Podatnik buduje dom jednorodzinny, który po ukończeniu (czerwiec 2025) ma być w 28% wykorzystywany do prowadzonej od października 2024 r. działalności gospodarczej w branży IT. Dom finansowany jest środkami własnymi i kredytem hipotecznym. Podatnik ponosi koszty budowy, wykończenia, wyposażenia oraz mediów. Planuje rozliczyć proporcjonalnie (28%) różne koszty (w tym odsetki od kredytu, media, wyposażenie) jako koszty uzyskania przychodów (KUP) oraz amortyzować budynek (jako środek trwały) i niektóre elementy wyposażenia. Wartość początkową budynku chce ustalić na podstawie operatu szacunkowego powiększonego…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 8 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 1 kwietnia 2025 r. (wpływ 1 kwietnia 2025 r.), pismem z 30 kwietnia 2025 r. (wpływ 30 kwietnia 2025 r.) oraz pismem z 20 maja 2025 r. (wpływ 20 maja 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwania.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan w trakcie budowy domu, który planuje Pan wykorzystywać w swojej działalności gospodarczej, jako biura i miejsce przyjmowania kontrahentów. Planowana inwestycja zakończy się w czerwcu 2025 r.
Jest Pan podatnikiem, który podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) na terytorium Rzeczypospolitej Polski. Aktualnie prowadzi Pan działalność gospodarczą od 1 października 2024 r., pod nazwą: X, NIP: (…). Wybrał Pan opodatkowanie metodą liniową. W ramach planowanej działalności zastosuje Pan przedmiot działalności z następującymi kodami PKD:
Rozlicza Pan koszty według metody kasowej. Pana żona nie prowadzi i nie planuje prowadzić działalności gospodarczej. Obecnie prowadzi Pan działalność gospodarczą w swoim mieszkaniu w (…), pod adresem (…), ale zamierza Pan prowadzić działalność gospodarczą w przyszłości w obecnie budowanym przez siebie domu jednorodzinnym, który obecnie jest w trakcie budowy w miejscowości (…) (numer jeszcze nie został nadany), powiat (…).
Prowadzenie działalności w opisanym domu rozpocznie się po zakończeniu budowy i oddaniu domu do użytkowania. Budowa domu rozpoczęła się w lipcu 2024 r. Planowane zakończenie budowy, to czerwiec 2025 r. Nieruchomość powstaje na działce leśnej z prawem do zabudowy jednorodzinnej, nabytej przed zawarciem małżeństwa przez Pana i Pana małżonkę, a więc własność nieruchomości gruntowej (działki stanowi majątek osobisty – odrębny (50/50) Pana i Pana żony). Z kolei budowana nieruchomość – Dom ma miejsce w trakcie trwania małżeństwa, a więc należy do majątku wspólnego małżonków (Ustawowa wspólność majątkowa małżeńska).
Projekt domu przewiduje m.in. dwa wydzielone biura - 11,7 m2 i 11,5 m2. Całość powierzchni domu wraz z garażem, to 274,9 m2. Szczegółowy opis pomieszczeń wraz z wyliczeniem proporcji zostanie opisany poniżej. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nie wyklucza możliwości świadczenia usług IT. Nie jest to prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Nieruchomość nie jest i nie będzie wydzierżawiana, ani wynajmowana od osoby lub podmiotu trzeciego (jak również Pana małżonki) na potrzeby Pana działalności.
Budowa nieruchomości jest finansowana z Pana środków własnych, jednakże zamierza Pan uzyskać kredyt hipoteczny – jest Pan w trakcie procesu uzyskania kredytu. Kredyt będzie wykorzystany wyłącznie na dokończenie budowy Domu, jego wykończenie i wyposażenie. Wkładem w ramach kredytu hipotecznego będzie działka będąca współwłasnością wchodzącą w skład majątku odrębnego małżonków, tj. Pana i Pana małżonki. W przypadku zaciągnięcia kredytu Pan i Pana małżonka będziecie zobowiązani do opłacenia rat kredytu. Kredyt zostanie zaciągnięty przez Pana i Pana żonę, jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Aktualnie (…) nie ma wymaganej historii kredytowej i uzyskanie kredytu tego typu jest rynkowo niemożliwe. W związku z rzeczonym kredytem poniesie Pan wraz z żoną dodatkowo następujące wydatki: opłaty sądowe związane z ustanowieniem hipoteki, podatek od czynności cywilnoprawnych związanych z ustanowieniem hipoteki. Dodatkowo planuje Pan ubezpieczyć nieruchomość.
Otrzymuje Pan faktury imienne wystawiane wyłącznie na Pana od Wykonawcy na budowę budynku do tzw. stanu deweloperskiego, zamkniętego. Opisany budynek w części będzie przeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej. W toku projektowania domu zostały wyodrębnione pomieszczenia biurowe:
1) pomieszczenie biurowe przeznaczone do prowadzenia działalności związanej z programowaniem i tworzeniem dokumentacji do oprogramowania, które będzie wyposażone w najwyższej klasy sprzęt komputerowy, wraz z umeblowaniem;
2) Drugie pomieszczenie biurowe będzie przeznaczone na potrzeby spotkań z klientami oraz do przechowywania dokumentów i sprzętu.
Na potrzeby działalności będą także współdzielone następujące pomieszczenia:
1) Kuchnia – na potrzeby przygotowania posiłków, napojów oraz jako zaplecze socjalne, celem przyjmowania klientów na dłuższe spotkania, konsultacje lub współpracę przy projektach w biurze, a także spotkania z przyszłymi kontrahentami, klientami i współpracownikami;
2) Łazienka – przeznaczona dla klientów, kontrahentów i współpracowników zaproszonych na spotkania lub do wspólnej pracy nad określonymi projektami;
3) Hol – w celu dostania się do gabinetów oraz kuchni i łazienki;
4) Komunikacja (korytarz) - w celu dostania się do gabinetów oraz kuchni i łazienki ;
5) Garderoba – w celu pozostawienia odzieży wierzchniej lub przechowywania materiałów socjalnych i higienicznych (ręczniki papierowe, papier toaletowy, artykuły do sprzątania);
6) Salon z jadalnią – jako poczekalnia dla klientów, kontrahentów lub innych umówionych na spotkanie osób;
7) Kotłownia – w celu ogrzewania pomieszczeń usługowych;
8) Stanowisko w garażu – miejsce parkingowe dla klientów, kontrahentów lub współpracowników.
Zamierza Pan wprowadzić Dom do ewidencji środków trwałych i wykorzystać część Domu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej: najprawdopodobniej część garażu, w którym będzie przechowywany samochód osobowy będący Pana własnością lub będzie on udostępniany klientom, kontrahentom lub współpracownikom do parkowania swoich pojazdów, a ponadto część łazienki, część kuchni, salon z jadalnią, 2 gabinety, hol, komunikacja (korytarz), garderoba, kotłownia.
Jako wartość początkową wskaże Pan wartość nieruchomości po wybudowaniu na podstawie odrębnego operatu szacunkowego przygotowanego przez rzeczoznawcę (po wyłączeniu wartości gruntu niepodlegającego amortyzacji) powiększoną o opłaty sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, wynagrodzenie rzeczoznawcy majątkowego, poniesione do dnia wprowadzenia Domu do ewidencji środków trwałych wydatki w postaci: odsetek od kredytu, ubezpieczenia nieruchomości. Aktualnie dysponuje Pan przygotowaną wyceną na potrzeby kredytu hipotecznego (operat szacunkowy określa wartość budynku na kwotę 2.151.000 złotych). Operat ten nie odzwierciedla rzeczywistej wartości nieruchomości po ukończeniu budowy, wykończeniu i wyposażeniu nieruchomości niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej.
Pomieszczenia, w których będzie prowadzona działalność gospodarcza, nie będą przeznaczone wyłącznie na wykorzystanie w ramach działalności gospodarczej. Starał się Pan możliwie dokładnie oszacować dokładną proporcję wykorzystania budynku na cele działalności gospodarczej w stosunku do powierzchni domu (dalej: Proporcja). Zakłada Pan, że szacunkowo Proporcja będzie wynosiła około 28% (dokładnie szacuje Pan 27,94% udziału powierzchni całkowitej budynku – zgodnie z poniższej wskazanymi danymi, gdzie wymienione są wszystkie pomieszczenia na parterze domu. Pomieszczenia na piętrze są całkowicie wyłączone z korzystania na potrzeby działalności gospodarczej. Mają charakter w pełni prywatny). Pomieszczenia wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej to według dokładnego wyliczenia i przeznaczenia: kondygnacja pomieszczenie m2 część usługowa [%] część usługowa [m2] uzasadnienie:
Biorąc pod uwagę, że ww. pomieszczenia nie mają wydzielonej części wyłącznie do prowadzenia działalności, ani wyposażenia, które może być wykorzystywane wyłącznie na jej cele, oraz uwzględniając ich mieszany charakter wykorzystywania na cele prywatne, jak i cele działalności gospodarczej, w Pana ocenie, racjonalne jest ustalenie Proporcji na poziomie 28%.
Dalsze użytkowanie Domu będzie wymagało ponoszenia kosztów mediów (woda, prąd, gaz, internet), a także kosztów utrzymania związanych z ogrzewaniem, kosztów sprzątania oraz wydatki na wyposażenie pomieszczeń, niezbędnych do prowadzenia działalności (dalej jako Wyposażenie):
1) Meble – biurko, szafy, regały, komody, krzesła, stół, kanapa,
2) Koszty wykończenia – wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka), płytki, fugi, rozprowadzenie ogrzewania oraz instalacja pieca, itp.,
3) Sprzęt elektroniczny – komputer, drukarka, serwer oraz akcesoria (klawiatura, drugi monitor, mysz) oraz oprogramowanie niezbędne do prowadzenia działalności,
4) Wyposażenie łazienki – biały montaż, armatura (WC i umywalka), meble na wymiar,
5) Wyposażenie zaplecza socjalnego w kuchni - meble, sprzęty AGD w postaci: czajnik, ekspres do kawy, mikrofalówka,
6) Wyposażenie poczekalni w salonie z jadalnią - stół lub stolik, krzesła, kanapa,
7) Wyposażenie kotłowni - pompa ciepła oraz osprzęt elektroniczny sterujący pompą ciepła, rekuperator, instalacja CO (rury rozprowadzające ciepło i odzyskujące ciepło z domu).
Wyposażenie i wykończenie budynku będzie finansowane poza kredytem hipotecznym prawdopodobnie również z Pana środków własnych. Umowa wykończenia pomieszczeń na Parterze Domu będzie zawarta z innym, osobnym wykonawcą. Wykończenie gabinetów będzie pokryte na podstawie dedykowanej temu fakturze (fakturom). Będzie starał się Pan uzyskać odrębne dokumenty kosztowe stanowiące dowody wydatków poniesionych na wykończenie proporcjonalnej, opisanej wyżej części Domu na potrzeby działalności gospodarczej.
Związek przyczynowo-skutkowy wydatków z uzyskaniem lub zachowaniem przychodu działalności gospodarczej:
1) Meble:
a) biurko - niezbędne do umieszczenia komputera, monitora i dokumentów niezbędnych do świadczenia usług programistycznych,
b) szafy - niezbędne do przechowywania dokumentów dotyczących prowadzonych projektów na rzecz klientów, które zostały uzyskane m.in. w trakcie spotkań, negocjacji, sprintów, a także niezbędne do przechowywania serwera, oprogramowania, dokumentów związanych z prowadzoną działalnością (faktury, umowy, gwarancje itp.) oraz do zabezpieczenia danych osobowych (…) przed osobami trzecimi, w tym domownikami. Zapewnienie obowiązku poufności informacji, do którego zobowiązują Pana kontrahenci.
c) regały - niezbędne do przechowywania dokumentów, akcesoriów w postaci klawiatury, książek i czasopism związanych z prowadzoną działalnością,
d) komody - niezbędne do przechowywania dokumentów, w tym dokumentów związanych z prowadzoną działalnością (faktury, umowy, gwarancje itp.) oraz do zabezpieczenia danych osobowych (…) przed osobami trzecimi, w tym domownikami. Zapewnienie obowiązku poufności informacji, do którego zobowiązują Pana kontrahenci.
e) krzesła, stół i kanapa - niezbędne do przyjmowania klientów i pracowników klientów w celu omówienia projektu, postępów projektów oraz negocjowania warunków współpracy
2) Ściany, stropy, dach, tynki, gładzie, malowanie, tapetowanie - niezbędne do przygotowania pomieszczeń bezpiecznych dla Pana i przyjmowanych przez Pana klientów. Trudno prowadzić działalność bez przygotowanych pomieszczeń w tym celu. Ponadto niezbędne jest przygotowanie pomieszczeń o właściwych parametrach dla sprzętu komputerowego oraz serwerów. Wysoka wilgotność lub zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura powodują zniszczenie, uszkodzenie lub nieprawidłowe działanie urządzeń, a to z kolei naraża Pana na ponoszenie dodatkowych kosztów w celu uzupełniania niezbędnego sprzętu.
3) Przygotowanie łazienki i kuchni - biały montaż, elektryka, płytki, fugi, rozprowadzenie ogrzewania oraz instalacja pieca/pompy ciepła - niezbędne do zapewnienia właściwych warunków dla Pana działalności, a w szczególności dla klientów, którzy będą przyjmowani przez Pana. Pomieszczenia sanitarne są niezbędne w tym celu. Również zaplecze kuchenne w postaci czajnika, ekspresu, mikrofalówki - są wymagane do przyjmowania klientów i zaoferowania im ciepłego napoju, czy posiłku przy długotrwałej i wytężonej pracy nad projektami i programowaniem.
4) Sprzęt elektroniczny:
a) komputer, drukarka, serwer oraz akcesoria (klawiatura, drugi monitor, mysz) oraz oprogramowanie niezbędne do prowadzenia działalności,
b) podstawowy sprzęt pozwalający na świadczenie usług programistycznych.
Nie ma możliwości tworzenia oprogramowania czy dokumentów do nich bez wskazanego sprzętu. Jest to typowe wyposażenie każdego programisty.
5) Wyposażenie łazienki – biały montaż, armatura (WC i umywalka), meble na wymiar - niezbędne do zapewnienia właściwych warunków sanitarnych dla Pana klientów.
6) Wyposażenie zaplecza socjalnego w kuchni - meble, sprzęty AGD w postaci: czajnik, ekspres do kawy, mikrofalówka -są wymagane do przyjmowania klientów i zaoferowania im ciepłego napoju czy posiłku przy długotrwałej i wytężonej pracy nad projektami i programowaniem.
7) Wyposażenie poczekalni w salonie z jadalną - stół lub stolik, krzesła, kanapa - niezbędne do zapewnienia klientom miejsca oczekiwania na spotkanie w przypadku, gdy będzie Pan poza biurem lub będzie Pan uczestniczył w spotkaniu online z innym kontrahentem. Zapewni to poufność informacji innego kontrahenta oraz miejsce niezbędne do oczekiwania przez klienta na spotkanie.
8) Wyposażenie kotłowni - pompa ciepła oraz osprzęt elektroniczny sterujący pompą ciepła, rekuperator, instalacja CO (rury rozprowadzające ciepło i odzyskujące ciepło w domu - w okresie jesienno-zimowym niezbędne jest ogrzanie pomieszczeń w celu zapewnienia właściwej temperatury do pracy, spotkań z klientami, jak również warunków bezpiecznych dla sprzętu elektronicznego: komputer, serwer i akcesoria, które wymagają aby funkcjonowały w pomieszczeniach o właściwej wilgotności powietrza oraz temperaturze. W przeciwnym razie narażone są na zniszczenie lub nieprawidłowe działanie, a to spowoduje u Pana ponoszenie wyższych kosztów na zakup nowych sprzętów. Chce Pan przeciwdziałać zniszczeniu sprzętu oraz zapewnić sobie oraz klientom komfortowe warunki do pracy i spotkań.
9) Koszty na utrzymanie i korzystanie z Domu: czynsz, energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania i serwisowania pompy ciepła.
10) Koszty Wyposażenia: meble – biurko, szafy, regały, komody, krzesła, stół, kanapa,
11) Koszty wykończenia – wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka), płytki, fugi, rozprowadzenie ogrzewania oraz instalacja pieca, itp.,
12) Sprzęt elektroniczny – komputer, drukarka, serwer oraz akcesoria (klawiatura, drugi monitor, mysz) oraz oprogramowanie niezbędne do prowadzenia działalności,
13) Wyposażenie łazienki - biały montaż, armatura (WC i umywalka), meble na wymiar,
14) Wyposażenie zaplecza socjalnego w kuchni - meble, sprzęty AGD w postaci: czajnik, ekspres do kawy, mikrofalówka,
15) Wyposażenie poczekalni w salonie z jadalnią - stół lub stolik, krzesła, kanapa,
16) Wyposażenie kotłowni - pompa ciepła oraz osprzęt elektroniczny sterujący pompą ciepła, rekuperator, instalacja CO (rury rozprowadzające ciepło i odzyskujące ciepło z domu).
Uzupełnienie i doprecyzowanie zdarzenia przyszłego
Na ten moment w budynku nie została zamontowana pompa ciepła, chociaż wcześniej była ona planowana, ostatecznie zdecydowano się na ogrzewanie gazowe (piec gazowy). Zostawiono jednak miejsce techniczne na ewentualny przyszły montaż pompy ciepła. W związku z tym, obecnie pompa ciepła nie stanowi elementu wyposażenia nieruchomości, ani nie jest wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej. Piec gazowy, który został już zamontowany, stanowi odrębny środek trwały – może zostać zdemontowany bez naruszenia konstrukcji budynku i służy do ogrzewania oraz podgrzewania wody użytkowej, może być zdemontowany i przeniesiony bez naruszenia konstrukcji budynku oraz bez uszkodzenia urządzenia. Nie stanowi trwale związanej części budynku i może zostać zakwalifikowany jako osobny środek trwały, podlegający amortyzacji na zasadach ogólnych. Pompa ciepła będzie prawdopodobnie samodzielnym urządzeniem technicznym – może być zdemontowana i przeniesiona bez naruszenia konstrukcji budynku oraz bez uszkodzenia urządzenia. Nie stanowi trwale związanej części budynku i może zostać zakwalifikowana jako osobny środek trwały, podlegający amortyzacji na zasadach ogólnych.
Zastosowany obecnie piec gazowy: KŚT: 4-49-494 - Grupa 4: Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania - Podgrupa 49: Inne maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania – Rodzaj 494: Kotły grzewcze, paleniska, piecyki i inne urządzenia grzejne (w tym pompy ciepła).
Planowana w przyszłości pompa ciepła KŚT: 4 – 49 - 494 - Grupa 4: Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania - Podgrupa 49: Inne maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania - Rodzaj 494: Kotły grzewcze, paleniska, piecyki i inne urządzenia grzejne (w tym pompy ciepła).
Jako samodzielne, kompletne urządzenie, przewidziane do użytkowania przez okres dłuższy niż 1 rok, wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej, zarówno piec gazowy jak i pompa ciepła spełnia definicję środka trwałego zgodnie z art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT.
Pompa ciepła nie została na ten moment nabyta, nie została zamontowana, ani nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych. Możliwe, że zostanie zakupiona i zamontowana w przyszłości – budynek jest przygotowany technicznie na taką ewentualność. Natomiast piec gazowy został zakupiony na potrzeby prowadzonej działalności i będzie wprowadzony do ewidencji środków trwałych. i może zostać wprowadzony jako odrębny środek trwały do ewidencji środków trwałych.
Ogrzewanie budynku odbywa się obecnie za pomocą pieca gazowego. Pompa ciepła nie została zainstalowana, ale planowana jest instalacja w przyszłości. Obecnie ogrzewanie budynku realizowane jest za pomocą pieca gazowego, który służy do ogrzewania pomieszczeń użytkowanych w działalności oraz podgrzewania wody użytkowej oraz zapewnienia odpowiednich warunków pracy, przechowywania dokumentów i funkcjonowania sprzętu elektronicznego wykorzystywanego w działalności gospodarczej.
Wartość pieca gazowego wraz z osprzętem oraz inne składniki wyposażenia przekraczają próg 10.000 zł netto, co kwalifikuje je jako środki trwałe. Planowana w przyszłości pompa ciepła wraz z instalacją również będzie przekraczała tą wartość.
Kredyt został uruchomiony w 80% i odsetki od jego części są faktycznie opłacane od września 2024 r.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o PIT do kosztów będą zaliczane wyłącznie faktycznie zapłacone odsetki.
Faktury kosztowe są wystawiane imiennie na Pana, jako osobę fizyczną (nie na (…)). Płatności są również regulowane przez Pana.
Koszty utrzymania, które są przedmiotem Pana zapytania Nr 2, to: czynsz, energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, serwisowanie pieca gazowego oraz w przyszłości pompy ciepła oraz internet.
Koszty wyposażenia, które są przedmiotem Pana zapytania Nr 2, to:
1. meble, biurka, szafy, regały, komody, krzesła, kanapy, stół,
2. Wykończenie: ściany, dach, tynki, malowanie, tapety, płytki, montaż CO,
3. Sprzęt elektroniczny: komputer, drukarka, serwer, akcesoria,
4. Wyposażenie łazienki i kuchni (armatura, AGD),
5. Piec gazowy, osprzęt elektroniczny, instalacja CO, a w przyszłości także pompa ciepła, rekuperator.
Koszty wytworzenia, które ma Pan na myśli zadając pytanie Nr 4, to koszty budowy i wykończenia budynku (części przypadającej na działalność gospodarczą):
1. Materiały budowlane i robocizna: wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie.
2. Instalacje sanitarne i elektryczne: biały montaż w łazience i kuchni, instalacja elektryczna.
3. Instalacje grzewcze: o montaż pieca gazowego (w przyszłości także montaż pompy ciepła), a w przyszłości - rekuperacja, instalacja centralnego ogrzewania (rury, osprzęt).
4. Wyposażenie techniczne: piec gazowy, a w przyszłości także pompa ciepła, osprzęt sterujący, a w przyszłości - rekuperator.
5. Koszty okołobudowlane związane z wytworzeniem środka trwałego:
Do kosztów poniesionych przez Pana (dla których docelowo będą uzyskane faktury – po zakończeniu inwestycji) należą:
Wszystkie powyższe koszty – w części przypadającej na działalność gospodarczą (wg wyliczonej proporcji 27,94%) – mają zostać zaliczone do wartości początkowej środka trwałego (budynku) i podlegać amortyzacji po jego wprowadzeniu do ewidencji.
Pytanie nr 4 dotyczy kosztów wytworzenia budynku oraz jego wykończenia, które zostaną poniesione przed wprowadzeniem budynku do ewidencji środków trwałych, a które zamierza Pan uwzględnić w wartości początkowej nieruchomości podlegającej amortyzacji.
W pytaniu Nr 4 chodzi o koszty wytworzenia poniesione przed wprowadzeniem budynku do ewidencji.
Podjazd do garażu stanowi/będzie stanowił odrębny środek trwały - KŚT: Grupa 2 – Obiekty inżynierii lądowej i wodnej - Podgrupa 22 – Drogi i linie kolejowe - Rodzaj 221 – Drogi dojazdowe, place, chodniki.
Ogrodzenie (z bramą, furtką, panelem multimedialnym) stanowi/będzie stanowiło odrębny środek trwały - KŚT: 291 - Inne obiekty inżynierii lądowej i wodnej.
Szambo stanowi/będzie stanowiło odrębny środek trwały. Szambo jest przeznaczone wyłącznie dla Pana budynku, wybudowane razem z nim - KŚT: 295 - Urządzenia kanalizacyjne.
Meble wolnostojące, to: kanapa (salon), stół i krzesła (jadalnia), krzesła (biuro),
Meble zabudowane, to: meble kuchenne i łazienkowe, zabudowa biurowa: biurka, regały, szafki biurowe.
Sprzęt AGD stanowiący „wyposażenie” budynku mieszkalnego:
a) w zabudowie: piekarnik, mikrofalówka, zmywarka,
b) wolnostojący: lodówka, czajnik, ekspres do kawy.
Składniki wyposażenia, które przekraczają wartość 10.000 zł, to: kanapa, stół, meble na wymiar (biuro, kuchnia, łazienka), piec gazowy, instalacja CO, komputer, serwer.
Składniki wyposażenia przekraczające wartość 10 000 zł, które będą wprowadzone jako odrębne środki trwałe i amortyzowane, to:
Przed wprowadzeniem budynku do ewidencji środków trwałych poniósł Pan następujące koszty: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania.
Po wprowadzeniu budynku do ewidencji środków trwałych poniósł Pan następujące koszty: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, internet, serwisowanie pieca gazowego (w przyszłości również pompy ciepła).
Czynsz został omyłkowo wskazany.
Koszty utrzymania budynku poniesione przez Pana przed wprowadzeniem budynku mieszkalnego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, są kosztami poniesionymi w związku z jego budową.
Nie ponosi Pan wydatków na czynsz z tytułu użytkowania budynku, ponieważ jest Pan jego właścicielem. Koszt ten nie występuje i nie jest uwzględniany w żadnych rozliczeniach podatkowych.
Koszty, o które Pan pyta w pytaniu Nr 2 zamierza Pan uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów w następujący sposób:
1. Koszty eksploatacyjne (utrzymania budynku) – po wprowadzeniu budynku do ewidencji środków trwałych: będą zaliczane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów, w wysokości odpowiadającej proporcji (27,94%) powierzchni budynku wykorzystywanej w działalności gospodarczej: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, Internet, serwisowanie pieca gazowego i w przyszłości pompy ciepła - forma ujęcia: bezpośrednio w KUP, przemnożone przez proporcję.
2. Wyposażenie:
3. Piec gazowy, pompa ciepła, instalacja CO, rekuperator:
4. Koszty wykończenia – wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka), płytki, fugi, rozprowadzenie ogrzewania oraz instalacja pieca, itp. – podwyższenie wartości środka trwałego.
Podjazd do garażu będzie obiektem pomocniczym obsługującym wyłącznie budynek mieszkalny wskazany we wniosku. Nie będzie on służył żadnym innym budynkom.
Ogrodzenie będzie obiektem pomocniczym, który obsługuje wyłącznie budynek mieszkalny wskazany we wniosku.
Szambo obsługuje tylko ten budynek mieszkalny, o którym mowa we wniosku.
Nakłady poniesione na budowę ogrodzenia przekroczą kwotę 10 000 zł. Nakłady poniesione na budowę podjazdu do garażu przekroczą kwotę 10 000 zł. Nakłady poniesione na budowę szamba przekroczą kwotę 10 000 zł.
Zadając pytanie Nr 1 miał Pan na myśli prowizje bankowe związane z udzieleniem kredytu (np. prowizja przygotowawcza, prowizja za udzielenie kredytu, prowizja za wcześniejszą spłatę – jeśli wystąpi), a także ubezpieczenie nieruchomości wymagane przez bank. Prowizje są wymagane przez bank do udzielenia finansowania w formie kredytu. Mają więc charakter obowiązkowych opłat, niezbędnych do przeprowadzenia inwestycji.
Sformułowanie „koszty inwestycji poniesione przed rejestracją działalności gospodarczej” oznacza koszty poniesione na budowę i wykończenie budynku przed 1 października 2024 r. (czyli przed rejestracją działalności gospodarczej), które będą uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego (budynku) i rozliczane poprzez amortyzację po jego wprowadzeniu do ewidencji. Przygotowanie inwestycji oraz budowa budynku rozpoczęła się zanim działalność została zarejestrowana.
Szambo, ogrodzenie (z bramą, furtką, panelem multimedialnym), piec gazowy, meble, instalacja CO, pokrycie dachu, będą odrębnymi środkami trwałymi i zamierza ująć Pan wydatki związane z ich zakupem/budową w kosztach uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne.
Pytanie
1. Czy zapłacone przez Pana odsetki od kredytu hipotecznego, prowizje, ubezpieczenie, po wniesieniu Domu do środków trwałych, będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej?
2. Czy poniesione koszty na utrzymanie i korzystanie z Domu (m.in. energia, woda, ogrzewanie) oraz koszty wyposażenia opisane we wniosku będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej?
3. Czy po wniesieniu Domu, jako środek trwały będzie mógł Pan zastosować amortyzację środka trwałego w postaci tejże nieruchomości na podstawie wartości określonej w odrębnym operacie szacunkowym opracowanym po ukończeniu budowy, wykończeniu i wyposażeniu Domu (po wyłączeniu wartości gruntu niepodlegającego amortyzacji) powiększoną o opłaty sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, wynagrodzenie rzeczoznawcy majątkowego, poniesione do dnia wprowadzenia Domu do ewidencji środków trwałych wydatki w postaci: odsetek od kredytu, ubezpieczenia nieruchomości?
4. Czy będzie mógł Pan zaliczyć jako koszty uzyskania przychodów koszty wytworzenia opisanych we wniosku pomieszczeń wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej w postaci faktur otrzymanych od Wykonawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających rejestrację działalności gospodarczej w CEIDG oraz proporcjonalnie koszty mediów opisane we wniosku?
5. Czy będzie Pan uprawniony do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów inwestycji poniesionych przed rejestracją działalności gospodarczej w postaci wydatków na utrzymanie budynku (w szczególności energia elektryczna, gaz, woda, Internet), proporcjonalnie przypadających na powierzchnię budynku mieszkalnego zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1.
Zapłacone przez Pana odsetki od kredytu hipotecznego, prowizje, ubezpieczenie przemnożone przez Proporcję będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w ramach prowadzonej przez Pana działalności.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 Ustawy o PIT przez koszty uzyskania przychodów należy rozumieć wszelkie koszty, które zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Art. 23 ust. 1 pkt 32 wskazuje, że do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).
Powyższy przepis warunkuje możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytów koniecznością zapłaty tych odsetek. Jednocześnie nie zawęża katalogu pożyczek (kredytów), wyłączając z tego katalogu kredytów hipotecznych. Zważywszy na fakt, że choć zgodnie z definicją koszty uzyskania przychodów należy rozumieć szeroko, to jednocześnie muszą mieć one związek przyczonowo-skutkowy z osiąganym przychodem lub zabezpieczaniem/zachowaniem jego źródła. W związku z powyższym do kosztów uzyskania przychodów odsetki, prowizje i ubezpieczenie od tej części Domu, która może być wykorzystywana do prowadzenia działalności, z uwzględnieniem jej mieszanego charakteru (tj. wykorzystania również do celów prywatnych). Stąd wskazuje Pan na konieczność ustalenia szacunkowej Proporcji, która w racjonalny sposób odzwierciedli stopień użycia Domu na cele działalności gospodarczej, a następnie przemnożenie zapłaconych odsetek, prowizji, składek na ubezpieczenie przez wartość Proporcji. Wynik tego działania pozwoli na ustalenie wartości odsetek, prowizji i ubezpieczenia poniesionych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Możliwość rozliczania proporcjonalnej części odsetek była już prezentowana w interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, przykładowo:
Ad. 2.
Pana zdaniem zaliczenie do kosztów nastąpi w następujący sposób:
1. Koszty eksploatacyjne (utrzymania budynku): Sposób ponoszenia kosztów: przed wprowadzeniem budynku do ewidencji: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, po wprowadzeniu budynku do ewidencji: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, internet, serwisowanie pieca gazowego (w przyszłości również pompy ciepła). Zarówno przed jak i po wprowadzeniu do ewidencji - będą zaliczane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów, w wysokości odpowiadającej Proporcji (27,94%) powierzchni budynku wykorzystywanej w działalności gospodarczej.
2. Wyposażenie:
3. Sprzęt elektroniczny: Komputer, serwer itp. - środki trwałe podlegające amortyzacji (jeśli > 10 000 zł).
4. Akcesoria: drukarka, klawiatura, drugi monitor, mysz - jednorazowo w KUP (wartość poniżej 10 000 zł).
5. Wyposażenie łazienki i kuchni Meble na wymiar -Trwale zabudowane elementy – traktowane jako odrębne środki trwałe.
6. AGD (czajnik, ekspres do kawy, mikrofalówka) i armatura (WC i umywalka), o których mowa we wniosku – jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów.
7. Piec gazowy, pompa ciepła, instalacja CO, rekuperator: Piec gazowy – odrębny środek trwały, amortyzowany; KŚT: 4-49-494. Pompa ciepła (w przyszłości) – również środek trwały, amortyzowany; KŚT: 4-49-494. Instalacja CO – część środków trwałych, forma ujęcia: amortyzacja (wartość > 10 tys. zł i środek trwały).
8. Koszty budowy – wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka), płytki, fugi – podwyższenie wartości.
W uzasadnieniu stanowiska w zakresie pytania Nr 1 wskazał Pan: definicję kosztu uzyskania przychodu, metodykę ustalenia proporcji w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, oraz koniecznością przemnażania poniesionych wydatków przez proporcję celem ustalenia wartości kosztów uzyskania przychodów, to Pana zdaniem na zasadzie analogii zasadne jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów innych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania.
Ad. 3
Po wniesieniu Domu jako środka trwałego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, będzie Pan uprawniony do amortyzacji tego środka trwałego na podstawie wartości początkowej określonej w odrębnym operacie szacunkowym, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego po zakończeniu budowy, wykończeniu i wyposażeniu Domu, z wyłączeniem wartości gruntu, który zgodnie z art. 22c ustawy o PIT nie podlega amortyzacji.
Zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT, w przypadku nabycia lub wytworzenia środka trwałego przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej lub przed jego wprowadzeniem do ewidencji, dopuszczalne jest ustalenie jego wartości początkowej na podstawie operatu szacunkowego. Operat ten może być następnie powiększony o wydatki faktycznie poniesione do dnia ujęcia środka trwałego w ewidencji, w tym:
Wszystkie wymienione wydatki, jako związane z procesem wytworzenia środka trwałego, spełniają przesłanki wynikające z art. 22g ust. 3 i 4 ustawy o PIT i mogą zostać włączone do wartości początkowej budynku jako powiększenie podstawy amortyzacji.
Ad. 4
Wszystkie koszty poniesione przez Pana w związku z budową, wykończeniem i wyposażeniem Domu, który ma zostać wprowadzony do ewidencji środków trwałych, zostaną zaklasyfikowane i rozliczone zgodnie z ich charakterem oraz momentem poniesienia, przy uwzględnieniu proporcji wykorzystania budynku w działalności gospodarczej (27,94%).
Koszty poniesione przed wprowadzeniem budynku do ewidencji: Zgodnie z art. 22g ust. 3 i 4 ustawy o PIT, zostaną zaliczone do wartości początkowej budynku (środka trwałego) i rozliczane poprzez amortyzację.
Dotyczy to m.in.:
1. Kosztów budowlanych i wykończeniowych: fundamenty, ściany, dach, stropy, elewacja, posadzki, tynki, malowanie, tapetowanie, glazura, fugi, gładzie zabudowy wnęk, o stolarka okienna i drzwiowa, o brama garażowa, schody, balustrady i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka).
2. Instalacje techniczne: instalacja elektryczna i osprzęt, instalacja wodnokanalizacyjna, instalacja centralnego ogrzewania (CO), system rekuperacji (w przyszłości), rozdzielnia prądu.
3. Urządzenia techniczne – zamontowane przed ujęciem budynku w ewidencji: piec gazowy, pompa ciepła (jeśli zamontowana), szambo, ogrodzenie (z bramą i furtką), podjazd do garażu.
4. Koszty okołobudowlane (poniesione przed oddaniem budynku do użytkowania): odsetki od kredytu inwestycyjnego, ubezpieczenie nieruchomości, opłaty sądowe (wpisy w KW), podatek od czynności cywilnoprawnych(PCC), wynagrodzenie rzeczoznawcy majątkowego.
Natomiast koszty eksploatacyjne ponoszone przed wprowadzeniem budynku do ewidencji: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania –będą zaliczane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów, w wysokości odpowiadającej Proporcji (27,94%) powierzchni budynku wykorzystywanej w działalności gospodarczej.
Ad. 5
Może Pan zaliczyć koszty poniesione na inwestycję (budowę Domu) przed rejestracją działalności gospodarczej – rejestracja jest planowana na połowę września 2024 roku. Aby koszty poniesione przed rozpoczęciem działalności można było uznać za koszty podatkowe, zaistnieć muszą łącznie trzy warunki:
Wymienione warunki są i będą przez Pana spełnione, co przedstawiono w opisie stanu faktycznego. Wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności na nabycie środków trwałych i wartości niematerialnych oraz prawnych podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na ogólnych zasadach, określonych w art. 22a-22n ustawy o PIT, czyli poprzez odpisy amortyzacyjne. Zatem trzeba je ująć odpowiednio do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Wartość początkową ustala się po cenie nabycia, w przypadku gdy podatnik posiada dokumenty zakupu (faktury, rachunki) lub w przypadku ich braku po cenie rynkowej.
Natomiast w sytuacji, gdy podatnik sam wytworzył środek trwały i nie jest możliwe ustalenie kosztu wytworzenia (przedsiębiorca nie posiada faktur czy paragonów za elementy użyte do wytworzenia sprzętu), wartość początkową środka trwałego ustala biegły powołany przez podatnika, na podstawie cen rynkowych (art. 22g ustawy o PIT). Podatnik, który rozpoczął prowadzenie działalności, może w tym samym roku podatkowym dokonać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych w odniesieniu do środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 KŚT (z wyłączeniem samochodów osobowych), do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych. Przepisy nie zabraniają dokonania jednorazowej amortyzacji środków trwałych nabytych jeszcze przed rozpoczęciem działalności gospodarczej.
Pana zdaniem nie jest też istotne wydzielenie pomieszczeń i możliwe jest ich używanie w trybie mieszanym. Przepisy ustawy o podatku od osób fizycznych nie przewidują wymogu fizycznego wyodrębnienia części budynku przeznaczonej na cele działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 22f ust 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli tylko część nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej bądź wynajmowana lub wydzierżawiana - odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości początkowej nieruchomości, budynku lub lokalu odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, wynajmowanej lub wydzierżawianej, do ogólnej powierzchni użytkowej tej nieruchomości, budynku lub lokalu.
Pana zdaniem część wydatków przypadająca proporcjonalnie na siedzibę firmy może być kosztem uzyskania przychodu. Będzie miał Pan prawo uwzględnić w kosztach odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej budynku, odpowiadającej stosunkowi powierzchni wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej (Proporcja) do ogólnej powierzchni na podstawie art. 22 ust. 8 w związku z art. 22f ust. 4 ustawy o PIT.
Może Pan odliczyć również część kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, internet, ogrzewanie) proporcjonalnie przypadającą na powierzchnię biznesową (ustaloną Proporcję).
Może też Pan odliczyć wydatki na meble i wyposażenie (określone we wniosku jako Wykończenie), jeśli będą stanowić składniki majątkowe przedsiębiorstwa tylko sporadycznie wykorzystywane na cele osobiste. Jeśli wartość poszczególnych sprzętów przekroczy 10 tys. zł, będzie to środek trwały podlegający amortyzacji. Pana stanowisko potwierdza m.in. interpretacja indywidualna z 25 czerwca 2020 r., znak: 0115-KDIT3.4011.213.2020.5.AD.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny – nie wskazuje enumeratywnie jakie wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu, a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem, bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy. Zatem przyjmuje się, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane ze źródłem przychodów, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów tak, aby to źródło przynosiło przychody także w przyszłości. W takim ujęciu kosztami tymi będą zarówno wydatki pozostające w bezpośrednim związku z uzyskanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów (w tym, dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów) nawet wówczas, gdyby z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty.
Generalnie zatem należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki, których celem jest osiągnięcie przychodów, bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tychże kosztów.
Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona została zatem od istnienia związku przyczynowo-skutkowego, polegającego na tym, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu, bądź funkcjonowanie źródła tego przychodu. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu, bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu, bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zauważyć przy tym należy, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań, braku nadzoru lub sprzecznych z prawem działań podatnika.
Innymi słowy podstawową cechą kosztu podatkowego jest związek tego kosztu z przychodem (ewentualnie z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów). Istotne znaczenie ma również cel, w jakim został poniesiony.
Bliżej zasadę tę opisuje wyrok NSA z 16 października 2012 r., sygn. akt II FSK 430/11, w którym stwierdzono: „zwrot „w celu” oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym. Poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów. Wydatek należy oceniać mając na uwadze racjonalność określonego działania dla osiągnięcia przychodu. Poniesienie wydatku musi zatem być powiązane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, ukierunkowaną na uzyskanie przychodów; wydatek powinien, przynajmniej potencjalnie, wpływać na wielkość uzyskiwanych lub spodziewanych przychodów z tej działalności. Kosztowa kwalifikacja konkretnego wydatku u konkretnego podatnika musi więc uwzględniać charakter i profil prowadzonej działalności gospodarczej oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego wydatku”.
Zatem, warunkiem uznania wydatku poniesionego przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, jest by wydatek łącznie spełniał następujące przesłanki:
W związku z powyższym należy stwierdzić, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, które nie są wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Koszty ponoszone przez podatnika należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów.
Wyrażenie „w celu osiągnięcia przychodu” zawarte we wskazanym przepisie art. 22 ust. 1 ww. ustawy oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością, podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Zauważyć należy, że przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodu), a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”.
Zatem, możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku, jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien przewidzieć, że wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.
Dokonując oceny charakteru ponoszonych przez Pana wydatków należy rozstrzygnąć, czy spełniają one kryteria określone w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz czy nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 ww. ustawy. Ocena prawna danego wydatku wymaga, bowiem uwzględnienia unormowań art. 23 ust. 1 ww. ustawy, w którym ustawodawca dokonał enumeratywnego wyliczenia wydatków niestanowiących kosztów podatkowych, nawet, jeśli ponoszone są w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Przy kwalifikowaniu poniesionych wydatków trzeba brać pod uwagę ich celowość oraz potencjalną możliwość przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu, a także racjonalność wydatków, to znaczy ich adekwatność do rzeczywistych potrzeb i zakresu prowadzonej działalności oraz konieczność ich poniesienia dla osiągnięcia przychodu. Wobec powyższego, możliwe jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatku, który – racjonalnie oceniając – mógłby przyczynić się do powstania przychodu, czy jego zwiększenia, nawet, jeżeli przychód faktycznie nie wystąpi.
W odniesieniu do kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego na dokończenie budowy budynku mieszkalnego jego wykończenie i wyposażenie, prowizji oraz ubezpieczenia, poniesionych po wprowadzeniu domu do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wyjaśniam, co następuje.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:
a) spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), z tym że kosztem uzyskania przychodów są wydatki na spłatę pożyczki (kredytu) w przypadku, gdy pożyczka (kredyt) była waloryzowana kursem waluty obcej, jeżeli:
Ponadto, stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).
Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek, prowizji i różnic kursowych od pożyczek (kredytów) zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji.
Na podstawie powołanych regulacji - dopiero zapłacenie odsetek od kredytu (pożyczki) daje możliwość zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, o ile odsetki nie zwiększają kosztów inwestycji.
W konsekwencji, odsetki są kosztem podatkowym, jeśli spełniają następujące przesłanki:
Z powyższych przepisów wynika, że aby prawidłowo rozliczyć koszty uzyskania przychodów, istotny jest moment poniesienia przez podatnika wydatków związanych ze spłatą odsetek od kredytu (pożyczki).
Skoro wskazany przez Pana budynek mieszkalny będzie w części wykorzystywany w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, to odsetki od kredytu hipotecznego zaciągniętego na dokończenie budowy budynku mieszkalnego jego wykończenie i wyposażenie, prowizje oraz ubezpieczenie w części proporcjonalnie przypadającej na powierzchnię wykorzystywaną w Pana działalności gospodarczej mogą stanowić koszty uzyskania przychodów tej działalności.
Wydatki te będzie Pan mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów od dnia oddania do użytkowania budynku oraz zarejestrowania tam działalności gospodarczej.
Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania Nr 1 jest prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Pana na wytworzenie oraz wykończenie opisanych we wniosku pomieszczeń wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej w postaci faktur otrzymanych od Wykonawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających rejestrację działalności gospodarczej w CEIDG oraz proporcjonalnie kosztów mediów opisanych we wniosku wskazać należy, że w myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23 (…).
Stosownie do art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2) maszyny, urządzenia i środki transportu,
3) inne przedmioty
– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.
Z przytoczonych przepisów wynika, że środki trwałe podlegają amortyzacji, o ile spełniają następujące warunki:
Wartość początkową środków trwałych ustala się na podstawie art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 22g ust. 1 tej ustawy:
Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane - cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.
Natomiast w świetle art. 22g ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy:
Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia.
W myśl art. 22g ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.
Natomiast zgodnie z art. 22g ust. 4 tej ustawy:
Za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.
Decydujące znaczenie dla zaliczenia określonego wydatku do wydatków stanowiących koszt wytworzenia środka trwałego ma możliwość powiązania danego wydatku z konkretnym przedsięwzięciem inwestycyjnym, czyli wytwarzanym środkiem trwałym. Wszelkie wydatki pozostające w związku z wytworzeniem środka trwałego mają wpływ na jego koszt wytworzenia. Koszt ten zarazem stanowi o wartości początkowej środka trwałego, od której dokonuje się następnie odpisów amortyzacyjnych.
W szczególności zatem, do wartości składających się na koszt wytworzenia środka trwałego należą:
Należy ponadto podkreślić, że mocą art. 22g ust. 4 ustawy, wyłączono z kosztu wytworzenia środka trwałego koszty ogólne zarządu, koszty sprzedaży oraz pozostałe koszty operacyjne i koszty operacji finansowych, w tym odsetki od pożyczek (kredytów) i prowizje, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania. Wydatki te nie są bowiem bezpośrednio związane z realizacją inwestycji, ale z całokształtem działalności podatnika.
Oznacza to, że tylko wydatki bezpośrednio związane z wytworzeniem środka trwałego zmniejszają podstawę opodatkowania przez możliwość zaliczenia w koszty podatkowe odpisów z tytułu zużycia środków trwałych - tzw. odpisy amortyzacyjne. Tak więc, do kosztów wytworzenia środka trwałego zalicza się tylko te wydatki, które dają się zaliczyć do wartości wytworzonego środka trwałego, to znaczy związane są bezpośrednio z realizacją inwestycji.
Zatem, do wartości początkowej wytworzonego środka trwałego - w myśl art. 22g ust. 4 ustawy - zalicza się ogół kosztów poniesionych w związku z jego wytworzeniem od momentu rozpoczęcia inwestycji aż do momentu przekazania środka do używania. Użycie przez ustawodawcę zwrotu, że do kosztu wytworzenia środka trwałego zalicza się „inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych” oznacza, że katalog wydatków związanych z wytworzeniem środka trwałego powiększających jego wartość początkową jest otwarty. Mieszczą się w nim również inne, niewymienione wprost w treści omawianego przepisu koszty, które będą miały wpływ na wartość początkową danego składnika majątku.
Stosownie do art. 22c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Amortyzacji nie podlegają budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy – zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi.
Przepis ten obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. Przepis ten został zmieniony przez art. 1 pkt 16 ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2105; dalej: ustawa zmieniająca).
W myśl art. 22n ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie podlegają objęciu ewidencją budynki mieszkalne, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, grunty lub prawo użytkowania wieczystego gruntu, związane z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
Z powołanego przepisu wynika, że lokale mieszkalne nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Jednocześnie z art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika, że:
Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych mogą, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2022 r., zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych będących odpowiednio budynkami mieszkalnymi, lokalami mieszkalnymi stanowiącymi odrębną nieruchomość, spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego lub prawem do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nabytych lub wytworzonych przed dniem 1 stycznia 2022 r.
Tym samym – na podstawie przepisu przejściowego – który jest przepisem szczególnym, podatnicy mogli do końca 2022 roku stosować przepisy dotyczące amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obowiązujące na dzień 31 grudnia 2021 r., w odniesieniu do budynków i lokali mieszkalnych nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że jest Pan w trakcie budowy budynku mieszkalnego. Część tego budynku będzie wykorzystywana przez Pana do celów prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z budową budynku mieszkalnego oraz przystosowaniem go do użytkowania poniesie Pan szereg kosztów. Część wydatków zamierza Pan zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności, w proporcji przypadającej na powierzchnię budynku wykorzystywaną przez Pana do działalności gospodarczej. Wydatkami, które będą przez Pana poniesione przed wprowadzeniem budynku mieszkalnego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (które ma Pan na myśli zadając pytanie Nr 4), będą koszty budowy i wykończenia budynku, tj.:
1. Materiały budowlane i robocizna: wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie.
2. Instalacje sanitarne i elektryczne: biały montaż w łazience i kuchni, instalacja elektryczna.
3. Instalacje grzewcze: montaż pieca gazowego (w przyszłości także montaż pompy ciepła), a w przyszłości - rekuperacja, instalacja centralnego ogrzewania (rury, osprzęt).
5. Koszty okołobudowlane związane z wytworzeniem środka trwałego:
Koszty budowy, tj. wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie i inne elementy niezbędne do przygotowania pomieszczeń w tym łazienki i kuchni (biały montaż, elektryka), płytki, fugi, zamierza Pan zaliczyć do wartości początkowej środka trwałego.
Natomiast koszty eksploatacyjne ponoszone przed wprowadzeniem budynku do ewidencji: energia, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, będą zaliczane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów, w wysokości odpowiadającej Proporcji (27,94%) powierzchni budynku wykorzystywanej w działalności gospodarczej.
Odnosząc się do powyższego należy zaznaczyć, że wydatki, które zostały poniesione w celu przystosowania środka trwałego do używania (wykorzystywania go w działalności gospodarczej), niezbędne do uczynienia z niego składnika majątku kompletnego i zdatnego do użytku powiększają wartość początkową środka trwałego.
Z uwagi na fakt, że w Pana sprawie mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym, który zgodnie z powołanymi wyżej przepisami nie podlega ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a tym samym nie ma Pan prawa amortyzować tego budynku, wydatki, które zostały/zostaną przez Pana poniesione przed oddaniem budynku mieszkalnego do użytkowania, poniesione w celu przystosowania tego budynku do używania (wykorzystywania go w działalności gospodarczej), niezbędne do uczynienia z niego składnika majątku zdatnego do użytku, tj. wydatki poniesione na:
1. Materiały budowlane i robociznę: wybudowanie ścian, stropów, dachu, tynkowanie, gładzie, malowanie, tapetowanie,
2. Instalacje sanitarne i elektryczne: biały montaż w łazience i kuchni, instalację elektryczną,
3. Koszty okołobudowlane związane z wytworzeniem środka trwałego:
nie mogą stanowić dla Pana kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio w dacie poniesienia oraz poprzez odpisy amortyzacyjne.
Pana stanowisko w sprawie do pytania Nr 4 jest nieprawidłowe.
Odnosząc się sposobu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Pana na: meble w zabudowie do biura, kuchni i łazienki, wyposażenie łazienki i kuchni -meble na wymiar - trwale zabudowane elementy, armaturę (WC i umywalka) wskazać należy, że do kosztów wytworzenia środków trwałych zalicza się koszty, które mają wpływ na wartość początkową danego składnika majątku i dają się zaliczyć do wartości wytworzonego środka trwałego, to znaczy związane są bezpośrednio z realizacją inwestycji. Są to bowiem wydatki pozostające w bezpośrednim związku z wytworzeniem, a zatem są elementem ich kosztu wytworzenia. Koszt ten zarazem stanowi element wartości początkowej, od której dokonuje się odpisów amortyzacyjnych (wyjątek stanowią tu grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, które zgodnie z art. 22c pkt 1 ustawy amortyzacji nie podlegają).
W sytuacji, gdy podatnik ponosi (poniósł) wydatki mające na celu „przystosowanie” środka trwałego do używania, tj. czyni ten środek kompletnym, zdatnym do używania, wówczas wartość poczynionych nakładów, stanowi element wartości początkowej środka trwałego.
Niewątpliwie wydatkami na przystosowanie (wykończenie) budynku mieszkalnego wykorzystywanego w części do działalności gospodarczej będą wskazane wyżej koszty poniesione na: meble w zabudowie do biura, kuchni i łazienki, wyposażenie łazienki i kuchni - meble na wymiar -trwale zabudowane elementy, armaturę (WC i umywalkę), stanowią bowiem one część składową budynku mieszkalnego. W sytuacji bowiem, gdy podatnik będąc właścicielem (współwłaścicielem) budynku ponosi wydatki mające na celu przystosowanie go do używania (np. do działalności gospodarczej), czyli czyni ten składnik kompletnym, zdatnym do używania, wówczas wartość poczynionych nakładów, stanowi element wartości początkowej tego środka trwałego.
Skoro ww. wydatki, zostaną poniesione przez Pana na wytworzenie we własnym zakresie budynku mieszkalnego wykorzystywanego w części do działalności gospodarczej: meble w zabudowie do biura, kuchni i łazienki, wyposażenie łazienki i kuchni -meble na wymiar, armatury (WC i umywalka), a budynek mieszkalny nie podlega ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ww. wydatków nie będzie mógł Pan uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne.
Pana stanowisko do pytania Nr 2 w tej części jest nieprawidłowe.
Odnosząc się do możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej kosztów inwestycji poniesionych przed rejestracją działalności gospodarczej w postaci wydatków na utrzymanie budynku (w szczególności energia elektryczna, gaz, woda, Internet), proporcjonalnie przypadających na powierzchnię budynku mieszkalnego zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej wskazać należy, że w przypadku źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, należy przyjąć, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów.
Zauważyć należy, że istnieje grupa wydatków, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej, gdyż są to wydatki, które ponoszą osoby fizyczne niezależnie od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też takiej działalności nie prowadzą. Są to typowe wydatki osobiste, konsumpcyjne, np. wydatki dotyczące zapewnienia sobie, na własne potrzeby odpowiednich warunków mieszkaniowych. Wydatki o charakterze osobistym w szczególności mogą dotyczyć funkcjonowania, eksploatacji i utrzymania własnego lub użyczanego mieszkania (lub jednego z jego pomieszczeń) na cele prywatne.
Prywatnego charakteru tego rodzaju wydatków nie zmienia również fakt, że podatnik może korzystać z pomieszczenia (lub znajdujących się w nim rzeczy) przeznaczonego na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, prowadząc równocześnie w tym pomieszczeniu działalność gospodarczą. W świetle powyższego uznać należy, że do kosztów uzyskania przychodów pozarolniczej działalności gospodarczej nie można zaliczyć wydatków, które dotyczą pomieszczeń w lokalu wykorzystywanym w głównej mierze na własne cele mieszkaniowe.
Są to typowe wydatki o charakterze osobistym, są one bowiem ponoszone przede wszystkim w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, a nie wyłącznie w celu osiągnięcia przychodów, czy też zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki te nie mają ścisłego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie występuje więc ścisłe i niebudzące wątpliwości powiązanie kosztów ponoszonych przez podatnika z celem osiągnięcia przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów w postaci pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jeżeli jednak ponoszone przez podatnika wydatki, choć związane z lokalem/budynkiem mieszkalnym, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, zostaną racjonalnie i gospodarczo uzasadnione oraz właściwie udokumentowane i nie są ujęte w katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, to mogą być uwzględnione w kosztach podatkowych, o ile istnieje związek tych wydatków, chociażby pośredni, z możliwością uzyskania przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.
W związku z powyższym, aby dany wydatek można zaliczyć do kosztów, musi zostać poniesiony w związku z potrzebami działalności (firmy), a nie potrzebami prywatnymi przedsiębiorcy, którego działalność gospodarcza jest prowadzona w lokalu mieszkalnym (domu).
Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Zatem, możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien wiedzieć, że wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.
W zakresie obowiązków podatnika, jako odnoszącego ewidentną korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów, jest wykazanie, w oparciu o zgromadzone dowody, związku pomiędzy poniesieniem kosztu, a uzyskaniem przychodu, zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu, bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła, należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu, bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.
Wydatki na media ponoszone przez przedsiębiorców, którzy zarejestrowali firmę w lokalu/budynku mieszkalnym, nie są co do zasady wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli zatem takie wydatki pozostają w związku z uzyskanym przychodem lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu, to w takim zakresie wydatki te będą kwalifikowały się do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.
Jednocześnie należy podkreślić, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają możliwości zaliczenia tego rodzaju wydatków do kosztów uzyskania przychodów od wyodrębnienia – w dosłownym (fizycznym) sensie – pomieszczenia, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Podatnik powinien określić, jaka część budynku mieszkalnego faktycznie służy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, i wówczas może w odpowiednim udziale i w odpowiedniej proporcji zaliczyć poniesione wydatki do kosztów podatkowych.
W opisie sprawy wskazał Pan, że koszty utrzymania budynku mieszkalnego poniesione przez Pana przed wprowadzeniem go do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są kosztami poniesionymi w związku z jego budową. Zatem powinny one podwyższać jego wartość początkową.
Skoro budynek mieszkalny nie podlega ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, to ww. wydatków nie będzie Pan mógł uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. Wydatków tych nie będzie Pan mógł również uwzględnić jednorazowo w kosztach uzyskania przychodów.
Pana stanowisko w zakresie pytania Nr 5 oraz w części pytanie Nr 2 jest nieprawidłowe.
Z uwagi na fakt, że budynek mieszkalny, o którym mowa we wniosku nie podlega ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie podlega amortyzacji, tym samym nie będzie mógł Pan zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej budynku mieszkalnego. W związku z powyższym nie ma Pan również możliwości ustalenia wartości początkowej budynku mieszkalnego w oparciu o operat szacunkowy.
Zatem Pana stanowisko do pytania Nr 3 jest nieprawidłowe.
Natomiast wydatki poniesione przez Pana na zakup wyposażenia technicznego: pieca gazowego, pompy ciepła, osprzętu sterującego oraz rekuperatora, nie będą podwyższały wartości początkowej budynku mieszkalnego.
We wniosku wskazał Pan, że urządzenia te będą stanowiły odrębne środki trwałe, nie będą stanowiły części składowych budynku (elementów konstrukcyjnych) i nie będą trwale z nim połączone - wszystkie te urządzenia mogą być wymontowane (odłączone) bez naruszenia konstrukcji budynku jak i samych urządzeń.
Zatem urządzenia te, jako odrębne środki trwałe będą podlegały amortyzacji według odpowiednich stawek określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w części proporcjonalnie przypadającej na powierzchnię budynku mieszkalnego zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej.
Przechodząc natomiast do interpretacji zagadnień przedstawionych w pytaniu Nr 2 wskazać należy, że stosownie do art. 22f ust. 3 ww. ustawy:
Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się zgodnie z art 22h-22m, gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 10.000 zł. W przypadku gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 10.000 zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22d ust. 1, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 22h-22m albo jednorazowo – w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym.
Podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku, o których mowa w art. 22a i 22b, których wartość początkowa, określona zgodnie z art. 22g, nie przekracza 10 000 zł; wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania (art. 22d ust. 1 ww. Ustawy).
Zatem – jeżeli wartość początkowa składników majątku nie przekracza 10 000 zł – podatnik ma możliwość:
W związku z powyższym koszty poniesione przez Pana na zakup wyposażenia budynku mieszkalnego oraz akcesoriów komputerowych, których wartość nie przekracza 10 000 zł oraz wydatki poniesione przez Pana po oddaniu budynku mieszkalnego do użytkowania na utrzymanie i korzystanie z budynku mieszkalnego, tj. energię, wodę, kanalizację, wywóz śmieci, koszty ogrzewania, Internet, serwisowanie pieca gazowego i w przyszłości pompy ciepła będzie Pan mógł zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej w części proporcjonalnie przypadającej na powierzchnię budynku mieszkalnego wykorzystywaną na prowadzenie działalności gospodarczej, pod warunkiem, że zostaną zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - racjonalnie i gospodarczo uzasadnione oraz właściwie udokumentowane.
Natomiast sprzęt elektroniczny, którego wartość początkowa przekracza 10 000 zł oraz pompę ciepła, piec gazowy i rekuperator i instalację CO, które jak Pan wskazał we wniosku są odrębnymi środkami trwałymi) powienien Pan zaliczyć do podlegających amortyzacji środków trwałych. Wówczas kosztem uzyskania przychodów będa odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej tych środków trwałych w części proporcjonalnie przypadającej na powierzchnię budynku mieszkalnego zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej.
Pana stanowisko do pytania Nr 2 w tej części jest prawidłowe.
Wydatki na zakup stołu i kanapy, których, jak Pan wskazał we wniosku, wartość początkowa przekracza 10 000 zł nie może Pan uwzględnić jednorazowo w kosztach uzyskania przychodów. Składniki te powienien Pan zaliczyć do podlegających amortyzacji środków trwałych. Wówczas kosztem uzyskania przychodów będa odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej tych środków trwałych w części proporcjonalnie przypadającej na powierzchnię budynku mieszkalnego zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej.
Pana stanowisko do pytania Nr 2 w tej części jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Powołane przez Pana interpretacje zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tą interpretację.
Przedmiotowa interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem zapytania. Kwestia ustalenia proporcji przypadającej na powierzchnię wykorzystywaną w Pana działalności gospodarczej nie podlegała ocenie. Analiza procentowa nie jest w kompetencjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Poza tym kwestia ta nie była przedmiotem Pana zapytania.
Jednocześnie zaznaczamy, że zaliczając określony wydatek do kosztów uzyskania przychodów, podatnik stosuje przepis prawa podatkowego o charakterze materialnoprawnym, tj. uznaje, że zaistniałe po jego stronie okoliczności wypełniają hipotezę określonej normy prawnej (mieszczą się w zakresie zastosowania danej normy prawnej/danego przepisu). Podejmując decyzję o zastosowaniu danego przepisu prawa podatkowego, podatnik musi liczyć się jednak z koniecznością przedstawienia dowodów potwierdzających prawidłowość tej czynności, jaka może się pojawić na etapie ewentualnych postępowań podatkowych lub kontrolnych. Udowodnienie prawidłowości zaliczenia opisanych we wniosku wydatków do kosztów uzyskania przychodów może zatem wymagać w szczególności udowodnienia: poniesienia wydatków, ich charakteru, w szczególności ich celowości, racjonalności działań podatnika, a w konsekwencji braku okoliczności uniemożliwiających uznanie przedmiotowych kosztów za koszty uzyskania przychodów. W ramach postępowania dowodowego może również zostać dokonana szczegółowa analiza związku ponoszonych wydatków z Pana przychodami.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja prawidłowości zaliczenia poszczególnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów może być dokonana jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy – Ordynacja podatkowa. Dokonując interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
Innymi słowy, organ wydający interpretacje indywidualne opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, tj. okolicznościach przedstawionych przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Nie prowadzi natomiast postępowania dowodowego. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Pamiętać przy tym należy, że to na Panu, jako podmiocie odnoszącym korzyść z faktu zaliczenia wskazanych we wniosku wydatków do kosztów uzyskania przychodu, ciąży obowiązek wykazania związku przyczynowo-skutkowego poniesionego wydatku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą, jak również obowiązek właściwego jego udokumentowania.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo