony wyłącznie w celu zobrazowania pełnego kontekstu sytuacji faktycznej oraz wcześniejszego skorzystania z instytucji zaniechania poboru podatku.
Umowa ta (Umowa 2) nie stanowi odrębnego stanu faktycznego, nie jest przedmiotem niniejszego wniosku i nie jest objęta pytaniami ani stanowiskiem Wnioskodawczyni.
Pytania oraz stanowisko Wnioskodawczyni dotyczą wyłącznie skutków podatkowych zdarzeń wynikających z Umowy zawartej z Bankiem.
Wracając do Umowy zawartej z Bankiem przez Wnioskodawczynię, w związku z powzięciem przez Kredytobiorcę informacji w przedmiocie sprzeczności znacznej liczby postanowień Umowy z przepisami prawa, w tym zwłaszcza tzw. klauzul waloryzacyjnych (denominacyjnych), Kredytobiorca wystąpił przeciwko Bankowi na drogę sądową.
24 listopada 2022 r., kancelaria prawna reprezentująca Wnioskodawczynię (dalej: Kancelaria lub Pełnomocnik), złożyła pozew indywidualny przeciwko Bankowi o stwierdzenie nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy kredytowej.
13 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy wydał korzystny dla Wnioskodawczyni wyrok I instancji (wyrok nieprawomocny).
W wyniku wyroku sąd:
1. ustala nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z Umowy kredytu,
2. zasądza od Banku na rzecz powódki:
- kwotę 81.263,99 PLN (co stanowi: 76.303,47 PLN tytułem spłaty rat kredytu; 3.175,60 PLN tytułem prowizji; 1.784,92 PLN tytułem składek ubezpieczenia niskiego wkładu własnego) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 października 2022 r. do dnia zapłaty,
- kwotę 33.479,08 CHF (tytułem spłaty rat kredytu) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 października 2022 r. do dnia zapłaty,
3. w pozostałym zakresie powództwo oddalił;
4. zasądza od Banku na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 11.817,00 PLN wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Są to kwoty, które Bank pobrał od Wnioskodawczyni w okresie od 4 września 2006 r. do 21 września 2022 r.
Postępowanie sądowe nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, ponieważ Bank złożył apelację.
Przed zakończeniem postępowania sądowego, strona pozwana - Bank wystąpił w marcu 2025 r. z propozycją zawarcia ugody.
11 kwietnia 2025 r. została zawarta (podpisana obustronnie w Oddziale Banku przy ul. (…) w (…)) pozasądowa ugoda nr (…) do Umowy (dalej: Ugoda), pomiędzy Wnioskodawczynią (zwaną w Ugodzie: Klientem) oraz Bankiem, na podstawie której dokonane zostało ostateczne rozliczenie wzajemnych wierzytelności, a w konsekwencji tego zakończenie Umowy.
Zgodnie z zapisami Ugody, zamiarem Banku i Klienta jest
a) polubownie rozstrzygnąć spór między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących Stronom roszczeń, które są przedmiotem sporu sądowego zawisłego przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt (…) z powództwa Klienta przeciwko Bankowi oraz sporu sądowego zawisłego przed Sądem Okręgowym w (…) II Wydział Cywilny pod sygn. akt (…) z powództwa Banku przeciwko Klientowi, a także
b) uchylić niepewność co do roszczeń Stron, związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy przez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym dokonanie wzajemnych rozliczeń, a w konsekwencji tego zakończenie Umowy oraz sporów w sposób definitywny i bez żadnych dalszych roszczeń którejkolwiek Strony.
Strony potwierdzają, że Klientowi przysługują następujące roszczenia w stosunku do Banku wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy:
W preambule Ugody znajduje się zapis, że: „Pełna historia spłat Klienta jest dostępna w serwisie transakcyjnym banku”.
W oparciu o niniejsze dane, Wnioskodawczyni - jeszcze przed podpisaniem Ugody - dokonała weryfikacji poprawności kwot wskazanych przez Bank w Ugodzie tj. kwot podanych w pkt 1 i pkt 2 powyżej i według jej oceny wyniosły one odpowiednio 76.303,47 PLN oraz 43.841,35 CHF.
Wnioskodawczyni - za pośrednictwem Pełnomocnika - podjęła próbę uzgodnienia z Bankiem kwot wskazanych w pkt 1 i pkt 2 powyżej i otrzymała następującą odpowiedz: „Historia kredytu potwierdza, że wskazane w ugodzie kwoty są prawidłowe”.
W dalszej części Ugoda wskazuje, że Klientowi przysługuje w stosunku do Banku łączne roszczenie o zapłatę w wysokości 302.178,81 PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF według Tabeli kursów średnich walut obcych Narodowego Banku Polskiego z 12 marca 2025 r. (tj. z dnia sporządzenia projektu Ugody). Strony potwierdzają iż w związku z wykonaniem Umowy (wypłata kapitału kredytu), Bankowi przysługuje w stosunku do Klienta roszczenie o zapłatę 186.800,00 PLN.
W ramach Ugody Strony dokonują potrącenia roszczenia Klienta w wysokości 302.178,81 PLN z roszczeniem Banku w wysokości 186.800,00 PLN, wobec czego wierzytelności te umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, a więc do wysokości 186.800,00 PLN.
Na skutek dokonanego potrącenia Bank jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty przysługującego mu roszczenia, tj. 115.378,81 PLN w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody.
Dodatkowo Bank, w ramach Ugody, zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 18.900,00 PLN (175% stawki minimalnej). Kwota nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935).
Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu.
Kwota została przekazana kancelarii prawnej reprezentującej Wnioskodawczynie w sądzie.
Rozliczenie w ramach Ugody nastąpiło w ten sposób, ze Bank przelał na rachunek Pełnomocnika Wnioskodawczyni 134.278,81 PLN. Pełnomocnik, po odliczeniu kosztów zastępstwa procesowego 18.900,00 PLN, umownego honorarium 18.680,00 PLN oraz opłat za pełnomocnictwo i opłaty skarbowej w łącznej kwocie 102,00 PLN, uznał następnie rachunek bankowy Wnioskodawczyni kwota 96.596,81 PLN.
W związku z zawarciem Ugody pozasądowej:
a) Bank zobowiązuje się cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie przeciwko Klientowi o zwrot nominalnej kwoty wypłaconego kapitału, o zwrot wartości jaką przedstawia świadczenie polegające na umożliwieniu korzystania z kapitału oraz o zwaloryzowanie kapitału kredytu i zapłatę kwoty wynikającej z waloryzacji kwoty nominalnej kapitału kredytu. Ponadto Bank zobowiązuje się cofnąć w całości żądanie zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego;
b) Klient zobowiązuje się cofnąć pozew przeciwko Bankowi w całości ze zrzeczeniem się roszczenia wraz z żądaniem zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie może mieć względem drugiej Strony w związku z powstałymi kosztami sądowymi w sprawie z powództwa Klienta i w sprawie z powództwa Banku, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad kwoty uzgodnione w ust. 5 Ugody.
Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić kosztów ponad uzgodnione w niniejszej Ugodzie od drugiej Strony, nawet w przypadku ich zasądzenia przez Sąd na rzecz którejkolwiek ze Stron.
Dodatkowo Bank poinformował Klienta, iż w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej Ugody Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11.
Nie udostępniono jednak Wnioskodawczyni treści tej interpretacji.
W Ugodzie Bank nie uznał, że Umowa kredytowa była nieważna.
W związku z podpisaniem Ugody nastąpiło zamknięcie kredytu hipotecznego oraz Bank, w ustalonym w Ugodzie terminie, wydał oświadczenie stanowiące podstawę do wykreślenia hipoteki stanowiącej zabezpieczenie Umowy.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
W okresie od podpisania umowy z reprezentującą Wnioskodawczynię kancelarią prawną (dalej Kancelaria lub Pełnomocnik) do dnia rozliczenia z Bankiem w wyniku podpisania Ugody, Wnioskodawczyni rzeczywiście poniosła następujące wydatki z tytułu kosztów procesu:
1. wynagrodzenie (wstępne) kancelarii prawnej tytułem: Oszacowanie i dochodzenie roszczeń zgodnie z umową, co zostało udokumentowane fakturą wystawioną na kwotę 3.990,00 PLN brutto;
2. opłata od pozwu na kwotę 1.000,00 PLN, wpłacona przez Wnioskodawczynię na rachunek bankowy Sądu w dniu 31 października 2022 r.;
3. koszty stawiennictwa Pełnomocnika na rozprawie - substytucja zgodnie z umową, co zostało udokumentowane fakturą wystawioną przez Kancelarię na kwotę 495,00 PLN brutto,
4. opłaty sądowe i opłata skarbowa zgodnie z umową, co zostało udokumentowane rachunkiem wystawionym przez Kancelarię na kwotę 102,00 PLN;
5. wynagrodzenie kancelarii prawnej tytułem: Wykonanie usługi zgodnie z umową - Równowartość kosztów zastępstwa procesowego - KZP, co zostało udokumentowane fakturą wystawioną na kwotę 18.900,00 PLN brutto;
Wnioskodawczyni posiada kopie wszystkich ww. faktur, rachunku oraz potwierdzenie wpłaty do pkt 2.
Kwota zwrotu 18.900,00 PLN przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni w ramach zawartej Ugody, pokrywa jedynie koszty zastępstwa procesowego, które jednocześnie stanowią wynagrodzenie profesjonalnego Pełnomocnika za reprezentowanie Wnioskodawczyni w postępowaniu sądowym.
Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota kosztów procesu którą Bank zwrócił Wnioskodawczyni w wysokości 18.900,00 PLN, jest niższa niż kwota faktycznie poniesionych przez Wnioskodawczynię kosztów z tego tytułu.
Wnioskodawczyni dokonuje sprostowania i wyjaśnia, że odsetki, o których mowa we wniosku to odsetki wypłacone.
Wnioskodawczyni wyjaśnia, że użyty w pytaniu nr 2 (zadanym we wniosku) i własnym stanowisku termin odsetki zwrócone/zwrot odsetek jest błędny i omyłkowo zastosowany przez Wnioskodawczynię.
Wnioskodawczyni wskazuje, że Bank wypłacił - na podstawie Ugody - odsetki ustawowe za opóźnienie wyliczone za okres od dnia wpływu pozwu do banku (tj. 17 maja 2023 r.) do 12 marca 2025 r. w kwocie 29.475,13 PLN.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)
1. Czy zwrot przez Bank - w ramach zawartej Ugody - kwot: - spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, - zapłaconych do Banku przez Kredytobiorcę składek ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, a także - wpłaconych opłat i prowizji związanych z kredytem, pomniejszonych o roszczenie Banku tytułem wykonania Umowy (wypłaty kapitału kredytu) powoduje powstanie przychodu dla Wnioskodawczyni i obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy odsetki ustawowe wypłacone przez Bank w ramach Ugody stanowią dla Wnioskodawczyni przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który jednocześnie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3. Czy zwrot przez Bank - w ramach Ugody - kwoty kosztów zastępstwa procesowego powoduje powstanie przychodu dla Wnioskodawczyni i obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1
Zdaniem Wnioskodawczyni, zwrot przez Bank - w ramach zawartej Ugody - kwot: - spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, - zapłaconych do Banku przez Kredytobiorcę składek ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, a także - wpłaconych opłat i prowizji związanych z kredytem, pomniejszonych o roszczenie Banku tytułem wykonania Umowy (wypłaty kapitału kredytu) nie powoduje powstania przychodu dla Wnioskodawczyni i obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na podstawie ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163, zwana dalej: ustawa o PIT), stosownie do treści Ugody pozasądowej Wnioskodawczyni uzyskała zwrot wpłaconych rat kredytowych, Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego oraz opłat i prowizji związanych z kredytem.
Zapis Ugody jednoznacznie wskazuje, że świadczenia Klienta w wysokości 302.178,81 PLN przewyższają wypłacony przez Bank kapitał kredytu w wysokości 186.600,00 PLN, co powoduje powstanie równicy w kwocie 115.378,81 PLN. Tę właśnie kwotę Bank zobowiązał się zwrócić.
Oznacza to, że kwota zwrotu stanowi nadwyżkę wpłat ponad wartość wypłaconego świadczenia Banku (kapitału), nie dochodzi do pełnego „anulowania” wcześniejszych wpłat, zwracane są tylko te środki, które zgodnie z Ugodą po wzajemnym rozliczeniu Stron stały się świadczeniem nienależnym Bankowi.
Otrzymana od Banku kwota jest w zasadzie zwrotem przez Bank nienależnie otrzymanego świadczenia, pomimo braku wprost takiego stwierdzenia w treści Ugody. Zwrot rat kapitałowo-odsetkowych nie spowodował powiększenia majątku Wnioskodawczyni, gdyż wcześniej ten majątek został zmniejszony.
Należy zatem stwierdzić, że zwrot ten nie spowodował również przychodu po stronie Wnioskodawczyni jako kredytobiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
Tym samym zwrócona Wnioskodawczyni przez Bank kwota nienależnie pobranych świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Również, na tej samej podstawie, zwrot kwot z tytułu ubezpieczeń oraz opłat i prowizji związanych z kredytem nie stanowi przychodu na podstawie art. 11 ustawy o PIT.
Jednocześnie, w przypadku Wnioskodawczyni nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, gdyż nie wystąpi przychód, który mógłby podlegać ewentualnemu zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.
Na mocy ugody nie doszło do umorzenia wierzytelności, lecz do zwrotu środków nienależnie wpłaconych przez Kredytobiorcę na rzecz Banku.
Analogiczne co do istoty stanowisko zostało przedstawione przez organy podatkowe:
W Pana przypadku - otrzyma Pan od banku zwrot kwoty wpłaconego kapitału, opłat okołokredytowych, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz ubezpieczenia na życie Otrzymana przez Pana kwota będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił Pan do banku. Wobec powyższego, wypłata przez bank na Pana rzecz tej kwoty będzie dla Pana neutralna podatkowo. W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a wiec zwrot ten nie spowoduje po Pana stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem do tej kwoty nie znajdzie zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby być objęty tym rozporządzeniem;
W analizowanej sprawie wskazali Państwo, że kwota (...) zł stanowi zwrot środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Państwa do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązania kredytowego według kursu waluty przyjętego w ugodzie - okazały się nienależne bankowi i tym samym stanowiły nadpłatę. Wobec powyższego, skoro kwota, którą bank wypłacił Państwu okazała się kwotą środków pieniężnych, które wcześniej przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a które to środki okazały się nienależnych bankowi i tym samym stanowią nadpłatę, to stwierdzam, że kwota ta nie stanowi dla Państwa przychodu. Czynność ta nie spowodowała uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Zatem, uzyskana w ramach ugody kwota (...) zł nie stanowi Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie mają Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych;
Na marginesie należy wskazać, że rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe nie znajduje zastosowania w przypadku zwrotu nadpłaconych środków, ponieważ dotyczy ono wyłącznie umorzenia a jak sami Państwo wskazali na mocy ugody nie dojdzie do umorzenia wierzytelności, tylko do zwrotu środków na Państwa rzecz;
Końcowo wyjaśniam, ze w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 102) ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego w odniesieniu do dochodów (przychodów) związanych m.in. z umorzeniem kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe. Analizowana sprawa nie dotyczy jednak skutków podatkowych wynikających z umorzenia Państwu wierzytelności. Dotyczy skutków podatkowych związanych z wzajemnym potrąceniem roszczeń oraz otrzymania od banku zwrotu pozostałej kwoty tytułem przysługującego roszczenia. Do tej sytuacji nie ma zastosowania wymienione przez Państwa we własnym stanowisku rozporządzenie Ministra Finansów.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawczyni, odsetki ustawowe wypłacone przez Bank w ramach Ugody nie stanowią dla Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który jednocześnie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku ze stanowiskiem Wnioskodawczyni zawartym w odpowiedzi na pytanie nr 1, skoro zwrot kwot wskazanych w tym pytaniu nie stanowi przychodu Wnioskodawczyni, to nie ma też mowy o powstaniu przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w przypadku zwrotu odsetek ustawowych wypłaconych przez Bank w ramach Ugody.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, zwalnia się odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Odsetki ustawowe za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń będą podlegały zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skoro sam zwrot tych świadczeń nie stanowi przychodu Wnioskodawczyni, to jest spełniona dyspozycja art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
A zatem kwota ta korzysta ze zwolnienia.
Ad. 3
Zdaniem Wnioskodawczyni, zwrot przez Bank - w ramach Ugody - kwoty kosztów zastępstwa procesowego nie powoduje powstania przychodu dla Wnioskodawczyni i nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 98 Kodeksu postepowania cywilnego, koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę/powoda.
Zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni, w ramach zawartej ugody nie spowoduje powstania u Wnioskodawczyni przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwrócone Wnioskodawczyni koszty zastępstwa procesowego nie stanowią przysporzenia po jej stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostały mu zwrócone.
Dodatkowo należy podkreślić, że kwota odpowiadająca zwrotowi kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 18.900,00 zł nie została wypłacona Wnioskodawczyni ani nie została jej postawiona do dyspozycji.
Zgodnie z ustaleniami wynikającymi z Ugody całość świadczenia pieniężnego należnego Wnioskodawczyni została przekazana przez Bank na rachunek jej Pełnomocnika, który następnie - działając na podstawie udzielonego pełnomocnictwa oraz zawartej umowy - dokonał rozliczenia należnych kosztów zastępstwa procesowego, umówionego honorarium oraz poniesionych opłat sądowych poprzez ich potrącenie z otrzymanej kwoty.
W konsekwencji kwota zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie stanowiła dla Wnioskodawczyni odrębnego świadczenia pieniężnego ani faktycznego wpływu środków, lecz została rozliczona wyłącznie w ramach technicznego rozrachunku pomiędzy Pełnomocnikiem a Wnioskodawczynią, bez powstania po jej stronie jakiegokolwiek realnego przysporzenia majątkowego.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że kwota zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, rozliczona w sposób opisany powyżej, nie spełnia definicji przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż po stronie Wnioskodawczyni nie doszło do powstania jakiegokolwiek trwałego przysporzenia majątkowego ani zwiększenia jej aktywów.
W konsekwencji, dla celów podatkowych kwota ta pozostaje obojętna podatkowo i nie podlega wykazaniu w zeznaniu podatkowym składanym za rok 2025.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że na mocy zawartej ugody pomiędzy Panią a bankiem doszło do rozliczenia wzajemnych roszczeń, zwrotu kosztów procesu i wypłaty odsetek.
Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe powyższych czynności.
Rozliczenie wzajemnych roszczeń
Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.
Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.
Pani skutki podatkowe z tytułu zwrotu określonej kwoty
Jak wynika z opisu sprawy, na mocy podpisanej ugody doszło do rozliczenia wzajemnych roszczeń i otrzymała Pani od banku różnicę pomiędzy świadczeniem przysługującym bankowi z tytułu umowy kredytu, a kwotą wpłaconą przez Panią w trakcie trwania tej umowy.
Wobec powyższego - skoro w wyniku potrącenia wzajemnych roszczeń otrzyma Pani zwrot należnej Pani kwoty - to taki zwrot nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Tym samym - nie będzie na Pani ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Skutki podatkowe wypłaty odsetek
Odnosząc się do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.
Zgodnie z ww. przepisem:
Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skoro zwrot wpłaconych przez Panią środków tytułem wykonania umowy kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro odsetki te korzystają ze zwolnienia, to z tytułu wypłaty tych odsetek nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
W zakresie pytania nr 2 Pani stanowisko również jest prawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Z wniosku wynika, że na podstawie zawartej ugody otrzymała Pani od banku zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Na podstawie art. 96 ww. ustawy:
Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).
W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego:
Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.):
Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.
W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.
Mając na względzie cytowane wyżej przepisy stwierdzam, że skutki podatkowe związane ze zwrotem kosztów zastępstwa procesowego należy odnosić bezpośrednio do Kredytobiorcy niezależnie od dalszych rozliczeń pomiędzy Kredytobiorcą - Panią, a pełnomocnikiem.
Nie ma zatem znaczenia, czy „technicznie” zwrot kosztów został przelany na Pani konto, czy od razu na konto pełnomocnika prowadzącego Pani sprawę. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest obojętna podatkowo.
Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Panią kosztów zastępstwa procesowego - do wysokości poniesionych przez Panią wydatków - nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i wykazaniu w zeznaniu podatkowym.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 3 również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo