W zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko (działalność opodatkowana ryczałtem).
Podatnik jest rozwiedzioną matką małoletniego dziecka, która samodzielnie ponosi ciężar opieki, wychowania i utrzymania dziecka, podczas gdy ojciec płaci alimenty i ma ograniczone kontakty. W roku podatkowym 2025 osiągała ona przychody z umowy o pracę opodatkowane na zasadach ogólnych…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 19 stycznia 2026 r. (wpływ 19 stycznia 2026 r.) oraz z 29 stycznia 2026 r. (wpływ 29 stycznia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani matką małoletniego dziecka.
Nie pozostaje Pani w związku małżeńskim - jest Pani rozwiedziona.
Ojciec dziecka nie prowadzi z Panią wspólnego gospodarstwa domowego i nie uczestniczy w codziennym wychowaniu dziecka. Samodzielnie ponosi Pani ciężar opieki, wychowania oraz utrzymania dziecka. Nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z inną osobą.
Ojciec płaci alimenty w wysokości 550,00 zł miesięcznie. Odbywa spotkania z dzieckiem 2 razy w miesiącu po 7 godzin.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Przedmiotem Pani zapytania jest rok podatkowy 2025.
Wyrok rozwodowy uprawomocnił się 27 marca 2020 r.
W okresie, który dotyczy wniosek podlegała Pani na terytoriom Rzeczpospolitej Polski nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Pani dziecko na podstawie orzeczenia Sądu nie zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Nie ma Pani więcej dzieci.
W odpowiedzi na pytanie czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania w stosunku do Pani, bądź w stosunku do Pani dziecka, miały zastosowanie przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych - wskazała Pani, że oprócz działalności opodatkowanej ryczałtem osiągała Pani przychody z umowy o pracę na zasadach ogólnych.
Nie korzystała Pani z odliczeń, doliczeń ani uprawnień wpływających na podstawę opodatkowania.
Wyrokiem rozwodowym nie została orzeczona opieka naprzemienna.
Tzw. 800+ otrzymuje Pani - mama dziecka.
Ojciec realizował kontakty z dzieckiem wyłącznie w zakresie określonym przez sąd, tj. dwa razy w miesiącu, co nie stanowiło sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem.
W okresie objętym zapytaniem faktyczną władzę rodzicielską nad dzieckiem sprawowała przede wszystkim Pani jako matka. Zapewniała Pani dziecku stałą opiekę, zaspokajała jego potrzeby bytowe, dbała o zdrowie, organizowała i realizowała wizyty lekarskie, odpowiadała za sprawy szkolne oraz ponosiła większość kosztów jego utrzymania i rozwoju.
Ojciec dziecka wykonywał władzę rodzicielską w ograniczonym zakresie, sprowadzającym się głównie do płacenia alimentów w wysokości 550,00 zł miesięcznie. Nie sprawował stałej pieczy nad dzieckiem, nie interesował się jego nauką, nie uczestniczył w kontaktach ze szkołą ani w sprawach związanych z leczeniem i wychowaniem dziecka.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że spełnia Pani przesłanki do uznania Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko, ponieważ faktycznie i samodzielnie sprawuje Pani opiekę nad dzieckiem, nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z drugim rodzicem, a ciężar wychowania i utrzymania dziecka spoczywa wyłącznie na Pani.
W Pani ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym spełnia Pani przesłanki do uznania Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów prawa podatkowego.
W praktyce to Pani sprawowała pełną, stałą i faktyczną pieczę nad dzieckiem, zapewniając mu codzienną opiekę, zaspokajając potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosząc zasadniczą część kosztów jego utrzymania oraz podejmując wszystkie kluczowe decyzje dotyczące jego rozwoju, leczenia i edukacji.
Udział ojca dziecka w wykonywaniu władzy rodzicielskiej był ograniczony i sprowadzał się głównie do realizacji obowiązku alimentacyjnego w wysokości 550,00 zł miesięcznie oraz do odbywania kontaktów z dzieckiem dwa razy w miesiącu zgodnie z postanowieniem sądu. Kontakty te miały charakter okresowych spotkań i nie stanowiły sprawowania bieżącej pieczy ani realnego współuczestnictwa w wychowaniu dziecka. Ojciec nie uczestniczył w sprawach szkolnych, medycznych ani w codziennym funkcjonowaniu dziecka.
Uważa Pani, że samo formalne posiadanie władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców nie oznacza wspólnego wychowywania dziecka, jeżeli faktyczny ciężar opieki spoczywa na jednym z nich.
W konsekwencji stoi Pani na stanowisku, że przysługuje Pani status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 6 ust. 4c tej ustawy:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
Z art. 6 ust. 8 tej ustawy wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że w okresie podatkowym będącym przedmiotem Pani zapytania prowadziła Pani działalność opodatkowaną ryczałtem i osiągała Pani przychody z umowy o pracę opodatkowane na zasadach ogólnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym okolicznościami wykluczającymi możliwość zastosowania preferencyjnego rozliczenia, które wskazane są w art. 6 ust. 4f i ust. 8 ww. ustawy.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca udzielił możliwości preferencyjnego, wspólnego rozliczenia z dzieckiem niektórym rodzajom podatników, ze względu na wyjątkowe okoliczności związane z ich sytuacją rodzinną. Ulga osób samotnie wychowujących dzieci, o której mowa, daje możliwość rozliczenia podatku PIT na preferencyjnych zasadach, co bezpośrednio przyczynia się do obniżenia zobowiązania podatkowego podatnika. Aby jednak wspólne rozliczenie z dzieckiem było możliwe, samotny rodzic musi spełnić kilka warunków, m.in.
- jednolitą 19% stawką podatku - tzw. podatkiem liniowym (rozliczanie na PIT-36L),
- zryczałtowanym podatkiem dochodowym za wyjątkiem dochodów z prywatnego najmu (rozliczanie na PIT-28),
- zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych (PIT-19A),
- podatkiem tonażowym,
- zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji, zgodnie z przepisami ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Biorąc pod uwagę wskazane przepisy, stwierdzić należy, że negatywną przesłanką do skorzystania przez Panią z możliwości obliczenia podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest stosowanie przez Panią przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym do przychodów z działalności gospodarczej.
Z treści przytoczonego wcześniej art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że osoba, która samotnie wychowuje dziecko, ale do rozliczania swoich przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej stosuje opodatkowanie na zasadach ryczałtu zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym - z preferencyjnych zasad opodatkowania, przewidzianych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy, skorzystać nie może.
Fakt, że osoba taka uzyskuje również dochody opodatkowane na tzw. zasadach ogólnych, tj. według skali określonej w art. 27 omawianej ustawy - jest w tej sytuacji bez znaczenia, skoro wolą ustawodawcy - co jasno wynika z treści wyżej powołanych przepisów - było wyłączenie z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów osób, które do opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej stosują tzw. ryczałt.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1103/11:
Należy też nadmienić, że ustawa podatkowa (w art. 10) określa różnorakie źródła przychodów (dochodów) podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 1 ustawy podatkowej). Osoby te podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Dochody te (przychody) z poszczególnego źródła przychodu, z mocy przepisów ustawy podatkowej, opodatkowane są łącznie (suma) bądź oddzielnie. Na podstawie art. 30c ust. 6 ustawy podatkowej dochodów ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, wskutek dokonanego przez podatnika (osobę fizyczną) wyboru, o którym mowa w art. 9a ust. 2 tej ustawy nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 (progresja) oraz art. 30b (ryczałt).
Oznacza to, że podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, do którego mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy podatkowej, osiągający dochody z innych źródeł niż pozarolnicza działalność gospodarcza, opodatkuje je oddzielnie w sposób przewidziany przepisami prawa podatkowego.
Praktycznie ma to ten skutek, że w danym okresie rozliczeniowym podatnik składa odrębne, wymagane prawem, deklaracje (zeznania) podatkowe i uiszcza stosowne podatki z tytułu ciążącego na nim obowiązku podatkowego (bez ich sumowania), które łącznie stanowią opodatkowanie jego dochodów w danym roku podatkowym.
Należy bowiem wskazać, że podatnicy, opodatkowani na zasadach określonych w art. 30c ustawy podatkowej, obowiązani byli deklarować i wypłacać zaliczki podatkowe zgodnie z art. 44 ust. 3f ustawy podatkowej oraz, w myśl art. 45 ust. 1a tej ustawy, składać oddzielne zeznania o wysokości osiągniętego, w ten sposób, w roku podatkowym dochodu (straty). Tym samym podatnicy tacy, o ile osiągnęli dochód również z innych źródeł np. opodatkowany na zasadach określonych w art. 27 ustawy podatkowej, składali oddzielne zeznanie podatkowe dotyczące tak osiągniętego dochodu (dochodów), zaś ich dochody były opodatkowane oddzielnie: na zasadach określonych w art. 30c ustawy podatkowej oraz na zasadach określonych w art. 27 tej ustawy.
Nie oznaczało to jednak, że podatnik, do dochodów którego znajdowały zastosowanie (odrębnie) zasady z art. 30c i art. 27 ustawy podatkowej, mógł w stosunku do tych drugich dochodów i wynikającego z nich podatku, stosować przepis art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej, gdyż w ten sposób podatnik korzystałby zarówno z preferencyjnego opodatkowania dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej (podatek liniowy) jak i ze specyficznego uregulowania podatkowego w odniesieniu do osób samotnie wychowujących dzieci (ulga prorodzinna).
Skoro w 2025 r. osiągnęła Pani przychody z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, to pomimo tego, że osiągnęła Pani również dochody z umowy o pracę, to nie przysługuje Pani prawo do rozliczenia się w preferencyjny sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki wykluczającej określonej w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. osiągnięcie przychodu z działalności gospodarczej opodatkowanego na zasadach wynikających z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Zatem Pani stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo