Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.142.2026.3.MJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe – w zakresie zastosowania Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania do kwoty zwrotu;

·      prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 3 marca 2026 r. (wpływ 5 marca 2026 r.) oraz pismem z 8 kwietnia 2026 r. (wpływ 13 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W roku 2008 ówczesny (…) obecnie (…) Bank (…), udzielił Pani kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe w kwocie 150.000,00 zł indeksowanej do waluty w walucie obcej CHF. Co stanowiło równowartość 74.397,38 CHF. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. Kredyt został przeznaczony na zakup jednego lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Zabezpieczeniem spłaty kredytu, tj. kapitału kredytu, odsetek, innych kosztów oraz odsetek od zadłużenia przeterminowanego jako hipoteka kaucyjna do wysokości 3.000.000,00 zł PLN ustanowiona na rzecz banku. W grudniu 2025 roku skorzystała Pani z możliwości przekształcenia kredyty hipotecznego, walutowego w CHF na kredyt hipoteczny tak, jakby od początku traktowany był jako złotowy - udzielony w zł PLN. Podpisała Pani z (…) Bank (…) umowę ugody, w której przekształcono kredyt walutowy CHF w kredyt w PLN zł tak, jakby od początku był w walucie zł polskie. Na dzień 3 listopada 2025 r. wysokość Pani zadłużenia w walucie CHF wynosiła 34.676,22 CHF w przeliczeniu na walutę polską po kursie średnim NBP 158.987,00 zł PLN. (…) Bank (…) na podstawie wniosku o przekształcenie kredytu w CHF na kredyt złotowy zgodnie z prawem umorzył Pani tę część kredytu hipotecznego w kwocie 158.987,00 PLN.

W umowie ugody Bank dołączył załącznik o Zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ w trakcie mediacji okazało się że może Pani skorzystać z tego prawa i spełnia Pani warunki jakie zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Finansów.

Kredytu udzielono na cele mieszkaniowe, zabezpieczony został hipoteką, zaciągnięty został na realizacje jednej inwestycji mieszkaniowej, nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego.

Następnie, na skutek przekształcenia umowy kredytu hipotecznego z waluty obcej CHF na walutę w zł PLN (zmianę waluty obcej kredytu na PLN – pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał)) nadpłata tego kapitału kredytobiorcy względem Banku z tytułu umowy, na dzień sporządzenia ugody wynosi 44.232,61 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zmianie kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim w ten sposób, że Bank dokona zwrotu, który na dzień sporządzenia ugody wynosi 45.000,00 PLN (kwota zwrotu). Kwota zwrotu pochodzi z wydatków, które zastały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorcy na rzecz Banku (wierzytelności).

Uzupełnienie stanu faktycznego

W kwietniu 2008 roku (…) (obecnie (…) Bank (…)) udzielił Pani kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe w kwocie 150.000,00 PLN indeksowany do waluty obcej CHF. Co stanowiło równoważność 74.397,38 CHF. Kredyt został udzielony na cele mieszkaniowe i zabezpieczony hipoteką kaucyjną w kwocie 3.000.000,00 PLN, ustanowionej na rzecz banku Kredyt hipoteczny przeznaczony był na cele mieszkaniowe.

Celem zaciągnięcia kredytu było zaspokojenie celów mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Jest Pani jedyną osobą, której udzielono kredytu i która go spłacała. Kredyt został zabezpieczony hipoteka kaucyjna na nieruchomości ul. (…), (…), w której mieszka Pani od 2008 roku i jest Pani zameldowana na pobyt stały. Jest Pani jedyną osobą, której udzielono kredytu i tylko Pani go spłacała. Kredyt został zabezpieczony hipoteka kaucyjną. Kredyt został przeznaczony na cele mieszkaniowe, na zakup jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt w walucie obcej CHF. Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego. W chwili udzielania kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe (…) oddział w Polsce z siedziba w (…) był pod nadzorem Państwa Polskiego KRS wpisany do rejestru KRS (…) NIP (…). W 2014 roku (…) Bank (…) został połączony z bankiem i przejął klientów w tym również umowy kredytów hipotecznych od tej zmiany raty kredytu wpłaca Pani na konto w (…) Bank (…). (…) Bank (…) działa na terenie Polskiego Państwa. Podlega nadzorowi Państwa Polskiego. Ma siedzibę w (…) ul. (…), (…), (…),NIP (…),regon (…) jest pod nadzorem KNF.

We wrześniu 2025 roku wystąpiła Pani z wnioskiem do Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy KNF z prośbą o przeprowadzenie mediacji w Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy Komisji Nadzoru Finansowego ul. (…), (…). W treści wniosku była propozycja przekształcenia umowy kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe w walucie obcej CHF na kredyt hipoteczny tak, jakby od początku był udzielony w walucie PLN.

W listopadzie 2011 (winno być 2025 – przypis Organu) roku skorzystała Pani z możliwości przekształcenia kredytu hipotecznego walutowego w CHF na kredyt hipoteczny tak, jakby od początku traktowany był jako złotowy PLN. Podpisała Pani na podstawie mediacji Przy KNF z (…) Bank (…) umowę ugody, w której przekształcono kredyt walutowy hipoteczny zaciągnięty na cele mieszkaniowe w CHF na kredyt w PLN tak, jakby od początku był w walucie PL.

Umowę ugody z bankiem podpisała Pani 12 listopada 2025 roku. W księgach rachunkowych banku Kredytobiorcy z tytułu zadłużenia na dzień 3 listopada 2025 r. wysokość Pani zadłużenia w walucie CHF wynosiła 34.676,22 CHF. W przeliczeniu przez bank po kursie NBP to 158.987,00 PLN. To kwota kapitału i odsetek według Pani wiedzy i została umorzona. Na podstawie umowy rozliczenie dotychczasowych spłat kredytu zostanie zaliczone na poczet rat odsetkowych, a następnie rat kapitałowych. Oświadczyła Pani, że kredyt nie był ubezpieczony, a umorzenie dotyczyło tylko kapitału i odsetek. W skład umorzenia nie wchodziły odsetki karne.

W umowie ugody bank wystawił Pani załącznik o Zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ spełnia Pani warunki zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2011 r o zaniechaniu poboru podatku. Kredyt był udzielony na cele mieszkaniowe, zabezpieczony hipoteką, zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, nie korzystała Pani wcześnie z zaniechania poboru podatku. W umowie ugody strony ustalają za po zmianie waluty obcej na walutę PLN pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) kredytobiorcy względem Banku z tytułu umowy na dzień jej sporządzenia wynosi 44.232,61 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zamianie kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim w ten sposób, że bank dokona zwrotu, który na dzień sporządzenia umowy ugody wynosi 45.000,00 PLN - kwota zwrotu, którą Kredytobiorca poniósł na rzecz banku. Kwota wynikająca z Pani wpłat do banku.

Starała się Pani spłacać kredyt regularnie w ratach, czasem było to kilka CHF więcej, co mogło spowodować nadpłatę kapitału. Po wyniku ponownego przeliczenia i przewalutowaniu według kursów kredytu z CHF na PLN mogła powstać taka kwota, którą bank uznał za nadpłatę i zwrócił na Pani konto i którą zgłasza Pani do Urzędu Skarbowego. Nadpłata kapitału na dzień 3 listopada 2025 r. wynosi 44.232,61 PLN, a zwrot jest na kwotę 45.000,00 PLN. Wyjaśniła Pani, że w harmonogramie spłat i umowie pomiędzy Panią a bankiem w oczekiwaniu na druki z banku odnośnie podpisania Ugody a dniem jej wejścia w życie przypada dzień wymagalności spłaty raty kapitałowo- odsetkowej kredytu w CHF. Kredytobiorca jest zobowiązany do jej uregulowania w dotychczasowej wysokości. W dniu 12 listopada 2025 r. wpłaciła Pani do banku kolejną ratę kredytu w wysokości 249,10 CHF. Co mogło wpłynąć na podwyższenie zwrotu kapitału z banku. Dlatego, że podana kwota 44.232,61 PLN jest na dzień 3 listopada 2025 r., a kwota 45.000,00 r. jest po podpisaniu przez Panią umowy w dniu 12 listopada 2025 rok. Bank podpisał umowę później. (…) Bank (…) odesłał Pan umowę Ugody z datą 15 grudnia 2025 rok.

Odstąpiła Pani od zadania pytania nr 3.

Pytania doprecyzowane w uzupełnieniu

1.  Czy w Pani przypadku, jako podatnika, jest możliwość, aby skorzystała Pani z ustawy o zaniechaniu poboru podatku dochodowego (przychód)(zaniechanie poboru podatku dotyczy 2025 roku) od osób fizycznych zawiązany z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. z tytułu umorzonej wierzytelności na oraz ustawy podatkowej Ordynacja podatkowa art. 22 § 1 pkt 1 tej ustawy, który wskazuje, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub części możliwości zaniechania poboru podatku na rok 2025 r. od udzielonego kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, który został zabezpieczony hipoteką, przeznaczony na jeden cel mieszkaniowy, tj. czy musi Pani zapłacić podatek od umorzenia kredytu hipotecznego przeznaczonego na cele mieszkaniowe udzielonego w CHF, a na skutek przekształcenia w kredyt w PLN dług został umorzony, a kredyt zaciągnięty był na cele mieszkaniowe, na zakup jednego mieszkania, jednej inwestycji mieszkaniowej, obciążony został hipoteką, a wcześniej nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku?

2.  Czy może Pani skorzystać z zaniechania pobory podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 w stosunku do otrzymanego od banku zwrotu nadpłaty kapitału w kwocie 45.000,000 PLN, tj. czy musi Pani płacić podatek w stosunku od otrzymanego od banku zwrotu w kwocie 45.000,00 PLN nadpłaty kapitału kredytu -czy może Pani skorzystać z możliwości zaniechania poboru w całości lub części podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.?

Pani stanowisko

Ad. 1

W Pani ocenie zgodnie z Rozporządzeniem powinna Pani być zwolniona z poboru podatku dochodowego od dochodów (przychód) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, ponieważ spełnia Pani kryteria zamieszczone w rozporządzeniu. Kredyt udzielono na cele mieszkaniowe, zabezpieczony został hipoteką, zaciągnięty został na realizacje jednej inwestycji mieszkaniowej oraz nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego.

Powinna być Pani zwolniona w całości z poboru podatku zgodnie z art. 22. [Zaniechanie poboru podatku] § 1 zaniechać w całości poboru podatków, określając rodzaj podatku, od osób fizycznych za okres 2025 okres, z tytułu związanym z kredytem mieszkaniowym udzielonym na cele mieszkaniowe, ponieważ spełnia Pani kryteria zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.

Ad. 2

Zwrot kapitału przez Bank jest częścią wierzytelności kwoty kredytu jaki poniosła Pani jako kredytobiorca na rzecz banku i w Pani ocenie również nie powinna Pani płacić podatku z tego tytułu. Powinna być Pani zwolniona z opłat. W Pani opinii spełnia Pani warunki wskazane w rozporządzeniu Ministra finansów z dnia 11 marca 2021 r. i nie powinna Pani płacić podatku od zwrotu nadpłaconego kapitału w kwocie 45.000,00 PLN dokonanego na Pani konto przez (…) Bank (…).

W Pani opinii spełnia Pani warunki o zaniechaniu poboru podatku dochodowego z tytułu umorzonej wierzytelności Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r o ordynacji podatkowej zaniechanie poboru podatku od osób fizycznych, ponieważ spełnia Pani zawarte w niej postanowienia.

Powinna być Pani zwolniona z poboru podatku w całości z tytułu zwrotu kwoty 45.000,00 PLN kapitału kredytu hipotecznego, ponieważ jest to kredyt na cele mieszkaniowe, a zwrot dotyczył nadpłaty tegoż kredytu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank umorzył Pani zadłużenie oraz zwrócił określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowej tych czynności.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 omawianej ustawy, wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy jest zakup lokalu mieszkalnego. Zatem główna przesłanka została spełniona.

Ponadto, z przedstawionych przez Panią informacji wynika, że kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, kredyt był zabezpieczony hipotecznie i nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie.

W konsekwencji umorzenie przez bank części kredytu zaciągniętego przez Panią na zakup lokalu mieszkalnego stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Co za tym idzie - nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Pani stanowisko jest prawidłowe.

Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, bank w ramach ugody zwrócił Pani środki pieniężne dotyczące nadpłaconych przez Panią rat kapitałowo-odsetkowych.

W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc w istocie otrzymała Pani od banku zwrot kwoty, która stanowiła nadpłatę kredytu, to otrzymana przez Panią kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu dla kredytobiorcy, którzy faktycznie kredyt spłacał.

Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Zatem Pani stanowisko w zakresie wskazania, że będzie Pani zwolniona z zapłaty podatku w przypadku wypłaty kwoty dodatkowej jest prawidłowe.

Natomiast - skoro otrzymana od banku kwota nie będzie przychodem podatkowym, to nie znajdzie do niej zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby być objęty tym rozporządzeniem. Ponadto, ww. rozporządzenia nie stosuje się do zwracanych kwot.

Zatem w kwestii wskazania, że do otrzymanej kwoty tytułem rozliczenia kredytu ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.