Możliwość rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci - opieka naprzemienna.
Podatnik jest rozwiedzionym ojcem, który od 2017 roku sprawuje opiekę naprzemienną nad dwoma małoletnimi dziećmi, potwierdzoną wyrokiem sądu z 2019 roku. Dzieci mieszkają tygodniowo u ojca i matki. Podatnik samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, pracuje na etacie, angażuje się w życie szkolne i rozwija zainteresowania dzieci. Do maja 2026 roku pobierał świadczenie 800+, ale planuje zaprzestać jego pobierania…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 2 kwietnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Od 2017 roku sprawuje Pan opiekę naprzemienną nad 2 małoletnimi dziećmi. Od 2019 roku jest to potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Kosztami sąd obciążył dwoje rodziców, nie ma alimentów. Wykonywanie władzy rodzicielskiej pozostawiono obojgu rodzicom. Dzieci mieszkają w cyklach tygodniowych u ojca i u matki. Ojciec, rozwiedziony, sam prowadzi gospodarstwo domowe, w czasie sprawowania opieki, zapewnia realizację wszystkich potrzeb dzieci. Pracuje Pan na etacie. W ramach swoich tygodni opiekuje się Pan dziećmi bez udziału osób trzecich, samodzielnie. Ponadto jest Pan zaangażowany w życie szkoły i klasy, będąc w trójce klasowej od pierwszej klasy. Uczestniczy Pan we wszystkich wydarzeniach szkolnych i inicjatywach dotyczących udziału dzieci, w większym stopniu niż matka dziecka. Również bez względu na to jaki jest tydzień wspiera Pan dzieci, jeśli tylko potrzebują (pomoc szkolna, przywożenie niezbędnych rzeczy, zakup rzeczy do szkoły). Rozwija Pan też pasję i zainteresowania dzieci bez udziału i wsparcia matki dzieci: zajęcia dodatkowe np. warsztaty w stolarni, nauka gry na instrumencie, nauka szydełkowania itp. Do 31 maja 2026 roku pobiera Pan 800+.
Na podstawie ustawy chciałby Pan potwierdzić rozliczenie jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, który nie pobiera 800+.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców nie stanowi zatem samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek.
W rezultacie, rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Nie oznacza to jednak, że zarówno ojciec, jak i matka dziecka, mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo to przysługuje tylko jednemu rodzicowi, pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki dla tej preferencji.
W przypadku zatem rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy samotnie wychowują dziecko/dzieci w porównywalnych okresach w systemie opieki naprzemiennej (w tym wskazanej w porozumieniu wychowawczym zawartym przed sądem), stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jeżeli tylko jeden z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa - przysługuje temu rodzicowi, który nie pobiera świadczenia wychowawczego.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Przedmiotem Pana zapytania jest okres podatkowy przyszły 2027. W okresie będącym przedmiotem zapytania będzie posiadał Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Będzie otrzymywał Pan dochody ze stosunku pracy, umowa o pracę.
W 2027 roku nie będą miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.
Nie podlega Pan ani Pana dzieci opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Wyrok rozwodowy nie reguluje tematu pobierania świadczeń 800+ (wcześniej 500+). Aktualnie pobiera Pan świadczenie wynikające z ustawy, natomiast chce Pan zaprzestać pobierania tego świadczenia w maju 2026 roku (bez składania wniosku o przyznanie świadczenia na 2026/2027). W 2027 roku na podstawie braku pobierania świadczenia nie będzie Pan miał ustalonego świadczenia 800+ na dzieci (nie będzie Pan pobierał ani wnioskował w roku podatkowym 2027).
Pytanie
Jeśli jako rodzic 2 dzieci, nie będzie Pan pobierał świadczenia w ramach 800+ od 1 czerwca 2026 roku, czy może rozliczyć się Pan jako rodzic samotnie wychowujący dzieci?
Pana stanowisko w sprawie
Jeśli jako rodzic 2 dzieci, nie będzie Pan pobierał świadczenia w ramach 800+ od 1 czerwca 2026 roku, ma Pan prawo rozliczyć się jako rodzic samotnie wychowujący dzieci. Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jeżeli tylko jeden z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa - przysługuje temu rodzicowi, który nie pobiera świadczenia wychowawczego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
‒ w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):
Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.
W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy:
Świadczenie wychowawcze przysługuje:
1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).
W świetle art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
‒ w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Uwzględniając cytowane uregulowania prawne wskazać należy, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się do posiadania określonego stanu cywilnego (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.
Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować - wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.
Na mocy art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyznaje się preferencji osobie, która wychowuje dziecko z drugim rodzicem w systemie opieki naprzemiennej, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rodziców nie stanowi jednak samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ww. ustawy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek (tj. zarówno wychowywania dziecka w systemie opieki naprzemiennej, jak i ustalenie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Jedynie w sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost stanowi, że żaden z rodziców nie może zastosować tej preferencji. W praktyce chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy zgodnie z orzeczeniem sądu sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, oraz każdy z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty tego świadczenia, które przysługuje za dany miesiąc.
W pozostałych przypadkach rodzice (opiekunowie prawni), którzy dzielą się opieką nad dzieckiem z drugim rodzicem (opiekunem prawnym), mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci na takich samych zasadach, jak pozostali podatnicy, pamiętając jednocześnie, że z preferencji tej może skorzystać tylko jeden rodzic (opiekun prawny). Wynika to wprost z przepisów ustawy, która w sposób jednoznaczny i czytelny określa warunki stosowania tej preferencji.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzam, że skoro:
to może rozliczyć się Pan jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za rok 2027.
Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
albo
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo