W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem umowy kredytu - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Podatnicy (małżeństwo) zawarli w 2008 roku umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF na kwotę 150 000 zł, przeznaczonego na budowę domu. W związku z klauzulami niedozwolonymi umowa została uznana za nieważną wyrokiem sądu (nieprawomocnym). Bank zaproponował ugodę, na mocy której umorzył pozostały…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniliście go Państwo pismem z 10 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwania.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
Pani A.A.
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
Pan B.B.
Opis stanu faktycznego
W dniu 10 kwietnia 2008 r. Zainteresowana będąca stroną postępowania - A.A. wraz z mężem Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania - B.B. zawarli umowę kredytu hipotecznego nr (…) indeksowanego kursem franka szwajcarskiego z bankiem (…) (obecnie Bank (…)). W momencie zawarcia umowy Zainteresowani pozostawali w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej i jest tak do chwili obecnej. Kwota kredytu wynosiła 150.000,00 zł i została przeznaczona na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego w celu zaspokojenia osobistych potrzeb mieszkaniowych. Umowa kredytowa zabezpieczona została hipoteką ustanowioną na kredytowanej nieruchomości. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.
W związku z zastosowaniem przez Bank w umowie kredytowej klauzul niedozwolonych, w grudniu 2023 r. Zainteresowani złożyli przeciwko Bankowi (…), do Sądu (…) w (…) pozew o ustalenie nieważności umowy kredytowej oraz o zapłatę kwoty wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych w wysokości 271.482,06 zł, jako nienależnych Bankowi (sygnatura akt (…)). Postępowanie zakończyło się wydaniem wyroku stwierdzającego nieważność umowy w dniu 9 września 2025 r. Wyrok nie uprawomocnił się, Bank (…) złożył apelację.
W listopadzie 2025 r. Bank zwrócił się do Zainteresowanych z propozycją zawarcia ugody, w której zaproponował:
Treść ugody została przygotowana przez Bank, ma charakter standardowy i nie ma możliwości zmiany treści jej postanowień. Bank nie podaje konkretnego tytułu dokonania zwrotu 103.364,93 zł, używa określenia - cytuję: „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 103.364,93 PLN.” W opinii Zainteresowanych jest to jednoznaczne ze zwrotem na rzecz Zainteresowanych nadpłaconych bankowi kwot. Bank wypłacił Zainteresowanym kwotę 150.000,00 zł, a na dzień sporządzenia Ugody, Zainteresowani zapłacili na rzecz Banku kwotę 271.482,06 zł (kwota wskazana w wyroku sądu I instancji). Różnica wynosi 121.482,06 zł. Zaproponowana przez Bank kwota zwrotu jest nawet niższa od kwoty, która wynika z różnicy między kwotą dotychczas wpłaconą przez Zainteresowanych do banku, a kwotą udzielonego przez bank kredytu.
Z uwagi na chęć szybkiego zakończenia sporu sądowego, Zainteresowani chcą zawrzeć ugodę z Bankiem. Zainteresowani spełniają warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od umorzonej pozostającej do spłaty kwoty kapitału kredytu w wysokości 88.846,95 zł, na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Zainteresowani obawiają się jednak czy wypłacona im przez Bank kwota 103.364,93 zł nie będzie stanowiła przychodu do opodatkowania.
Uzupełnienie
W dniu 10 kwietnia 2008 r. Zainteresowani zawarli umowę kredytu hipotecznego nr (…) indeksowanego kursem franka szwajcarskiego z bankiem (…) (obecnie Bank (…)). Kwota kredytu wynosiła 150.000,00 zł i została przeznaczona na pokrycie części kosztów budowy jednego domu mieszkalnego, w celu zaspokojenia osobistych potrzeb mieszkaniowych rodziny Zainteresowanych. W związku z zastosowaniem przez Bank w umowie klauzul niedozwolonych Zainteresowani złożyli przeciwko Bankowi (…) do Sądu (…) w (…) pozew o ustalenie nieważności umowy kredytowej oraz o zapłatę kwoty wpłacanych rat kapitałowo-odsetkowych w wysokości 271.482,06 zł jako nienależnych Bankowi (sygnatura akt (…)). Postępowanie zakończyło się wydaniem wyroku stwierdzającego nieważność umowy w dniu 9 wrześnie 2025 r. Wyrok jednak nie uprawomocnił się, ponieważ Bank (…) złożył apelację.
W listopadzie 2025 r. Bank zwrócił się do Zainteresowanych z propozycją ugody. Z uwagi na ryzyko kilkuletniego oczekiwania na sądowe rozstrzygnięcie sporu Zainteresowani przystąpili do negocjacji ugodowych i w dniu 16 lutego 2026 r. podpisali ugodę.
Zgodnie z jej brzmieniem ostatecznym nastąpiło:
Roszczeniem Zainteresowanych wobec Banku był zwrot wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych w wysokości 271.482,06 zł, jako nienależnych bankowi natomiast Bank miał wobec Zainteresowanych roszczenie w wysokości udzielonego kredytu, tj. 150.000,00 zł. Różnica między roszczeniami wynosi 121.482,06 zł na rzecz Zainteresowanych. Bank wypłacił Zainteresowanym kwotę 103.364,93 zł w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z umowy, czyli dokonał zwrotu środków wpłaconych wcześniej do Banku. Wysokość wypłaconej kwoty była negocjowana indywidualnie, a jej podstawą były kwoty wpłacane do Banku a nienależne Bankowi.
Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
Czy kwota 103.364,93 zł, którą Bank zobowiązuje się zapłacić Zainteresowanym jako pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron stanowi przychód do opodatkowania?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych kwota 103.364,93 zł, którą Bank wypłacił jako pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń nie stanowi przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest to zwrot części wpłaconych środków, a nie uzyskanie nowego dochodu. Nie powstanie po stronie Zainteresowanych przysporzenie majątkowe, ponieważ kwota, którą Bank wypłacił Zainteresowanym była wcześniej wpłacona przez Zainteresowanych do Banku na poczet rat kapitałowo-odsetkowych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazaliście Państwo, że na podstawie ugody bank wypłacił Państwu określoną kwotę. Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wypłata kwoty dodatkowej
Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty
Z opisu sprawy wynika, że Bank udzielił Państwu kredytu w wysokości 150.000,00 zł. Państwo w ramach spłat rat kapitałowo-odsetkowych zapłaciliście na rzecz Banku kwotę 271.482,06 zł, a w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń Bank wypłacił Państwu kwotę 103.364,93 zł.
W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem umowy kredytu - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Przyjmując, że otrzymaliście Państwo od banku tytułem rozliczenia zwrot środków, które wcześniej wpłacaliście Państwo w ramach wykonywania postanowień umowy kredytowej, to otrzymana przez Państwa kwota nie stanowi przychodu.
Tym samym - nie ciąży na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Państwa stanowisko w tej części jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawiliście i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pani AA (Zainteresowana będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo