Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.244.2026.3.MG

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 29 marca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Posiada Pani status konsumenta w rozumieniu art. 22¹ Kodeksu cywilnego. Zawarła Pani w dniu 10 listopada 2006 r. z X. S.A. (obecnie Bank Y. S.A. – dalej: „Bank”) umowę kredytu hipotecznego nr (…) (dalej: „Umowa Kredytu”). Kredyt był indeksowany do waluty obcej (CHF), a środki z niego pochodzące zostały w całości przeznaczone na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych – zakup domu jednorodzinnego. Nieruchomość ta nigdy nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, a w dacie zawarcia umowy oraz przez cały okres jej trwania występowała Pani jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie związanym z kredytem.

Kwota kredytu wynosiła 458.537,45 zł, a następnie została podniesiona aneksem z dnia 23 maja 2008 r. o kwotę 15.000 zł. Na kwotę kredytu składa się - kwota postawiona do dyspozycji w wysokości 455.150 zł, przeznaczona na realizację celu Umowy Kredytu, kwota prowizji w wysokości 3.187,45 zł oraz koszt wpisu hipoteki do KW w kwocie 200 zł.

Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji, tj. na nabycie jednej nieruchomości. Kredyt był zabezpieczony hipoteką kaucyjną na zabezpieczenie spłaty kredytu, hipoteka była ustanowiona w złotych polskich.

W 2021 r. zainicjowała Pani spór sądowy (Sąd Okręgowy w (…), sygn. akt (…)), podnosząc zarzuty dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych i domagając się ustalenia nieważności Umowy Kredytu. Sąd I instancji w wydanym wyroku podzielił Pani argumentację, stwierdzając nieważność umowy i zasądzając zwrot wpłaconych środków. Bank zaskarżył powyższy wyrok apelacją. Równolegle, Bank wytoczył przeciwko Pani powództwo o zwrot udostępnionego kapitału (sygn. akt (…)). W toku procesów złożyła Pani oświadczenie o potrąceniu swoich wierzytelności z tytułu nienależnych świadczeń z wierzytelnością Banku o zwrot kapitału.

W grudniu 2025 r. otrzymała Pani z Banku propozycję Ugody (dalej: „Ugoda”. Zgodnie literalnym brzmieniem zaproponowanej Ugody zapisy przewidują:

• Strony potwierdziły, że Bank wypłacił kapitał w kwocie 470.150,01 PLN, natomiast Pani dokonała wpłat w wysokości 332.337,16 PLN i 141.435,38 CHF.
• Zgodnie z paragrafem 3 pkt 3 Ugody, Bank zobowiązał się do zapłaty na Pani rzecz kwoty 546.436,24 PLN, zdefiniowanej jako „Kwota Rozliczenia”.
•  W proponowanej Ugodzie wskazano jednoznacznie, że powyższa kwota jest płatna „tytułem całościowego i ostatecznego rozliczenia wszelkich roszczeń Klienta”. Dokument nie zawiera sformułowań wskazujących na restytucyjny charakter tej wpłaty, takich jak „zwrot nienależnego świadczenia”, „nadpłata” czy „rekompensata kosztów”.
• zobowiązuje się Pani do cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie (…), natomiast Bank do analogicznego działania w sprawie (…). Strony zgodnie uznały, że saldo Pani zadłużenia wynosi 0 PLN, a Umowa Kredytu zostaje ostatecznie rozliczona.

Wypłacana kwota 546.436,24 PLN stanowi wynik wzajemnych ustępstw i jest płatnością mającą na celu uchylenie niepewności co do roszczeń o nieważność Umowy Kredytu. Ze względu na sposób sformułowania Ugody przez Bank, wypłata ta nie jest bezpośrednio przypisana do zwrotu konkretnych, wcześniej poniesionych wydatków z Pani majątku osobistego, lecz stanowi „Kwotę Rozliczenia”, którą określa zaproponowana przez Bank Ugoda.

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

Charakter należności, którą Bank zapłaci Pani w wyniku zawartej Umowy Ugody, stanowi rozliczenie w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń Stron wynikających z Umowy Kredytu nr (…). Odnosi się to do środków nienależnie pobranych przez Bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w związku z zakwestionowaniem ważności Umowy Kredytu nr (…). Wynika to z faktu, iż Strony pozostają w sporze co do ważności Umowy Kredytu nr (…), a w Umowie Ugody wprost odwołano się do skutków nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy Kredytu nr (…).

Zgodnie z zapisami Umowy Ugody:

- „z uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku ((…)) wynika, że jeżeli umowa nie wiąże stron (...) powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron”.

- „Zapłata kwoty przez Bank następuje: § 3 pkt. 3 „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią”.

Należność proponowana w Umowie Ugody do zapłaty przez Bank stanowi rozliczenie wpłaconych przez Panią własnych środków pieniężnych, które uprzednio uiściła Pani na rzecz Banku w celu spłaty kredytu. Umowa ugody potwierdza ten fakt w § 3 ust. 1, wskazując, że:

• „Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 332.337,16 PLN i/lub 141.435,38 CHF, a w efekcie spłacił kredyt w całości”.
• „Klient potwierdza (...) że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy”.
• „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 546.436,24 PLN…”

Kwota rozliczenia, którą Bank zobowiązuje się wypłacić, wynika bezpośrednio z wzajemnego rozliczenia Pani należności jako kredytobiorcy wobec Banku oraz roszczeń Banku wobec Pani. Rozliczenie to ma na celu pełne i ostateczne uregulowanie roszczeń Stron poprzez zapłatę przez Bank na Pani rzecz kwoty uzgodnionej w Umowie Ugody, zgodnie z brzmieniem § 3 pkt. 3 „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 546.436,24 PLN…”

Zgodnie z treścią proponowanej ugody, wyraża Pani zgodę na związanie klauzulami, które uznawane są za abuzywne, a w efekcie umowa wiąże Panią z bankiem w brzmieniu z dnia zawarcia. Wyraża Pani tym sprzeciw na nieważność umowy i potwierdza, że bank pobrał od Pani wszystkie środki zgodnie z prawem. Bank zatem zwraca Pani środki dobrowolnie, bez tytułu prawnego, w wysokości określonej Umowa Ugodą. Poniżej przytacza Pani treść istotnych zapisów Umowy Ugody w tym przedmiocie:

„§ 2 ust. 1 „Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie wyraża zgodę na związanie go postanowieniami Umowy w ich dotychczasowym brzmieniu - w szczególności tymi, o których mowa w § 1 ust. 2a powyżej, sprzeciwia się ich wyłączeniu z Umowy i przywróceniu sytuacji, w której znalazłby się, gdyby te postanowienia nie zostały zawarte w Umowie, a także przywraca im skuteczność z mocą wsteczną (tj. od daty zawarcia Umowy).

§ 2 ust. 2 Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie, w pełni zrzeka się, odstępuje od i rezygnuje z:

a. powoływania się na niedozwolony charakter jakichkolwiek postanowień Umowy lub jej nieważność, w tym w zakresie wynikającym z wyroku sądu I instancji wydanym w Postępowaniu z powództwa Klienta;

b. skierowania ewentualnego wyroku wydanego w Postępowaniu z powództwa Klienta do egzekucji, w tym w szczególności w zakresie ewentualnych kwot zasądzonych przez sąd I instancji od Banku na rzecz Klienta;

c. dochodzenia innych roszczeń pieniężnych wynikających z lub związanych z zawarciem Umowy oraz zakresem informacji, jakie Klient otrzymał od Banku przed zawarciem Umowy (w tym dotyczących ryzyka kursowego), obejmujących w szczególności roszczenia o zapłatę kwot innych niż te już zasądzone na rzecz Klienta przez sąd I instancji w Postępowaniu z powództwa Klienta (w tym roszczenia o (i) wynagrodzenie za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta, (ii) odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta i/lub (iii) waloryzację środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta).”

oraz § 3 ust. 1-5:

„1. Strony zgodnie potwierdzają, że Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 470.150,01 PLN, a na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 332.337,16 PLN i/lub 141.435,38 CHF, a w efekcie spłacił kredyt w całości. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w § 3 ust. 3 poniżej.

2. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody kredyt został spłacony w całości, a saldo zadłużenia wynosi 0 PLN.

3. W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 546.436,24 PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń:

a. zawarcia Ugody, lub

b. otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), lub

c. otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik C do Ugody.

4. Z dniem zawarcia Ugody Bank potwierdza, że nie przysługują mu wobec Klienta żadne dalej idące roszczenia wynikające z Umowy lub w związku z nią i dla uniknięcia wszelkich wątpliwości zrzeka się wszelkich takich roszczeń.

5. Jeżeli w chwili zawarcia Ugody Bank nie wystawił i wysłał do Klienta dokumentów zwalniających zabezpieczenie wierzytelności wynikających z Umowy, w tym pozwalających na wykreślenie hipoteki wpisanej na rzecz Banku, Bank uczyni to zgodnie z postanowieniami Umowy.”

Łączna suma wpłat dokonanych przez Panią na rzecz Banku z tytułu wszystkich należności wchodzących w skład wierzytelności wynosiła:

- 332 337,16 PLN oraz

- 141 435,38 CHF.

Przyjmując do przeliczenia części walutowej średni kurs NBP franka szwajcarskiego (4,5416 zł) z dnia poprzedzającego sporządzenie Ugody łączna kwota wpłat własnych w CHF wynosi 642.342,92 PLN i w związku z tym suma wszystkich wpłat w przeliczeniu PLN 974.680,08 i przekracza sumę kapitału wypłaconego przez Bank (który wynosił 470.150,01 PLN ). Na dzień sporządzenia Ugody Pani kredyt został uznany za spłacony w całości, a saldo zadłużenia wynosi 0 PLN.

W załączeniu przekazuje Pani projekt zaproponowanej przez Bank Umowy Ugody.

Pytania

1. Czy otrzymanie od Banku „Kwoty Rozliczenia” w wyniku Ugody, w wysokości 546.436,24 PLN, stanowiącej w istocie wyrównanie bilansu płatniczego w związku z rozliczeniem nieważnej/ abuzywnej Umowy Kredytu, jest neutralne podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2. Czy w świetle art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, otrzymana kwota, będąca w istocie surogatem zwrotu nienależnie spełnionych przez Panią świadczeń, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, z uwagi na brak wystąpienia definitywnego przyrostu w Pani majątku?

Pani stanowisko w sprawie

Stoi Pani na stanowisku, że kwota 546.436,24 PLN, którą otrzyma Pani od Banku na podstawie proponowanej Ugody (zdefiniowana jako „Kwota Rozliczenia”) nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Świadczenie to jest neutralne podatkowo, gdyż w sensie ekonomicznym i prawnym stanowi jedynie zwrot części nienależnie spełnionych przez Panią świadczeń na rzecz Banku w trakcie trwania nieważnej/abuzywnej Umowy Kredytu.

Uzasadnienie stanowiska:

W opisanym stanie faktycznym brak jest definitywnego przysporzenia majątkowego (Art. 11 ust. 1 ustawy o PIT). Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (np. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 460/12), za przychód uznaje się tylko takie świadczenie, które ma charakter definitywny, bezzwrotny i prowadzi do realnego powiększenia aktywów podatnika.

W opisanym stanie faktycznym:

• wpłaciła Pani do Banku łącznie 332.337,16 PLN i 141.435,38 CHF.
• Przyjmując kursy rynkowe z okresu wpłat, suma tych środków znacznie przewyższa proponowana przez Bank „Kwotę Rozliczenia” (546.436,24 PLN). Dla zobrazowania braku przysporzenia majątkowego należy wskazać, że suma wpłaconych przez Panią kwot 332.337,16 PLN i 141.435,38 CHF, przeliczona nawet po kursie historycznym z dat wpłat, sumuje się do kwoty przekraczającej (w PLN 986.503,92 zł), co przy otrzymaniu 546.436,24 PLN oznacza, że odzyskuje Pani jedynie około 55% wpłaconego kapitału”
• Wypłata ta nie stanowi zatem „zysku” ani „przychodu z innych źródeł”, lecz jest jedynie częściowym zwrotem Pani własnych środków pieniężnych, które uprzednio zostały przekazane do Banku z Pani majątku osobistego, pochodzącego z dochodów już opodatkowanych (wynagrodzenie za pracę). Zwrot własnych, wcześniej opodatkowanych pieniędzy, jest na gruncie ustawy o PIT neutralny. Kwota ta nie stanowi również odsetek ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, lecz jest jedynie technicznie wyliczoną sumą mającą doprowadzić do wyzerowania wzajemnych sald w oparciu o teorię dwóch kondykcji.

Choć Bank w treści Ugody posługuje się neutralnym terminem „Kwota Rozliczenia” i unika sformułowań o charakterze odszkodowawczym, w prawie podatkowym decydujące znaczenie ma treść ekonomiczna zdarzenia, a nie nazwa nadana mu przez strony.

• Podłożem Ugody jest spór sądowy o nieważność Umowy Kredytu ze względu na zawarte w niej klauzule abuzywne.
• Zgodnie z tzw. teorią dwóch kondykcji (uchwała Sądu Najwyższego, sygn. III CZP 11/20), w przypadku nieważności umowy każda ze stron jest zobowiązana do zwrotu nienależnie otrzymanych świadczeń.
•  Kwota 546.436,24 PLN stanowi wynik wzajemnych ustępstw i rozliczenia salda tychże roszczeń restytucyjnych. Otrzymanie zwrotu nienależnego świadczenia (art. 410 Kodeksu cywilnego) nie generuje przychodu po stronie otrzymującego, ponieważ nie dochodzi do przyrostu majątku, a jedynie do odzyskania utraconych wcześniej wartości.
•  Mimo nazewnictwa przyjętego w Ugodzie („Kwota Rozliczenia”), świadczenie to z punktu widzenia ekonomicznego stanowi zwrot nadpłaconych rat. Podatnik nie może ponosić negatywnych skutków podatkowych z tytułu autonomicznej terminologii stosowanej przez bank w ugodach masowych. Powyższe stanowisko potwierdzają liczne i aktualne interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:
• Interpretacja z dnia 24 maja 2023 r. (0113-KDIPT2-2.4011.229.2023.2.KR): Organ potwierdził, że otrzymanie od banku zwrotu nienależnie pobranych rat kredytowych (w tym różnic kursowych) w związku z unieważnieniem umowy nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o PIT.
• Interpretacja z dnia 13 czerwca 2023 r. (0112-KDIL2-1.4011.353.2023.1.JK): Wskazano, że jeśli kwota zwrotu nie przekracza sumy wpłaconych przez kredytobiorcę środków, nie powstaje u niego żadne przysporzenie majątkowe.

Kwota rozliczenia proponowana przez Bank do wypłaty nie może zostać uznana za przychód z „innych źródeł” (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9), ponieważ nie jest korzyścią pod tytułem darmym. Jest to świadczenie wyrównawcze, które ma na celu przywrócenie Pani stanu majątkowego sprzed zawarcia wadliwej umowy. Każda inna interpretacja prowadziłaby do niedopuszczalnego podwójnego opodatkowania tego samego kapitału (raz jako Pani wynagrodzenia, a drugi raz jako zwrotu tych samych środków od Banku).

Mając na uwadze, że otrzymana kwota stanowi w istocie zwrot wcześniej wydatkowanych przez Panią środków na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a suma wpłat dokonanych przez Panią przewyższa kwotę otrzymaną w ramach Ugody, świadczenie to jest w całości neutralne podatkowo. Nie jest Pani zobowiązana do wykazania tej kwoty w zeznaniu rocznym PIT ani do zapłaty podatku dochodowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłacił Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, Bank zobowiązał się do wypłaty na Pani rzecz środków nienależne pobranych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w związku z zakwestionowaniem ważności umowy kredytu. Kwota wypłacona na Pani rzecz nie przekracza sumy wpłat uprzednio dokonanych w wykonaniu umowy kredytowej.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec tego zwrócona kwota nie stanowi dla Pani przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Przychód ten nie spowoduje przysporzenia majątkowego po Pani stronie jako kredytobiorcy, ale przywróci należny stan posiadania. Nie ma Pani również obowiązku wykazania tej kwoty w zeznaniu rocznym.

Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot i wyliczeń wskazanych we wniosku.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.