Podatniczka rozliczająca się jako samotny rodzic planuje ślub w 2025 r. bez przysposobienia dziecka. Pyta o utrzymanie preferencji podatkowych w…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych faktycznego jest:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Obecnie rozlicza się Pani jako samotny rodzic – dziecko nie ma ojca, nikt nie jest wpisany do aktu urodzenia. W czerwcu 2025 r. planuje Pani wziąć ślub. Nie będzie przysporzenia dziecka.
Pytania
1. Czy w roku 2025 może Pani się rozliczyć jako samotny rodzic za cały rok?
2. Czy w roku 2026 może Pani się rozliczyć jako samotny rodzic, jeżeli będzie intercyza?
3. Czy w roku 2026 może Pani się rozliczyć jako samotny rodzic, jeżeli nie będzie intercyzy?
Pani stanowisko w sprawie
Zgodnie z ustawą za osobę samotnie wychowującą dziecko może być uznany podatnik będący rodzicem, jeżeli jest osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich.
Na ślubie będzie Pani osobą pozostającą w związku małżeńskim, ale Pani małżonek nie będzie miał praw rodzicielskich, więc według Pani, może się Pani rozliczać jako samotny rodzic w roku 2025, 2026 i następnych latach.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e ww. ustawy stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle art. 6 ust. 4f ww. ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za wskazany przez Panią okres, tj. za rok 2025, 2026 oraz w latach następnych – w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Z przywołanych wyżej przepisów art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że stanowią odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość ich zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej, ani też zawężającej.
W konsekwencji, aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko.
Do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z przedstawionych przez Panią informacji nie wynika, aby Pani małżonek odbywał karę pozbawienia wolności lub był pozbawiony praw rodzicielskich – gdyż jak sama Pani wskazała – nie jest ani biologicznym ojcem Pani dziecka ani jego opiekunem prawnym. Ponadto, od czerwca 2025 r. nie będzie należała Pani do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym na wstępie przepisie, gdyż nie będzie Pani panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Jak bowiem wskazała Pani we wniosku – od czerwca 2025 roku będzie Pani mężatką.
Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony opis zdarzenia stwierdzić należy, skoro - jak Pani wskazała w opisie sprawy – obecnie rozlicza się Pani jako samotny rodzic, z uwagi na fakt, że dziecko nie ma ojca, nikt nie jest wpisany do aktu urodzenia, a związek małżeński planuje Pani zawrzeć w czerwcu 2025 r., to będzie Pani miała prawo do skorzystania za 2025 r. z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4c i ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zawarcie przez Panią w trakcie roku podatkowego związku małżeńskiego nie pozbawi Pani ww. prawa, gdyż aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej, osobą samotnie wychowującą dziecko, określoną w ww. przepisie art. 6 ust. 4c, nie musi Pani być przez cały rok podatkowy.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do możliwości skorzystania z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2026 r. i lata następne, z uwagi na to, że w czerwcu 2025 r. wstąpi Pani w związek małżeński, stwierdzić należy że od 1 stycznia 2026 r., mimo zamiaru zawarcia lub nie przez Panią intercyzy (zawarcie intercyzy nie ma znaczenia przy skorzystaniu z preferencyjnego opodatkowania) to i tak nie zmieni faktu, że nie będzie Pani osobą, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedstawionych przez Panią informacji nie wynika, aby Pani małżonek miał odbywać karę pozbawienia wolności lub być pozbawiony praw rodzicielskich – gdyż jak sama Pani wskazała – nie będzie przysposobienia dziecka. Ponadto, nie będzie Pani należała do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym na wstępie przepisie, gdyż nie będzie Pani panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Jak bowiem wskazała Pani we wniosku – w czerwcu 2025 r. planuje Pani wziąć ślub.
Nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy syna, stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania dziecka nie posiada Pani statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”. W Pani sprawie od 2026 r. nie zostaną bowiem spełnione przesłanki pozwalające na uznanie Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko, które zostały wymienione w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osoby samotnie wychowujące dziecko.
Wobec powyższego, nie będzie Pani przysługiwać prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, według zasad określonych w art. 6 ust. 4d tej ustawy, za 2026 r. i lata następne.
W konsekwencji, Pani stanowisko w zakresie pytań nr 2 i nr 3 uznałem za nieprawidłowe.
Powyższe stanowisko potwierdzają prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: I SA/Bd 79/42 z 26 marca 2024 r., III SA/Wa 2497/14 z 5 marca 2015 r., I SA/Gl 1182/10 z 23 marca 2011 r., I SA/Gl 1183/10 z 23 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1155/11 z 7 grudnia 2011 r. oraz III SA/Wa 1614/24 z 18 września 2024 r.
Sąd zwrócił uwagę na stan cywilny osoby samotnie wychowującej dziecko:
(…) skoro omawiana preferencja uzależniona jest również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), to wnioskująca nie może z niej skorzystać, gdyż w latach 2021-2023 była mężatką. (…) Zatem nie będąc w okresie od 2021-2023 roku panną, wdową, rozwódką, ani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, ani też osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – nie można wnioskodawczyni przypisać statusu "osoby samotnie wychowującej dzieci".
Z treści powołanego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, wynika, że obok faktycznego samotnego wychowywania dziecka, skarżący winien spełniać jeszcze jedno kryterium odnoszące się do stanu cywilnego. Mianowicie w roku podatkowym 2020, skarżący powinien mieć status osoby nie pozostającej w związku małżeńskim (…).
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem niniejszej interpretacji była ocena, czy zawarcie przez Panią związku małżeńskiego w czerwcu 2025 r. wpłynie na dotychczasowy sposób Pani rozliczenia, tj. preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Jako element stanu faktycznego przyjąłem, że spełnia Pani przesłanki do uznania Pani do dnia zawarcia związku małżeńskiego za osobę samotnie wychowującą dziecko. Kwestia ta nie podlegała ocenie, gdyż pytania nie dotyczyły tej kwestii.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo