Spółka z o.o., będąca polskim rezydentem podatkowym, zatrudnia pracowników inżynieryjno-technicznych na podstawie umów o pracę. Pracownicy ci opracowują utwory, takie jak dokumentacja konstrukcyjna, technologiczna, oprogramowanie i inne materiały techniczne, które spełniają definicję utworów w rozumieniu prawa autorskiego. Spółka przenosi autorskie prawa majątkowe do tych utworów na siebie, wypłacając pracownikom wyodrębnione honorarium autorskie. Spółka wdrożyła regulamin określający zasady…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w części dotyczącej działalności twórczej w zakresie działalności badawczo-rozwojowej jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 4 marca 2026 r. (wpływ 4 marca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm., dalej: „ustawa o CIT”).
Spółka jest przedsiębiorstwem działającym w obszarze zaawansowanych technologii dla (…), koncentrując się m.in. na pracach serwisowych, modernizacyjnych oraz wytwórczych w zakresie tzw. (…).
Głównym obszarem działalności Spółki jest prowadzenie remontów i modernizacji (…) oraz produkcja (…).
W ramach prowadzonej przez Spółkę działalności wyróżnić można pięć głównych obszarów kompetencyjnych, tj. (…), (…), (…), (…) oraz (…). Wnioskodawca realizuje projekty przy współpracy z partnerami krajowymi (w tym w ramach (…)) oraz partnerami zagranicznymi, a także jednostkami naukowymi i badawczymi.
Spółka dysponuje infrastrukturą produkcyjną obejmującą m.in. zakład produkcyjny, rozbudowany park maszynowy oraz specjalistyczne laboratoria niezbędne do realizacji projektów. Wnioskodawca wskazuje również na doświadczenie w realizacji projektów krajowych i międzynarodowych z zastosowaniem metodyki (…) w prowadzeniu złożonych zadań projektowych.
Zgodnie z ujawnionym w rejestrze KRS przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest (…) (PKD (…)). Pozostały zakres działalności Spółki obejmuje w szczególności:
Istotnym elementem działalności Spółki są prace inżynieryjne związane z projektowaniem i opracowywaniem rozwiązań technicznych oraz dokumentacji dla systemów i urządzeń, w tym m.in. dokumentacji konstrukcyjnej (schematy, projekty (…), rysunki mechaniczne), dokumentacji technologicznej, instrukcji, programów badań, opracowań naukowo-badawczych oraz oprogramowania (w tym kompletnego, zarejestrowanego oprogramowania i jego opisu).
W celu realizacji prac inżynieryjnych, projektowych, modernizacyjnych oraz wytwórczych (w tym w szczególności opracowywania dokumentacji technicznej i oprogramowania), Wnioskodawca zatrudnia na podstawie umów o pracę pracowników na stanowiskach inżynieryjno-technicznych.
Działalność pracowników na stanowiskach inżynieryjno-technicznych wiąże się z opracowywaniem tego rodzaju utworów. Zgodnie z przyjętymi w Spółce zasadami w dokumencie pod nazwą „Zasady stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników inżynieryjno-technicznych zatrudnionych na stanowiskach związanych z opracowywaniem utworów”, honorarium autorskie jest określane indywidualnie w umowie o pracę i dotyczy w szczególności wskazanych poniżej grup stanowisk/obszarów pracy:
- dalej łącznie: „Pracownicy twórczy”.
Wnioskodawca podkreśla, że przedstawił wyłącznie obszary pracy, w odniesieniu do których zamierza stosować preferencję, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT a nie pełną strukturę zatrudnienia w Spółce.
Do zadań Pracowników twórczych wskazanych powyżej należą obowiązki pracownicze z szeroko rozumianego zakresu działalności inżynieryjno-technicznej, prowadzącej do opracowania rezultatów o indywidualnym, twórczym charakterze, w szczególności dokumentacji technicznej oraz oprogramowania.
Wnioskodawca podkreśla, że za prace prowadzące do powstania takich rezultatów należy uznać nie tylko czynności polegające na bezpośrednim wytworzeniu końcowego utworu (np. opracowaniu kompletnego oprogramowania), lecz również szereg czynności niezbędnych do jego zaprojektowania, weryfikacji, wdrożenia, utrzymania i udokumentowania, bez których skuteczna realizacja prac nie byłaby możliwa.
Do czynności tych należą w szczególności: projektowanie i opracowywanie dokumentacji konstrukcyjnej (w tym schematów, projektów (…) oraz rysunków mechanicznych), przygotowywanie warunków technicznych i dokumentacji technologicznej, opracowywanie instrukcji i dokumentacji eksploatacyjnej (w tym instrukcji użytkowania, instrukcji obsługi technicznego i instrukcji napraw), przygotowywanie projektów (np. projektów wstępnych/koncepcyjnych/wykonawczych), analiz techniczno-ekonomicznych, opracowań naukowo-badawczych, dokumentacji integracji oraz programów badań (wstępnych i kwalifikacyjnych). W zakresie prac programistycznych (tam gdzie występują) obejmuje to również wytwarzanie oprogramowania (w tym kompletnego, zarejestrowanego oprogramowania) oraz opracowywanie jego opisu i dokumentacji towarzyszącej.
Prace te są realizowane przez wykwalifikowaną kadrę przypisaną do właściwych komórek organizacyjnych Spółki, które współpracują przy realizacji konkretnych zadań projektowych i inżynieryjnych. Wnioskodawca wdrożył wewnętrzne zasady wyodrębniania honorarium autorskiego oraz dokumentowania efektów prac, obejmujące m.in. roczne, imienne Karty Oceny Utworu/raporty utworów oraz zatwierdzanie ich przez właściwe osoby i Zespół ds. oceny utworów, co ma potwierdzać spełnienie przesłanek do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego.
Efektem działań podejmowanych przez Pracowników twórczych jest i będzie w przyszłości powstawanie utworów w rozumieniu ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 z późn. zm., dalej: „Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych”) (dalej łącznie: „Utwory”). W szczególności Utwory przyjmują (i będą przyjmować) postać m.in. dokumentacji konstrukcyjnej (np. schematów, projektów (…), rysunków mechanicznych), warunków technicznych, dokumentacji technologicznej, instrukcji, programów badań, opracowań naukowo‑badawczych, jak również oprogramowania (w tym kompletnego, zarejestrowanego oprogramowania) oraz opisu oprogramowania.
Wnioskodawca pragnie podkreślić, że określone powyżej Utwory mają charakter projektów niepowtarzalnych, mających indywidualny charakter i spełniających przesłanki utworu, wskazane w ustawie o prawach autorskich, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
Wnioskodawca podkreśla, że wskazane wyżej aktywności składają się na kompletny proces projektowania, wytwarzania, modernizacji i utrzymania rozwiązań technicznych, w ramach którego poszczególne elementy (zarówno końcowe opracowania, jak i rezultaty cząstkowe) mogą stanowić samodzielne Utwory. Każdy z rezultatów powstających w toku prac jest niezbędnym elementem procesu realizacji zadań Spółki, a jednocześnie może stanowić podstawę do rozporządzenia autorskimi prawami majątkowymi na rzecz pracodawcy, zgodnie z wewnętrznymi zasadami wyodrębniania honorarium autorskiego.
Poszczególni Pracownicy twórczy mogą wykonywać jedną lub kilka z opisanych czynności, w zależności od specyfiki projektu oraz zakresu obowiązków danego stanowiska. Z uwagi na złożoność realizowanych przedsięwzięć, prace te są zasadniczo wykonywane zespołowo, przy czym każdy z Pracowników twórczych uczestniczy w opracowaniu określonych elementów (np. wybranych dokumentów, części dokumentacji, fragmentów oprogramowania lub jego opisu), które mogą stanowić odrębne Utwory.
Wymienionym pracownikom przysługują osobiste prawa autorskie w zakresie utworów powstałych w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, natomiast autorskie prawa majątkowe do tych utworów są przenoszone na rzecz Wnioskodawcy, za co Pracownikom twórczym przysługuje wyodrębnione wynagrodzenie (honorarium).
Zasady wyodrębniania honorarium autorskiego, dokumentowania utworów oraz warunki stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawca uregulował w sposób odpowiadający zasadom wskazanym w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 15 września 2020 r. (sygn. DD3.8201.1.2018) dotyczącej zastosowania 50% KUP do honorarium autorskiego.
W szczególności Wnioskodawca wprowadził regulamin określający zasady stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników inżynieryjno-technicznych opracowujących utwory, w ramach którego wyodrębnia się kwotowo część wynagrodzenia zasadniczego stanowiącą honorarium (wynagrodzenie z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworu na pracodawcę).
Wynagrodzenie zasadnicze pracowników tworzących utwory składa się z honorarium oraz pozostałej części wynagrodzenia za pracę o charakterze organizacyjnym (w tym administracyjnym), nieobjętą ochroną wynikającą z prawa autorskiego. Wysokość honorarium w ramach wynagrodzenia zasadniczego wynosi nie mniej niż 20% i nie więcej niż 60% wynagrodzenia zasadniczego i jest uzależniona m.in. od stanowiska, zakresu obowiązków, doświadczenia, umiejętności oraz potencjału pracownika. Wysokość ta jest proponowana w oświadczeniu pracownika, akceptowana przez Dyrektora Biura, a następnie zatwierdzana w trybie przewidzianym regulaminem.
Dla celów wykazania spełnienia warunków do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, Wnioskodawca prowadzi stosowną dokumentację, w tym roczne imienne Karty Oceny Utworu oraz imienne raporty utworów wykonanych w danym roku podatkowym, które podlegają zatwierdzeniu w procedurze przewidzianej regulaminem. Regulamin przewiduje, że dane mogą pochodzić m.in. z miesięcznych raportów pozyskanych z programu kadrowo-płacowego lub z oświadczeń pracowników, a finalne raporty po zatwierdzeniu są przechowywane w elektronicznym repozytorium. Zsumowana w raporcie liczba roboczogodzin ze wszystkich zatwierdzonych dla danego pracownika utworów stanowi podstawę do wyliczenia wysokości ulgi podatkowej.
Spółka podkreśla również, że zgodnie z regulaminem nie stosuje się 50% kosztów uzyskania przychodu z tytułu praw autorskich do wynagrodzeń i zasiłków płatnych w okresach nieobecności w pracy z tytułu urlopów związanych z rodzicielstwem oraz niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, a wyodrębnione wynagrodzenie ulega odpowiednim korektom przewidzianym regulaminem.
Spółka zakłada również, że nie będzie rozliczała 50% kosztów uzyskania przychodów z tytułu praw autorskich do wynagrodzenia wypłacanego z tytułu urlopu wypoczynkowego.
Spółka zamierza stosować 50% KUP do honorarium autorskiego wypłacanego za utwory powstające na opisanych zasadach.
W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwości w zakresie możliwości stosowania jako płatnik preferencji, o której mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT w odniesieniu do zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobieranych od wynagrodzeń pracowników twórczych.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca pragnie potwierdzić, że pracowników, których dotyczy wniosek, należy uznać za twórców utworów w rozumieniu Ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 z późn. zm.).
Nawet przyjęty w Spółce regulamin dotyczący zasad stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników inżynieryjno-technicznych zatrudnionych na stanowiskach związanych z opracowywaniem utworów stanowi, że stosowany on jest tylko do pracowników, którzy są twórcami w rozumieniu przepisów Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Opisana we wniosku działalność pracowników o charakterze inżynieryjno-technicznym spełnia wskazane w zadanym pytaniu kryteria działalności twórczej, z następujących, wymienionych poniżej powodów.
Ukierunkowanie na nowe odkrycia (działalność nowatorska)
Działalność prowadzona przez pracowników Spółki, których dotyczy wniosek, jest ukierunkowana na opracowywanie nowych rozwiązań technicznych oraz rozwój istniejących koncepcji technologicznych w obszarze projektowania, integracji oraz wytwarzania specjalistycznych urządzeń elektronicznych i systemów technicznych. Pracownicy realizują prace polegające m.in. na opracowywaniu dokumentacji konstrukcyjnej, projektów technicznych, projektów koncepcyjnych, projektów wykonawczych, założeń technicznych, projektów szczególnych wymagań bezpieczeństwa, a także opracowań naukowo-badawczych.
W ramach tych prac powstają nowe koncepcje rozwiązań technicznych, w tym nowe architektury systemów, nowe układy elektroniczne, projekty (…), rozwiązania mechaniczne oraz dedykowane oprogramowanie sterujące i użytkowe. Proces projektowy obejmuje analizę potrzeb użytkownika (odbiorcy), opracowanie koncepcji funkcjonalnych, dobór technologii, opracowanie prototypowych rozwiązań oraz przygotowanie dokumentacji niezbędnej do wdrożenia produktu i jego późniejszej eksploatacji.
W rezultacie, działalność pracowników twórczych prowadzi do pozyskiwania nowej wiedzy technicznej oraz do opracowania nowych koncepcji projektowych i technologicznych, które mogą zostać wykorzystane przy tworzeniu nowych produktów, systemów lub procesów technologicznych.
Oparcie na oryginalnych, nieoczywistych koncepcjach i hipotezach (charakter twórczy) Realizowane przez pracowników twórczych zadania wymagają zastosowania indywidualnej wiedzy specjalistycznej, doświadczenia projektowego oraz samodzielnego rozwiązywania złożonych problemów technicznych (technologicznych). Opracowywane rozwiązania powstają w wyniku analizy wielu możliwych wariantów projektowych, formułowania hipotez dotyczących sposobu realizacji określonych funkcji technicznych oraz ich weryfikacji na etapie projektowania, badań i integracji systemów.
Prace te nie polegają na wykonywaniu czynności rutynowych ani odtwórczych. Każdy projekt wiąże się z koniecznością opracowania nowych rozwiązań konstrukcyjnych, technologicznych lub programistycznych, dostosowanych do specyficznych wymagań funkcjonalnych, technicznych i bezpieczeństwa. W szczególności dotyczy to tworzenia nowych projektów urządzeń, oprogramowania, dokumentacji technicznej oraz opracowań naukowo-badawczych, które mają indywidualny i autorski charakter.
Projektowanie i tworzenie produktów lub procesów o nowym lub ulepszonym charakterze Rezultatem działalności pracowników twórczych jest zazwyczaj opracowanie nowych lub znacząco ulepszonych produktów, systemów technicznych oraz rozwiązań technologicznych, które w stosunku do dotychczasowej działalności Spółki posiadają nowy lub bardziej zaawansowany charakter.
Dotyczy to w szczególności projektów obejmujących m.in.:
W bardzo wielu przypadkach rozwiązania te w sposób istotny, kluczowy różnią się od rozwiązań technologicznych dotychczas stosowanych w działalności Spółki lub stanowią rozwinięcie istniejących produktów poprzez wprowadzenie nowych funkcjonalności, zwiększenie parametrów technicznych, poprawę bezpieczeństwa, niezawodności lub efektywności działania w istotnym stopniu. W konsekwencji, rezultaty tych prac mają charakter innowacyjny w stosunku do dotychczasowej oferty produktowej Spółki, a niejednokrotnie również w stosunku do rozwiązań występujących w praktyce gospodarczej poza Spółką.
Powtarzalność i możliwość odtworzenia wyników prac
Rezultaty działalności pracowników są utrwalane w postaci szczegółowej dokumentacji technicznej, projektowej oraz programistycznej, obejmującej m.in. dokumentację konstrukcyjną, dokumentację technologiczną, projekty techniczne, projekty koncepcyjne i wykonawcze, dokumentację integracyjną, instrukcje użytkowania, instrukcje obsługiwania technicznego, instrukcje naprawy, katalogi części zamiennych oraz dokumentację oprogramowania.
Dokumentacja ta umożliwia jednoznaczne odtworzenie opracowanych rozwiązań, ich powtarzalne wytwarzanie, integrację, testowanie oraz eksploatację. Jednocześnie prowadzone są formalne procedury dokumentowania rezultatów działalności twórczej pracowników, obejmujące w szczególności roczne imienne Karty Oceny Utworu oraz raporty utworów wykonanych w danym roku podatkowym.
W ramach tych procedur identyfikowane są konkretne utwory powstałe w wyniku działalności pracowników, a następnie podlegają one ocenie i zatwierdzeniu przez Zespół ds. Oceny Utworów. Zsumowana liczba roboczogodzin przypisanych do zatwierdzonych utworów stanowi podstawę do ustalenia zakresu działalności twórczej pracownika.
Prowadzenie wskazanej dokumentacji oraz utrwalanie rezultatów prac w postaci szczegółowych projektów, dokumentacji technicznej i oprogramowania powoduje, że wyniki działalności twórczej pracowników mogą być odtworzone w procesie produkcyjnym, wdrożeniowym lub eksploatacyjnym.
W konsekwencji należy stwierdzić, że opisana działalność pracowników spełnia kryteria działalności twórczej wskazane w pytaniu, gdyż ma charakter nowatorski, opiera się na oryginalnych koncepcjach projektowych, prowadzi do powstawania nowych lub znacząco ulepszonych produktów i procesów, a także daje rezultaty możliwe do utrwalenia i powtarzalnego odtworzenia.
Wnioskodawca pragnie zastrzec w tym zakresie, że działalność pracowników twórczych w niewielkim stopniu ma charakter powtarzalny, gdyby rozumieć słowo „powtarzalny” w znaczeniu „powtarzający się”. Pracownicy twórczy w toku codziennej pracy spotykają się zazwyczaj z nowymi problemami badawczymi, których rozstrzygnięcie wymaga stworzenia pewnego nowego, unikalnego rozwiązania.
Opisana we wniosku działalność pracowników twórczych ma na celu zarówno zwiększanie zasobów wiedzy, jak i wykorzystywanie istniejących zasobów wiedzy w procesie opracowywania nowych lub ulepszonych rozwiązań technicznych.
Zwiększanie zasobów wiedzy
Działalność prowadzona przez pracowników twórczych przyczynia się do zwiększania zasobów wiedzy technicznej znajdujących się w Spółce w szczególności poprzez prowadzenie prac projektowych, analitycznych oraz badawczych związanych z opracowywaniem nowych rozwiązań technicznych, urządzeń elektronicznych oraz systemów technicznych.
W ramach realizowanych projektów pracownicy twórczy prowadzą m.in. analizy funkcjonalne i techniczne projektowanych rozwiązań, opracowują koncepcje nowych układów elektronicznych, architektur systemów oraz oprogramowania, a także przygotowują projekty konstrukcyjne, projekty (…), rozwiązania mechaniczne oraz dokumentację technologiczną. Proces ten wiąże się z koniecznością identyfikacji nowych problemów badawczych, sposobów realizacji określonych funkcji technicznych, weryfikacji przyjętych założeń projektowych oraz opracowywania nowych rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych.
Zwiększanie zasobów wiedzy następuje również w wyniku prowadzenia prac badawczo-rozwojowych, w szczególności poprzez opracowania naukowo-badawcze, przygotowywanie programów badań wstępnych i kwalifikacyjnych, analiz techniczno-ekonomicznych oraz testowanie opracowanych rozwiązań. Wyniki tych prac pozwalają na zdobycie nowych informacji dotyczących właściwości technicznych projektowanych urządzeń, ich parametrów funkcjonalnych, sposobów integracji z innymi systemami oraz optymalnych rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych.
Pozyskana w ten sposób wiedza jest utrwalana w postaci dokumentacji technicznej, projektowej oraz programistycznej, obejmującej m.in. dokumentację konstrukcyjną, dokumentację technologiczną, projekty techniczne, projekty koncepcyjne i wykonawcze, dokumentację integracyjną, opisy oprogramowania oraz opracowania naukowo-badawcze. Dokumentacja ta stanowi niezwykle cenny element zasobów Spółki i może być wykorzystywana zazwyczaj w zmodyfikowany sposób w kolejnych projektach oraz w procesie rozwoju nowych produktów.
Wykorzystanie zasobów wiedzy
Równocześnie działalność pracowników twórczych polega na wykorzystywaniu już posiadanych zasobów wiedzy technicznej, inżynieryjnej i projektowej w celu opracowania nowych lub ulepszonych produktów oraz procesów technologicznych.
Wykorzystanie istniejącej już wiedzy przejawia się w szczególności w procesie projektowania urządzeń i systemów technicznych, gdzie pracownicy wykorzystują zgromadzone doświadczenia projektowe, wcześniejsze rozwiązania konstrukcyjne, opracowane standardy technologiczne oraz wiedzę z zakresu elektroniki, mechaniki, informatyki i integracji systemów. Wiedza ta jest wykorzystywana m.in. przy opracowywaniu projektów koncepcyjnych, projektów technicznych i wykonawczych, dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej, projektów oprogramowania oraz dokumentacji integracyjnej.
Wykorzystanie zasobów wiedzy następuje również podczas opracowywania dokumentacji eksploatacyjnej i serwisowej, w tym instrukcji użytkowania, instrukcji obsługiwania technicznego, instrukcji napraw, katalogów części zamiennych czy dokumentacji aparatury kontrolno-pomiarowej. Wiedza zgromadzona w Spółce jest także wykorzystywana przy przygotowywaniu programów szkolenia personelu, kryteriów wyszkolenia obsług i zespołów naprawczych oraz przy opracowywaniu warunków technicznych i technologicznych dla nowych lub modernizowanych urządzeń.
W konsekwencji, działalność pracowników twórczych polega na systematycznym wykorzystywaniu posiadanych zasobów wiedzy oraz doświadczeń projektowych w celu opracowania nowych rozwiązań technicznych, a jednocześnie prowadzi do dalszego rozwoju tych zasobów poprzez zdobywanie nowych informacji i doświadczeń w toku realizacji kolejnych projektów.
Twórczy i indywidualny charakter działalności pracowników przejawia się w samodzielnym opracowywaniu nowych rozwiązań technicznych oraz w projektowaniu istotnych usprawnień w stosunku do rozwiązań stosowanych wcześniej w praktyce gospodarczej, w tym również rozwiązań wykorzystywanych dotychczas w działalności Spółki.
Działalność pracowników twórczych polega w szczególności na prowadzeniu prac projektowych, konstrukcyjnych oraz programistycznych związanych z opracowywaniem nowych lub ulepszonych urządzeń elektronicznych, systemów technicznych oraz dedykowanego oprogramowania. W toku realizacji tych prac pracownicy twórczy analizują istniejące (tj. standardowe albo opracowane już wcześniej) rozwiązania techniczne oraz identyfikują możliwości ich ulepszenia, w szczególności w zakresie funkcjonalności, parametrów technicznych, bezpieczeństwa użytkowania, niezawodności działania oraz efektywności eksploatacyjnej.
Twórczy charakter działalności przejawia się przede wszystkim w podejmowaniu działań polegających na projektowaniu i opracowywaniu nowych koncepcji konstrukcyjnych oraz technologicznych. Pracownicy opracowują m.in. projekty koncepcyjne, projekty wstępne, projekty techniczne oraz projekty wykonawcze, w których proponują nowe rozwiązania układów elektronicznych, architektury systemów, projektów (…), konstrukcji mechanicznych oraz rozwiązań programistycznych.
W ramach tych prac podejmowane są również działania polegające na opracowywaniu koncepcji modyfikacji istniejących urządzeń lub systemów, wprowadzaniu nowych funkcjonalności, a także dostosowywaniu rozwiązań technicznych do zmieniających się wymagań użytkowników lub nowych standardów technologicznych.
Konkretne działania podejmowane przez pracowników twórczych w celu usprawnienia rozwiązań stosowanych wcześniej w praktyce gospodarczej obejmują przykładowo:
Twórczy charakter działalności pracowników wynika z faktu, że opracowywane rozwiązania są rezultatem indywidualnej, jak i zespołowej pracy koncepcyjnej, wiedzy specjalistycznej oraz doświadczenia projektowego poszczególnych pracowników. Każdy projekt wymaga bowiem samodzielnego rozwiązania szeregu problemów technicznych, opracowania nowych koncepcji projektowych oraz wyboru optymalnych rozwiązań konstrukcyjnych, technologicznych i programistycznych.
Rezultaty tej działalności przyjmują postać utworów w rozumieniu przepisów prawa autorskiego, takich jak dokumentacja konstrukcyjna, projekty techniczne, dokumentacja technologiczna, oprogramowanie, opisy oprogramowania, opracowania naukowo-badawcze czy dokumentacja integracyjna, które mają indywidualny charakter oraz stanowią przejaw działalności twórczej pracowników.
Jak zostało to już zasygnalizowane, działalność prowadzona przez pracowników twórczych Spółki polega zarówno na zwiększaniu zasobów wiedzy technicznej, jak i na wykorzystywaniu posiadanych zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań w obszarze projektowania, integracji oraz rozwoju specjalistycznych urządzeń elektronicznych i systemów technicznych.
Cele stawiane na etapie inicjowania poszczególnych prac lub utworów
Na etapie rozpoczęcia poszczególnych prac projektowych pracownicy określają cele techniczne i funkcjonalne wynikające z założeń projektowych, potrzeb użytkownika oraz wymagań technicznych i eksploatacyjnych. Cele te są definiowane m.in. w dokumentach takich jak założenia techniczne, projekty założeń taktyczno-technicznych, projekty koncepcyjne, projekty wstępne oraz projekty techniczne.
Do typowych celów realizowanych prac należą w szczególności:
Realizacja powyższych celów wymaga wykorzystania specjalistycznej wiedzy z zakresu elektroniki, informatyki, mechaniki oraz integracji systemów, a także prowadzi do opracowania nowych rozwiązań technicznych i koncepcji projektowych.
Osiągane rezultaty w poszczególnych latach działalności w ramach zasobów Spółki
W kolejnych latach działalności rezultatem prac pracowników twórczych jest opracowanie licznych projektów (utworów) o charakterze technicznym, w szczególności dokumentacji konstrukcyjnej, projektów koncepcyjnych, projektów wstępnych, projektów technicznych i wykonawczych, dokumentacji technologicznej, dokumentacji integracyjnej, opracowań naukowo-badawczych oraz oprogramowania wraz z jego opisem.
Rezultaty te stanowią rozwiązania konkretnych problemów technicznych pojawiających się w trakcie realizacji poszczególnych projektów oraz prowadzą do powstania nowych lub ulepszonych urządzeń, systemów technicznych oraz rozwiązań technologicznych.
W wielu przypadkach efektem prac jest opracowanie nowych funkcjonalności urządzeń, poprawa parametrów technicznych, zwiększenie niezawodności lub bezpieczeństwa eksploatacji, a także opracowanie nowych metod integracji systemów lub nowych rozwiązań programistycznych.
Prace te realizowane są przez zespoły pracowników o kwalifikacjach inżynieryjno-technicznych, obejmujące m.in. projektantów elektroniki, konstruktorów, programistów oraz specjalistów w zakresie integracji systemów i dokumentacji technicznej.
W ramach realizowanych projektów wykorzystywane są zasoby rzeczowe Spółki, w szczególności specjalistyczne narzędzia projektowe i programistyczne, oprogramowanie inżynierskie, środowiska projektowania układów elektronicznych i oprogramowania, a także infrastruktura techniczna wykorzystywana w procesie projektowania i weryfikacji opracowanych rozwiązań.
Finansowanie prac odbywa się w ramach budżetów wewnętrznych przeznaczonych na realizację poszczególnych projektów technicznych realizowanych przez Spółkę. W ramach tych budżetów finansowane są koszty pracy zespołów projektowych, koszty opracowania dokumentacji projektowej oraz koszty związane z przygotowaniem i weryfikacją opracowywanych rozwiązań technicznych.
Rezultaty działalności pracowników twórczych są dokumentowane i ewidencjonowane w ramach wewnętrznych procedur Spółki. W szczególności sporządzane są roczne imienne Karty Oceny Utworu oraz raporty utworów wykonanych w danym roku podatkowym, które zawierają wykaz utworów powstałych w wyniku działalności twórczej pracowników. Dokumenty te są następnie weryfikowane i zatwierdzane przez Zespół ds. Oceny Utworów.
W konsekwencji działalność pracowników twórczych prowadzi zarówno do systematycznego zwiększania zasobów wiedzy technicznej Spółki, jak i do wykorzystywania tej wiedzy w celu opracowywania nowych zastosowań w postaci nowych lub ulepszonych produktów, systemów technicznych oraz rozwiązań technologicznych.
Wnioskodawca pragnie potwierdzić, że działalność zawodowa pracowników twórczych, których dotyczy niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, jest prowadzona w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według przyjętego w Spółce systemu oraz dąży do realizacji z góry przyjętych (wyznaczonych) celów do osiągnięcia.
Pytanie
Czy część wynagrodzenia wypłacanego przez Wnioskodawcę Pracownikom twórczym, stanowiąca wyodrębnione honorarium autorskie z tytułu przeniesienia na Wnioskodawcę autorskich praw majątkowych do Utworów powstających w ramach stosunku pracy (w szczególności Utworów w postaci m.in. dokumentacji konstrukcyjnej/technologicznej, instrukcji, programów badań, opracowań naukowo-badawczych oraz oprogramowania i jego opisu), stanowi przychód z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub rozporządzania tymi prawami, o którym mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, uzyskiwany z działalności, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT (działalność badawczo-rozwojowa) a w konsekwencji, czy Wnioskodawca jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych jest uprawniony do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu do tej części wynagrodzenia (honorarium autorskiego)?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, wypłacane Pracownikom twórczym wynagrodzenie w części stanowiącej wyodrębnione honorarium autorskie z tytułu przeniesienia na Spółkę autorskich praw majątkowych do konkretnych Utworów stanowi przychód, o którym mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, uzyskiwany w ramach działalności wskazanej w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT (działalność badawczo-rozwojowa). W konsekwencji Spółka stoi na stanowisku, że Spółka jako płatnik PIT będzie uprawniona do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu do tej części wynagrodzenia (honorarium autorskiego).
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
W ocenie Spółki, wypłacane Pracownikom twórczym wynagrodzenie w części dotyczącej przenoszenia przez nich na Spółkę autorskich praw majątkowych do konkretnych Utworów stanowi przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone przez pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Za pracownika w rozumieniu ustawy o PIT, uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Zgodnie z art. 32 ustawy o PIT osoby fizyczne:
Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tejże ustawy.
Artykuł 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT wskazuje, że:
Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Natomiast łączne koszty, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy o PIT, nie mogą przekroczyć w danym roku podatkowym kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, wskazanej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT.
Przepis ust. 9 pkt 3 ww. art. ustawy o PIT stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:
1. działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
2. działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;
3. produkcji audialnej i audiowizualnej;
4. działalności publicystycznej;
5. działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;
6. działalności konserwatorskiej;
7. prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;
8. działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.
Analizując powyższe przepisy w kontekście niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, należy stwierdzić, że jednym z koniecznych warunków stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów w kontekście danego pracownika jest tworzenie przez niego utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które to powstają w wyniku podejmowanej przez niego (w ramach stosunku pracy) działalności badawczo-rozwojowej.
Spółka uregulowała pozostałe kwestie dotyczące przenoszenia praw autorskich do Utworów przez Pracowników na Wnioskodawcę, w tym w szczególności dotyczące określenia honorarium z tego tytułu, związane z prawidłowym stosowaniem 50% kosztów uzyskania przychodów w sposób zgodny z treścią interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 15 września 2020 r. (sygn. DD3.8201.1.2018). Natomiast zagadnienie dotyczące złożonego wniosku o interpretację dotyczy ustalenia, czy działania wykonywane przez Pracowników twórczych w ramach obowiązków opisanych w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym stanowią działalność twórczą działalność badawczo-rozwojową. Problematyka ta nie została bowiem rozstrzygnięta w ww. interpretacji ogólnej.
W związku z tym, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest kwestia realizowania przez Pracowników twórczych w ramach obowiązków służbowych działalności badawczo-rozwojowej, należy wskazać na treść art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, zgodnie z którym działalność badawczo-rozwojowa to:
Natomiast w myśl art. 5a pkt 39 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie o PIT jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
Z kolei prace rozwojowe zdefiniowane są w art. 5a pkt 40 ww. ustawy i oznaczają prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z powyższymi przepisami, badania naukowe to działalność obejmująca:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Wnioskodawca jest zdania, że prace wykonywane przez pracowników będących Pracownikami twórczymi, spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej. Powyższe przepisy wprowadzają kilka istotnych kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest możliwość uznania określonych działań za działalność badawczo-rozwojową (przy czym zgodnie z przyjęta interpretacją powyższych przepisów, kryteria te muszą być spełnione łącznie). Zgodnie z tymi kryteriami, działalność badawczo-rozwojowa powinna:
W ocenie Wnioskodawcy czynności wykonywane przez Pracowników twórczych, opisane w przedstawionym stanie faktycznym wypełniają definicję prac rozwojowych - polegają bowiem na wykorzystaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności do planowania tworzenia nowych oraz ulepszonych rozwiązań.
Dodatkowo, czynności wykonywane przez Pracowników twórczych mają charakter twórczy a ich wynikiem jest powstawanie utworów w rozumieniu ustawy o prawach autorskich.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza:
W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem, słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium "systematyczności" danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisane w niniejszym wniosku prace realizowane przez Pracowników twórczych stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT, w związku z czym Wnioskodawca, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, jest uprawniony do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu do tej części wynagrodzenia, która odpowiada wyodrębnionemu honorarium autorskiemu z tytułu przeniesienia na Wnioskodawcę autorskich praw majątkowych do Utworów powstających w ramach stosunku pracy (w szczególności Utworów w postaci m.in. dokumentacji konstrukcyjnej/technologicznej, instrukcji, programów badań, opracowań naukowo‑badawczych oraz oprogramowania i jego opisu), ze względu na to, że przychody te stanowią przychód z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub rozporządzania tymi prawami, o którym mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT.
Przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie w części dotyczącej działalności twórczej w zakresie działalności badawczo-rozwojowej. Natomiast wniosek w części dotyczącej zastosowania art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega odrębnemu rozstrzygnięciu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w części dotyczącej działalności twórczej w zakresie działalności badawczo-rozwojowej jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w tej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy:
Źródłem przychodów jest: działalność wykonywana osobiście.
Według art. 12 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Stosownie natomiast do art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Koszty uzyskania przychodów
Jak wynika z art. 22 ust. 1 ustawy o podarku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Natomiast z art. 22 ust. 9 pkt 3 ww. ustawy wynika, że:
Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami - określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Przy czym, w myśl art. 22 ust. 9a ww. ustawy:
W roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1.
Stosownie do art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:
1) działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;
3) produkcji audialnej i audiowizualnej;
4) działalności publicystycznej;
5) działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;
6) działalności konserwatorskiej;
7) prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2509), do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;
8) działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.
Pojęcie twórczości
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć użytych w art. 22 ust. 9 pkt 3, takich jak „twórca”, „korzystanie przez twórców z praw autorskich” lub pojęć z nimi związanych, jak np. „utwór”.
Ustawodawca odsyła w tym względzie do odrębnych przepisów, przez które należy rozumieć ustawę z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24) ze zm..
Według art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
W świetle natomiast art. 1 ust. 2 tej ustawy:
W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
2) plastyczne;
3) fotograficzne;
4) lutnicze;
5) wzornictwa przemysłowego;
6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
7) muzyczne i słowno-muzyczne;
8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
9) audiowizualne (w tym filmowe).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przymiotnik „twórczy”, który poprzedza wymieniane przez ustawodawcę w art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rodzaje działalności można zdefiniować jako mający na celu tworzenie; będący wynikiem tworzenia, a jako jego synonimy Słownik Języka Polskiego PWN wymienia m.in. przymiotniki: konstruktywny, kreatywny, kreacyjny. Nie ulega zatem wątpliwości, że objęte przedmiotowym przepisem efekty takiej działalności musi cechować kreatywność, unikalność czy osobiste ujęcie przez ich twórców.
W rozumieniu prawa autorskiego, jako twórczy traktowany jest taki rezultat działalności, który na tyle związany jest z osobą twórcy, by było mało prawdopodobne, aby inna osoba podejmująca identycznie skierowany wysiłek twórczy uzyskała analogiczny lub zasadniczo zbliżony rezultat.
Ustawodawca wyszczególniając przykładowe kategorie utworów posłużył się porządkującym kryterium przedmiotu twórczości i użytych w niej środków wyrazu. Oznacza to, że niektóre dzieła chronione mogą być przyporządkowane do więcej niż jednego przedziału klasyfikacyjnego. Utwory wyrażone w sposób określony w art. 1 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy stanowią niejednorodną grupę utworów będących przedmiotem prawa autorskiego. Grupa ta została wyodrębniona ze względu na stosowane przez twórcę techniczne środki wyrazu, czyli utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi. W grupie tej wyodrębniono podkategorie według przedmiotu twórczości, czyli literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe.
Przedstawili Państwo informacje, z których wynika, że:
1. zatrudniają Państwo pracowników na podstawie umowy o pracę;
2. zatrudnione przez Państwa osoby prowadzą m.in. prace inżynieryjne związane z projektowaniem i opracowywaniem rozwiązań technicznych oraz dokumentacji dla systemów i urządzeń, projektowanie i opracowywanie dokumentacji konstrukcyjnej, przygotowywanie warunków technicznych i dokumentacji technologicznej itd.;
3. rezultaty pracy pracowników stanowią utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
4. prawa autorskie do stworzonych utworów są przenoszone na Państwa;
5. działalność pracowników spełnia kryteria działalności twórczej ze względu m.in. na ukierunkowanie na nowe odkrycia, projektowanie i tworzenie produktów lub procesów o nowym lub ulepszonym charakterze oraz zwiększanie i wykorzystywanie zasobów wiedzy
Powzięli Państwo wątpliwość, czy utwory tworzone przez zatrudnione osoby wpisują się w pojęcie „działalności twórczej w zakresie działalności badawczo-rozwojowej”.
Działalność twórcza
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „działalności twórczej” ani też nie odsyła w celu wyjaśnienia zakresu tych pojęć do innych przepisów prawa. Poszukując znaczenia tych pojęć, należy odnieść się do języka powszechnego.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN - „działalność” oznacza:
1) „zespół działań podejmowanych w jakimś celu”,
2) „funkcjonowanie czegoś lub oddziaływanie na coś”,
natomiast „twórczy” oznacza:
1) „mający na celu tworzenie; też: będący wynikiem tworzenia”,
2) „dotyczący twórców”.
Proces tworzenia utworu składa się z szeregu czynności koniecznych do stworzenia tego utworu.
Na poszczególnych etapach tego procesu efekty pracy, które powstają, z reguły posiadają cechę nowości. Jednak cecha ta nie jest warunkiem wystarczającym do uznania danej działalności za twórczą i zastosowania z tego tytułu 50% kosztów uzyskania przychodów. Działalność twórcza musi obok cechy nowości posiadać również indywidualny charakter. Tylko rezultaty takiej działalności mogą być uznane za utwór.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej
Stosownie do art. 5a pkt 38 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871 i 1897),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że oznaczają one:
Prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.):
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Zatem z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji.
Z ustawowej definicji prac badawczo-rozwojowych wynika, że taka działalność musi mieć charakter twórczy. Posłużenie się tym sformułowaniem wskazuje, że działalność badawczo-rozwojowa to taka aktywność, która nastawiona jest na tworzenie nowych i oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, które nie mają odtwórczego charakteru. Po drugie, z art. 5a pkt 38 ustawy podatkowej wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi być podejmowana w systematyczny sposób. Najbardziej właściwą definicją systematyczności prowadzenia działalności B+R jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo „systematycznie” odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Działalność badawczo-rozwojowa musi być podejmowana w sposób systematyczny. Pojęcie „systematyczny” - w odniesieniu do procesów - oznacza „zachodzący stale od dłuższego czasu”; w odniesieniu do działań oznacza „prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; planowy, metodyczny”.
Z uwagi na charakter działań, jakie obejmuje działalność badawczo-rozwojowa, pojęcia systematyczności tych działań nie należy ograniczać wyłącznie do ich zwykłego organizacyjnego uporządkowania i częstotliwości podejmowanych czynności. Znaczenie pojęcia „systematyczności” będzie także wynikową przedmiotu prowadzonych działań (badań naukowych lub prac rozwojowych) - musi uwzględniać specyfikę podejmowanych badań lub prac.
Celem działalności badawczo-rozwojowej jest: zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Punktem wyjściowym dla działalności badawczo-rozwojowej jest więc posiadanie pewnego poziomu (określonych zasobów) wiedzy w konkretnym temacie. Aby stwierdzić, czy podjęte działania prowadzą do zwiększenia poziomu wiedzy oraz służą wykorzystywaniu zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań, koniecznym jest określenie poziomu wiedzy „wyjściowej” i „wyjściowego” stanu wykorzystywania zasobów wiedzy, „wyjściowego” stanu jej zastosowań. Bez takiego nakreślenia „punktu wyjścia” dla działalności badawczo-rozwojowej nie da się nakreślić celów podejmowanych działań.
Podsumowując, działalność badawczo-rozwojowa to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia, w tym badań naukowych (nakierowanych na nową wiedzę i umiejętności) oraz prac rozwojowych (nakierowanych na wykorzystanie dostępnej wiedzy i umiejętności) w celu zwiększenia zasobów wiedzy do tworzenia nowych, zmienionych lub usprawnionych produktów, procesów lub usług (również w formie nowych technologii).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy dotyczące działalności badawczo-rozwojowej należy interpretować ściśle, a zatem do działalności badawczo-rozwojowej można zaliczyć tylko te działania podatnika, które wyczerpują znamiona definicji zawartej w treści art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena Państwa stanowiska
Przenosząc powyższe na grunt omawianej sprawy, podkreślam, że w celu stwierdzenia, czy Państwa pracownicy prowadzą działalność badawczo-rozwojową, należy przeprowadzić analizę nakierowaną na zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej, które mogą zostać uznane za działalność badawczo-rozwojową (tj. tych aktywności podmiotu, które spełniają definicję wskazaną w art. 5a pkt 38 ww. ustawy).
Z opisu sprawy wynika, że projekty tworzone przez Państwa pracowników są projektami niepowtarzalnymi, mającymi indywidualny charakter. Czynności podejmowane przez Pracownika są działalnością twórczą obejmującą prace rozwojowe w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W ramach czynności podejmowanych przez pracowników prowadzone są badania naukowe obejmujące prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych wyrobów lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń. Przeprowadzone badania przynoszą efekt w postaci nowych koncepcji rozwiązań technicznych.
Ponadto, działalność pracowników prowadzi do systematycznego zwiększania zasobów wiedzy, jest prowadzona w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny i dąży do realizacji z góry wyznaczonych do osiągnięcia celów.
Na podstawie tak przedstawionego opisu sprawy oraz cytowanych przepisów stwierdzam, że przedstawione we wniosku działania Państwa pracowników spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż są podejmowane w sposób systematyczny, mają charakter twórczy oraz podejmowane są w celu zwiększania zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Działania zatrudnionych przez Państwa pracowników można zatem uznać za działalność twórczą w zakresie działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w przepisie art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Państwa stanowisko w tym zakresie jest więc prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo