Możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej w wysokości 50% przy braku porozumienia między małżonkami i miejscu zamieszkania dzieci przy ojcu.
Podatniczka jest matką dwojga małoletnich dzieci, rozwiedziona z winy męża. Do 2023 r. sprawowała opiekę naprzemienną, ale z powodu przemocy psychicznej i ekonomicznej ze strony byłego męża oraz destabilizacji relacji z dziećmi, zrezygnowała z tej formy opieki. Obecnie, na mocy postanowienia sądu, opiekuje się dziećmi w określone dni (co drugi weekend, połowa wakacji…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 29 marca 2026 r. (wpływ 29 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani matką dwojga małoletnich dzieci:
1) A.A., PESEL (…),
2) B.B., PESEL (…).
Wyrokiem z 24 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy orzekł rozwód z wyłącznej winy Pani byłego męża. Choć wyrok nie jest prawomocny z uwagi na wniesioną apelację, jego ustalenia pozostają wiążącym materiałem dowodowym i nie mogą być pominięte przy ocenie sprawy. Powodem rozstania była stosowana przemoc psychiczna i ekonomiczna.
Postępowanie rozwodowe trwało od 2020 r.
Do 2023 r. sprawowała Pani opiekę naprzemienną i w tym okresie:
Sytuacja ta doprowadziła do poważnego pogorszenia Pani stanu psychicznego i poczucia bezpieczeństwa. Zrezygnowała Pani z opieki naprzemiennej. Po zmianie modelu opieki były mąż przez około rok bezprawnie ograniczał Pani kontakty z dziećmi.
Wyczerpała Pani przed sądem wszelkie dostępne środki prawne w celu przywrócenia równowagi rodzicielskiej i normalizacji sytuacji. W toku postępowań sądowych dążyła Pani do utrzymania opieki w warunkach zapewniających bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne.
Obecnie na mocy postanowienia sądu z 13 września 2023 roku sprawuje Pani nad chłopcami opiekę w wymiarze w pierwszy i trzeci weekend każdego miesiąca (od piątku do niedzieli), przez połowę wakacji letnich, połowę ferii zimowych oraz świąt jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc. Dodatkowo każdy Dzień Matki, co drugi Dzień Dziecka itp.
Na dzieci płaci Pani regularnie zasądzone alimenty. Były mąż pomimo braku wcześniejszego kontaktu z Panią w sprawie płatności wszczął postępowanie egzekucyjne u komornika bezpośrednio po uzyskaniu tytułu wykonawczego. O wszczęciu egzekucji dowiedziała się Pani zgłaszając kradzież środków z konta bankowego – nie otrzymała Pani wcześniej żadnego wezwania do dobrowolnej zapłaty ani żadnej informacji. Jest to kolejny element działań o charakterze represyjnym i eskalacyjnym stosowany przez Pani byłego męża.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
W okresie będącym przedmiotem zapytania miała Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jest Pani matką i opiekunem prawnym dwójki dzieci, A.A., PESEL: (…) oraz B.B., PESEL: (…). Nie posiada Pani innych dzieci.
W okresie będącym przedmiotem zapytania posiadała Pani wraz z ojcem dzieci pełną władzę rodzicielską.
W okresie będącym przedmiotem zapytania wykonywała Pani władzę rodzicielską wobec dzieci, tj. dbała Pani o prawidłowy rozwój, zabezpieczała potrzeby zdrowotne i edukacyjne. Płaci Pani alimenty i spędza połowę świąt, wakacji, ferii z dziećmi. Dba Pani o nich w najbardziej możliwym stopniu, wspiera w nauce i we wszystkich ich potrzebach.
Ma Pani dochody wyłącznie z umowy o pracę.
W okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania w stosunku do Pani bądź dzieci nie miały zastosowania poniższe przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń lub ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Początkowo opieka była realizowana w formie opieki naprzemiennej, jednakże dochodziło do trudności we współpracy z ojcem dzieci. Zachowania ojca miały charakter uporczywy i ingerujący w Pani życie prywatne, m.in. nieuzasadnione przebywanie w pobliżu Pani nowego miejsca zamieszkania, wchodzenie do mieszkania podczas Pani nieobecności, nadmierne i uporczywe kontaktowanie się z Panią, jak i z dziećmi. Powyższe działania powodowały brak poczucia bezpieczeństwa oraz destabilizacje życia codziennego, co w praktyce uniemożliwiało dalsze wykonywanie opieki z sposób prawidłowy i zgodny z dobrem dzieci.
W przedmiotowym okresie miejscem zamieszkania dzieci było miejsce zamieszkania ojca.
W celu zapewnienia dzieciom stabilnych i bezpiecznych warunków funkcjonowania, a także dla ochrony własnego zdrowia psychicznego i bezpieczeństwa była Pani zmuszona do rezygnacji z opieki naprzemiennej. Dołącza Pani uzasadnienie sądu do wyroku rozwodowego z wyłącznej winy Pani byłego męża. Podjęta decyzja nie była dobrowolna, lecz wynikała z obiektywnych i niezależnych od Pani okoliczności, które uniemożliwiały dalsze sprawowanie opieki w dotychczasowej formule. Potwierdził to sąd, nazywając zachowania byłego męża przemocowymi. Obecny model sprawowania opieki jest dostosowany do zaistniałej sytuacji i ma na celu zapewnienie dzieciom stabilności.
Nie mają Państwo żadnych ustaleń w zakresie ulgi prorodzinnej, mimo że próbowała Pani takie poczynić mailowo i sms-owo.
Przez cały okres, którego dotyczy wniosek, żadne z Pani dzieci nie zostało umieszczone na podstawie orzeczenia sądu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do odliczenia 50% rocznej kwoty ulgi prorodzinnej (tj. połowy ulgi na dwoje dzieci) w zeznaniach PIT-37 za lata 2024 i 2025?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, przysługuje Pani prawo odliczenia 50% ulgi prorodzinnej, tj. za 6 miesięcy w każdym z lat podatkowych 2024 i 2025.
1. Wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Nie została Pani pozbawiona władzy rodzicielskiej ani nie została ograniczona władza rodzicielska. W dalszym ciągu współdecyduje Pani w istotnych sprawach dotyczących dzieci i utrzymuje Pani z nimi regularne kontakty w zakresie ustalonym przez sąd.
Zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o PIT, przesłanką skorzystania z ulgi jest wykonywania władzy rodzicielskiej, a nie wyłączne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem czy ponoszenie głównych kosztów utrzymania.
W wyroku NSA z 27 lipca 2016 r., sygn. II FSK 2378/15, wskazano, że wykonywanie władzy rodzicielskiej oznacza rzeczywiste uczestniczenie w wychowaniu dziecka, a nie jedynie formalne jej posiadanie.
W wyroku NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. II FSK 3034/16, podkreślono, że przy braku porozumienia między rodzicami odliczenie powinno nastąpić w częściach równych.
Podobne stanowisko wyrażono m.in. w:
· wyroku NSA z 5 kwietnia 2017 r., II FSK 573/15,
· wyroku WSA w Warszawie z 12 września 2019 r., III SA/Wa 2625/18.
Z orzecznictwa tego wynika jednoznacznie, że rodzic, który wykonuje władzę rodzicielską w sposób realny, ma prawo do proporcjonalnej części ulgi – nawet jeśli dziecko na stałe zamieszkuje z drugim rodzicem.
2. Okoliczności rezygnacji z opieki naprzemiennej.
Zmiana modelu opieki z naprzemiennej nie wynikała z Pani braku zainteresowania dziećmi ani dobrowolnego „porzucenia” obowiązków rodzicielskich, a była działaniem podjętym w celu ochrony własnego zdrowia i stabilizacji sytuacji życiowej.
Wyrokiem rozwodowym z 24 lutego 2025 r. sąd orzekł rozwód z wyłącznej winy Pani męża, co potwierdza istnienie poważnych nieprawidłowości w jego zachowaniu wobec Pani. Obecnie dzieci funkcjonują w środowisku, w którym utrwalana jest narracja, że to Pani „porzuciła” rodzinę, co dodatkowo utrudnia odbudowę relacji. Nawet gdyby formalnie utrzymana była opieka naprzemienna, w obecnych realiach dzieci pozostające pod silnym wpływem ojca, mogłyby odmawiać przyjazdów do Pani. Nie można zatem utożsamiać ograniczonego zakresu kontaktów z brakiem wykonywania władzy rodzicielskiej.
W opisanym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do odliczenia ulgi w połowie, tj. za 6 miesięcy. Nie można interpretować przepisów podatkowych w sposób premiujący rodzica, który poprzez konfliktowe działania ogranicza drugiemu rodzicowi realny udział w wychowaniu dzieci. Nie można dopuścić do sytuacji, w której rodzic celowo doprowadza do osłabienia relacji drugiego rodzica z dziećmi, a następnie wykorzystuje te sytuacje do przejęcia całości korzyści podatkowej.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską, a brak jest porozumienia co do podziału ulgi, każdemu z nich przysługuje odliczenie w częściach równych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Na podstawie art. 27f ust. 2a cyt. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Według art. 27f ust. 2c powołanej ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
W myśl art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Na mocy art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem (dziećmi) po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka (dzieci) jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych.
W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka (dzieci) połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) wynika, że:
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Na mocy art. 26 ww. ustawy:
§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Tym samym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka podatnika mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z ww. art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawowym warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dzieci jest wykonywanie w stosunku do tych dzieci władzy rodzicielskiej.
Na podstawie art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.):
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Według art. 93 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
Z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
W świetle art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Na gruncie art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Stosownie do treści art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§ 2. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Jak wynika z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na małoletnie dzieci przysługuje rodzicom jeżeli wykonują władzę rodzicielską.
Natomiast samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji. Dla nabycia prawa do ulgi konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w szczególności sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie/zabezpieczenie wszystkich potrzeb dziecka od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne i emocjonalne.
Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.
Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.
Co istotne, samo płacenie alimentów na dziecko oraz spotkania z małoletnim dzieckiem nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic.
Podkreślenia przy tym wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński określa także prawa rodzicielskie. Jeżeli zatem nie pozbawia tego prawa jednego z rodziców, to uznaje, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka. Jednakże, z uwagi na dobro dziecka, Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka.
Powtórzyć należy, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.
W pierwszej kolejności – przystępując do oceny możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej – wskazać należy, że wysokość odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit.
W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, to w określonych przypadkach każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy.
Brzmienie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku:
a) w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,
b) w równych częściach w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy:
‒ zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub
‒ gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.
Natomiast w przypadkach innych niż wyżej wymienione odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny.
Co istotne, ww. przepis wskazuje jedynie na podział przysługującej rodzicom ulgi prorodzinnej i nie pozbawia on samego prawa do odliczenia. Prawo do ulgi – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – przysługuje zatem na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego podatnik wykonywał władzę rodzicielską.
Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:
1. jest Pani matką dwojga małoletnich dzieci;
2. do 2023 r. sprawowała Pani nad nimi opiekę naprzemienną;
3. od września 2023 r. na mocy postanowienia sądu sprawuje Pani nad dziećmi opiekę w ustalone dni;
4. w okresie będącym przedmiotem zapytania posiadała Pani pełną władzę rodzicielską i wykonywała Pani władzę rodzicielską wobec dzieci;
5. w okresie będącym przedmiotem zapytania miejscem zamieszkania dzieci było miejsce zamieszkania ojca;
6. nie ma Pani z ojcem dzieci żadnego porozumienia dotyczącego ulgi prorodzinnej.
Odnosząc się do możliwości skorzystania przez Panią z ulgi prorodzinnej w 2024 i 2025 r. należy wskazać, iż jak wynika z opisu sprawy – ma Pani uregulowane kontakty z dziećmi, jednakże dzieci pozostają przy ojcu i stale przebywają u ojca.
Ze względu na to, że nie ma Pani z byłym mężem porozumienia dotyczącego odliczenia ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci, to w Pani sytuacji ma zastosowanie zdanie czwarte przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym w przypadkach innych niż wymienione w tym przepisie, odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny, tj. w przedmiotowej sprawie jest to ojciec dzieci.
Nie kwestionując Pani zaangażowania w wychowanie dzieci wskazuję, że skoro nie ma Pani z byłym mężem porozumienia w sprawie podziału ulgi prorodzinnej, a miejscem zamieszkania dzieci w latach 2024 i 2025, których dotyczy wniosek było miejsce zamieszkania ich ojca – stwierdzam, że nie była Pani uprawniona do dokonania odliczenia z tytułu ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do Pani sytuacji znajduje bowiem zastosowanie zdanie czwarte przepisu art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym w przypadkach innych niż wyżej wymienione, odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania. W tym przypadku był to ojciec dzieci.
Pani stanowisko należało więc uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do powołanych przez Panią wyroków sądów wskazuję, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo