Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.241.2026.3.MN

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 16 marca 2026 r. (wpływ 16 marca 2026 r.) oraz z 20 marca 2026 r. (wpływ 20 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

12 kwietnia 2006 r. Wnioskodawczyni, jako współkredytobiorca, zawarła z Bankiem (…) umowę kredytu hipotecznego nr (…), indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) w zamiarze sfinansowania inwestycji mieszkaniowej - budowa domu jednorodzinnego na potrzeby własne kredytobiorców.

Zobowiązanie wynikające z ww. umowy zostało w całości spłacone 3 lipca 2015 r., co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania kredytowego wobec banku.

W związku z zawarciem i wykonywaniem przedmiotowej umowy kredytu, Wnioskodawczyni - łącznie z pozostałymi współkredytobiorcami - wniosła przeciwko Bankowi (…) pozew cywilny o zapłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy łączną kwotą spłat dokonanych na rzecz banku (kapitału i odsetek), a kwotą kapitału faktycznie udzielonego kredytu.

Roszczenie zostało oparte na założeniu nieważności umowy kredytu z uwagi na zawarte w niej niedozwolone postanowienia umowne (klauzule indeksacyjne do waluty CHF), co skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczeń nienależnych w rozumieniu art. 410 § 1-2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Jednocześnie Bank (…) wytoczył przeciwko Wnioskodawczyni oraz pozostałym współkredytobiorcom powództwo o zapłatę kwoty odpowiadającej wartości kapitału udzielonego kredytu, dochodzonej tytułem zwrotu świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy.

Strony postępowań (bank oraz kredytobiorcy, w tym Wnioskodawczyni) zamierzają zawrzeć ugodę cywilnoprawną w celu definitywnego zakończenia sporów oraz rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z umowy kredytu.

Stronami ugody mają być z jednej strony Bank (…) z siedzibą w (…), a z drugiej strony Wnioskodawczyni wraz ze współkredytobiorcami, określani łącznie jako kredytobiorcy lub powodowie.

Ugoda ma na celu polubowne zakończenie postępowań sądowych prowadzonych przed Sądem Okręgowym w (…) (sygn. (…) oraz (…)), jak również wyczerpujące uregulowanie wszelkich roszczeń Kredytobiorców wobec Banku związanych z zawarciem, treścią i wykonywaniem Umowy kredytu, w tym roszczeń wywodzonych z zarzutów jej nieważności oraz abuzywności postanowień dotyczących indeksacji kredytu do waluty CHF i zasad ustalania kursu wymiany walut.

W ramach ugody Strony mają zgodnie potwierdzić, że Umowa kredytu była ważna, kredyt został w całości wypłacony i przeznaczony na cel określony w Umowie, tj. na cele mieszkaniowe oraz że na dzień zawarcia ugody w księgach rachunkowych Banku nie figuruje żadne zobowiązanie Kredytobiorców z tytułu Umowy, ponieważ kredyt został całkowicie spłacony 3 lipca 2015 r.

Kredytobiorcy oświadczą, że zawarcie ugody jest dobrowolne, mieli możliwość negocjowania jej postanowień oraz zrzekają się wszelkich roszczeń wobec Banku związanych z Umową, w tym dochodzonych w postępowaniach indywidualnych, a także zobowiązują się do cofnięcia powództwa o zapłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy łączną kwotą spłat dokonanych na rzecz banku (kapitału i odsetek), a kwotą kapitału faktycznie udzielonego kredytu, wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz do niewystępowania w przyszłości z jakimikolwiek dalszymi roszczeniami wobec Banku w tym zakresie.

W wykonaniu ugody Bank zobowiąże się do zapłaty na rzecz powodów, kwoty 220.277,00 zł, tytułem odszkodowania stanowiącego częściowy zwrot spłaconych przez nich w tym przez Wnioskodawczynię rat kredytowych, płatną w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody.

Kwota odszkodowania ma charakter świadczenia kompensacyjnego - została określona jako odszkodowanie stanowiące częściowy zwrot rat kredytowych zapłaconych przez Kredytobiorców, w tym Wnioskodawczynię w wykonaniu Umowy kredytu, przy czym Bank zobowiązuje się do jej zapłaty w częściach na rachunki poszczególnych Kredytobiorców.

Z tej kwoty Wnioskodawczyni otrzyma na swój rachunek bankowy kwotę w wysokości 116.154.87 zł, tytułem odszkodowania stanowiącego częściowy zwrot spłaconych przez nią rat kredytowych (dalej: „Świadczenie Odszkodowawcze”) w związku z wykonywaniem przez nią umowy kredytu.

W następstwie zawarcia ugody Kredytobiorcy zrzekają się wobec Banku wszelkich roszczeń związanych z Umową, w tym roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń wynikających z zarzutów nieważności Umowy oraz abuzywności jej postanowień, oraz zobowiązują się nie występować w przyszłości z dalszymi roszczeniami na tej podstawie. Świadczenie Odszkodowawcze ma charakter jednorazowy, pieniężny i jest spełniane wyłącznie w związku z zawartą ugodą.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na pytanie, czy na podstawie ugody Wnioskodawczyni otrzyma świadczenie odszkodowawcze czy zwrot, Wnioskodawczyni przedstawiła następujący opis.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

12 kwietnia 2006 r. Wnioskodawczyni, jako współkredytobiorca, zawarła z Bankiem (…) umowę kredytu hipotecznego nr (…), indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) w zamiarze sfinansowania inwestycji mieszkaniowej - budowa domu jednorodzinnego na potrzeby własne kredytobiorców. Zobowiązanie wynikające z ww. umowy zostało w całości spłacone 3 lipca 2015 r., co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania kredytowego wobec banku.

W związku z zawarciem i wykonywaniem przedmiotowej umowy kredytu, Wnioskodawczyni – łącznie z pozostałymi współkredytobiorcami – wniosła przeciwko Bankowi (…) pozew cywilny o zapłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy łączną kwotą spłat dokonanych na rzecz banku (kapitału i odsetek), a kwotą kapitału faktycznie udzielonego kredytu. Roszczenie zostało oparte na założeniu nieważności umowy kredytu z uwagi na zawarte w niej niedozwolone postanowienia umowne (klauzule indeksacyjne do waluty CHF), co skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczeń nienależnych w rozumieniu art. 410 § 1–2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Jednocześnie Bank (…) wytoczył przeciwko Wnioskodawczyni oraz pozostałym współkredytobiorcom powództwo o zapłatę kwoty odpowiadającej wartości kapitału udzielonego kredytu, dochodzonej tytułem zwrotu świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy.

Strony postępowań (bank oraz kredytobiorcy, w tym wnioskodawczyni) zamierzają zawrzeć ugodę cywilnoprawną pozasądową w celu definitywnego zakończenia sporów oraz rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z umowy kredytu.

Stronami ugody mają być z jednej strony Bank (…) z siedzibą w (…), a z drugiej strony wnioskodawczyni wraz ze współkredytobiorcami, określani łącznie jako kredytobiorcy lub powodowie. Ugoda ma na celu polubowne zakończenie postępowań sądowych prowadzonych przed Sądem Okręgowym w (…) (sygn. (…) oraz (…)), jak również wyczerpujące uregulowanie wszelkich roszczeń Kredytobiorców wobec Banku związanych z zawarciem, treścią i wykonywaniem Umowy kredytu, w tym roszczeń wywodzonych z zarzutów jej nieważności oraz abuzywności postanowień dotyczących indeksacji kredytu do waluty CHF i zasad ustalania kursu wymiany walut.

W ramach ugody pozasądowej Strony mają zgodnie potwierdzić, że Umowa kredytu była ważna, kredyt został w całości wypłacony i przeznaczony na cel określony w Umowie tj. na cele mieszkaniowe oraz że na dzień zawarcia ugody w księgach rachunkowych Banku nie figuruje żadne zobowiązanie Kredytobiorców z tytułu Umowy, ponieważ kredyt został całkowicie spłacony 3 lipca 2015 r.

Kredytobiorcy oświadczą, że zawarcie ugody jest dobrowolne, mieli możliwość negocjowania jej postanowień oraz zrzekają się wszelkich roszczeń wobec Banku związanych z Umową, w tym dochodzonych w postępowaniach indywidualnych, a także zobowiązują się do cofnięcia powództwa o zapłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy łączną kwotą spłat dokonanych na rzecz banku (kapitału i odsetek), a kwotą kapitału faktycznie udzielonego kredytu, wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz do niewystępowania w przyszłości z jakimikolwiek dalszymi roszczeniami wobec Banku w tym zakresie.

W wykonaniu ugody Bank zobowiąże się do zapłaty na rzecz powodów kwotę 220.277,00 zł tytułem zwrotu części rat kapitałowo‑odsetkowych uiszczonych przez Kredytobiorców w wykonaniu Umowy kredytu, które Bank zobowiązuje się zwrócić Kredytobiorcom w ramach ugody, płatnej w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia.

Kwota ta ma charakter zwrotu części świadczeń uprzednio spełnionych przez Kredytobiorców na rzecz Banku – mieści się w łącznej kwocie rat kapitałowo‑odsetkowych wpłaconych przez Kredytobiorców w wykonaniu Umowy kredytu.

Bank zobowiązuje się do wypłaty tej kwoty w częściach na rachunki poszczególnych Kredytobiorców. Z tej kwoty Wnioskodawczyni otrzyma na swój rachunek bankowy kwotę w wysokości 116.154,87 zł tytułem zwrotu części uiszczonych przez nią rat kapitałowo‑odsetkowych (dalej: „Świadczenie Zwrotne”) w związku z wykonywaniem przez nią Umowy kredytu.

Świadczenie Zwrotne zostało wyliczone jako część rat kapitałowo‑odsetkowych, które – przy przyjęciu podnoszonej przez Kredytobiorców wadliwości/nieważności Umowy – należy traktować jako świadczenia nienależne, a które strony – w drodze ugody – rozliczają w sposób określony w jej treści.

W następstwie zawarcia ugody Kredytobiorcy zrzekają się wobec Banku wszelkich roszczeń związanych z Umową, w tym roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń wynikających z zarzutów nieważności Umowy oraz abuzywności jej postanowień, oraz zobowiązują się nie występować w przyszłości z dalszymi roszczeniami na tej podstawie. Świadczenie Zwrotne ma charakter jednorazowy, pieniężny i jest spełniane wyłącznie w związku z zawartą ugodą, w celu ostatecznego i kompleksowego rozliczenia stosunku prawnego wynikającego z Umowy kredytu oraz definitywnego zakończenia sporów sądowych związanych z kredytem pomiędzy Stronami.

Opis zdarzenia oparto na projekcie ugody zawartej pomiędzy kredytobiorcami a Bankiem (…), z którego wynika m.in. podstawa prawna świadczenia banku, jego wysokość oraz charakter jako częściowego zwrotu spłaconych rat kredytu oraz definitywne zrzeczenie się roszczeń przez strony.

Ponadto, Wnioskodawczyni wskazała, że:

1.  w wyniku ugody Wnioskodawczyni otrzyma zwrot części rat kapitałowo-odsetkowych;

2.  w wyniku zawarcia ugody Bank zwróci Wnioskodawczyni środki pieniężne mieszczące się w kwocie uprzednio spłaconej przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo‑odsetkowych, przy uwzględnieniu wartości udostępnionego kredytu;

3.  będzie to zwrot części środków wpłaconych przez Wnioskodawczynię do Banku tytułem spłaty rat kapitałowo‑odsetkowych, które – przy założeniach przyjętych przez strony w ugodzie oraz przy uwzględnieniu spornej ważności/treści umowy – zostały uznane za nienależne Bankowi i w konsekwencji podlegają zwrotowi;

4.  świadczenie ma wyłącznie charakter zwrotu części rat kapitałowo‑odsetkowych uiszczonych w wykonaniu umowy kredytu, wyliczonego jako część sumy rat, które – przy przyjęciu zarzutów co do nieważności/abuzywności postanowień umowy – należy traktować jako świadczenia nienależne.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)

Czy otrzymana przez Wnioskodawczynię kwota Świadczenia Zwrotnego, stanowiąca zwrot części uiszczonych przez nią rat kapitałowo‑odsetkowych na podstawie ugody zawartej z Bankiem, w sytuacji gdy łączna kwota tego świadczenia mieści się w kwocie uprzednio wpłaconej przez Kredytobiorców do Banku tytułem spłaty kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, stanowi po stronie Wnioskodawczyni przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli tak – w jaki sposób powinna zostać zakwalifikowana na gruncie ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)

Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymana na podstawie ugody kwota pieniężna, stanowiąca Świadczenie Zwrotne, tj. zwrot części uiszczonych przez nią rat kapitałowo‑odsetkowych kredytu hipotecznego, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej: „ustawa o PIT”) i w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Wnioskodawczyni opiera swoje stanowisko na następującej argumentacji:

I. Zasada powszechności opodatkowania a pojęcie przychodu

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Dochód stanowi nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 ustawy o PIT).

Pojęciem pierwotnym jest zatem przychód, zdefiniowany w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji tej wynika, że za przychody podatkowe mogą być uznane wyłącznie takie świadczenia, które stanowią definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika – zwiększające jego aktywa lub zmniejszające pasywa – i nie mają charakteru zwrotnego.

W realiach niniejszej sprawy Wnioskodawczyni otrzyma jedynie zwrot części kwot uprzednio zapłaconych bankowi tytułem rat kapitałowo‑odsetkowych kredytu, a zatem środków pochodzących z jej majątku, już uprzednio opodatkowanego.

Otrzymanie Świadczenia Zwrotnego nie powoduje powstania „nowego” majątku po stronie Wnioskodawczyni, lecz przywraca jej część środków wcześniej wydatkowanych na spłatę kredytu.

II. Neutralność podatkowa stosunku kredytowego

Instytucja kredytu uregulowana jest w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są co do zasady obojętne podatkowo – nie generują przychodu po stronie kredytobiorcy. Przychód może powstać wyjątkowo, np. w sytuacji umorzenia kredytu, jego części lub odsetek – wówczas dochodzi do zmniejszenia pasywów podatnika (zaoszczędzenia wydatku), co stanowi wymierne przysporzenie majątkowe.

W niniejszej sprawie kredyt został w całości spłacony w dniu 3 lipca 2015 r., a na dzień zawarcia ugody w księgach rachunkowych banku nie figuruje żadne zobowiązanie Wnioskodawczyni z tytułu umowy kredytu. Ugoda nie przewiduje umorzenia jakiejkolwiek części zobowiązania kredytowego – przeciwnie, dochodzi do rozliczenia świadczeń już spełnionych; bank zwraca część rat kapitałowo‑odsetkowych, które – w świetle podnoszonych przez Kredytobiorców zarzutów nieważności i abuzywności postanowień umowy – należy kwalifikować jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 1–2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. W konsekwencji po stronie Wnioskodawczyni nie powstaje przychód z tytułu zwolnienia z długu ani żaden inny przychód wynikający z umorzenia zobowiązań.

III. Charakter prawny ugody i wypłacanego świadczenia

Zgodnie z art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061) ugoda jest czynnością prawną, w ramach której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego.

Ugoda nie kreuje nowego stosunku prawnego, lecz służy uregulowaniu i rozliczeniu stosunku istniejącego – w niniejszej sprawie stosunku kredytowego wynikającego z umowy kredytu hipotecznego.

W ramach uzgodnionego rozliczenia Bank zobowiązuje się – zgodnie z treścią ugody – do zapłaty na rzecz Kredytobiorców określonej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu części rat kapitałowo‑odsetkowych uiszczonych w wykonaniu umowy kredytu, które – pomimo sporu stron co do ważności i treści Umowy – Bank zobowiązuje się zwrócić w ramach ugody.

Kwota ta mieści się w łącznej kwocie wpłat dokonanych przez Kredytobiorców na rzecz Banku w toku spłaty kredytu.

Świadczenie przypadające Wnioskodawczyni (Świadczenie Zwrotne) jest wyłącznie częściowym zwrotem uprzednio dokonanych przez nią spłat – nie stanowi żadnej „dodatkowej” korzyści ponad środki wcześniej wydatkowane na rzecz Banku.

W przedmiotowej sprawie strony ugody wprost określają świadczenie Banku jako zwrot części rat kapitałowo‑odsetkowych uiszczonych przez Kredytobiorców, przy czym świadczenie to zostało wyliczone jako część świadczeń, które – przy uwzględnieniu zarzutów co do nieważności i abuzywności postanowień Umowy – należy traktować jako świadczenia nienależne.

Skoro więc Wnioskodawczyni odzyskuje swoje własne środki, wcześniej wydatkowane na spłatę kredytu, to nie dochodzi do przyrostu jej majątku, lecz jedynie do przywrócenia stanu sprzed dokonania nienależnej części zapłaty.

IV. Brak definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawczyni

Jak wskazano, definicja przychodu w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT zakłada powstanie definitywnego, bezzwrotnego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika. W przypadku zwrotu świadczenia nienależnego – a więc zwrotu środków wcześniej wydatkowanych przez podatnika – taki warunek nie jest spełniony.

Wnioskodawczyni poniosła wydatki na spłatę rat kapitałowo‑odsetkowych kredytu ze środków pochodzących z jej majątku, a ugoda prowadzi do częściowego odwrócenia tych wydatków poprzez zwrot ich części przez Bank. Nie jest to zatem sytuacja, w której podatnik otrzymuje nowy dochód, lecz jedynie odzyskuje część środków, które wcześniej wydał. W momencie poniesienia tych wydatków nie zostały one zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, a sama spłata kredytu pozostawała obojętna podatkowo.

Zwrot tych kwot nie może zatem generować przychodu, gdyż nie powoduje powstania nadwyżki majątkowej po stronie Wnioskodawczyni.

V. Utrwalona linia interpretacyjna organów podatkowych

Wnioskodawczyni zwraca uwagę, że powyższe rozumowanie znajduje odzwierciedlenie w jednolitej i utrwalonej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawach dotyczących ugód zawieranych z bankami w związku z kredytami indeksowanymi lub denominowanymi do waluty obcej.

Organy podatkowe konsekwentnie przyjmują, że kwoty wypłacane kredytobiorcom tytułem zwrotu części rat kredytu (w tym po całkowitej spłacie kredytu), o ile mieszczą się w uprzednio dokonanych wpłatach na rzecz banku, nie stanowią przychodu podatkowego, gdyż brak jest definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie kredytobiorcy, a dochodzi jedynie do zwrotu wcześniej spełnionych świadczeń.

W wydawanych interpretacjach organ podkreśla w szczególności, że:

·      zwrot środków uprzednio wpłaconych do banku w ramach spłaty kredytu jest neutralny podatkowo,

·      za przychód można uznać jedynie tę część świadczeń banku, która przekracza łączną kwotę świadczeń wcześniej spełnionych przez kredytobiorcę,

·      w sytuacjach analogicznych do niniejszej (ugody rozliczające kredyty „frankowe”) wypłacane kwoty – jako zwrot nadpłaconych rat – nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W niniejszej sprawie kwota Świadczenia Zwrotnego przypadającego na Wnioskodawczynię nie przekracza łącznej kwoty rat kapitałowo‑odsetkowych uiszczonych przez nią (wraz ze współkredytobiorcami) na rzecz Banku w czasie trwania umowy kredytu.

Brak jest zatem podstaw, aby traktować otrzymane świadczenie jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny/zdarzenie przyszłe oraz powyższą argumentację, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że otrzymana przez nią na podstawie ugody kwota Świadczenia Zwrotnego, stanowiąca zwrot części uiszczonych rat kapitałowo‑odsetkowych kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, mieści się w łącznej kwocie uprzednio dokonanych wpłat na rzecz Banku. Świadczenie to nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawczyni, a jedynie przywraca jej część środków wcześniej wydatkowanych, w konsekwencji kwota Świadczenia Zwrotnego nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie wymaga wykazania w zeznaniu rocznym PIT.

W ocenie Wnioskodawczyni jej stanowisko należy uznać za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·     dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·     dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że na mocy zawartej ugody bank zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz określonej kwoty tytułem zwrotu części rat kapitałowo-odsetkowych.

Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe z tego tytułu.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń i wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Jak wynika z opisu sprawy, na mocy podpisanej ugody bank zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz określonej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu części rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych celem wykonania umowy kredytu.

Wobec powyższego – skoro otrzyma Pani zwrot środków uprzednio wpłaconych przez Panią do banku – to taki zwrot nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Tym samym - nie będzie na Pani ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Kwoty tej nie będzie miała Pani obowiązku wykazać w zeznaniu rocznym.

Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pani, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla pozostałych współkredytobiorców.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.